Aracınız Pert Oldu, Sigorta Düşük Teklif Verdi: Rayiç Bedeline Nasıl İtiraz Edilir?

Trafik kazasından sonra aracın ağır biçimde hasarlanması hâlinde araç sahibi açısından en önemli meselelerden biri, sigorta şirketinin aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değerini ne kadar olarak belirlediğidir.

Örneğin kaza öncesinde ikinci el piyasasında yaklaşık 1.500.000 TL seviyesinde satılabilecek bir araç için sigorta şirketinin;

“Aracınız pert oldu. Rayiç bedeli 1.250.000 TL olarak belirlendi.”

şeklinde teklif sunduğu düşünülsün.

Araç sahibinin bu rakamı kabul etmesi zorunlu değildir.

Sigorta şirketinin belirlediği pert araç rayiç bedeli kesin ve tartışılmaz bir değer değildir. Aracın gerçek piyasa değerinin daha yüksek olduğu düşünülüyorsa eksper raporuna, rayiç değer araştırmasına ve sigorta şirketinin ödeme teklifine itiraz edilmesi mümkündür.

Özellikle 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren SEDDK’nın 2026/11 sayılı Genelgesiyle motorlu araç ekspertiz raporlarında piyasa rayiç değerinin nasıl araştırılacağı daha ayrıntılı hâle getirilmiştir. Eksperin yalnızca bir değer listesindeki rakamı esas alması değil; yetkili bayi ikinci el birimleri, galeriler ve internet satış platformları üzerinden araştırma yapması, aracın teknik özelliklerini, kilometresini, hasar geçmişini, kullanım biçimini ve diğer rayiç faktörlerini incelemesi öngörülmektedir.

Dolayısıyla sigorta şirketinin;

“Sistemimiz aracınıza 1.250.000 TL değer biçti.”

demesi tek başına gerçek piyasa rayicinin 1.250.000 TL olduğunu göstermeye yeterli değildir.

Öncelikle Bir Kavramı Netleştirelim: “Pert Araç” Ne Demektir?

Günlük hayatta ağır şekilde hasarlanan ve onarılması ekonomik görülmeyen araçlara genellikle “pert araç” denilmektedir.

Ancak güncel sigortacılık mevzuatında esas olarak;

tam hasarlı araç ve
ağır hasarlı araç

ayrımı kullanılmaktadır.

SEDDK’nın 25 Nisan 2025 tarihli 2025/12 sayılı Genelgesine göre onarım masraflarının KDV dâhil olarak aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve eksper raporuyla aracın onarım kabul etmez hâle geldiğinin tespit edilmesi durumunda araç tam hasarlı kabul edilmektedir.

Aynı Genelgeye göre onarım masraflarının aracın kaza tarihindeki değerinin %60’ını aşması durumunda ise araç ağır hasarlı sayılmaktadır. Ayrıca belirlenen kritik parçaların zarar görmesi hâlinde %60 oranı aşılmamış olsa dahi eksper tarafından ağır hasar değerlendirmesi yapılabilecek durumlar bulunmaktadır.

Bu nedenle günlük kullanımda “pert” denilen her aracın hukuki statüsü aynı değildir.

Pert Araç Rayiç Bedeli Nedir?

Pert veya tam hasarlı araç rayiç bedeli, aracın kaza meydana gelmeden hemen önce serbest piyasada sahip olduğu gerçek ekonomik değerdir.

Başka bir ifadeyle şu soru sorulur:

Bu araç kaza meydana gelmeseydi kaza tarihinde normal piyasa koşullarında kaç liraya alınıp satılabilirdi?

Kasko Sigortası Genel Şartları açık biçimde sigorta şirketinin aracı hasar tarihi itibarıyla rayiç değerine kadar teminat altına aldığını ve tazminat hesabında rizikonun gerçekleştiği andaki rayiç değerin esas alınacağını düzenlemektedir.

Dolayısıyla;

aracın bugün ne kadar olduğu,
aracın sıfır fiyatı,
araç sahibinin geçmişte aracı kaça aldığı

tek başına belirleyici değildir.

Esas olan kaza tarihindeki gerçek piyasa değeridir.

Sigorta Poliçesinde Yazılı Bir Araç Bedeli Varsa O Bedel Kesin midir?

Her zaman değil.

Kasko sisteminde esas olan aracın hasar tarihindeki rayiç değeridir. Kasko Genel Şartlarında poliçede rayiç değerin belirlenmesinde kullanılacak referans veya yöntemin gösterilmesi gerektiği belirtilmektedir.

Bu nedenle poliçede veya teklif formunda görülen araç değeri önemli olmakla birlikte tam hasar meydana geldiğinde gerçek piyasa rayicinin ayrıca belirlenmesi gerekir.

Örneğin poliçe düzenlenirken araç;

1.300.000 TL

değerinde görünmüş olabilir.

Ancak 7 ay sonra trafik kazası meydana geldiğinde piyasadaki değeri;

1.600.000 TL

olmuşsa uyuşmazlığın sadece eski poliçe rakamı üzerinden çözülmesi doğru olmayabilir.

Sigorta Şirketi Pert Araç Rayiç Bedelini Nasıl Belirlemelidir?

2026 yılı itibarıyla bu konuda önemli bir düzenleme bulunmaktadır.

SEDDK’nın 2026/11 sayılı Genelgesi kapsamındaki ekspertiz raporu şablonunda tam veya ağır hasarlı araçların piyasa rayiç değeri belirlenirken;

TSB Araç Değer Listesi,
SEİK Araç Değer Listesi,
yetkili bayi ikinci el birimleri,
galeriler,
internet satış platformları

üzerinden araştırma yapılması öngörülmektedir.

Bunun yanında aracın;

teknik donanımı,
özellikleri,
geçmiş hasar kayıtları,
geçmiş mülkiyet durumu,
kilometresi,
kullanım şekli,
mevcut piyasa koşulları

da değerlendirilmelidir. Kasko dosyalarında poliçede rayiç değer tespitine ilişkin hükümler de incelemeye dâhil edilmektedir.

Bu düzenleme son derece önemlidir.

Çünkü rayiç bedelin yalnızca;

“TSB listesinde bu kadar yazıyor.”

denilerek belirlenmesi yeterli değildir.

TSB Araç Değer Listesi Pert Bedelini Kesin Olarak Belirler mi?

Hayır.

TSB Araç Değer Listesi rayiç araştırmasında kullanılabilecek önemli referanslardan biridir ancak güncel ekspertiz sisteminde tek başına nihai piyasa değerini oluşturmamaktadır.

Nitekim 2026/11 sayılı Genelge kapsamında ekspertiz raporunda hem TSB değeri hem SEİK değeri hem de eksper tarafından tespit edilen piyasa rayiç bedeli ayrı ayrı gösterilmektedir. Ayrıca emsal satış araştırmasına ilişkin bilgilerin rapora eklenmesi öngörülmektedir.

Dolayısıyla;

TSB değeri: 1.400.000 TL

olmasına rağmen aynı özelliklere sahip araçların kaza tarihindeki gerçek piyasa değeri;

1.550.000–1.600.000 TL

aralığında ise yalnızca TSB rakamına dayanılması itiraz konusu yapılabilir.

İnternet İlanları Rayiç Bedel İçin Kullanılabilir mi?

Evet. Ancak doğru şekilde kullanılmalıdır.

2026/11 sayılı ekspertiz raporu şablonunda çevrim içi satış ilanlarının ekran görüntüsü veya çıktılarının piyasa rayiç araştırmasında kullanılması açıkça öngörülmektedir.

Ancak tek bir ilan üzerinden değer belirlenmesi sağlıklı değildir.

Örneğin aynı araç için internette;

1.450.000 TL,
1.520.000 TL,
1.550.000 TL,
1.600.000 TL,
1.690.000 TL

fiyatlı ilanlar bulunabilir.

Bunlardan yalnızca en düşük ilanı seçerek;

“Aracınız 1.450.000 TL eder.”

denilmesi piyasanın doğru analiz edildiği anlamına gelmez.

Mümkün olduğunca çok sayıda gerçek emsal karşılaştırılmalıdır.

İlan Fiyatı ile Gerçek Satış Fiyatı Aynı mıdır?

Her zaman değildir.

İnternet ilanında 1.600.000 TL yazması aracın mutlaka 1.600.000 TL’ye satılacağı anlamına gelmez.

Pazarlık payı bulunabilir.

Bu nedenle rayiç araştırmasında yalnızca ilan fiyatı değil, alınabilir-satılabilir piyasa değeri araştırılmalıdır.

SEDDK’nın güncel eksper raporu şablonunda da emsal araçların piyasadaki “alınabilir-satılabilir” değerinin belirlenmesi gerektiği açıkça ifade edilmektedir.

Bu nedenle sağlıklı rayiç araştırması;

ilanlar + galeriler + yetkili bayi ikinci el birimleri + araç değer listeleri

birlikte değerlendirilerek yapılmalıdır.

Emsal Araç Seçilirken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Pert araç rayiç itirazında başarının en önemli noktalarından biri doğru emsal araçların sunulmasıdır.

Emsal aracın mümkün olduğunca kazaya konu araçla aynı özelliklere sahip olması gerekir.

Özellikle;

Marka ve model

Aynı marka olması yetmez. Modelin aynı olması gerekir.

Model yılı

2024 model araçla 2022 model araç doğrudan karşılaştırılmamalıdır.

Donanım paketi

Örneğin;

Comfort, Premium, AMG, M Sport, R-Line, Executive

gibi paketler arasında yüz binlerce liralık değer farkları bulunabilir.

Motor ve güç seçeneği

Aynı modelin farklı motor seçenekleri farklı piyasa değerine sahip olabilir.

Yakıt türü

Benzin, dizel, hibrit ve elektrikli versiyonlar birbirinden ayrılmalıdır.

Kilometre

20.000 kilometredeki araçla 120.000 kilometredeki aracın aynı rayiç üzerinden değerlendirilmesi doğru değildir.

Çekiş sistemi

Özellikle SUV ve elektrikli araçlarda;

4×2,
4×4,
AWD

farkı önemli olabilir.

Ek donanımlar

Sunroof, panoramik tavan, deri koltuk, özel ses sistemi, sürüş destek paketi veya özel jant gibi opsiyonların da gerçek piyasa değerine etkisi olabilir.

Kilometrenin Rayiç Bedeline Etkisi

Kilometre, ikinci el otomobil piyasasında değer belirleyen temel unsurlardan biridir.

Örneğin sigorta şirketinin rayiç hesabında kullandığı üç emsal;

90.000–120.000 kilometrede

iken pert olan araç;

27.000 kilometrede

olabilir.

Bu durumda emsaller teknik olarak aynı marka ve model olsa dahi ekonomik açıdan tam anlamıyla emsal değildir.

2026/11 sayılı ekspertiz sistemi de kilometrenin rayiç değer tespitinde dikkate alınmasını öngörmektedir.

Dolayısıyla rayiç itirazında;

“Sigorta şirketinin emsal aldığı araçların kilometreleri kazaya konu araçtan çok yüksektir.”

şeklindeki itiraz önemli olabilir.

Hasar Geçmişi Rayiç Bedeli Etkiler mi?

Evet.

Kazaya konu aracın kaza öncesinde;

kazasız,
boyasız,
değişensiz

olması ile daha önce ciddi kazalar geçirmiş olması aynı değildir.

Örneğin sigorta şirketinin emsal aldığı araçlar geçmişte;

ağır hasar,
çok sayıda değişen,
yüksek tutarlı hasar kayıtları

taşıyorsa bu araçların piyasa fiyatları daha düşük olabilir.

Böyle araçların kazasız veya düşük hasarlı araç için doğrudan emsal alınması gerçek piyasa değerini aşağı çekebilir.

SEDDK’nın 2026 ekspertiz şablonu geçmiş hasar kayıtlarının rayiç araştırmasında ayrıca değerlendirilmesini gerektirmektedir.

Araçta Ekstra Donanım Varsa Rayiç Değere Eklenir mi?

Aracın piyasa değerini gerçekten artıran ve araç üzerinde mevcut bulunan ilave donanımlar rayiç araştırmasında dikkate alınabilir.

Örneğin;

panoramik cam tavan,
premium ses sistemi,
özel jant,
fabrika çıkışlı spor paket,
gelişmiş sürüş destek paketi,
deri koltuk,
adaptif süspansiyon

gibi özellikler aracın aynı modelin standart versiyonundan daha değerli olmasına yol açabilir.

Bu nedenle itiraz hazırlanırken yalnızca ruhsata değil, aracın tam donanım listesine bakılması önemlidir.

Elektrikli Araçlarda Pert Rayiç Bedeli Nasıl Belirlenir?

Elektrikli araçlarda rayiç tespiti daha dikkatli yapılmalıdır.

Aynı model aracın;

farklı batarya kapasitesi,
standart menzil/uzun menzil versiyonu,
tek motor/çift motor,
arkadan itiş/dört çeker,
farklı yazılım veya donanım paketleri

arasında ciddi fiyat farkları olabilir.

Örneğin 60 kWh bataryalı bir aracın ilanlarını kullanarak 85 kWh uzun menzilli aracın rayiç değerini belirlemek sağlıklı olmayabilir.

Bu nedenle elektrikli araçlarda emsal araştırması yapılırken versiyonun birebir tespiti özellikle önemlidir.

Sigorta Şirketinin Belirlediği Rayiç Bedel Düşükse Ne Yapılmalıdır?

İlk yapılması gereken işlem, sigorta şirketine hemen kabul beyanında bulunmak yerine rayiç hesabının dayanağını istemektir.

Sigorta şirketinden veya eksperden özellikle;

kesin eksper raporu,
rayiç değer araştırması,
kullanılan emsal araçlar,
TSB değer listesi sonucu,
SEİK değer listesi sonucu,
bayi araştırmaları,
galeri araştırmaları,
internet ilanları,
varsa sovtaj teklifleri

istenmelidir.

Ardından bu veriler tek tek kontrol edilmelidir.

Eksper Raporunda Hangi Bilgiler Bulunmalıdır?

2026/11 sayılı rapor şablonunda tam veya ağır hasar hâlinde;

TSB Araç Değer Listesi Bedeli – Kaza Tarihi

SEİK Araç Değer Listesi Bedeli – Kaza Tarihi

Eksper Tarafından Tespit Edilen Piyasa Rayiç Bedeli

ayrı kalemler hâlinde bulunmaktadır.

Ayrıca yetkili bayi, galeri ve internet araştırmasının yapılması; aracın teknik özelliklerinin, hasar geçmişinin, kilometresinin ve diğer rayiç faktörlerinin değerlendirilmesi öngörülmektedir.

Dolayısıyla raporda yalnızca;

“Rayiç: 1.250.000 TL.”

şeklinde tek satırlık bir değerlendirme bulunması hâlinde hesabın nasıl yapıldığı sorgulanmalıdır.

Aracın Kaza Tarihindeki Değeri Esastır

Rayiç hesaplamasında en önemli kurallardan biri budur.

Örneğin trafik kazası;

1 Mart 2026

tarihinde meydana gelmişse aracın piyasa rayici mümkün olduğunca 1 Mart 2026 tarihindeki ekonomik koşullara göre tespit edilmelidir.

Davaya veya tahkime 6 ay sonra başvurulmuş olması nedeniyle aracın 6 ay sonraki fiyatının doğrudan esas alınması doğru değildir.

Ancak güncel fiyatların geçmiş tarihli piyasa değerinin tespitinde yardımcı veri olarak kullanılması ve fiyat değişiminin uzman tarafından değerlendirilmesi mümkündür.

Sigorta Şirketinin Rayiç Teklifini Kabul Etmek Zorunlu mudur?

Hayır.

Araç sahibi sigorta şirketinin teklif ettiği miktarı yeterli bulmuyorsa;

“Rayiç bedel teklifini kabul etmiyorum.”

şeklinde açıkça itiraz edebilir.

Özellikle sigorta şirketinin göndereceği;

mutabakatname,
sulhname,
ibraname,
pert mutabakat formu

gibi belgeler imzalanmadan önce dikkatlice incelenmelidir.

Belgenin yalnızca ödeme yöntemini mi düzenlediği yoksa araç sahibinin bakiye haklarından da feragat etmesine yol açabilecek hükümler mi içerdiği kontrol edilmelidir.

Sigorta Şirketi Ödeme Yaparsa Parayı Almak İtiraz Hakkını Ortadan Kaldırır mı?

Sigorta şirketinin hesaba belirli bir miktar yatırması ile tarafların ayrıca kesin sulh veya ibra anlaşması yapması aynı şey değildir.

Örneğin gerçek rayicin;

1.600.000 TL

olduğu ileri sürülürken sigorta şirketi;

1.400.000 TL

ödeme yapmış olabilir.

Bu durumda bakiye;

200.000 TL

için talepte bulunulup bulunulamayacağı ödeme sırasında imzalanan belgeler, poliçe ve somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle düşük olduğu düşünülen pert ödemesini almadan önce özellikle imzalanması istenen belgelerin içeriği kontrol edilmelidir.

Sovtaj Bedeli Nedir?

Pert dosyalarında rayiç kadar önemli diğer kavram sovtaj bedelidir.

Sovtaj, aracın hasarlı hâliyle sahip olduğu ekonomik değerdir.

Örneğin aracın kaza öncesi rayiç değeri;

1.500.000 TL

hasarlı hâlinin değeri ise;

400.000 TL

olsun.

Araç hasarlı hâliyle araç sahibinde bırakılırsa belirli durumlarda hesap;

1.500.000 – 400.000 = 1.100.000 TL

şeklinde kurulabilir.

Kasko Genel Şartlarında da hak sahibinin aracın hasarlı hâliyle kendisine bırakılmasını kabul etmesi durumunda, aracın kaza tarihindeki rayiç değeri ile hasarlı hâlinin değeri arasındaki tutarın tazminat olarak ödenebileceği düzenlenmiştir.

Sovtaj Bedeli Yüksek Gösterilirse Ne Olur?

Bu durum doğrudan araç sahibinin alacağı tazminatı düşürebilir.

Örneğin;

Gerçek rayiç: 1.600.000 TL

Gerçek hasarlı araç değeri: 300.000 TL

ise araç sahibinin aracı elinde tutması hâlinde teorik fark;

1.300.000 TL

olacaktır.

Ancak sigorta şirketi sovtajı;

500.000 TL

olarak belirlerse ödeme;

1.100.000 TL

seviyesine düşecektir.

Dolayısıyla pert dosyasında yalnızca rayiç değere değil, sovtaj hesabına da itiraz edilmesi gerekebilir.

Sigorta Şirketi Sovtaj Teklifini Gerçekten Garanti Etmek Zorunda mı?

Kasko Genel Şartlarında, hak sahibinin onayıyla aracı hasarlı hâliyle sigortalıya bırakıp tazminat ödemek isteyen sigortacının, belirlediği ve sigortalıya bildirdiği sovtaj bedelini bildirim tarihinden itibaren bir ay süreyle garanti etmiş sayılacağı düzenlenmektedir.

Bu düzenleme önemlidir.

Örneğin sigorta şirketi;

“Aracınızın hurdasını 450.000 TL’ye alacak bir alıcı var.”

diyerek tazminattan 450.000 TL düşüyorsa bu rakamın yalnızca teorik bir rakam olmaması gerekir.

Pert Araç Rayiç Bedeline İtiraz Nasıl Hazırlanmalıdır?

Etkili bir itiraz yalnızca;

“Verdiğiniz fiyatı kabul etmiyorum, aracım daha değerli.”

şeklinde yapılmamalıdır.

İtirazın mümkün olduğunca somut olması gerekir.

Örneğin:

Sigorta şirketinin belirlediği rayiç: 1.300.000 TL

İtiraz eden araç sahibinin rayiç iddiası: 1.525.000 TL

Ardından şu hususlar açıklanabilir:

Sigorta şirketinin kullandığı emsallerin kilometresi daha yüksektir.
Bazı emsaller farklı donanım paketindedir.
Emsallerin geçmiş hasar kayıtları bulunmaktadır.
Araç kazadan önce değişensizdir.
Kazaya konu araçta ilave donanımlar bulunmaktadır.
Yetkili bayi fiyatları sigorta şirketinin teklifinden yüksektir.
Aynı araçlara ilişkin çok sayıda piyasa ilanı daha yüksek değer göstermektedir.

Bu şekilde hazırlanan itiraz, yalnızca “fiyat düşük” şeklindeki soyut itiraza göre çok daha güçlüdür.

Kaç Tane Emsal Araç Bulunmalıdır?

Kanunda sabit bir sayı bulunmamaktadır.

Ancak mümkün olduğunca geniş ve sağlıklı örneklem oluşturmak faydalıdır.

Uygulamada örneğin;

5-10 adet güçlü emsal

tek veya iki tesadüfi ilandan daha sağlıklı bir değerlendirme sağlayabilir.

Burada emsal sayısından çok emsallerin gerçekten karşılaştırılabilir nitelikte olması önemlidir.

10 tane yanlış donanımlı araç yerine 5 tane birebir aynı versiyon araç daha değerli olabilir.

Emsal İlanların Ekran Görüntüleri Saklanmalı mıdır?

Evet.

Araç fiyatları kısa süre içerisinde değişebilir veya ilanlar yayından kaldırılabilir.

Bu nedenle itiraz hazırlanırken;

ilan ekran görüntüsü,
ilan tarihi,
kilometresi,
model yılı,
paket bilgisi,
satış fiyatı

saklanmalıdır.

2026/11 sayılı Genelge kapsamında da çevrim içi ilanların ekran görüntüsü veya çıktılarının ekspertiz raporuna eklenmesi öngörülmektedir.

Bağımsız Eksperden Rapor Alınabilir mi?

Evet.

Kasko Genel Şartlarında sigorta ettirenin sigorta sözleşmesinden doğan hasarlar konusunda eksper tayin edebileceği açıkça düzenlenmiştir.

Bu nedenle sigorta şirketinin belirlediği rayiç ciddi biçimde düşük görünüyorsa bağımsız sigorta eksperinden;

piyasa rayiç araştırması,
emsal karşılaştırması,
hasar tutarı,
tam veya ağır hasar niteliği,
sovtaj bedeli

konularında rapor alınması değerlendirilebilir.

Özellikle yüksek bedelli araçlarda birkaç yüz bin liralık rayiç farkı bulunduğunda bağımsız teknik rapor uyuşmazlığın çözümünde önemli delil hâline gelebilir.

Sigorta Şirketine Yazılı İtiraz Yapılmalıdır

Rayiç bedelin düşük olduğu düşünülüyorsa sigorta şirketine mümkün olduğunca yazılı ve belgeli başvuru yapılmalıdır.

Başvuruda;

“Eksper tarafından 1.350.000 TL olarak belirlenen piyasa rayiç bedelinin aracın kaza tarihindeki gerçek piyasa değerini yansıtmadığı, aynı model, model yılı, donanım, kilometre ve hasar geçmişindeki emsal araçların 1.550.000-1.650.000 TL arasında piyasa değerine sahip olduğu”

açıklanabilir.

Ardından gerçek rayiç bedel üzerinden bakiye tazminatın ödenmesi talep edilmelidir.

Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvurulabilir mi?

Şartların oluşması hâlinde evet.

Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmadan önce ilgili sigorta şirketine uyuşmazlık konusu talep yönünden başvuru yapılması gerekir. Komisyonun güncel açıklamasına göre sigorta kuruluşunun talebi olumsuz sonuçlandırması veya kural olarak 15 iş günü içerisinde cevap vermemesi hâlinde tahkim başvurusu yapılabilir; zorunlu trafik sigortasında ise KTK m.97 gereğince 15 günlük özel süre uygulanmaktadır.

Ancak 5 Ağustos 2026 tarihli SEDDK 2026/02 sayılı Sirküleri nedeniyle önemli bir noktaya dikkat edilmelidir.

Kasko veya trafik sigortasında sigortacı süresi içerisinde eksper atamış ve eksper raporu sigorta şirketine yüklenemeyen sebeplerle henüz tamamlanmamışsa, SEDDK bu aşamada uyuşmazlığın oluşmadığının kabul edilebileceğini belirtmektedir.

Bu nedenle ekspertiz devam ederken tahkim başvurusunun zamanlaması ayrıca kontrol edilmelidir.

Sigorta Tahkiminde Ne Talep Edilir?

Örneğin;

Aracın gerçek rayici: 1.600.000 TL

Sigorta şirketinin kabul ettiği rayiç: 1.400.000 TL

Ödenmeyen fark: 200.000 TL

ise uyuşmazlığın özelliklerine göre bakiye pert/tam hasar tazminatı talep edilebilir.

Hakem, sigorta şirketinin eksperinin belirlediği rayiçle mutlak olarak bağlı değildir.

Dosyada yeni bilirkişi veya eksper incelemesi yapılarak aracın gerçek piyasa değeri araştırılabilir.

Mahkemede Dava Açılabilir mi?

Evet.

Tahkim yolu tek seçenek değildir.

Şartların oluşması hâlinde sigorta şirketinin eksik ödediği pert tazminatı bakımından dava yoluna da başvurulabilir.

Mahkeme tarafından;

sigorta poliçesi,
eksper raporu,
emsal araçlar,
kilometre,
donanım,
geçmiş hasarlar,
piyasa fiyatları,
sovtaj bedeli

incelenerek bilirkişi raporu alınabilir.

Görevli ve yetkili mahkeme tarafların sıfatı, sigorta türü ve uyuşmazlığın hukuki niteliğine göre ayrıca belirlenmelidir.

Trafik Sigortasında Pert Rayiç Bedeli Nasıl Belirlenir?

Pert uyuşmazlığı yalnızca kişinin kendi kasko şirketiyle yaşanmaz.

Karşı tarafın trafik sigortası kapsamında da tam veya ağır hasarlı araçların rayiç bedelinin belirlenmesi gerekebilir.

SEDDK’nın 2025/12 sayılı Genelgesinde zorunlu trafik sigortası kapsamında aracın rayiç değerinin, kara araçları kasko sigortasındaki rayiç belirleme esaslarına göre belirleneceği düzenlenmiştir.

Dolayısıyla trafik sigortasında da rayiç;

“Sigorta şirketinin tek taraflı takdir ettiği rakam”

değildir.

Gerçek piyasa koşulları araştırılmalıdır.

Trafik Sigortasında Poliçe Limiti Sorunu

Kasko ile trafik sigortası arasındaki önemli farklardan biri budur.

Kasko sigortasında aracın rayiç değeri poliçenin kapsamı çerçevesinde değerlendirilirken karşı tarafın trafik sigortasının sorumluluğu zorunlu sigorta teminat limitiyle sınırlıdır.

Bu nedenle çok yüksek bedelli araçların pert olması hâlinde gerçek araç değerinin tamamının karşı tarafın trafik sigortası limitinden karşılanamaması mümkündür.

Limit üzerinde kalan bölüm için kazadaki kusur ve diğer şartlar çerçevesinde;

araç sürücüsü,
işleten,
araç sahibi

gibi sorumlulara başvurulması gündeme gelebilir.

Tam Hasar ile Ağır Hasar Arasındaki Fark Neden Rayiç İtirazında Önemlidir?

Çünkü aracın rayiç değeri, onarım bedelinin rayiç değere oranını doğrudan etkiler.

Örneğin;

Onarım bedeli: 900.000 TL

olsun.

Sigorta şirketi aracın rayicini;

1.400.000 TL

kabul ederse oran yaklaşık;

%64,3

olacaktır.

Araç sahibinin ileri sürdüğü gerçek rayiç;

1.700.000 TL

ise aynı hasar tutarının rayice oranı yaklaşık;

%52,9

olacaktır.

SEDDK’nın 2025/12 sayılı Genelgesi ağır hasar değerlendirmesinde %60 oranını kullandığından, rayiç değerindeki ciddi bir hata aracın ağır hasarlı sayılıp sayılmayacağına dahi etki edebilir.

Bu nedenle rayiç tartışması yalnızca alınacak para miktarı bakımından değil, aracın hukuki hasar statüsü bakımından da son derece önemlidir.

Sigorta Şirketi Aracı Pert Saydı Ama Araç Sahibi Kabul Etmiyor: İtiraz Edilebilir mi?

Evet.

Yalnızca rayiç bedeline değil, aracın tam veya ağır hasarlı kabul edilmesine ilişkin teknik değerlendirmeye de itiraz edilebilir.

2025/12 sayılı Genelge tam ve ağır hasar tespitinin levhaya kayıtlı sigorta eksperi tarafından yapılmasını zorunlu tutmaktadır. Ayrıca eksper raporuna sigorta şirketinin veya sigortalı/hak sahibinin itiraz etmesi hâlinde eksperin vereceği nihai karar bakımından özel düzenleme bulunmaktadır.

Dolayısıyla;

“Sigorta şirketi pert dedi, artık yapılabilecek hiçbir şey yok.”

yaklaşımı doğru değildir.

Teknik rapor ve hasar hesabının denetlenmesi mümkündür.

Aracın Hasarlı Hâliyle Satışı Konusunda Acele Edilmemelidir

Pert sürecinde en riskli aşamalardan biri aracın hasarlı hâliyle devri veya satışıdır.

Rayiç bedel konusunda uyuşmazlık varsa;

pert mutabakatı,
sovtaj teklifi,
araç devri,
ibraname

birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle araç devredildikten ve kesin ibra belgesi imzalandıktan sonra ortaya çıkabilecek hukuki tartışmalar süreci zorlaştırabilir.

Bu nedenle yüksek bedelli uyuşmazlıklarda teklif kabul edilmeden önce rayiç hesabının kontrol edilmesi daha sağlıklı olacaktır.

Örnek Pert Rayiç Bedeli İtirazı

Bir aracın;

2024 model,

32.000 kilometrede,

Premium donanım paketli

olduğunu düşünelim.

Sigorta şirketi üç adet emsal bulmuş olsun:

Emsal 1: 2023 model – 80.000 km – 1.300.000 TL

Emsal 2: 2023 model – 95.000 km – 1.280.000 TL

Emsal 3: 2024 model – standart paket – 70.000 km – 1.350.000 TL

Sigorta şirketi aracın rayicini;

1.320.000 TL

olarak belirlemiş olsun.

Araç sahibi ise piyasada;

2024 model – Premium – 25.000 km – 1.580.000 TL

2024 model – Premium – 35.000 km – 1.550.000 TL

2024 model – Premium – 38.000 km – 1.575.000 TL

2024 model – Premium – 30.000 km – 1.600.000 TL

emsallerini tespit etmiş olsun.

Bu durumda sigorta şirketinin emsallerinin;

eski model yılına,
çok daha yüksek kilometreye,
daha düşük donanıma

sahip olduğu açıkça gösterilebilir.

Bağımsız ekspertiz sonucunda gerçek rayiç örneğin;

1.560.000 TL

olarak belirlenirse;

1.560.000 – 1.320.000 = 240.000 TL

bakiye pert bedeli uyuşmazlığı ortaya çıkabilir.

Pert Araç Rayiç Bedeline İtirazda Hangi Belgeler Kullanılmalıdır?

İtiraz dosyasında özellikle şu belgeler yararlı olabilir:

Sigorta poliçesi,
kaza tespit tutanağı,
eksper raporu,
sigorta şirketinin pert teklifi,
rayiç araştırma belgeleri,
TSB araç değeri,
SEİK araç değeri,
yetkili bayi ikinci el fiyatları,
emsal araç ilanları,
aracın kilometre belgesi,
servis bakım kayıtları,
geçmiş hasar kayıtları,
aracın donanım listesi,
varsa satın alma faturası,
varsa bağımsız eksper raporu,
sovtaj teklifleri.

Özellikle araç sahibi tarafından sunulan emsallerin ilan tarihi ve tüm araç özellikleriyle birlikte dosyaya eklenmesi önemlidir.

Pert Rayiç Bedeline İtirazda En Sık Yapılan Hatalar

“Kasko değer listesinde şu kadar yazıyor, kesin bunu ödemeliler.”

Doğru değildir. Liste önemli bir referanstır ancak gerçek piyasa rayici ayrıca araştırılır.

Yalnızca en pahalı ilanların sunulması

Bu da sağlıklı değildir. Gerçek piyasa değerini gösteren makul emsaller kullanılmalıdır.

Farklı paketlerin emsal alınması

Aynı model olsa bile donanım paketleri arasında ciddi fiyat farkı bulunabilir.

Kilometre farkının göz ardı edilmesi

30.000 kilometrelik araç için 120.000 kilometrelik araçların emsal alınması rayici aşağı çekebilir.

Sovtajın hiç kontrol edilmemesi

Bazen rayiç doğru, sovtaj bedeli hatalı olabilir.

Teklif gelir gelmez ibraname imzalanması

Daha sonra bakiye talebini hukuken zorlaştırabilecek sonuçlar ortaya çıkabilir.

Kaza tarihinin unutulması

Esas alınması gereken piyasa kaza tarihindeki piyasadır.

Eksper raporunun istenmemesi

Sigorta şirketinin rayici nasıl hesapladığı görülmeden itiraz hazırlanması eksik kalabilir.

Pert Araç Teklifini Aldığınızda Pratik Olarak Ne Yapmalısınız?

Sigorta şirketinin teklifini aldıktan sonra öncelikle rakamı piyasa ile karşılaştırın.

Örneğin şirket;

1.300.000 TL

teklif ettiyse aynı marka, model, yıl, paket, motor ve kilometredeki araçların gerçek piyasa değerini araştırın.

Ardından eksper raporunu isteyin.

Sigorta şirketinin hangi araçları emsal aldığını inceleyin.

Rayiç düşükse emsal araçları belgeleyerek yazılı itirazda bulunun.

Sovtaj düşülüyorsa hasarlı aracın değerinin gerçekten belirtilen tutarda olup olmadığını kontrol edin.

Uyuşmazlık çözülemezse şartlarına göre Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava yolunu değerlendirin.

Sonuç: Sigorta Şirketinin Pert Teklifini Kabul Etmek Zorunda Değilsiniz

Bir aracın pert veya tam hasarlı kabul edilmesi durumunda sigorta şirketinin söylediği ilk rakam, araç sahibinin kabul etmek zorunda olduğu kesin bir fiyat değildir.

Kasko Sigortası Genel Şartları kapsamında temel ölçüt aracın hasar tarihindeki rayiç değeridir.

2026/11 sayılı SEDDK Genelgesiyle getirilen güncel eksper raporu sistemi uyarınca rayiç değer tespitinde;

TSB Araç Değer Listesi,
SEİK Araç Değer Listesi,
yetkili bayi ikinci el araştırmaları,
galeriler,
internet satış platformları,
aracın teknik özellikleri,
kilometresi,
geçmiş hasarları,
kullanım biçimi,
mevcut piyasa koşulları

birlikte değerlendirilmelidir.

Dolayısıyla sigorta şirketinin;

“Biz aracınıza 1.300.000 TL değer biçtik.”

demesi hukuki incelemenin sonu değildir.

Asıl soru şudur:

“Aynı marka, model, model yılı, donanım, kilometre ve hasar geçmişindeki bu araç, kaza meydana gelmeseydi kaza tarihinde serbest piyasada gerçekte kaç liraya alınıp satılabilirdi?”

Gerçek rayiç değer sigorta şirketinin teklifinden daha yüksekse aradaki fark için bakiye pert tazminatı talep edilebilir.

Bu nedenle özellikle yüksek bedelli araçlarda yüz binlerce liraya ulaşabilecek bir farkın bulunduğu pert dosyalarında, sigorta şirketinin teklifinin kabul edilmesinden önce eksper raporunun, emsal araçların, kilometre ve donanım özelliklerinin ve sovtaj bedelinin ayrıntılı biçimde incelenmesi büyük önem taşımaktadır.

Araç sahibinin sigorta şirketinin belirlediği rayiç bedeli kabul etmemesi hâlinde, delilleriyle birlikte sigorta şirketine yazılı itirazda bulunması; uyuşmazlık çözülemezse şartları oluştuğunda Sigorta Tahkim Komisyonu veya yargı yoluyla gerçek piyasa değeri ile yapılan/teklif edilen ödeme arasındaki farkı talep etmesi mümkündür.

Hukuk Makaleleri