Bir kaza, hatalı bir tıbbi müdahale ya da sigorta şirketinin eksik ödemesi, kişilerin hem bedensel hem ekonomik olarak zarar görmesine yol açabilir. Tazminat hakkının doğru hesaplanması ve sürelerin kaçırılmaması belirleyicidir. Doğru başvuru yolu da önemlidir: sigorta şirketi, Sigorta Tahkim Komisyonu, arabuluculuk ya da mahkeme.

Büromuz İstanbul’da trafik kazası, sigorta ve tazminat uyuşmazlıklarında danışmanlık ve dava takibi yapmaktadır.

Bu alanda hangi işlere bakıyoruz?

Trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat
Ölümlü kazalarda destekten yoksun kalma tazminatı
Yaralanmalı kazalarda geçici ve sürekli iş göremezlik (maluliyet) tazminatı
Araç değer kaybı, onarım bedeli, ikame araç ve kazanç kaybı talepleri
Pert araç, sovtaj bedeli ve rayiç değer uyuşmazlıkları
Kasko ve zorunlu trafik sigortası kapsamında eksik ödeme veya ret
Sigorta Tahkim Komisyonu başvuruları ve itirazları
İş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle tazminat
Tıbbi hata (malpraktis) nedeniyle tazminat
Sigorta şirketlerinin rücu talepleri

Trafik kazasında kim sorumludur?

Motorlu aracın işleteni ve aracın bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, aracın işletilmesi sırasında bir kişinin ölümüne, yaralanmasına ya da bir şeyin zarara uğramasına yol açtıysa bundan müteselsilen sorumludur.

Bu sorumluluğun güvencesi zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortasıdır:

Sigorta şirketi, poliçedeki limitler dâhilinde sorumludur.
Limiti aşan kısım için işleten ve sürücü kişisel olarak sorumlu kalır.

Kusur oranı tazminatın miktarını doğrudan etkiler. Kaza tespit tutanağı ve bilirkişi raporu, kusurun belirlenmesinde temel belgelerdir. Tutanağa itiraz edilebilir; Adli Tıp veya bilirkişi incelemesiyle kusur yeniden belirlenebilir.

Hangi tazminatlar istenebilir?

1. Maddi zararlar (araç)

Onarım bedeli; araç pert ise rayiç değer
Değer kaybı
İkame araç bedeli veya aracın kullanılamadığı süredeki kazanç kaybı (özellikle ticari araçlarda)

2. Bedensel zararlar

Tedavi giderleri
Kazanç kaybı
Çalışma gücünün azalması ya da yitirilmesinden doğan kayıplar (geçici ve sürekli iş göremezlik)
Ekonomik geleceğin sarsılması

3. Destekten yoksun kalma tazminatı
Ölüm halinde, ölenin desteğinden yoksun kalan kişiler (eş, çocuklar, bazı durumlarda anne-baba) bu kaybın tazminini isteyebilir. Hesaplama aktüerya bilirkişisi tarafından yapılır.

4. Manevi tazminat
Ölüm veya ağır bedensel zarar halinde zarar görene ve yakınlarına, uğradıkları manevi zarar karşılığında bir miktar para ödenmesine karar verilebilir.

Manevi tazminat zorunlu trafik sigortasının teminatı dışındadır.
Bu nedenle işletene ve sürücüye karşı istenir.

Önce sigorta şirketine başvuru

Zorunlu trafik sigortası kapsamındaki talepler için dava açmadan veya tahkime gitmeden önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması gerekir.

Başvurudan sonra belirli bir süre içinde ödeme yapılmazsa ya da eksik ödeme yapılırsa dava veya tahkim yoluna gidilebilir.
Başvuruya şu belgeler eklenmelidir:
kaza tespit tutanağı veya ifade tutanakları
ruhsat ve ehliyet
hasar fotoğrafları ve ekspertiz raporu
(bedensel zararda) sağlık raporları, epikriz, engellilik raporu
(ölümde) ölüm belgesi ve mirasçılık belgesi
banka hesap bilgisi
Sigorta şirketinin eksik ödemesini kabul ettiğiniz anlamına gelebilecek ibraname veya feragatname imzalamadan önce metnin incelenmesi önemlidir.

Sigorta Tahkim Komisyonu mu, mahkeme mi?

Sigorta şirketiyle yaşanan uyuşmazlıklarda iki yol vardır:

Sigorta Tahkim Komisyonu:

Uyuşmazlık, sigorta şirketine başvurulmuş ve olumsuz ya da eksik yanıt alınmış olmasına rağmen sürüyorsa başvurulabilir.
Süreç genellikle mahkemeye göre daha hızlıdır.
Kararların kesinliği ve itiraz yolları, uyuşmazlık tutarına bağlı parasal sınırlara göre değişir. Bu sınırlar her yıl güncellenir.

Mahkeme:

Asliye ticaret veya asliye hukuk mahkemesinde dava açılır. Hangisinin görevli olduğu, uyuşmazlığın tarafları ve niteliğine göre belirlenir.
Dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmanın dava şartı olup olmadığı uyuşmazlığın türüne göre değişir.
İşleten ve sürücüye karşı manevi tazminat gibi sigorta teminatı dışındaki talepler mahkemede ileri sürülür.

Hangi yolun uygun olduğu talebin türüne, tutarına ve karşı tarafa göre değerlendirilmelidir. Aynı uyuşmazlık için iki yola birden gidilemez.

Araç değer kaybı

Hasar onarılsa bile, kazaya karışmış bir aracın piyasa değeri düşebilir. Bu fark değer kaybı olarak istenebilir.

Anayasa Mahkemesi, zorunlu trafik sigortası genel şartlarındaki hesaplama kurallarına dayanak olan kanun hükümlerini 17.07.2020 tarihli kararıyla (E.2019/40, K.2020/40) iptal etmiştir. Sonraki yasal değişiklikler ve yeni Anayasa Mahkemesi kararlarıyla uygulama değişmeye devam etmektedir.
Bu nedenle değer kaybı hesabında aracın yaşı, kilometresi, hasarın niteliği ve piyasa koşulları bilirkişi tarafından değerlendirilir.
Ayrıntılar için: Araç Değer Kaybı

Pert araç ve sovtaj

Onarım maliyeti aracın değerine yaklaştığında sigorta şirketi aracı “pert” (tam hasar) kabul edebilir.

Bu durumda aracın kaza tarihindeki rayiç değeri esas alınır.
Hurdanın (sovtaj) değeri ödemeden düşülür ya da hurda sigorta şirketine bırakılır.
Rayiç değerin düşük belirlendiği, ya da aracın pert sayılmaması gerekirken pert kabul edildiği durumlarda itiraz edilebilir.

Kasko uyuşmazlıkları

Kasko isteğe bağlı bir sigortadır. Kapsam ve istisnalar poliçe ve kasko genel şartlarına göre belirlenir.

Sık görülen ret ve eksik ödeme gerekçeleri:

alkollü veya ehliyetsiz araç kullanımı iddiası
hasarın poliçe kapsamı dışında kaldığı iddiası (sel, deprem, anahtar unutma gibi)
ihbar süresinin kaçırıldığı iddiası
onarımın anlaşmalı olmayan serviste yapılması
eksik ekspertiz

Her ret gerekçesi ayrı ayrı ve poliçe metniyle birlikte incelenmelidir. Bazı gerekçeler, sigortacının ispat yükü altındadır.

İş kazası ve meslek hastalığı

İş kazası veya meslek hastalığı halinde işçiye ya da ailesine SGK tarafından sosyal sigorta yardımları yapılır. SGK’nın karşılamadığı zarar için işverene karşı maddi ve manevi tazminat davası açılabilir.

İşverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alma yükümlülüğü vardır.
Kusur oranları bilirkişi tarafından belirlenir.
İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davaları, iş mahkemelerindeki zorunlu arabuluculuğun istisnası olarak düzenlenmiştir.
Ayrıntılar için: İş Hukuku

Tıbbi hata (malpraktis) tazminatı

Hekimin veya sağlık kuruluşunun tanı, tedavi, ameliyat ya da bilgilendirme yükümlülüğüne aykırı davranması sonucunda zarar oluşursa tazminat istenebilir.

Özel hastane ve özel muayenehane: Hasta ile sağlık kuruluşu arasındaki ilişki genellikle vekâlet ilişkisi olarak değerlendirilir; hekim ve hastane özen borcu altındadır. Dava, hasta tüketici sayıldığından çoğu durumda tüketici mahkemesinde açılır.

Devlet ve üniversite hastaneleri: Sorumluluk idarenin hizmet kusuruna dayanır.

Önce idareye başvurulur, sonra idare mahkemesinde tam yargı davası açılır.
Başvuru ve dava süreleri kısadır; kaçırılmamalıdır.

Tıbbi hata davalarında Adli Tıp Kurumu veya bilirkişi heyeti raporu belirleyicidir. Tıbbi kayıtların (epikriz, ameliyat notları, onam formları) erken dönemde istenmesi önemlidir.

Zamanaşımı

Trafik kazasından doğan tazminat talepleri bakımından:

Zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl,
Her halde kaza tarihinden başlayarak on yıl
Ancak tazminat ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu süre uygulanır.

Kasko, iş kazası ve tıbbi hata taleplerinde süreler farklıdır. Uyuşmazlığın türüne göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Faiz

Tazminata işleyecek faizin başlangıç tarihi ve türü (yasal faiz veya avans faizi) talebin niteliğine göre değişir. Bu konu, güncel mevzuat ve içtihat dikkate alınarak her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.

Süreç nasıl işler?

İlk değerlendirme: Kaza veya olay, kusur durumu, sigorta poliçeleri ve zararın türü incelenir.
Belge ve delil toplama:
– tutanaklar
– ekspertiz ve sağlık raporları
– fotoğraflar, kamera kayıtları, tanık bilgileri
Sigorta şirketine başvuru: Yazılı başvuru yapılır ve süresi takip edilir.
Yol seçimi: Tahkim, arabuluculuk ya da dava.
Bilirkişi süreci: Kusur, değer kaybı, aktüerya ve maluliyet raporları; itirazlar.
Tahsil: Karar veya uzlaşma sonrası ödemenin takibi; gerekirse icra.

Sık yapılan hatalar

Kaza yerinde tutanak tutulmadan ya da eksik tutulup imzalanarak ayrılmak
Sigorta şirketinin önerdiği ödemeyi, kapsamını anlamadan “ibra” niteliğindeki bir belgeyle kabul etmek
Sağlık raporlarını ve tedavi belgelerini saklamamak
Zamanaşımı ve başvuru sürelerini kaçırmak
Manevi tazminatın sigortadan istenebileceğini düşünmek

Sık sorulan sorular

Sigorta şirketine başvurmadan dava açılabilir mi?
Zorunlu trafik sigortası kapsamındaki talepler için kural olarak önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması gerekir. Diğer durumlar uyuşmazlığın türüne göre değerlendirilir.

Değer kaybı nasıl hesaplanır?
Aracın yaşı, kilometresi, daha önceki hasar kayıtları, hasarın niteliği ve piyasa koşulları dikkate alınarak bilirkişi tarafından hesaplanır.

Tahkim mi, mahkeme mi?
Sigorta şirketine karşı taleplerde Sigorta Tahkim Komisyonu genellikle daha hızlıdır. İşleten ve sürücüye karşı manevi tazminat gibi talepler ise mahkemede ileri sürülür. Hangi yolun uygun olduğu somut olaya göre değişir.

Destekten yoksun kalma tazminatını kimler isteyebilir?
Ölen kişinin desteğinden fiilen yararlanan veya ileride yararlanacak olan kişiler, örneğin eş, çocuklar ve bazı durumlarda anne-baba.

Kasko eksik öderse ne yapılır?
Önce poliçe, genel şartlar ve ekspertiz raporu incelenir. Sigorta şirketine itiraz edilir. Sonuç alınamazsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na ya da mahkemeye başvurulabilir.

Trafik kazasında zamanaşımı kaç yıl?
Kural olarak zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her halde kazadan itibaren on yıldır. Olay suç teşkil ediyorsa ceza zamanaşımı süresi daha uzunsa o süre uygulanır.

İlgili yazılar

İletişim

Kaza, sigorta veya tazminat konusunda görüşmek için iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

İstanbul: Kartaltepe Mah. Süvari Cad. Torkam E5 Residence A Blok D:21, Sefaköy, Küçükçekmece
Tel: +90 212 579 79 85

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat, parasal sınırlar ve içtihat değişebilir; işlem yapmadan önce güncel durumu bir avukatla değerlendiriniz.

Sigorta ve Tazminat Hukuku