Mahkeme Noterdeki Belgenin Aslını İsterse Ne Olacak? 12. Yargı Paketi Sonrası Yeni Usul

Noterliklerde düzenlenen veya onaylanan belgeler, hukuk ve ceza yargılamasında son derece önemli deliller arasında yer almaktadır. Vekâletnameler, ihtarnameler, sözleşmeler, muvafakatnameler, taahhütnameler, imza beyannameleri ve noterlikçe düzenlenen diğer belgeler kimi zaman bir davanın sonucunu doğrudan belirleyebilmektedir.

Çoğu uyuşmazlıkta noterlik belgesinin onaylı örneğinin dosyaya sunulması yeterli olabilir. Ancak özellikle imza inkârı, sahtecilik iddiası, belgenin fiziki yapısının incelenmesi veya kriminal inceleme yapılması gereken durumlarda noterlikte bulunan belgenin aslının mahkemeye gönderilmesi gerekebilir.

Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen 7589 sayılı Kanun, noterlikte bulunan bir belgenin mahkeme, sulh ceza hâkimliği veya Cumhuriyet başsavcılığı tarafından istenmesi hâlinde uygulanacak sistemi önemli ölçüde değiştirmiştir.

7589 sayılı Kanun’un 2. maddesiyle 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 55. maddesi tamamen yeniden düzenlenmiştir. Yeni hüküm 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Yeni sistemde iki farklı ihtimal birbirinden kesin biçimde ayrılmaktadır:

Noterlik belgesinin aslı isteniyorsa başka, yalnızca onaylı örneği isteniyorsa başka bir işlem yapılacaktır.

Mahkeme, sulh ceza hâkimliği veya Cumhuriyet başsavcılığı noterlik evrakının aslını isterse noter öncelikle belgenin bir örneğini çıkaracak, bu örneğin aslına uygunluğunu onaylayacak ve onayladığı örneği noterlikte asıl belgenin bulunduğu yerde saklayacaktır. Belgenin aslı ise talepte bulunan yargı merciine gönderilecektir.

Buna karşılık yalnızca noterlik belgesinin onaylı bir örneği istenmişse asıl belgenin noterlikten çıkmasına gerek bulunmayacaktır. Noter, belgenin aslını elektronik ortamda tarayacak, oluşturduğu belgeyi güvenli elektronik imzayla imzalayacak ve elektronik ortamda ilgili mercie gönderecektir.

Dolayısıyla 12. Yargı Paketi sonrasında noterlik belgelerinin yargı mercilerine gönderilmesinde temel soru artık şudur:

Mahkeme belgenin aslını mı istiyor, yoksa onaylı örneği yeterli mi görüyor?

Bu ayrım hem belgenin gönderilme yöntemini hem de noterlikte hangi evrakın saklanacağını belirlemektedir.

Noterdeki Belgenin Aslı Mahkeme Tarafından İstenebilir mi?

Evet.

Yeni Noterlik Kanunu m.55 bu konuda son derece açıktır.

Noterlik evrakının aslı;

mahkeme,

sulh ceza hâkimliği

veya

Cumhuriyet başsavcılığı

tarafından istenebilir.

Bu durumda ilgili noter asıl belgeyi doğrudan gönderip noterlik dosyasını belgesiz bırakmaz.

Önce asıl belgeden bir örnek çıkarılır.

Çıkarılan örneğin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanır.

Bu onaylı örnek noterlikte, daha önce asıl belgenin bulunduğu yerde muhafaza edilir.

Asıl belge ise talepte bulunan mahkeme, sulh ceza hâkimliği veya Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir.

Böylelikle hem yargı makamının orijinal belgeyi incelemesi sağlanmakta hem de noterlik arşivinde işlemle ilgili belge kaydı korunmaktadır.

Mahkeme Belgenin Aslını İsterse Noterde Hiç Belge Kalmayacak mı?

Hayır.

Yeni düzenlemenin temel güvencelerinden biri budur.

Noter asıl evrakı göndermeden önce bir örneğini çıkarmak ve bu örneğin aslına uygunluğunu onaylamak zorundadır.

Onaylanan örnek, asıl evrakın noterlikte bulunduğu yere konulur.

Dolayısıyla örneğin bir vekâletnamenin aslı mahkemeye gönderilmişse noterlik arşivinde o işlem bakımından tamamen boşluk oluşmaz.

Noterlikte artık fiziki asıl yerine aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış örnek muhafaza edilir.

Bu sistem özellikle asıl evrakın mahkemede uzun süre kalabileceği dosyalarda noterlik kayıt bütünlüğünün korunması bakımından önemlidir.

Noter Belgenin Aslını Elektronik Olarak Gönderebilir mi?

Burada “asıl” ile “elektronik onaylı örnek” kavramlarının birbirine karıştırılmaması gerekir.

Noterlik Kanunu m.55, belgenin aslının istenmesi durumunu ayrı bir fıkrada düzenlemektedir. Hükme göre noter, onaylı örneği kendi arşivinde bırakacak ve evrakın aslını ilgili mercie gönderecektir.

Elektronik tarama ve güvenli elektronik imza sistemi ise belgenin onaylı örneğinin istenmesi durumuna ilişkin düzenlenmiştir.

Dolayısıyla mahkeme özellikle;

“Belgenin aslının celbine”

karar vermişse yalnızca taranmış elektronik örneğin gönderilmesi, kanundaki asıl evrak gönderme prosedürüyle aynı şey değildir.

Bunun uygulamada en önemli sonucu, belgenin fiziki özelliklerinin inceleme konusu olduğu dosyalarda ortaya çıkar.

Mahkeme Neden Noterlik Belgesinin Aslını İster?

Her davada noterlikteki asıl belgenin getirtilmesine ihtiyaç bulunmaz.

Çoğu zaman belgenin noter onaylı veya güvenli elektronik imzalı örneği, belgenin içeriğinin belirlenmesi açısından yeterlidir.

Ancak bazı uyuşmazlıklarda yalnızca metnin ne yazdığı değil, belgenin fiziksel olarak kendisi önemlidir.

Örneğin;

belgedeki imzanın kişiye ait olmadığı ileri sürülebilir,

belgenin sonradan değiştirildiği iddia edilebilir,

belgede kazıntı veya ekleme bulunduğu ileri sürülebilir,

mürekkep veya imza üzerinde teknik inceleme yapılması gerekebilir,

belgenin sahte olarak üretildiği iddia edilebilir,

belgenin farklı tarihlerde oluşturulmuş bölümler içerdiği ileri sürülebilir.

Bu tür hâllerde mahkeme veya soruşturma makamı, uyuşmazlığın niteliğine göre asıl belge üzerinde bilirkişi veya kriminal inceleme yapılmasını gerekli görebilir.

Yeni Noterlik Kanunu m.55 de asıl belgenin yargı makamlarına gönderilebilmesine özel bir prosedür oluşturarak bu ihtiyacı açıkça karşılamaktadır.

İmza İncelemesi İçin Noterdeki Belgenin Aslı Getirilebilir mi?

Evet.

Özellikle imzanın inkâr edildiği davalarda noterlikte bulunan orijinal belgenin incelenmesi önem kazanabilir.

Örneğin bir kişi:

“Bu vekâletnamedeki imza bana ait değildir.”

veya

“Bu taahhütnameyi ben imzalamadım.”

şeklinde itirazda bulunmuş olabilir.

Mahkeme imzanın aidiyetinin teknik incelemeyle belirlenmesine karar verirse, somut olayın özelliklerine göre noterlikte bulunan asıl belgenin getirtilmesine ihtiyaç duyulabilir.

Bu durumda mahkeme ilgili noterliğe müzekkere yazarak belgenin aslını ister.

Noter belgeyi göndermeden önce bir örneğini çıkarır ve aslına uygunluğunu onaylar.

Onaylanan örnek noterlikte bırakılır.

Asıl belge mahkemeye gönderilir.

Böylece bilirkişi veya ilgili uzman, taranmış görüntü yerine gerektiğinde orijinal evrak üzerinde inceleme yapabilir.

Sahte Vekâletname İddiasında Ne Olacak?

Yeni düzenlemenin önemli uygulama alanlarından biri sahte vekâletname uyuşmazlıkları olabilir.

Örneğin bir taşınmazın vekâletname kullanılarak satıldığı ve taşınmaz sahibinin:

“Ben böyle bir vekâletname vermedim.”

dediği düşünülebilir.

Uyuşmazlığın çözümünde vekâletnamenin düzenlendiği noterlik, işlem kayıtları, kimlik tespiti, imza ve diğer belgeler önem kazanabilir.

Mahkeme veya Cumhuriyet başsavcılığı yalnızca belgenin içeriğini görmek istiyorsa onaylı elektronik örneği talep edebilir.

Ancak imzanın veya belgenin fiziksel yapısının incelenmesi gerekiyorsa asıl vekâletname istenebilir.

Bu durumda yeni Noterlik Kanunu m.55’teki asıl evrak prosedürü uygulanacaktır.

Ceza Soruşturmasında Savcı Noterdeki Asıl Belgeyi İsteyebilir mi?

Evet.

Cumhuriyet başsavcılığı, noterlik evrakının aslını isteyebilen merciler arasında açıkça sayılmıştır.

Örneğin soruşturmanın konusu;

resmî belgede sahtecilik,

dolandırıcılık,

güveni kötüye kullanma,

sahte vekâletname kullanılması

veya noterlikte düzenlenen bir sözleşmeye ilişkin başka bir suç iddiası

olabilir.

Savcılık belgenin aslının incelenmesini gerekli görürse ilgili noterlikten asıl evrakın gönderilmesini isteyebilir.

Noter yine aynı şekilde onaylı bir örneği kendi arşivinde bırakır ve asıl evrakı Cumhuriyet başsavcılığına gönderir.

Bu nedenle yeni sistem yalnız hukuk yargılamasını değil, ceza soruşturmalarını da doğrudan ilgilendirmektedir.

Sulh Ceza Hâkimliği Asıl Noter Belgesini İsteyebilir mi?

Evet.

Kanun sulh ceza hâkimliğini de ayrıca saymıştır.

Dolayısıyla sulh ceza hâkimliğinin önündeki bir işlem veya incelemede noterlik evrakının aslına ihtiyaç duyulması hâlinde yeni m.55 sistemi uygulanabilir.

Kanun koyucunun;

mahkeme,

sulh ceza hâkimliği

ve Cumhuriyet başsavcılığını

asıl evrakı isteyebilecek makamlar olarak açıkça belirtmesi önemlidir.

Resmî Bir Daire Noterdeki Belgenin Aslını İsteyebilir mi?

Yeni düzenlemenin dikkatle okunması gereken noktalarından biri budur.

Noterlik Kanunu m.55’in ilk fıkrası noterlik evrak ve defterlerinin resmî daireler tarafından da incelenmesine imkân vermektedir.

Bunun yanında soruşturmaya yetkili resmî daire, noterlik evrakının onaylı örneğinin gönderilmesini isteyebilir.

Ancak belgenin aslının gönderilmesine ilişkin ikinci fıkrada özel olarak;

mahkeme,

sulh ceza hâkimliği

ve Cumhuriyet başsavcılığı

sayılmıştır.

Dolayısıyla her resmî kurumun, yalnızca resmî kurum olması nedeniyle noterlikteki orijinal evrakın kendisine gönderilmesini isteme yetkisine sahip olduğu şeklinde geniş bir sonuca varılmamalıdır.

Asıl Belge Yerine Onaylı Örnek Ne Zaman Yeterli Olabilir?

Birçok davada noterlik belgesinin fiziki aslının getirtilmesi gereksiz olabilir.

Örneğin uyuşmazlık yalnızca noter ihtarnamesinde hangi tarihin veya hangi beyanın bulunduğuyla ilgiliyse, noter tarafından güvenli elektronik imzayla oluşturulmuş onaylı örneğin dosyaya gönderilmesi yeterli olabilir.

Benzer şekilde;

vekâletnamenin kapsamının görülmesi,

bir muvafakatnamenin içeriğinin belirlenmesi,

noter ihtarnamesindeki taleplerin incelenmesi,

sözleşmenin maddelerinin tespit edilmesi

gibi durumlarda belgenin fiziki yapısı tartışma konusu değilse asıl belgenin noterlikten çıkarılması gerekmeyebilir.

Yeni sistem de bu nedenle onaylı örnek taleplerinde elektronik gönderimi esas almıştır.

Bu yaklaşım, asıl belgelerin gereksiz yere noterlik arşivinden çıkarılmasını azaltırken yargı makamlarının belgeye daha hızlı ulaşmasını sağlayabilir.

Onaylı Noterlik Örneği Nasıl Elektronik Gönderilecek?

Mahkeme, sulh ceza hâkimliği, Cumhuriyet başsavcılığı veya soruşturmaya yetkili resmî daire yalnızca noterlik evrakının onaylı örneğini istiyorsa noter;

öncelikle asıl evrakı elektronik ortamda tarayacak,

ardından oluşan belgeyi güvenli elektronik imza ile imzalayacak,

son olarak onaylı elektronik örneği ilgili mercie elektronik ortamda gönderecektir.

Dolayısıyla sıradan bir taranmış PDF’den söz edilmemektedir.

Elektronik belge noter tarafından asıl evraktan oluşturulmakta ve noter güvenli elektronik imzasıyla belgeyi imzalamaktadır.

Elektronik Gönderim Yapılamazsa Ne Olur?

Kanun teknik aksaklık ihtimalini de göz önünde bulundurmuştur.

Elektronik ortamda gönderme imkânı bulunmuyorsa noter, belgenin aslına uygunluğunu onaylar ve onaylı örneği ilgili mercie diğer yöntemle gönderir.

Dolayısıyla yeni sistemde elektronik gönderim temel yöntem olmakla birlikte, elektronik sistemin çalışmaması hâlinde yargılamanın durması söz konusu değildir.

Fiziki gönderim yolu devam etmektedir.

Asıl Belgenin Gönderilmesi İçin Yevmiye Numarası Verilecek mi?

Hayır.

Yeni Noterlik Kanunu m.55 açıkça, bu madde kapsamında yapılan işlemler için yevmiye numarası verilmeyeceğini düzenlemektedir.

Dolayısıyla noterlik evrakının mahkeme veya savcılığın talebi üzerine gönderilmesi ayrıca yeni bir noterlik işlemi gibi yeni yevmiye numarasına bağlanmayacaktır.

Bu hüküm hem belgenin aslının gönderilmesi hem de onaylı örneğin gönderilmesi bakımından m.55 kapsamındaki işlemler için uygulanmaktadır.

Mahkeme Noterden Asıl Belgeyi İstediğinde Noter Ücreti Alınacak mı?

Yeni düzenlemenin dikkat çekici yönlerinden biri de ücret rejimidir.

Noterlik Kanunu m.55 kapsamında yapılan işlemler için;

harç,

vergi,

değerli kâğıt ücreti

dâhil herhangi bir ücret alınmayacaktır.

İstisna olarak yalnızca posta masrafı ve Noterlik Kanunu m.112 uyarınca düzenlenen tarifede yer alan yol masrafı öngörülmüştür.

Dolayısıyla mahkemenin yargılama kapsamında bir noterlik belgesinin aslını veya onaylı örneğini istemesi, normal şartlarda tarafın yeni bir noter onaylı örnek çıkarttırmasına benzer şekilde noter harcı ve çeşitli işlem ücretleri doğurmayacaktır.

Vatandaş da Noterdeki Belgenin Aslını Mahkemeye Göndertmek İçin Ücretsiz Başvurabilir mi?

Burada yeni sistemin kapsamı doğru anlaşılmalıdır.

Noterlik Kanunu m.55’te düzenlenen mekanizma, yetkili yargı veya soruşturma makamının noterlik evrakını istemesine ilişkindir.

Bir vatandaşın kendi özel ihtiyacı için noterliğe giderek;

“Bana bu belgenin onaylı örneğini verin.”

demesi ile mahkemenin resmi müzekkereyle evrak istemesi aynı hukuki işlem değildir.

Dolayısıyla m.55’teki ücret muafiyetinden hareketle bütün noterlik örneklerinin vatandaşlar açısından ücretsiz hâle geldiği söylenemez.

Avukat Mahkemeden Noterdeki Asıl Belgenin Celbini Talep Edebilir mi?

Evet.

Taraf vekili, uyuşmazlığın çözümü bakımından noterlikte bulunan asıl evrakın incelenmesinin gerekli olduğunu düşünüyorsa mahkemeden belgenin ilgili noterlikten aslının celbini talep edebilir.

Ancak böyle bir talebin somut gerekçeye dayanması önemlidir.

Örneğin dilekçede;

“Davalı tarafından ibraz edilen vekâletnamedeki imzanın müvekkile ait olmadığı ileri sürüldüğünden, imza incelemesi yapılabilmesi amacıyla … Noterliğinin … tarih ve … yevmiye numaralı vekâletname aslının Noterlik Kanunu m.55 uyarınca celbine karar verilmesini talep ederiz.”

şeklinde somut bir açıklama yapılabilir.

Mahkeme, asıl belgenin uyuşmazlığın çözümü açısından gerekli olup olmadığını değerlendirir.

Gerekli görürse ilgili noterliğe müzekkere yazar.

Noter de yeni m.55 sistemine göre asıl belgeyi gönderir.

Dilekçede Belgenin Aslı ile Örneği Arasında Ayrım Yapmak Gerekir mi?

Uygulama açısından oldukça faydalıdır.

Çünkü sadece;

“Noterlik belgesinin celbine”

denilmesi, hangi belgenin ve hangi biçimde istendiği konusunda belirsizlik yaratabilir.

Eğer belgenin yalnızca içeriğine ihtiyaç bulunuyorsa:

“Noterlik evrakının onaylı örneğinin celbi”

istenebilir.

Eğer fiziki belge üzerinde inceleme yapılacaksa:

“Noterlik evrakının aslının celbi”

açıkça talep edilebilir.

Yeni m.55 bu iki talebi farklı usullere bağladığından, dava dilekçesi veya ara beyanlarda talebin açık kurulması uygulamada önem kazanmıştır.

Asıl Belge Mahkemeye Gönderildikten Sonra Noterlikteki Onaylı Örnek Geçerli mi?

Noterlik Kanunu m.55 bizzat noter tarafından aslına uygunluğu onaylanan örneğin asıl evrakın yerinde saklanmasını öngörmektedir.

Dolayısıyla bu örnek, basit bir fotokopi değildir.

Noter tarafından asıl evrak görülerek çıkarılan ve aslına uygunluğu onaylanan noterlik arşiv belgesidir.

Asıl evrak başka bir yargı merciinde bulunurken noterlik işlem dosyasının kayıt bütünlüğü bu şekilde sürdürülmektedir.

Asıl Belge Mahkemede Kaybolursa Ne Olur?

Yeni m.55’in açık metni asıl belgenin gönderilmesi sırasında noterlikte aslına uygun onaylı bir örnek bırakılmasını zorunlu tutmaktadır.

Bu sistem, asıl belgenin noterlikten ayrıldığı süreçte noterlik arşivinde işlem içeriğinin korunmasına hizmet eder.

Bununla birlikte asıl belgenin başka bir kurumda kaybı, zarar görmesi veya geri gönderilmemesi gibi özel durumların hukuki sonuçları belgenin niteliğine, sorumlu makama ve somut olaya göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Kanunun onaylı örnek bırakma zorunluluğu, bu tür risklerin sonuçlarını tamamen ortadan kaldıran bir hüküm olarak yorumlanmamalıdır.

Mahkeme Asıl Belgeyi Ne Kadar Süre Tutabilir?

Yeni m.55, noterlik evrakının aslının yargı makamına gönderilmesine ilişkin sistemi düzenlemekte; ancak asıl belgenin mahkemede kaç gün veya kaç ay tutulacağına ilişkin ayrıca sabit bir süre öngörmemektedir.

Dolayısıyla belgenin dosyada ne kadar süreyle bulunacağı, belgenin neden istendiğine ve yapılacak incelemeye göre değişebilir.

Örneğin yalnızca kısa bir fiziki kontrol yapılması gerekiyorsa işlem tamamlandıktan sonra iade edilebilir.

Bilirkişi veya kriminal inceleme gerekiyorsa süreç daha uzun sürebilir.

Bu nedenle “Noter belgesinin aslı mahkemeye gönderildiğinde mutlaka belirli sayıda gün içinde iade edilmelidir.” şeklinde m.55’ten kaynaklanan genel bir süre kuralı bulunmamaktadır.

Noterden Gelen Asıl Belge Üzerinde Bilirkişi İncelemesi Yapılabilir mi?

Evet, uyuşmazlığın niteliği gerektiriyorsa yapılabilir.

Özellikle;

imza aidiyeti,

yazı incelemesi,

belgenin değiştirilip değiştirilmediği,

fiziki müdahale,

belge üzerinde ekleme veya silinti

gibi teknik konularda uzman incelemesi gerekebilir.

Mahkemenin noterlikte bulunan asıl evrakı istemesinin temel sebeplerinden biri de bu tür durumlar olabilir.

Yeni m.55, yargı makamının asıl evraka doğrudan ulaşabilmesini düzenleyerek bu tür incelemelerin yapılmasını usulen kolaylaştırmaktadır.

Noterdeki Belgenin Aslı Hangi Davalarda Önemli Olabilir?

Asıl noterlik evrakının incelenmesi çok farklı hukuk alanlarında gündeme gelebilir.

Miras Davalarında

Miras bırakanın sağlığında düzenlediği vekâletname veya başka bir noterlik belgesinin gerçekliği tartışılabilir.

Özellikle ölümden kısa süre önce yapılan işlemlerde imza, ehliyet veya vekâletin kapsamı hakkında uyuşmazlık doğabilir.

Belge içeriğinin yanında fiziki belge incelemesi gerekiyorsa aslı istenebilir.

Tapu İptali ve Tescil Davalarında

Taşınmazın vekâleten satıldığı durumlarda vekâletnamenin gerçek olup olmadığı veya kapsamının satış yetkisini içerip içermediği uyuşmazlık konusu olabilir.

İmza inkârı varsa asıl vekâletname önem kazanabilir.

Alacak Davalarında

Noterde düzenlenmiş borç ikrarı, sözleşme veya taahhütnameye dayanılabilir.

Belgedeki imzanın inkâr edilmesi hâlinde asıl belgenin teknik incelemesi gerekebilir.

Kira ve Tahliye Uyuşmazlıklarında

Noterlikte düzenlenmiş ihtarname, taahhüt veya başka bir belgenin içeriği ve gerçekliği tartışma konusu olabilir.

Her durumda asıl belge gerekli değildir; ancak sahtecilik veya imza uyuşmazlığı varsa durum değişir.

Ceza Davalarında

Sahte vekâletname, sahte noter belgesi veya dolandırıcılık iddiasında belgenin orijinali kriminal inceleme bakımından önem taşıyabilir.

Aile Hukuku Davalarında

Noterde verilmiş muvafakatname, malvarlığı işlemlerine ilişkin vekâletname veya tarafların başka noterlik işlemleri uyuşmazlık konusu olabilir.

Dolayısıyla yeni sistem yalnızca belirli bir dava türüne özgü değildir.

Yeni Sistem Davaları Hızlandıracak mı?

Yeni düzenlemenin özellikle onaylı belge örneği bakımından yargılamayı hızlandırma potansiyeli bulunmaktadır.

Çünkü onaylı örnek gerektiğinde belge taranıp güvenli elektronik imzayla elektronik ortamda gönderilebilecektir. TBMM’nin yasalaşma duyurusunda da noterlik evrakının onaylı örneğinin elektronik ortamda gönderileceği açıkça belirtilmiştir.

Asıl belge gerektiğinde ise fiziki asıl evrakın yine yargı makamına ulaştırılması gerektiğinden, doğal olarak elektronik örnek kadar hızlı bir süreç olmayabilir.

Ancak yeni hüküm hangi işlemin yapılacağını açıkça belirlediği için belge gönderiminin usulü daha net hâle gelmiştir.

Burada asıl pratik kazanım, her durumda orijinal evrak istenmesi yerine yalnız gerekli olan durumlarda asıl belgenin noterlikten çıkarılmasıdır.

Avukatlar Açısından Yeni Sistemde En Önemli Nokta Nedir?

Yeni sistem avukatlar açısından özellikle delil stratejisinde önem taşımaktadır.

Bir noterlik belgesine dayanılacaksa şu sorular önceden sorulmalıdır:

Belgenin yalnızca içeriği mi önemlidir?

Belgedeki imza tartışmalı mıdır?

Sahtecilik iddiası var mıdır?

Fiziki belge üzerinde inceleme yapılması gerekiyor mu?

Belgenin hangi noterlikte bulunduğu biliniyor mu?

İşlem tarihi ve yevmiye numarası mevcut mu?

Mahkemeden asıl mı, onaylı örnek mi istenmelidir?

Bu soruların cevabı doğru verilirse delilin dosyaya kazandırılması önemli ölçüde kolaylaşabilir.

Örneğin noter ihtarnamesinin yalnız içeriğine dayanılacak bir dosyada asıl belgeyi istemek gereksiz yere fiziki evrak trafiğine yol açabilir.

Buna karşılık imza sahteciliği iddiasının bulunduğu bir vekâletname bakımından yalnız elektronik taranmış örnekle yetinmek teknik inceleme açısından yetersiz kalabilir.

Mahkeme Noterdeki Belgenin Aslını İsterse Ne Olur? Sık Sorulan Sorular

Mahkeme noterlikteki asıl belgeyi doğrudan isteyebilir mi?

Evet. Yeni Noterlik Kanunu m.55 mahkemeye, sulh ceza hâkimliğine ve Cumhuriyet başsavcılığına bu imkânı açıkça tanımaktadır.

Noter asıl belgeyi gönderince kendi arşivinde ne bırakır?

Belgenin bir örneğini çıkarır, aslına uygunluğunu onaylar ve bu onaylı örneği asıl evrakın yerine saklar.

Mahkeme aslını istemişse taranmış PDF gönderilmesi yeterli mi?

Kanun, asıl evrak talebi ile onaylı örnek talebini ayrı düzenlemektedir. Asıl istenmişse asıl evrakın gönderilmesi öngörülmektedir. Elektronik tarama sistemi onaylı örnek taleplerine ilişkindir.

İmza incelemesi için noter belgesinin aslı istenebilir mi?

Somut uyuşmazlıkta fiziki asıl belge üzerinde inceleme gerekli görülüyorsa mahkeme asıl evrakın celbine karar verebilir.

Savcılık noter belgesinin aslını isteyebilir mi?

Evet. Cumhuriyet başsavcılıkları açıkça yetkili merciler arasında sayılmıştır.

Sulh ceza hâkimliği de isteyebilir mi?

Evet.

Soruşturmaya yetkili resmî daire asıl evrak isteyebilir mi?

Kanunda asıl evrakın gönderilmesine ilişkin fıkrada mahkeme, sulh ceza hâkimliği ve Cumhuriyet başsavcılığı sayılmıştır. Soruşturmaya yetkili resmî daire ise onaylı örnek talep edebilen merciler arasındadır.

Noterlik belgesinin onaylı örneği nasıl gönderilir?

Asıl belge taranır, güvenli elektronik imzayla imzalanır ve elektronik ortamda ilgili mercie gönderilir.

Elektronik gönderim mümkün değilse?

Aslına uygunluğu onaylanmış örnek fiziki olarak ilgili mercie gönderilir.

Bu işlem için noter harcı ödenir mi?

Posta ve kanuni yol masrafı dışında harç, vergi, değerli kâğıt ücreti dâhil ücret alınmaz.

İşleme yeni yevmiye numarası verilir mi?

Hayır.

Düzenleme ne zaman yürürlüğe girdi?

31 Temmuz 2026 tarihinde. 7589 sayılı Kanun’un 2. maddesi ertelenmiş yürürlük hükümleri arasında değildir.

Noterdeki Asıl Belgenin Celbi İçin Dilekçede Nelere Dikkat Edilmeli?

Mahkemeden noterlik belgesinin aslının istenmesi talep edilecekse mümkün olduğunca ayrıntılı bilgi verilmelidir.

Özellikle;

noterliğin tam adı,

işlemin tarihi,

yevmiye numarası,

belgenin türü,

belgenin tarafları

ve

neden asıl belgenin gerekli olduğu

açıklanmalıdır.

Örneğin yalnız;

“Vekâletnamenin celbini talep ediyoruz.”

demek yerine;

“Dava konusu satış işlemine dayanak yapılan Bakırköy … Noterliğinin … tarih ve … yevmiye numaralı vekâletnamesindeki imzanın müvekkile ait olmadığı ileri sürüldüğünden, imza incelemesine esas olmak üzere anılan vekâletnamenin aslının 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 55. maddesi uyarınca ilgili noterlikten celbine karar verilmesini talep ederiz.”

şeklinde gerekçeli talepte bulunmak çok daha işlevsel olabilir.

Bu şekilde mahkeme hem hangi belgenin istendiğini hem de neden elektronik onaylı örneğin değil asıl evrakın gerekli olduğunu açıkça görebilir.

Yeni Düzenleme Eski Davalara da Uygulanacak mı?

7589 sayılı Kanun, Noterlik Kanunu m.55 değişikliği bakımından yalnızca 31 Temmuz 2026’dan sonra açılan davalara uygulanacağı yönünde özel bir geçiş hükmü getirmemiştir. Kanun’un 26. maddesine göre 2. madde yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bu nedenle hâlen devam eden eski tarihli bir davada 31 Temmuz 2026 sonrasında mahkemenin noterlik evrakı istemesi hâlinde yeni m.55’teki usulün esas alınması gerekir.

Örneğin dava 2024 yılında açılmış olabilir.

Ancak mahkeme Ağustos 2026’da noterlikteki vekâletnamenin aslını istemeye karar verirse, noter bakımından yürürlükteki yeni m.55 prosedürü uygulanacaktır.

Sonuç: Mahkeme Noterdeki Belgenin Aslını İsterse Noter Önce Onaylı Örnek Bırakacak, Sonra Aslı Gönderecek

12. Yargı Paketi sonrasında noterlikte bulunan belgelerin mahkeme ve soruşturma makamlarına gönderilmesine ilişkin sistem çok daha açık biçimde düzenlenmiştir.

7589 sayılı Kanun’un 2. maddesiyle değiştirilen 1512 sayılı Noterlik Kanunu m.55, 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Yeni sistemin temelinde asıl belge ile onaylı örnek arasındaki ayrım bulunmaktadır.

Mahkeme, sulh ceza hâkimliği veya Cumhuriyet başsavcılığı noterlikteki belgenin aslını isterse noter;

öncelikle asıl evraktan bir örnek çıkaracak,

bu örneğin aslına uygunluğunu onaylayacak,

onaylı örneği noterlikte asıl belgenin yerine saklayacak

ve

asıl evrakı talepte bulunan yargı merciine gönderecektir.

Buna karşılık belgenin yalnızca onaylı örneği isteniyorsa asıl belge noterlikten çıkmayacaktır.

Noter asıl belgeyi elektronik ortamda tarayacak, güvenli elektronik imzayla imzalayacak ve oluşturduğu onaylı örneği elektronik ortamda ilgili mercie gönderecektir.

Elektronik gönderme imkânı bulunmaması durumunda ise noter tarafından aslına uygunluğu onaylanan örnek fiziki yöntemle gönderilecektir.

Bu nedenle yeni dönemde;

“Mahkeme noterdeki belgeyi istediğinde noter her zaman asıl belgeyi gönderecek.”

şeklindeki ifade doğru değildir.

Mahkemenin talebinin içeriğine bakılmalıdır.

Onaylı örnek istenmişse → elektronik onaylı örnek gönderilir.

Asıl evrak istenmişse → noterlikte onaylı örnek bırakılır ve asıl evrak gönderilir.

Yeni sistem özellikle imza inkârı ve sahtecilik uyuşmazlıklarında büyük önem taşımaktadır.

Çünkü yalnızca belgenin metninin görülmesinin yeterli olmadığı; imzanın, yazının veya belgenin fiziksel yapısının teknik incelemeye tabi tutulması gereken durumlarda orijinal evraka erişim sağlanabilecektir.

Örneğin sahte olduğu ileri sürülen bir vekâletname bakımından mahkeme, taranmış örnekle yetinmeyerek asıl vekâletnamenin noterlikten celbine karar verebilir.

Noter ise artık nasıl hareket edeceği konusunda açık bir kanuni prosedüre sahiptir:

Asıl belgenin bir örneği alınacak, örnek tasdik edilerek noterlikte saklanacak ve orijinal belge mahkemeye gönderilecektir.

Yeni düzenlemenin ekonomik yönü de önemlidir.

Noterlik Kanunu m.55 kapsamında gerçekleştirilen işlemlere yevmiye numarası verilmeyecek; posta masrafı ve Noterlik Kanunu m.112 uyarınca belirlenen yol masrafı dışında harç, vergi, değerli kâğıt ücreti veya başka bir ücret alınmayacaktır.

Dolayısıyla yeni sistem yalnızca belge aktarım yöntemini değil, yargılama sırasında noterlik belgesinin toplanmasından kaynaklanan maliyetleri de değiştirmiştir.

Uygulamada ise en önemli görevlerden biri taraflara ve avukatlara düşmektedir.

Noterlik belgesine dayanılıyorsa;

belgenin hangi noterlikte olduğu,

tarihi,

yevmiye numarası,

belgenin türü

ve özellikle asıl evraka neden ihtiyaç bulunduğu

mümkün olduğunca açık şekilde belirtilmelidir.

Sırf noterlik belgesine dayanılıyor diye her dosyada asıl evrakın istenmesi gerekli değildir.

Belgenin içeriği uyuşmazlığın çözümü için yeterliyse elektronik onaylı örnek hem daha hızlı hem de daha pratik olabilir.

Buna karşılık;

imza inkârı,

sahtecilik,

belgede tahrifat,

fiziki müdahale

veya kriminal inceleme

gibi bir sorun bulunuyorsa asıl belgenin celbi önem kazanabilir.

Sonuç itibarıyla 12. Yargı Paketi sonrasında “Mahkeme noterdeki belgenin aslını isterse ne olacak?” sorusunun cevabı son derece nettir:

Noter, asıl belgeyi doğrudan göndermeden önce belgenin bir örneğini çıkaracak ve aslına uygunluğunu onaylayacaktır. Onaylı örnek noterlik arşivinde asıl evrakın yerini alacak; orijinal belge ise mahkeme, sulh ceza hâkimliği veya Cumhuriyet başsavcılığına gönderilecektir.

Bu yeni usul, noterlik arşivinin kayıt bütünlüğünü korurken yargı mercilerinin gerçekten ihtiyaç duydukları durumda orijinal belge üzerinde doğrudan inceleme yapabilmesini sağlayan önemli bir düzenleme olarak hukuk ve ceza yargılamasında uygulanacaktır.