Hukuk Makaleleri

Fransa Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması: Tanıma, Tenfiz ve Nüfusa Tescil Rehberi

Fransa’da yaşayan Türk vatandaşlarının veya Türk vatandaşı ile Fransız vatandaşı eşlerin boşanma işlemlerini Fransa’da gerçekleştirmesi oldukça yaygındır. Ancak Fransa’da boşanmanın kesinleşmiş olması, Türkiye’deki nüfus kaydının kendiliğinden değişeceği anlamına gelmez.

Bu nedenle uygulamada en sık karşılaşılan sorulardan biri şudur:

Fransa’da boşandım, Türkiye’de de boşanmış sayılıyor muyum?

Fransa’da verilmiş ve kesinleşmiş bir boşanma kararının Türkiye’de gerekli hukuki sonuçları doğurabilmesi için, somut olayın özelliklerine göre yabancı boşanmanın Türk nüfus kütüğüne tescil edilmesi veya Türk mahkemesinde tanınması ya da tenfiz edilmesi gerekebilir.

Günümüzde Fransa boşanma kararları bakımından her durumda Türkiye’de tanıma davası açılması zorunlu değildir. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 27/A maddesi ve ilgili Yönetmelik kapsamında şartları taşıyan yabancı boşanma kararlarının Türkiye’de dava açılmadan nüfus kütüğüne tescili mümkündür. Başvuru, kararın verildiği ülkedeki Türk dış temsilciliğine veya Türkiye’de kanunda belirtilen nüfus makamlarına yapılabilir.

Ancak;

  • eski eşin gerekli başvuruya katılmaması,
  • tescil şartlarının bulunmaması,
  • kararın kesinleşmesinin belgelendirilememesi,
  • idari tescil başvurusunun reddedilmesi,
  • Fransa’daki kararda nafaka, velayet, mal rejimi veya tazminat gibi ek hükümler bulunması

hâllerinde tanıma veya tenfiz davası gündeme gelebilir.

Dolayısıyla Fransa boşanma kararının Türkiye’de tanınmasında ilk yapılması gereken, doğrudan dava açmak değil; Fransa’daki boşanmanın türünü, kararın kesinleşme durumunu ve Türkiye’de hangi hukuki sonucun elde edilmek istendiğini belirlemektir.

Fransa’da Verilen Boşanma Kararı Türkiye’de Otomatik Olarak Geçerli midir?

Fransız hukukuna göre kesinleşmiş boşanma, Fransa bakımından evliliği sona erdirir.

Ancak Türkiye’deki nüfus kayıtları bu değişikliği kendiliğinden işlemez.

Örneğin Türk vatandaşı bir kişi 2023 yılında Paris’te boşanmış ancak Fransa’daki boşanmayla ilgili Türkiye’de hiçbir işlem yapmamış olabilir.

Bu kişinin Türkiye’deki nüfus kayıt örneğinde medeni hâli hâlen:

“Evli”

şeklinde görünebilir.

Bu durum Fransa’daki boşanmanın geçersiz olduğu anlamına gelmez. Sorun, yabancı boşanmanın henüz Türk nüfus sistemine ve hukuk düzenine gerekli şekilde yansıtılmamış olmasıdır.

Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de tanınması veya gerekli tescil işleminin yapılması hâlinde boşanmanın tarihi bakımından yabancı kararın kesinleşme tarihi önem taşımaktadır. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü de yabancı boşanma kararlarının Türkiye’de tanınması veya tenfizi sonrasında yabancı kararın kesinleştiği tarihi boşanma tarihi olarak kabul etmektedir.

Fransa Boşanma Kararı İçin Her Zaman Tanıma Davası Açmak Gerekir mi?

Hayır.

Bu konuda internette hâlen eski uygulamaya dayanan çok sayıda bilgi bulunmaktadır.

Geçmişte yabancı mahkeme boşanma kararlarının Türkiye’de sonuç doğurabilmesi için çoğu durumda Türk mahkemesinde tanıma davası açılıyordu.

Ancak 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 27/A maddesiyle getirilen sistem sayesinde, belirli koşulları taşıyan yabancı boşanma kararlarının mahkemeye başvurmadan aile kütüğüne tescil edilmesi mümkündür.

İlgili Yönetmeliğe göre başvurular;

  • kararın verildiği ülkedeki Türk dış temsilciliğine,
  • Türkiye’de taraflardan birinin yerleşim yerindeki il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne,
  • Türkiye’de yerleşim yeri bulunmaması hâlinde Yönetmelikte sayılan belirli il müdürlüklerinden birine

yapılabilir.

Bu nedenle Fransa’da boşanmış bir kişinin ilk sorması gereken soru:

“Tanıma davası açmam gerekiyor mu?”

değil,

“Bu kararı doğrudan nüfusa tescil ettirebilir miyim?”

olmalıdır.

Fransa Boşanma Kararının Doğrudan Nüfusa Tescili İçin Hangi Şartlar Aranır?

Yabancı boşanma kararının dava açılmadan aile kütüğüne tescili için temel şartlardan biri, kararın ilgili yabancı ülkenin yetkili adli veya idari makamı tarafından verilmiş ve o ülke hukukuna göre usulüne uygun şekilde kesinleşmiş olmasıdır.

Ayrıca kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması gerekir. Yönetmelik, tescil edilebilecek kararı açıkça, yabancı ülke hukukuna göre kesinleşmiş ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmayan karar olarak tanımlamaktadır.

Fransa bakımından bu nedenle yalnızca mahkemenin verdiği jugement de divorce belgesinin bulunması her durumda yeterli olmayabilir.

Kararın artık olağan kanun yollarına tabi olmadığını veya kesin nitelik kazandığını gösteren belgelerin de hazırlanması gerekebilir.

Jugement de Divorce Nedir?

Fransızca jugement de divorce, mahkeme tarafından verilen boşanma kararı anlamına gelir.

Fransa’da çekişmeli veya yargısal boşanmalarda karar, aile işlerine bakan hâkim tarafından verilebilir.

Ancak Türkiye’de kullanılmak istenen belgenin yalnızca boşanmaya karar verildiğini göstermesi yeterli değildir.

Kararın kesinleşmiş olduğunun da ispatlanması gerekir.

Fransız resmî makamları da farklı işlemlerde boşanmış kişiden yalnızca boşanma kararını değil, boşanmanın kesin nitelik kazandığını gösteren kanıtı da istemektedir.

Bu nedenle Fransa boşanma dosyasında ilk kontrol edilmesi gereken belgelerden biri kesinleşme belgesidir.

Fransa Boşanma Kararının Kesinleştiği Nasıl İspatlanır?

Fransız kararlarında Türkiye’de alışık olunan biçimde her zaman doğrudan “kesinleşme şerhi” bulunmayabilir.

Somut kararın türüne göre;

certificat de non-appel

veya bazı dosyalarda

certificat de non-pourvoi

gibi belgelerin temini gerekebilir.

Certificat de non-appel, karara karşı istinaf yoluna başvurulmadığını gösteren belgedir.

Fransız Adalet Bakanlığı kaynaklarında bu belgenin, bir karara karşı kanun yoluna başvurulmadığının ispatlanmasında kullanıldığı belirtilmektedir.

Örneğin Versailles bölgesindeki adli uygulama belgelerinde, bazı boşanma kararları bakımından certificat de non-appel, bazı müşterek boşanma kararları bakımından ise certificat de non-pourvoi talep edilebildiği görülmektedir.

Bu nedenle her Fransa boşanma dosyasında:

“Certificat de non-appel kesinlikle gerekir.”

şeklinde genel bir yaklaşım doğru değildir.

Kararın;

  • hangi mahkemeden verildiği,
  • hangi boşanma usulüne tabi olduğu,
  • kanun yolu durumunun ne olduğu

incelendikten sonra doğru kesinleşme belgesi belirlenmelidir.

Fransa Boşanma Kararında Apostil Gerekir mi?

Yabancı resmî belgelerin Türkiye’de kullanılabilmesi bakımından belgenin usulüne uygun şekilde doğrulanması gerekir.

Yabancı boşanma kararlarının nüfusa tesciline ilişkin Yönetmelik; kararın ve gerektiğinde kesinleşme belgesinin usulüne uygun onaylı şekilde sunulmasını, Türkçe tercüme ve tasdik şartlarının yerine getirilmesini öngörmektedir.

Fransa ve Türkiye, yabancı resmî belgelerin tasdikine ilişkin Lahey Apostil sisteminin uygulandığı ülkeler arasındadır. Bu nedenle Fransa’da düzenlenen ve Türkiye’de kullanılacak mahkeme belgelerinde uygulamada apostil işlemi gündeme gelmektedir.

Burada 2025 yılında Fransa’da önemli bir değişiklik yapılmıştır.

1 Mayıs 2025 tarihinden itibaren Fransa’da apostil düzenleme yetkisi, istinaf mahkemelerindeki eski sistemden noterlik teşkilatına devredilmiştir. Fransa genelinde yetkilendirilen noter merkezleri apostil işlemlerini yürütmektedir.

Dolayısıyla güncel dosyalarda internette bulunan eski;

“Cour d’Appel’e giderek apostil alınır.”

bilgisi artık her durumda geçerli değildir.

2026 itibarıyla Fransa’daki apostil işlemlerinde güncel noterlik sistemi dikkate alınmalıdır.

Fransa’da Apostil Nereden Alınır?

1 Mayıs 2025 tarihinden itibaren apostil işlemleri Fransa’daki yetkili noterlik merkezleri tarafından yürütülmektedir.

Paris bakımından örneğin Centre de Légalisation et de l’Apostille de Paris (CLAP) bu hizmeti vermektedir.

Paris Noterler Odasının güncel bilgilendirmesine göre apostiller 1 Mayıs 2025’ten itibaren ağırlıklı olarak elektronik formatta düzenlenmektedir ve yetki artık noterlik teşkilatındadır.

Bu değişiklik özellikle eski tarihli internet rehberlerine güvenilmemesi gerektiğini göstermektedir.

Fransa boşanma kararının Türkiye’de kullanılmasından önce güncel apostil prosedürü mutlaka kontrol edilmelidir.

Fransa Boşanma Kararının Türkçe Tercümesi Gerekir mi?

Türkiye’de nüfusa tescil başvurularında yabancı kararların Türkçe tercümesi önemlidir.

Yönetmeliğe göre;

  • boşanma kararının aslı,
  • usulüne uygun Türkçe tercümesi,
  • karar üzerinde kesinleşme şerhi bulunmuyorsa kesinleştiğini gösteren belgenin aslı ve Türkçe tercümesi

başvuru belgeleri arasında yer almaktadır.

Tercümenin noter veya dış temsilcilik tarafından gerekli şekilde onaylanması gerekebilir.

Ayrıca;

  • taraf isimlerinin,
  • doğum tarihlerinin,
  • evlilik tarihinin,
  • boşanma tarihinin,
  • mahkeme bilgilerinin

Türk nüfus kayıtlarıyla uyumlu olması önemlidir.

Fransız belgelerinde birden fazla ad veya farklı soyadı kullanımının bulunması, Türkiye’deki nüfus kaydıyla eşleşme yapılmasını zorlaştırabilir.

Bu nedenle tercüme yalnızca dil çevirisi olarak değil, tescil işleminin temel belgelerinden biri olarak görülmelidir.

İki Taraf da Türk Vatandaşıysa Nasıl Başvuru Yapılır?

Fransa’da boşanan eşlerin her ikisi de Türk vatandaşıysa, idari tescil sisteminde kural olarak tarafların başvuru sürecine katılması gerekir.

Ancak iki tarafın aynı anda aynı makamın önünde bulunması zorunlu değildir.

Yönetmelik tarafların başvurularını ayrı zamanlarda yapabilmesine izin vermektedir.

Ayrı ayrı başvuru yapılması hâlinde iki başvuru arasındaki süre:

90 günü geçemez.

Örneğin taraflardan biri Paris’te, diğeri Lyon’da yaşıyor olabilir.

Başvurunun nasıl koordine edileceği ilgili dış temsilciliklerle önceden planlanabilir.

Eski Eş Fransa’da Ancak Tescil Başvurusuna Katılmıyorsa Ne Olur?

Bu durum uygulamada oldukça sık görülür.

Örneğin iki eş de Türk vatandaşıdır.

Fransa’da boşanma kesinleşmiştir.

Taraflardan biri Türkiye’deki nüfus kaydını düzeltmek istemektedir ancak eski eş;

“Türkiye’de yapılacak işlemlerle ilgilenmiyorum.”

diyerek başvuru yapmamaktadır.

İdari tescil şartları bu nedenle yerine getirilemiyorsa çözüm, Türkiye’de tanıma davası açılmasıdır.

Tanıma davasının açılması için eski eşin;

  • muvafakat vermesi,
  • dilekçe imzalaması,
  • Türkiye’ye gelmesi

zorunlu değildir.

Karşı taraf davalı olarak gösterilir ve usulüne uygun şekilde yargılamaya dahil edilir.

Dolayısıyla:

“Eski eşim tescile katılmıyor, Fransa’daki boşanmam Türkiye’de hiçbir zaman geçerli olmaz.”

şeklindeki düşünce doğru değildir.

Eşlerden Biri Fransız Vatandaşıysa Ne Olur?

Örneğin:

Türk vatandaşı kadın + Fransız vatandaşı erkek

Fransa’da boşanmış olabilir.

5490 sayılı Kanun’un güncel sistemi, taraflardan birinin yabancı olması durumunda Türk vatandaşı tarafın başvurusu bakımından daha farklı imkânlar tanıyabilmektedir.

Bu nedenle Türk-Fransız evliliklerinde doğrudan tanıma davasına geçmeden önce tek taraflı idari tescil imkânının bulunup bulunmadığı özellikle değerlendirilmelidir.

Somut başvuruda ilgili dış temsilciliğin güncel uygulamasının kontrol edilmesi önemlidir.

Fransa’daki Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması Davası Nedir?

İdari tescilin mümkün olmadığı hâllerde yabancı boşanma kararının Türk mahkemesinde tanınması mümkündür.

Tanıma davasında taraflar Türkiye’de yeniden boşanmaz.

Boşanma zaten Fransa’da gerçekleşmiştir.

Türk mahkemesinden talep edilen esas olarak:

Fransız makamınca verilmiş ve kesinleşmiş boşanma kararının Türkiye’de de kesin hüküm etkisinin kabul edilmesidir.

Tanıma, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun kapsamında değerlendirilir.

İdari tescil başvurusunun reddedilmesi hâlinde de ilgili Yönetmelik, MÖHUK kapsamında görevli ve yetkili aile mahkemesinde tanıma veya tenfiz davası açılabileceğini açıkça düzenlemektedir.

Tanıma Davası Yeni Bir Boşanma Davası mıdır?

Hayır.

Bu ayrım önemlidir.

Türk aile mahkemesi Fransa’daki boşanma olaylarını baştan araştırmaz.

Örneğin mahkeme;

  • eşlerden hangisinin kusurlu olduğunu,
  • tarafların neden ayrıldığını,
  • Fransa’da boşanma şartlarının gerçekten oluşup oluşmadığını

klasik bir Türk boşanma davası gibi yeniden incelemez.

Temel inceleme, yabancı kararın Türkiye’de tanınabilmesi için MÖHUK’taki şartların bulunup bulunmadığıdır.

Dolayısıyla tanıma davasının amacı:

“Tarafları tekrar boşamak”

değil,

“Fransa’daki kesinleşmiş boşanmanın Türkiye’de hukuki sonuç doğurmasını sağlamak”

tır.

Tanıma ile Tenfiz Arasındaki Fark Nedir?

Fransa boşanma kararlarında bu iki kavram sıkça karıştırılmaktadır.

Tanıma

Yabancı kararın Türkiye’de kesin hüküm ve kesin delil etkisinin kabul edilmesini sağlar.

Fransa mahkemesinin;

“Tarafların boşanmalarına”

ilişkin hükmü bakımından esas ihtiyaç çoğunlukla tanımadır.

Tenfiz

Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de zorla icra edilebilmesini sağlar.

Örneğin Fransız mahkemesi:

“Bir eş diğerine 50.000 euro prestation compensatoire ödeyecektir.”

şeklinde bir hüküm kurmuşsa ve bu alacak Türkiye’de cebri icra yoluyla tahsil edilmek isteniyorsa tenfiz gündeme gelebilir.

Bu nedenle temel ayrım:

Boşanma statüsü → Tanıma

Türkiye’de zorla uygulanacak edim → Tenfiz

şeklinde düşünülebilir.

Nüfusa Tescil Nafaka ve Velayet Kararlarını da Geçerli Hâle Getirir mi?

Hayır.

Bu, uygulamada yapılan en önemli hatalardan biridir.

Yabancı boşanma kararlarının nüfusa tesciline ilişkin Yönetmelik açıkça;

  • velayet,
  • iştirak nafakası,
  • çocukla kişisel ilişki,
  • mal rejimi,
  • tazminat

gibi tenfize konu hükümler bulunması hâlinde idari tescil komisyonunun yalnızca boşanma gibi nüfus olayını tescil edeceğini belirtmektedir.

Komisyon kararı, yabancı kararın bu ek hükümleri bakımından sonuç doğurmaz. Bu hükümler için ayrıca MÖHUK uyarınca tanıma veya tenfiz davası açılabilir.

Dolayısıyla:

“Fransa boşanmasını nüfusa işlettim, artık Fransız nafaka kararını da doğrudan Türkiye’de icraya koyabilirim.”

sonucu her durumda doğru değildir.

Fransa’daki Nafaka Kararı Türkiye’de Tahsil Edilebilir mi?

Somut karar ve uygulanabilir uluslararası düzenlemelere göre mümkün olabilir.

Örneğin Fransız mahkemesi eski eşin her ay:

1.000 euro nafaka

ödemesine karar vermiş olsun.

Borçlunun Türkiye’de;

  • maaşı,
  • banka hesabı,
  • taşınmazı,
  • aracı

bulunuyorsa bu kararın Türkiye’de uygulanması istenebilir.

Ancak boşanmanın nüfus kütüğüne tescil edilmiş olması tek başına nafaka hükmünü Türk icra makamları önünde kullanılabilir hâle getirmez.

Bu durumda;

  • kararın niteliği,
  • tenfiz şartları,
  • nafaka alacaklarına ilişkin uygulanabilir milletlerarası sözleşmeler

ayrıca incelenmelidir.

Prestation Compensatoire Türkiye’de Nasıl Değerlendirilir?

Fransız boşanma hukukunda prestation compensatoire, boşanma nedeniyle eşlerin yaşam koşullarında meydana gelen ekonomik dengesizliği telafi etmeye yönelik mali bir ödeme olarak karşımıza çıkabilir.

Fransız resmî kaynaklarına göre prestation compensatoire mahkeme tarafından veya boşanma anlaşması kapsamında belirlenebilir.

Fransa boşanma kararında böyle bir ödeme bulunuyorsa Türkiye’deki hukuki değerlendirme yalnızca boşanmanın tanınmasından ibaret değildir.

Ödemenin;

  • hukuki niteliği,
  • kesinleşmesi,
  • icra edilebilirliği,
  • Türkiye’de hangi malvarlığına karşı uygulanacağı

incelenerek tenfiz ihtiyacı değerlendirilmelidir.

Fransa’daki Velayet Kararı Türkiye’de Otomatik Olarak Geçerli midir?

Fransa boşanma kararında çocukların velayeti veya ebeveynlik hakları hakkında hükümler bulunabilir.

Boşanmanın Türkiye’de nüfusa tescil edilmesi, bu hükümlerin de otomatik olarak Türkiye’de icra edilebilir olduğu anlamına gelmez.

Özellikle çocuk Türkiye’de bulunuyorsa;

  • yabancı kararın tanınması veya tenfizi,
  • çocuğun mutad meskeni,
  • Türkiye ile Fransa arasında uygulanabilir uluslararası sözleşmeler

ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle boşanmanın Türkiye’de tanınması ile velayet kararının uygulanması birbirinden ayrılmalıdır.

Fransa’daki Mal Rejimi Kararı Türkiye’de Geçerli midir?

Fransa’daki boşanma dosyasında eşlerin malvarlığına ilişkin düzenlemeler de bulunabilir.

Örneğin;

  • banka hesapları,
  • ortak mallar,
  • taşınmazlar,
  • eşler arası ödemeler

konusunda karar verilmiş olabilir.

Ancak Fransa’da verilen malvarlığı kararının Türkiye’de bulunan;

  • taşınmazlar,
  • şirket payları,
  • banka hesapları

üzerindeki etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Özellikle Türkiye’deki taşınmazlar bakımından milletlerarası özel hukukta taşınmazın bulunduğu yer hukukuna ilişkin kurallar önem taşıyabilir.

Dolayısıyla:

Fransa boşanma kararının tanınması

ile

Türkiye’de mal rejimi tasfiyesi

aynı işlem değildir.

Fransa’da Anlaşmalı Boşanma Mahkeme Olmadan Yapılabilir mi?

Evet.

Bu nokta Fransa’yı bazı diğer ülkelerden ayıran önemli özelliklerden biridir.

Fransa’da belirli şartlar altında eşler divorce par consentement mutuel, yani karşılıklı anlaşmaya dayalı boşanmayı mahkemeye gitmeden gerçekleştirebilir.

Bu sistemde her eşin kendi avukatı bulunur, avukatlar boşanma sözleşmesini hazırlar ve sözleşme noter tarafından muhafaza edilmek üzere kayıt altına alınır.

Fransız resmî kaynaklarına göre sözleşmenin notere tevdi edilmesi, anlaşmaya kesin tarih ve icra edilebilirlik kazandırır.

Bu tür bir boşanmanın Türkiye’de tanınması ise klasik bir jugement de divorce dosyasından daha farklı değerlendirme gerektirir.

Çünkü ortada yabancı mahkeme tarafından verilmiş klasik anlamda bir boşanma kararı bulunmayabilir.

Fransa’da Noter Önünde Anlaşmalı Boşanma Türkiye’de Nasıl Tanınır?

Bu durum özellikle dikkatle incelenmelidir.

2017 sonrasında Fransa’da yaygınlaşan mahkemesiz anlaşmalı boşanmada boşanma;

avukatlarca karşılıklı imzalanan sözleşmenin notere tevdi edilmesi

yoluyla gerçekleştirilebilmektedir.

Türkiye’deki 5490 sayılı Kanun m.27/A sistemi yabancı ülke adli veya idari makamlarınca verilen kararları kapsadığından, Fransız noteri nezdindeki mahkemesiz boşanmanın bu kapsamda değerlendirilip değerlendirilemeyeceği somut belgenin niteliğine göre ayrıca incelenmelidir.

Bu nedenle Fransa dosyalarında yalnızca:

“Fransa’da boşandım.”

bilgisi yeterli değildir.

İlk sorulması gerekenlerden biri:

“Boşanmanız mahkeme tarafından mı verildi, yoksa avukatlar aracılığıyla hazırlanıp notere tevdi edilen anlaşmalı boşanma mı?”

olmalıdır.

Mahkemesiz noter boşanmasında nüfusa doğrudan tescil imkânı ve gerekirse kullanılabilecek diğer hukuki yollar dosya özelinde değerlendirilmelidir.

Fransa Boşanma Kararında Kamu Düzeni İncelemesi

Yabancı boşanma kararlarının Türkiye’de tescil veya tanınmasının sınırlarından biri Türk kamu düzenidir.

Ancak Fransız hukukunun Türk hukukundan farklı olması tek başına kamu düzenine aykırılık anlamına gelmez.

Örneğin Fransa’daki boşanma sebeplerinin veya usulünün Türk hukukundan farklı olması, kararın otomatik olarak reddedilmesini gerektirmez.

Yönetmelik, ancak Türk kamu düzenine açıkça aykırı kararların reddedileceğini öngörmektedir.

Dolayısıyla kamu düzeni istisnası dar ve somut olay temelinde uygulanmalıdır.

Fransa’daki Davadan Haberim Yoktu: Karar Türkiye’de Tanınır mı?

Tanıma ve tenfiz davalarında savunma hakkı önemlidir.

Örneğin eşlerden biri Fransa’da boşanma davası açmış ancak diğer eşe dava usulüne uygun olarak hiç bildirilmemiş olabilir.

Bu durumda Türkiye’de tanıma veya tenfiz davasında;

  • yabancı yargılamada usulüne uygun çağrı yapılıp yapılmadığı,
  • tarafın temsil edilip edilmediği,
  • savunma hakkının korunup korunmadığı

incelenebilir.

Ancak tarafın Fransa’daki duruşmaya fiilen katılmamış olması tek başına kararın tanınamayacağı anlamına gelmez.

Asıl önemli olan kişinin yargılamadan usulüne uygun biçimde haberdar edilip edilmediği ve savunma imkânının bulunup bulunmadığıdır.

Fransa Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması İçin Hangi Mahkeme Görevlidir?

Yabancı boşanma kararlarının tanınması veya tenfizinde görevli mahkeme kural olarak aile mahkemesidir.

Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde aile mahkemesi sıfatıyla görev yapan asliye hukuk mahkemesi devreye girebilir.

Yetkili mahkeme ise tarafların Türkiye’deki yerleşim durumuna ve MÖHUK’un yetki hükümlerine göre belirlenir.

Bu nedenle tanıma davasının doğrudan herhangi bir aile mahkemesinde açılması doğru değildir.

Görev ve yetki değerlendirmesi önceden yapılmalıdır.

Eski Eş Fransa’da Yaşıyorsa Türkiye’ye Gelmek Zorunda mı?

Hayır.

Tanıma veya tenfiz davasında eski eşin Türkiye’de bulunması zorunlu değildir.

Karşı taraf örneğin;

  • Paris,
  • Lyon,
  • Marseille,
  • Strasbourg,
  • Nice

gibi Fransa’daki bir şehirde yaşıyor olabilir.

Türkiye’de dava açılabilir ve karşı tarafa Fransa’daki adresinde usulüne uygun tebligat yapılabilir.

Bu nedenle:

“Eski eşim Fransa’dan Türkiye’ye gelmiyor, tanıma davası açamam.”

düşüncesi doğru değildir.

Ancak yurt dışı tebligatı davanın süresini etkileyebilir.

Müvekkil Fransa’dan Türkiye’ye Gelmeden İşlem Yapabilir mi?

Çoğu durumda evet.

Gerekli şartları taşıyan vekâletnamenin verilmesi hâlinde avukat;

  • belge incelemesini,
  • nüfus tescil sürecini,
  • tanıma davasını,
  • tenfiz davasını,
  • kararın kesinleştirilmesini,
  • nüfus kaydına işlenme işlemlerini

Türkiye’de takip edebilir.

Müvekkilin yalnızca bu işlem için sürekli Türkiye’ye gelmesi çoğu durumda gerekli değildir.

Ancak kullanılacak vekâletnamenin işlem türüne uygun özel yetkiler taşıması gerekir.

Yönetmelik, vekil aracılığıyla nüfusa tescil başvurusunda fotoğraflı özel vekâletname aramaktadır.

Fransa’dan Vekâletname Nasıl Verilebilir?

Türkiye’de kullanılacak vekâletname Fransa’daki Türk dış temsilciliğinde düzenlenebilir.

Alternatif olarak Fransız yetkili makamı önünde düzenlenen vekâletnamenin Türkiye’de kullanılabilmesi için;

  • apostil,
  • tercüme,
  • tasdik

işlemleri gündeme gelebilir.

Özellikle boşanma kararının nüfusa tescili veya tanıma-tenfiz davası bakımından vekâletnamede gerekli özel yetkilerin bulunup bulunmadığı önceden kontrol edilmelidir.

Uygulamada vekâletnamenin Fransa’da düzenlenmesinden önce Türkiye’de kullanılacak metnin avukat tarafından hazırlanması, eksik yetki nedeniyle ikinci kez vekâlet çıkarılması riskini azaltabilir.

Fransa’da Boşandım Ancak Türkiye’de Evli Görünüyorum: Yeniden Evlenebilir miyim?

Türkiye’deki nüfus kayıtlarında hâlen evli görünen kişinin yeni evlilik işlemlerinde sorun yaşaması mümkündür.

Bu nedenle Fransa’daki boşanmanın Türkiye bakımından da kayıtlara geçirilmesi gerekir.

Doğru yöntem somut dosyaya göre;

nüfusa tescil

veya

tanıma davası

olacaktır.

Nüfus kaydı düzeltildikten sonra medeni hâl bilgisi buna göre güncellenir.

Fransa Boşanması Türkiye’de Hangi Tarihten İtibaren Sonuç Doğurur?

Bu konu özellikle miras ve mal rejimi bakımından önemlidir.

Örneğin:

Fransa mahkemesi boşanma kararı verdi: 10 Ocak 2023

Karar kesinleşti: 15 Mart 2023

Türkiye’de tanıma kararı verildi: 20 Ağustos 2026

Bu durumda boşanmanın hukuki tarihi kural olarak 20 Ağustos 2026 olarak kabul edilmez.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü yabancı mahkeme boşanma kararlarında yabancı kararın kesinleşme tarihini boşanma tarihi olarak esas almaktadır.

Bu tarih;

  • mirasçılık,
  • yeniden evlenme,
  • mal rejiminin sona ermesi,
  • bazı aile hukuku uyuşmazlıkları

bakımından kritik önem taşıyabilir.

Fransa’da Boşandıktan Sonra Eşlerden Biri Ölürse Ne Olur?

Bu durum özellikle miras dosyalarında ciddi uyuşmazlıklar doğurabilir.

Örneğin eşler Fransa’da 2022 yılında kesin olarak boşanmış ancak Türkiye’de hiçbir tanıma veya tescil işlemi yapılmamış olsun.

Eşlerden biri daha sonra Türkiye’de vefat etsin.

Nüfus kaydında diğer kişi hâlâ eş olarak görülebilir.

Ancak yalnızca nüfus kaydına dayanarak mirasçılık hakkında kesin sonuca varılması doğru olmayabilir.

Fransa’daki boşanma kararının kesinleşme tarihi ve yabancı boşanmanın Türkiye’de tanınmasının etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle yabancı boşanma geçmişi bulunan miras uyuşmazlıklarında yabancı karar mutlaka incelenmelidir.

İdari Tescil Başvurusu Reddedilirse Ne Yapılır?

Başvurunun reddedilmesi Fransa’daki boşanmanın Türkiye’de tanınmasının artık imkânsız olduğu anlamına gelmez.

Yönetmelik, yabancı boşanma kararının tesciline ilişkin başvurunun komisyon tarafından reddedilmesi hâlinde 5718 sayılı MÖHUK uyarınca yetkili aile mahkemesinde tanıma veya tenfiz davası açılabileceğini açıkça düzenlemektedir.

Dolayısıyla hukuki yollar birbirini tamamlamaktadır.

Önce idari yolun mümkün olup olmadığı incelenebilir.

İdari yol uygun değilse veya reddedilirse yargısal tanıma yoluna geçilebilir.

Türkiye’de Zaten Tanıma Davası Açılmışsa Nüfus Müdürlüğüne Başvurulabilir mi?

Aynı yabancı kararla ilgili Türkiye’de devam eden veya daha önce reddedilmiş bir dava bulunması idari tescil açısından önemlidir.

Yönetmelik, yabancı kararla ilgili Türkiye’de hâlen devam eden veya reddedilmiş bir dava bulunması hâlinde tescil başvurusunun reddedileceğini düzenlemektedir.

Bu nedenle işlem başlatılmadan önce;

“Daha önce bu Fransa boşanması için Türkiye’de dava açıldı mı?”

sorusu mutlaka sorulmalıdır.

Aynı anda gereksiz biçimde hem idari hem yargısal sürecin yürütülmesi doğru olmayabilir.

Fransa Boşanma Kararının Tanınmasında En Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada aşağıdaki hatalar zaman ve masraf kaybına yol açabilir:

Kesinleşmemiş kararın kullanılması

Sadece jugement de divorce alınmış ancak kesinleşme durumu belgelenmemiş olabilir.

Yanlış kesinleşme belgesinin alınması

Her dosyada certificat de non-appel kullanılacağı düşünülmemelidir. Boşanmanın türüne göre farklı belge gerekebilir.

Apostil için eski makama başvurulması

Fransa’da 1 Mayıs 2025’ten itibaren apostil yetkisi noterlik teşkilatına devredilmiştir.

Tercümedeki isimlerin nüfus kaydıyla uyuşmaması

Fransızca belgelerdeki ikinci isimler veya soyadı farklılıkları işlemi geciktirebilir.

İki Türk vatandaşı eşten yalnızca birinin idari başvuru yapması

Diğer tarafın katılmadığı durumlarda tanıma davası gerekebilir.

Türk-Fransız evliliğinde doğrudan dava açılması

Önce idari tescil seçenekleri değerlendirilmelidir.

Mahkemesiz Fransız anlaşmalı boşanmasının klasik mahkeme kararı sanılması

Divorce par consentement mutuel par acte d’avocats déposé chez un notaire farklı hukuki yapıya sahiptir ve Türkiye bakımından ayrıca incelenmelidir.

Boşanmanın tescili ile nafaka ve velayetin tenfizinin karıştırılması

Nüfus tescili, yabancı kararın bütün hükümlerini Türkiye’de uygulanabilir hâle getirmez.

Fransa Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması İçin Pratik Yol Haritası

Fransa boşanma dosyası pratikte şu sırayla incelenebilir:

1. Boşanmanın türü belirlenir.

Mahkeme kararı mı yoksa notere tevdi edilen anlaşmalı boşanma mı olduğu tespit edilir.

2. Jugement de divorce veya ilgili nihai belge alınır.

Belgenin tam ve resmî örneği temin edilir.

3. Kesinleşme durumu araştırılır.

Gerekli hâlde certificat de non-appel, certificat de non-pourvoi veya ilgili kesinleşme belgesi alınır.

4. Apostil işlemi yapılır.

2025 sonrası güncel Fransız noterlik apostil sistemi dikkate alınır.

5. Türkçe tercüme hazırlanır.

Tercümenin ve gerekli tasdiklerin usulüne uygun olması sağlanır.

6. Tarafların vatandaşlığı kontrol edilir.

Türk-Türk ve Türk-Fransız evliliklerindeki idari başvuru koşulları ayrı değerlendirilir.

7. İdari nüfus tescilinin mümkün olup olmadığı belirlenir.

Mümkünse dava açılmadan işlem tamamlanır.

8. Eski eşin iş birliği yapmadığı durum değerlendirilir.

Gerekirse Türkiye’de tanıma davası açılır.

9. Nafaka, velayet, tazminat ve mal rejimi hükümleri ayrıca incelenir.

Bu hükümler için tenfiz veya başka hukuki işlemler gerekebilir.

Örnek 1: İki Türk Vatandaşı Paris’te Boşandı

Ahmet ve Zeynep Türk vatandaşıdır.

Paris’teki Fransız mahkemesi boşanmalarına karar vermiş ve karar kesinleşmiştir.

Her iki taraf da Türkiye’deki nüfus kayıtlarını düzeltmek istemektedir.

Usulüne uygun;

  • boşanma kararı,
  • kesinleşme belgesi,
  • apostil,
  • Türkçe tercüme

hazırlandıktan sonra idari tescil yolu değerlendirilebilir.

Tarafların başvuruları ayrı yapılacaksa iki müracaat arasında 90 günden fazla süre bulunmamalıdır.

Örnek 2: İki Türk Vatandaşı Boşandı Ancak Eski Eş İşlem Yapmıyor

Mehmet ve Elif Türk vatandaşıdır.

Fransa’daki mahkeme boşanma kararı kesinleşmiştir.

Mehmet Türkiye’de hâlen evli görünmektedir ancak Elif konsolosluk veya nüfus tescili işlemine katılmamaktadır.

Bu durumda Mehmet’in Türkiye’de Fransa boşanma kararının tanınması davası açması mümkündür.

Elif’in tanımaya muvafakat etmesi veya Türkiye’ye gelmesi zorunlu değildir.

Örnek 3: Türk Vatandaşı ile Fransız Vatandaşı Boşandı

Ayşe Türk, Pierre Fransız vatandaşıdır.

Fransa’da boşanma kesinleşmiştir.

Pierre Türkiye’de yapılacak hiçbir işleme katılmak istememektedir.

Bu durumda doğrudan dava açılmadan önce Türk vatandaşı Ayşe bakımından idari tescil yolunun tek taraflı kullanılıp kullanılamayacağı değerlendirilmelidir.

Başvuru yapılacak dış temsilciliğin güncel uygulaması önceden kontrol edilmelidir.

Örnek 4: Fransa Kararında Nafaka Var

Fransız mahkemesi boşanma yanında eski eşe aylık 1.500 euro ödeme yapılmasına karar vermiştir.

Boşanmanın nüfus kütüğüne tescili medeni hâli düzeltir.

Ancak 1.500 euroluk ödemenin Türkiye’de cebri icra yoluyla tahsil edilmesi için yabancı kararın mali hükmünün ayrıca tenfiz bakımından incelenmesi gerekir.

Örnek 5: Fransa’da Mahkemesiz Anlaşmalı Boşanma Yapıldı

Taraflar Fransız hukukuna göre iki ayrı avukat aracılığıyla boşanma sözleşmesi imzalamış ve sözleşme notere tevdi edilmiştir.

Bu durumda klasik bir jugement de divorce bulunmayabilir.

Dolayısıyla Türkiye’de işlem yapılırken dosyanın doğrudan “Fransız mahkeme kararı” kabul edilmesi doğru olmayabilir.

Belgenin niteliği ve 5490 sayılı Kanun m.27/A kapsamında idari tescile uygun olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Örnek 6: Boşanma 10 Yıl Önce Gerçekleşti

Müvekkil 2016 yılında Fransa’da boşanmış ancak Türkiye’de hiçbir işlem yapmamıştır.

Aradan yıllar geçmiş olması tek başına yabancı boşanmanın Türkiye’de tanınmasına engel değildir.

Öncelikle;

  • eski karar örneği,
  • kesinleşme belgesi,
  • gerekli tasdikler

temin edilir.

Daha sonra idari tescil veya tanıma yolu değerlendirilir.

Sonuç: Fransa Boşanma Kararı Türkiye’de Nasıl Tanınır?

Fransa’da verilen ve kesinleşen boşanma kararı, Fransa bakımından evliliği sona erdirir. Ancak karar Türkiye’deki nüfus kayıtlarını kendiliğinden değiştirmez.

Türkiye bakımından öncelikle 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A kapsamında doğrudan nüfusa tescil imkânı değerlendirilmelidir.

İdari tescilde özellikle;

boşanma kararının usulüne uygun resmî örneği,

kararın Fransa hukukuna göre kesinleştiğini gösteren belge,

apostil işlemi,

Türkçe tercüme ve tasdik,

tarafların vatandaşlık durumu

önem taşımaktadır.

Fransa bakımından ayrıca iki özel noktaya dikkat edilmelidir.

Birincisi, 1 Mayıs 2025’ten itibaren Fransa’daki apostil işlemlerinin noterlik teşkilatı tarafından yürütülmeye başlanmış olmasıdır.

İkincisi ise Fransa’da bazı anlaşmalı boşanmaların mahkeme kararı olmadan, avukatlarca düzenlenen boşanma sözleşmesinin notere tevdi edilmesi yoluyla gerçekleştirilebilmesidir. Bu tür dosyaların Türkiye’deki hukuki niteliği klasik mahkeme boşanmalarından ayrı değerlendirilmelidir.

İdari tescilin mümkün olmaması veya başvurunun reddedilmesi hâlinde Türkiye’de aile mahkemesinde tanıma davası açılabilir.

Fransız boşanma kararında;

nafaka,
prestation compensatoire,
velayet,
çocukla kişisel ilişki,
mal rejimi veya tazminat

gibi hükümler bulunuyorsa yalnızca boşanmanın nüfusa tescili yeterli değildir. Bu hükümlerin Türkiye’de uygulanabilmesi bakımından ayrıca tanıma, tenfiz veya uygulanabilir uluslararası sözleşme mekanizmaları değerlendirilmelidir.

Bu nedenle Fransa boşanma kararlarının Türkiye’de tanınmasında ilk olarak şu dört soruya cevap verilmesi gerekir:

Boşanma mahkemede mi, yoksa noter aracılığıyla mı gerçekleştirildi?

Karar veya boşanma işlemi Fransa hukukuna göre kesinleşti mi?

Tarafların vatandaşlıkları nedir ve eski eş tescil işlemine katılıyor mu?

Amaç yalnızca Türkiye’de medeni hâli düzeltmek mi, yoksa Fransız kararındaki nafaka, velayet veya mali hükümleri de Türkiye’de uygulamak mı?

Bu soruların cevabı, Fransa boşanma kararının Türkiye’de tanınması için idari nüfus tescili mi, tanıma davası mı yoksa tenfiz davası mı gerektiğini büyük ölçüde belirleyecektir.

SEO Başlığı

Fransa Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması: Tanıma Tenfiz ve Nüfusa Tescil

Meta Açıklaması

Fransa’da verilen boşanma kararı Türkiye’de nasıl tanınır? Jugement de divorce, certificat de non-appel, apostil, nüfusa tescil, tanıma ve tenfiz davası ile gerekli belgeleri ayrıntılı olarak açıklıyoruz.

SEO Anahtar Kelimeleri

Fransa boşanma kararının Türkiye’de tanınması, Fransa boşanma kararı Türkiye, Fransa tanıma tenfiz davası, Fransız boşanma kararının tanınması, Fransa boşanma nüfusa tescil, jugement de divorce Türkiye, certificat de non-appel Türkiye, Fransa boşanma apostil, Fransa’da boşandım Türkiye’de evli görünüyorum, yabancı boşanma kararının tanınması, Fransa boşanma avukatı, Paris boşanma kararı Türkiye, tanıma davası Fransa, tenfiz davası Fransa, Fransa nafaka kararı Türkiye, Fransa velayet kararı Türkiye, Fransa anlaşmalı boşanma Türkiye, divorce par consentement mutuel Türkiye, Fransa noter boşanması Türkiye

Yeni yazılardan haberdar olun

Hukuk alanındaki yeni yazılarımızı e-posta ile alın. Dilediğiniz zaman tek tıkla ayrılabilirsiniz.

Call Now Button

Çerez tercihleri