İngiltere’de yaşayan Türk vatandaşlarının veya Türk vatandaşı ile İngiliz vatandaşı eşlerin boşanma işlemlerini İngiliz mahkemelerinde gerçekleştirmesi oldukça yaygındır. Ancak İngiltere’de boşanma sürecinin tamamlanmış olması, Türkiye’deki nüfus kayıtlarının kendiliğinden değişeceği anlamına gelmez.

Bu nedenle uygulamada en sık sorulan sorulardan biri şudur:

İngiltere’de boşandım, Türkiye’de de boşanmış sayılır mıyım?

İngiltere’de kesinleşmiş bir boşanma kararının Türkiye’de hukuki sonuç doğurabilmesi için, olayın özelliklerine göre kararın Türk nüfus kütüğüne tescil edilmesi veya Türk mahkemesinde tanınması ya da tenfiz edilmesi gerekebilir.

Günümüzde yabancı boşanma kararları bakımından her durumda Türkiye’de tanıma davası açılması zorunlu değildir. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 27/A maddesi kapsamında belirli şartları taşıyan yabancı boşanma kararları, Türkiye’de il nüfus ve vatandaşlık müdürlükleri veya yurt dışında Türk dış temsilcilikleri aracılığıyla doğrudan aile kütüğüne tescil edilebilir.

Londra Başkonsolosluğu da Birleşik Krallık mahkemeleri tarafından verilen boşanma kararlarının, gerekli koşulların sağlanması hâlinde Türkiye’de dava açılmadan nüfus kayıtlarına tescil edilebildiğini açıkça belirtmektedir.

Ancak her dosyada idari tescil mümkün değildir.

Özellikle;

• eski eşin başvuruya katılmaması,
• tarafların ikisinin de Türk vatandaşı olması,
• tescil şartlarının oluşmaması,
• başvurunun reddedilmesi,
• yabancı karardaki nafaka veya tazminat gibi hükümlerin Türkiye’de icra edilmek istenmesi

hâllerinde Türk mahkemesinde tanıma veya tenfiz davası açılması gerekebilir.

Dolayısıyla İngiltere boşanma kararının Türkiye’de geçerli hâle getirilmesinde ilk yapılması gereken işlem, kararın ve tarafların durumunun hukuken incelenmesidir.

İngiltere’de Verilen Boşanma Kararı Türkiye’de Otomatik Olarak Geçerli midir?

İngiltere’de kesinleşmiş boşanma, İngiliz hukuku bakımından evliliği sona erdirir.

Ancak Türkiye’deki nüfus sistemi İngiltere’de verilen boşanma kararını kendiliğinden öğrenmez ve medeni hâl kaydını otomatik olarak değiştirmez.

Örneğin taraflar Londra’da 2024 yılında boşanmış olabilir.

Buna rağmen yabancı karar Türkiye’de herhangi bir işleme konu edilmemişse taraflardan biri e-Devlet üzerinden nüfus kayıt örneğini aldığında hâlâ;

“Evli”

olarak görünebilir.

Bu durumda yapılması gereken, İngiltere boşanma kararının Türkiye bakımından hukuki sonuçlarının sağlanmasıdır.

Bunun için iki temel yol bulunmaktadır:

1. Nüfusa doğrudan tescil

veya

2. Tanıma/tenfiz davası.

İngiltere mi, Birleşik Krallık mı?

Bu konuda terminolojik bir ayrım yapmak önemlidir.

Günlük dilde “İngiltere boşanma kararı” denilse de Birleşik Krallık içerisinde farklı hukuk sistemleri bulunmaktadır.

Özellikle;

• İngiltere ve Galler,
• İskoçya,
• Kuzey İrlanda

boşanmanın şekli ve kullanılan belgeler bakımından farklı sistemlere sahiptir.

Bu yazının ağırlıklı konusu İngiltere ve Galler mahkemelerince verilen boşanma kararlarıdır.

İngiltere ve Galler’de 6 Nisan 2022 tarihinde yürürlüğe giren yeni boşanma sistemiyle birlikte evliliği kesin olarak sona erdiren belgenin adı Final Order olmuştur.

6 Nisan 2022’den önce başlatılan boşanma dosyalarında ise eski terminoloji olan Decree Absolute kullanılmaktadır. İngiliz Hükûmetinin güncel açıklamasına göre Final Order veya eski dosyalardaki Decree Absolute düzenlendiğinde tarafların evliliği hukuken sona ermektedir.

Dolayısıyla müvekkilin elindeki belgenin yalnızca adına bakarak kesinleşme değerlendirmesi yapılmamalıdır.

Final Order Nedir?

Final Order, İngiltere ve Galler’de boşanmayı hukuken tamamlayan nihai mahkeme belgesidir.

Yeni sistemde süreç genel olarak;

Divorce Application → Conditional Order → Final Order

şeklinde ilerlemektedir.

Conditional Order alınması tarafların henüz kesin olarak boşandığı anlamına gelmez.

Evliliğin hukuken sona ermesi için Final Order verilmiş olması gerekir.

İngiliz Hükûmetinin resmî açıklamasına göre Final Order düzenlendikten sonra taraflar artık evli değildir ve yeniden evlenebilirler.

Bu nedenle Türkiye’de yapılacak tescil veya tanıma işleminde yalnızca Conditional Order sunulması yeterli değildir.

Decree Absolute Nedir?

6 Nisan 2022 öncesinde başlatılan İngiltere ve Galler boşanma dosyalarında nihai karar Decree Absolute olarak adlandırılmaktaydı.

Dolayısıyla eski dosyalarda;

Decree Nisi → Decree Absolute

şeklinde bir süreç görülür.

Decree Absolute, eski sistemde evliliği kesin olarak sona erdiren belgedir.

İngiliz makamlarının güncel açıklamalarına göre;

• 6 Nisan 2022 öncesindeki dosyalarda Decree Absolute,
• 6 Nisan 2022 ve sonrasında açılan dosyalarda Final Order

boşanmanın tamamlandığını gösteren temel belgelerdir.

Londra Başkonsolosluğu Neden Decree Absolute İfadesini Kullanıyor?

Londra Başkonsolosluğunun Birleşik Krallık boşanma kararlarının tesciline ilişkin bilgi notunda “kesinleşmiş mahkeme kararı” açıklanırken Decree Absolute ifadesi kullanılmaktadır.

Bununla birlikte İngiltere ve Galler hukukundaki 2022 değişikliği sonrasında yeni boşanma dosyalarında karşılaşılacak nihai belge Final Order’dır.

Bu nedenle özellikle yeni tarihli boşanma kararlarında;

“Decree Absolute yok, dolayısıyla karar kesinleşmemiştir.”

şeklinde bir değerlendirme yapılması doğru olmayabilir.

Belgenin hangi tarihteki İngiliz boşanma prosedürüne göre düzenlendiği kontrol edilmelidir.

İngiltere Boşanma Kararı İçin Türkiye’de Tanıma Davası Açmak Zorunlu mu?

Her durumda hayır.

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A ve ilgili Yönetmelik ile yabancı ülke makamlarınca verilen boşanma kararlarının belirli şartlarla doğrudan aile kütüğüne tescili mümkündür.

Londra Başkonsolosluğunun güncel Nüfus Bölümü bilgi notları arasında da “Birleşik Krallık Mahkemeleri Tarafından Verilen Boşanma Kararlarının Ülkemizde Tescili” başlıklı özel prosedür bulunmaktadır.

Dolayısıyla İngiltere’de boşanan bir kişinin öncelikle şu soruyu sorması gerekir:

“Tanıma davasına gerçekten ihtiyacım var mı, yoksa boşanma kararını doğrudan nüfusa işletebilir miyim?”

Çoğu dosyada bu ön değerlendirme gereksiz dava açılmasını önleyebilir.

İngiltere Boşanma Kararının Doğrudan Nüfusa Tescili

Yabancı boşanma kararlarının idari yoldan tescil edilmesinin temel hukuki dayanağı 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 27/A maddesidir.

İlgili Yönetmeliğe göre yabancı ülkenin yetkili adli veya idari makamı tarafından verilmiş;

• boşanma,
• evliliğin butlanı,
• evliliğin iptali,
• evliliğin mevcut olup olmadığının tespiti

kararlarının belirli şartlarla Türk aile kütüğüne tescili mümkündür. Yönetmelik ayrıca kararın ilgili ülke hukukuna göre kesinleşmiş ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması gerektiğini öngörmektedir.

İngiltere Boşanma Kararının Tescili İçin Nereye Başvurulur?

Birleşik Krallık’ta bulunan kişiler bakımından başvurunun ilgili Türk dış temsilciliğine yapılması mümkündür.

Londra Başkonsolosluğu, Birleşik Krallık mahkemelerince verilen boşanma kararlarının tescil başvurularını kabul etmektedir.

Türkiye’de ise başvuru taraflardan birinin yerleşim yerindeki il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne yapılabilir.

Türkiye’de yerleşim yeri bulunmaması hâlinde Yönetmelikte gösterilen belirli il müdürlüklerine başvuru yapılması mümkündür.

Bu nedenle kişinin Londra’da yaşaması, işlemi mutlaka Türkiye’de dava yoluyla yürütmesini gerektirmez.

İngiltere Boşanma Kararının Tescili İçin Apostil Gerekir mi?

Londra Başkonsolosluğunun yayımladığı bilgi notuna göre Birleşik Krallık boşanma kararının tescilinde kesinleşmiş mahkeme kararının apostil edilmiş olması gerekmektedir.

Ayrıca karar üzerinde mahkeme mührü veya dosya sureti olduğuna ilişkin tasdik bulunmuyorsa ilgili mahkemeden certified copy from the court, yani mahkemece tasdik edilmiş örneğin temin edilmesi gerektiği belirtilmektedir.

Birleşik Krallık’ta apostil işlemleri Legalisation Office tarafından yürütülmektedir.

İngiliz Hükûmetinin resmî açıklamasına göre mahkeme tarafından düzenlenen ve gerekli mahkeme mühürlerini taşıyan belgeler Legalisation Office aracılığıyla apostil işlemine konu edilebilir.

Dolayısıyla uygulamada belge hazırlığı çoğu zaman şu şekilde olacaktır:

Final Order veya Decree Absolute → gerekiyorsa certified court copy → apostil → Türkiye’de tescil/tanıma işlemi

İngiltere Boşanma Kararının Türkçeye Tercümesi Gerekir mi?

Bu sorunun cevabı başvurunun nerede yapılacağına göre değişebilir.

Londra Başkonsolosluğunun Birleşik Krallık boşanma kararlarının tesciline ilişkin özel bilgi notunda kesinleşmiş mahkeme kararının Türkçeye çevrilmesine gerek bulunmadığı açıkça belirtilmektedir.

Bu, özellikle Londra Başkonsolosluğu üzerinden doğrudan nüfus tescili yapmak isteyen kişiler için önemli bir pratik kolaylıktır.

Buna karşılık Türkiye’de nüfus müdürlüğüne yapılacak başvurularda genel Yönetmelik hükümleri kapsamında Türkçe tercüme belgelerinin sunulması gerekebilir. Yönetmelik, yabancı karar ve kesinleşme belgelerine ilişkin onaylı Türkçe tercümeleri belge listesinde saymaktadır.

Ayrıca Türk mahkemesinde tanıma veya tenfiz davası açılacaksa yabancı mahkeme kararının usulüne uygun Türkçe tercümesinin hazırlanması gerekir.

Dolayısıyla;

“İngiliz boşanma kararının hiçbir zaman tercümesi gerekmez.”

şeklinde genel bir sonuç çıkarılmamalıdır.

Londra Başkonsolosluğundaki idari tescil prosedürü ile Türkiye’de açılacak tanıma davasının belge şartları birbirinden farklıdır.

İki Taraf da Türk Vatandaşıysa Ne Olur?

Tarafların ikisinin de Türk vatandaşı olması hâlinde idari tescil bakımından kural olarak iki tarafın da başvuru sürecine katılması gerekir.

Ancak tarafların aynı anda konsoloslukta hazır bulunması zorunlu değildir.

Yabancı boşanma kararlarının tesciline ilişkin Yönetmeliğe göre taraflar;

• birlikte aynı anda,
• ayrı tarihlerde

başvurabilirler.

Ayrı ayrı başvuru yapılması hâlinde iki başvuru arasındaki süre 90 günü geçemez.

Londra Başkonsolosluğu da aynı şekilde, iki taraflı başvuruların aynı anda yapılabileceği gibi doksan günü geçmemek şartıyla farklı tarihlerde gerçekleştirilebileceğini belirtmektedir.

Eski Eş Başvuruya Katılmıyorsa Ne Yapılır?

Bu uygulamada en sık yaşanan problemlerden biridir.

Örneğin iki taraf da Türk vatandaşıdır.

İngiltere’de boşanma kesinleşmiştir.

Taraflardan biri Türkiye’deki nüfus kaydını düzeltmek istemektedir.

Diğer eş ise;

“Ben hiçbir işlem yapmayacağım.”

demektedir.

Bu durumda idari tescil yolu kullanılamazsa yabancı boşanma kararının Türkiye’de tanınması için dava açılması mümkündür.

Tanıma davası açmak için eski eşin rızası aranmaz.

Eski eş davalı olarak gösterilir ve kendisine usulüne uygun tebligat yapılır.

Dolayısıyla;

“Eski eşim imza vermiyor, İngiltere boşanmasını Türkiye’de tanıtamam.”

düşüncesi doğru değildir.

İdari yöntem mümkün değilse yargısal tanıma yolu bulunmaktadır.

Eşlerden Biri İngiliz Vatandaşıysa Tek Taraflı Başvuru Yapılabilir mi?

Evet, belirli şartlarla önemli bir kolaylık bulunmaktadır.

5490 sayılı Kanun m.27/A sistemi ve Londra Başkonsolosluğunun güncel uygulamasına göre taraflardan birinin yabancı olması hâlinde Türk vatandaşı diğer taraf veya vekili tek taraflı başvuru yapabilir.

Londra Başkonsolosluğu özellikle yabancı tarafın;

• ikamet adresinin tespit edilememesi,
• kendisine ulaşılamaması,
• başvuruyu kabul etmemesi,
• kasıtlı olarak başvurudan kaçınması

hâllerinde Türk vatandaşı eş veya vekilinin tek taraflı başvurusunun kabul edilebileceğini belirtmektedir.

Örneğin:

Türk vatandaşı Ayşe + İngiliz vatandaşı John

İngiltere’de boşanmıştır.

John Türkiye’deki tescil işlemiyle ilgilenmemektedir.

Ayşe’nin doğrudan tanıma davası açmadan önce Londra Başkonsolosluğu veya Türkiye’deki nüfus makamları nezdinde tek taraflı tescil yolunu değerlendirmesi mümkündür.

İngiliz Eş Başvuruya Katılacaksa Hangi Belgeler Gerekebilir?

Londra Başkonsolosluğu bilgi notuna göre yabancı tarafın başvuruya katılması hâlinde;

• geçerli pasaport,
• anne ve baba adını içeren doğum belgesi

istenebilmektedir.

İngiliz doğum belgelerinin doğrudan kabul edilebildiği, bazı hâllerde aile cüzdanı veya anne-baba adı bulunan başka belgelerin de kullanılabileceği belirtilmektedir.

Başvuru öncesinde belgenin güncel şekil şartlarının ayrıca kontrol edilmesi uygulamada zaman kaybını önleyebilir.

İngiltere Boşanma Kararının Tanınması Davası Nedir?

İdari tescilin mümkün olmadığı durumlarda Türk mahkemesinde tanıma davası açılabilir.

Tanıma davasının amacı tarafları Türkiye’de yeniden boşamak değildir.

İngiltere’de boşanma zaten gerçekleşmiştir.

Türk mahkemesinden istenen;

İngiltere mahkemesinin kesinleşmiş boşanma kararının Türkiye’de de kesin hüküm etkisinin kabul edilmesidir.

Tanımanın temel hukuki dayanağı 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’dur.

Tanıma sonrasında İngiliz boşanma kararının Türkiye bakımından hukuki sonucu kabul edilir ve nüfus kayıtları buna göre güncellenebilir.

Tanıma Davasında İngiltere’deki Boşanma Yeniden İncelenir mi?

Kural olarak hayır.

Türk aile mahkemesi İngiltere’de görülen boşanma davasını yeniden baştan görmez.

Örneğin mahkeme;

“Evlilik gerçekten temelinden sarsılmış mıydı?”

“Hangi eş kusurluydu?”

“Boşanmaya karar verilmesi doğru muydu?”

şeklinde yeni bir boşanma yargılaması yapmaz.

Tanıma mahkemesinin temel görevi, yabancı kararın Türk hukukunda tanınabilmesi için kanunda öngörülen koşulların bulunup bulunmadığını incelemektir.

Bu nedenle tanıma davası klasik çekişmeli boşanma davasından önemli ölçüde farklıdır.

Tanıma ile Tenfiz Arasındaki Fark Nedir?

İngiltere boşanma kararları bakımından en önemli ayrımlardan biri budur.

Tanıma

Yabancı kararın Türkiye’de hukuki sonuçlarının, kesin hüküm ve kesin delil etkisinin kabul edilmesidir.

Örneğin İngiliz mahkemesi yalnızca;

“Tarafların evliliği sona ermiştir.”

sonucunu doğuran Final Order vermişse esas ihtiyaç boşanmanın tanınmasıdır.

Tenfiz

Yabancı mahkeme kararındaki icra edilebilir hükmün Türkiye’de cebri icra yoluyla uygulanmasını sağlar.

Örneğin İngiliz mahkemesi veya İngiltere’deki aile yargılaması sonucunda bir eşin diğerine belirli miktarda para ödemesine ilişkin icra edilebilir karar bulunuyorsa, bu kararın Türkiye’de zorla yerine getirilmesi amacıyla tenfiz gündeme gelebilir.

Basit ifadeyle:

Tanıma = yabancı kararın Türkiye’de hukuken kabul edilmesi

Tenfiz = yabancı kararın Türkiye’de zorla uygulanabilmesi

Boşanmanın Nüfusa Tescili Nafaka ve Velayeti de Geçerli Hâle Getirir mi?

Hayır.

Bu ayrım son derece önemlidir.

Londra Başkonsolosluğu açıkça, Birleşik Krallık mahkeme kararında;

• çocukların velayeti,
• iştirak nafakası,
• çocukla kişisel ilişki,
• mal rejimi,
• tazminat

gibi tenfize konu olabilecek hükümler bulunması hâlinde bu hükümler bakımından 5718 sayılı Kanun kapsamında ayrıca Türk mahkemelerine başvurulabileceğini belirtmektedir.

Dolayısıyla İngiltere boşanma kararını nüfusa işletmek yalnızca;

“Türkiye’de artık evli görünmeme”

sonucunu sağlayabilir.

Bu işlem, İngiliz mahkemesinin bütün mali ve çocuklara ilişkin hükümlerini otomatik biçimde Türkiye’de icra edilebilir hâle getirmez.

İngiltere’de Verilen Nafaka Kararı Türkiye’de Tahsil Edilebilir mi?

Somut karara göre mümkün olabilir.

Örneğin eski eş İngiltere’de verilen bir karara göre aylık belirli miktarda ödeme yapmakla yükümlüdür.

Borçlunun Türkiye’de;

• taşınmazı,
• banka hesabı,
• maaşı,
• aracı

bulunuyorsa alacaklı Türkiye’de tahsil yoluna gitmek isteyebilir.

Bu durumda yalnızca boşanmanın nüfusa işlenmiş olması yeterli değildir.

Yabancı kararın icrası bakımından tenfiz hükümleri ve uygulanabilecek uluslararası sözleşmeler ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle İngiltere boşanma dosyasının yalnızca Final Order’dan ibaret olmadığı durumlarda bütün mahkeme belgelerinin incelenmesi önemlidir.

İngiltere’deki Financial Order Türkiye’de Geçerli midir?

İngiltere boşanma uygulamasında boşanmanın sona ermesi ile mali konuların çözülmesi birbirinden ayrılabilir.

Taraflar bakımından;

• lump sum payment,
• property adjustment order,
• pension sharing,
• periodical payments

gibi farklı mali kararlar söz konusu olabilir.

Bu nedenle yalnızca Final Order’ın bulunması, taraflar arasındaki bütün malvarlığı meselelerinin de çözüldüğü anlamına gelmez.

İngiliz mahkemesince verilen mali kararların Türkiye’de bulunan malvarlığı bakımından uygulanması isteniyorsa;

• kararın niteliği,
• kesinleşme ve icra kabiliyeti,
• Türkiye’deki malvarlığının türü,
• tenfiz şartları

ayrıca incelenmelidir.

Özellikle Türkiye’deki taşınmazlar bakımından ayrıca milletlerarası özel hukuk değerlendirmesi yapılması gerekebilir.

İngiltere’deki Child Arrangements Order Türkiye’de Otomatik Uygulanır mı?

Çocukların kimin yanında yaşayacağı veya diğer ebeveynle kişisel ilişki düzeni konusunda İngiltere’de ayrıca karar verilmiş olabilir.

Bu kararların Türkiye’de uygulanması, boşanmanın nüfus kayıtlarına tescilinden ayrı bir konudur.

Çocuğun Türkiye’de bulunması veya kararın Türkiye’de icra edilmesinin gerekmesi hâlinde;

• tanıma,
• tenfiz,
• çocuğun mutad meskeni,
• Türkiye ile Birleşik Krallık arasında uygulanabilir uluslararası sözleşmeler

ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle İngiltere boşanma dosyalarında Final Order ile çocuklara ilişkin kararların birbirinden ayrılması önemlidir.

İngiltere Boşanma Kararının Tanınması İçin Hangi Mahkeme Görevlidir?

Aile hukukuna ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizinde Türkiye’de aile mahkemeleri görevlidir.

Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde ise aile mahkemesi sıfatıyla görevli asliye hukuk mahkemesi davaya bakabilir. 4787 sayılı Kanun, aile hukukuna ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfizini aile mahkemelerinin görevleri arasında düzenlemektedir.

Yetkili mahkeme belirlenirken ise MÖHUK’taki özel yetki kuralları dikkate alınır.

Bu nedenle tanıma davası açılmadan önce hem görev hem de yetki incelemesi yapılması gerekir.

Eski Eş İngiltere’de Yaşıyorsa Türkiye’ye Gelmek Zorunda mı?

Hayır.

Eski eşin Türkiye’de bulunması tanıma davasının açılabilmesi için zorunlu değildir.

Karşı taraf İngiltere’de yaşıyorsa yurt dışındaki adresine usulüne uygun tebligat yapılabilir.

Bu nedenle;

“Eski eşim Londra’da yaşıyor ve Türkiye’ye gelmiyor.”

şeklindeki durum tanıma davasının açılmasını engellemez.

Ancak uluslararası tebligat prosedürleri davanın süresini etkileyebilir.

Karşı taraf Türkiye’de bir avukata vekâlet vermişse veya usulüne uygun şekilde davaya katılıyorsa süreç daha farklı ve çoğu zaman daha hızlı ilerleyebilir.

Eski Eş Tanımaya İtiraz Ederse İngiltere Boşanması Geçersiz Olur mu?

Hayır.

İngiltere’de kesinleşmiş bir boşanma kararının diğer eş tarafından artık istenmemesi, kararı kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Tanıma davasında karşı taraf;

• kararın kesinleşmediğini,
• savunma hakkının ihlal edildiğini,
• yabancı mahkeme kararının kamu düzenine açıkça aykırı olduğunu,
• kanundaki diğer tanıma şartlarının oluşmadığını

ileri sürebilir.

Ancak yalnızca;

“Türkiye’de tanınmasını istemiyorum.”

şeklindeki irade, İngiliz mahkemesinin kesinleşmiş boşanma kararını geçersiz kılmaz.

İngiltere’de Tek Taraflı Boşanma Türkiye’de Tanınabilir mi?

Tek taraflı başvuru üzerine verilmiş olması yabancı kararın Türkiye’de kesinlikle tanınamayacağı anlamına gelmez.

İngiltere ve Galler’de güncel boşanma sisteminde eşlerden birinin tek başına boşanma başvurusu yapması mümkündür.

Hatta Final Order aşamasında dahi belirli şartlarla tek başına başvuru yapılabilmektedir.

Türkiye’deki tanıma incelemesinde önemli olan;

• yabancı kararın kesinleşmiş olması,
• yabancı mahkemenin usul kurallarına uyulması,
• karşı tarafın savunma hakkı bakımından ciddi bir ihlal bulunup bulunmadığı,
• kamu düzeni

gibi unsurlardır.

Dolayısıyla;

“Karar eşimin başvurusu üzerine verildi, ben boşanma dilekçesi vermedim.”

durumu tek başına tanımaya engel değildir.

İngiltere Boşanma Kararında Final Order Kaybolduysa Ne Yapılır?

Final Order veya eski sistemdeki Decree Absolute kaybedilmiş olabilir.

İngiliz Hükûmeti, Final Order veya Decree Absolute’un mahkemeden yeniden temin edilmesine ilişkin özel prosedür sunmaktadır.

Dosya numarası biliniyorsa kararın hangi Divorce Service Centre veya mahkemeden temin edileceği belirlenebilir. Dosya numarası bilinmiyorsa da belirli kayıt arama prosedürleri bulunmaktadır.

Bu nedenle müvekkilin;

“Yıllar önce İngiltere’de boşandım ancak hiçbir belgem kalmadı.”

demesi işlemin yapılamayacağı anlamına gelmez.

Öncelikle İngiltere’de boşanma kaydının bulunarak Final Order veya Decree Absolute örneğinin alınması gerekir.

İngiltere Boşanma Kararı Türkiye’de Hangi Tarihten İtibaren Sonuç Doğurur?

Bu konu özellikle;

• miras,
• yeniden evlilik,
• mal rejimi,
• medeni hâl

bakımından önemlidir.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün açıklamasına göre yabancı mahkeme boşanma kararı Türkiye’de tanındığında veya tenfiz edildiğinde, yabancı mahkeme kararının kesinleştiği tarih boşanma tarihi olarak kabul edilir.

Dolayısıyla örneğin:

Final Order tarihi: 10 Mayıs 2023

Türkiye’de tanıma kararı: 15 Ekim 2026

ise kişinin ancak 2026 yılında boşanmış olduğu kabul edilmez.

Esas alınacak tarih, yabancı kararın kesinleşerek evliliği sona erdirdiği tarihtir.

İngiltere’de Boşandıktan Sonra Eşlerden Biri Ölürse Ne Olur?

Bu durum miras hukuku bakımından büyük önem taşıyabilir.

Örneğin eşler İngiltere’de 2022 yılında kesin olarak boşanmış ancak karar hiçbir zaman Türkiye’de nüfusa işletilmemiş olsun.

Taraflardan biri 2026 yılında Türkiye’de vefat etsin.

Nüfus kaydında diğer kişi hâlâ eş olarak görünebilir.

Ancak mirasçılık değerlendirmesinde yalnızca nüfus kaydına bakılması her zaman yeterli değildir.

İngiltere’deki boşanmanın kesinleşme tarihi ve kararın Türkiye’de tanınmasının hukuki etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle yabancı boşanma geçmişi bulunan miras dosyalarında yabancı mahkeme kararının mutlaka incelenmesi gerekir.

İngiltere’de Boşandım Ama Türkiye’de Evli Görünüyorum: Yeniden Evlenebilir miyim?

Türkiye’de nüfus kaydınız hâlâ evli görünüyorsa Türkiye’de yeni evlilik işlemleri sırasında sorun yaşamanız mümkündür.

Bu nedenle İngiltere boşanmasının Türkiye bakımından da kayıtlara geçirilmesi gerekir.

Doğru yol;

nüfusa doğrudan tescil

veya şartları mevcut değilse

tanıma davasıdır.

İşlem tamamlandıktan sonra nüfus kayıtlarında medeni hâl buna göre güncellenebilir.

İngiltere Boşanmasının Türkiye’de Tanınması Soyadını Etkiler mi?

Yabancı boşanma kararının nüfus kayıtlarına işlenmesi medeni hâlin yanı sıra soyadı kayıtları bakımından da sonuç doğurabilir.

Özellikle boşanan Türk vatandaşı kadının;

• evlenmeden önceki soyadına dönmesi,
• boşandığı eşin soyadını kullanmaya devam etmek istemesi

gibi durumlar ayrıca Türk Medeni Kanunu hükümleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.

İngiliz Final Order’da soyadına ilişkin hiçbir düzenleme bulunmaması, Türkiye’deki nüfus sisteminde uygulanacak soyadı kurallarını ortadan kaldırmaz.

Vekil Aracılığıyla Tescil Yapılabilir mi?

Evet.

Yabancı boşanma kararlarının nüfusa tescili vekil aracılığıyla takip edilebilir.

Ancak vekâletnamenin sıradan genel vekâletname olması her durumda yeterli olmayabilir.

İlgili Yönetmelik, vekil aracılığıyla yapılan başvurularda tescil işlemi için özel yetki içeren fotoğraflı özel vekâletname öngörmektedir.

Londra Başkonsolosluğu da yabancı makamlarca düzenlenen fotoğraflı vekâletnamelerin aslı ve Türkçe çevirisinin apostil şerhiyle onaylanmasına ilişkin özel belge şartları belirtmektedir.

Bu nedenle İngiltere’de noter önünde vekâletname hazırlanmadan önce Türkiye’de kullanılacak vekâletname metninin avukat tarafından hazırlanması uygulamada faydalıdır.

Müvekkil İngiltere’den Türkiye’ye Gelmeden Tanıma Davası Açabilir mi?

Evet.

Gerekli vekâletname düzenlendikten sonra Türkiye’deki avukat;

• dava dilekçesini hazırlayabilir,
• tanıma veya tenfiz davasını açabilir,
• duruşmaları takip edebilir,
• kararın kesinleşmesini sağlayabilir,
• nüfus kayıtlarına işlenme sürecini takip edebilir.

Müvekkilin sırf tanıma davası nedeniyle her duruşmada Türkiye’ye gelmesi kural olarak gerekmez.

Bu durum özellikle uzun yıllardır Londra, Birmingham, Manchester veya başka bir Birleşik Krallık şehrinde yaşayan Türk vatandaşları bakımından önemli kolaylık sağlar.

Londra Başkonsolosluğu Başvuruyu Reddederse Ne Yapılabilir?

İdari tescil başvurusunun reddedilmesi, yabancı boşanma kararının Türkiye’de hiçbir zaman tanınamayacağı anlamına gelmez.

Yabancı kararların nüfusa tesciline ilişkin Yönetmelik, komisyon tarafından tescili reddedilen kararlar bakımından 5718 sayılı MÖHUK kapsamında yetkili aile mahkemesinde tanıma veya tenfiz davası açılabileceğini açıkça düzenlemektedir.

Londra Başkonsolosluğu da başvurunun reddedilmesi hâlinde işlemin yeniden konsolosluk nezdinde veya Türkiye’de adli makamlar önünde yürütülebileceğini belirtmektedir.

Dolayısıyla idari tescil ile tanıma davası birbirinin alternatifi olan iki ayrı hukuki yoldur.

Türkiye’de Devam Eden Bir Tanıma Davası Varsa Konsolosluğa Başvurulabilir mi?

Her durumda hayır.

Londra Başkonsolosluğu, aynı Birleşik Krallık boşanması hakkında Türk mahkemelerinde;

• kesin hükme bağlanmış,
• reddedilmiş,
• açılmış ve devam eden

bir dava bulunması hâlinde ayrıca konsolosluk nezdinde tescil başvurusu yapılamayacağını belirtmektedir.

Bu nedenle işlem başlatmadan önce daha önce Türkiye’de dava açılıp açılmadığının kontrol edilmesi gerekir.

Aynı konuda eş zamanlı farklı prosedürler yürütmek sorun yaratabilir.

İngiltere Boşanma Kararlarında Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada en sık karşılaşılan sorunlardan bazıları şunlardır:

Conditional Order’ın kesin boşanma kararı sanılması

Conditional Order evliliği sona erdiren son belge değildir. Yeni sistemde Final Order gereklidir.

Yeni dosyada Decree Absolute aranması

6 Nisan 2022 sonrasında açılan England and Wales dosyalarında nihai belge Final Order’dır.

Apostilsiz karar kullanılması

Londra Başkonsolosluğu tescil prosedüründe apostilli kesin karar istemektedir.

Mahkeme onaylı örneğin alınmaması

Kararda mahkeme tasdiki yoksa certified court copy gerekebilir.

İki Türk vatandaşından yalnızca birinin konsolosluk başvurusu yapması

Diğer eş katılmıyorsa tanıma davası gerekebilir.

Türk-İngiliz evliliğinde doğrudan dava açılması

Yabancı eşin başvurudan kaçınması hâlinde Türk vatandaşının tek taraflı idari başvuru imkânı önce değerlendirilmelidir.

Nüfusa tescilin bütün mali hükümleri geçerli hâle getirdiğinin düşünülmesi

Nafaka, tazminat, velayet ve mal rejimi gibi hükümler ayrıca tanıma veya tenfiz gerektirebilir.

Türkiye’de sıfırdan boşanma davası açılması

İngiltere’de kesinleşmiş boşanma mevcutsa temel ihtiyaç çoğunlukla yeniden boşanmak değil, yabancı kararı Türkiye’de tanıtmaktır.

İngiltere Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması İçin Pratik Yol Haritası

İngiltere’de boşanmış bir kişinin dosyası pratik olarak şu sırayla incelenebilir:

1. Boşanmanın İngiltere’nin hangi hukuk bölgesinde gerçekleştiği belirlenir.

İngiltere ve Galler mi, İskoçya mı, Kuzey İrlanda mı olduğu kontrol edilir.

2. Nihai boşanma belgesi kontrol edilir.

Yeni England and Wales dosyalarında Final Order; eski dosyalarda Decree Absolute aranır.

3. Kararın kesinleşme durumu değerlendirilir.

Conditional Order ile Final Order karıştırılmamalıdır.

4. Apostil alınır.

Gerekirse öncesinde mahkemeden certified copy temin edilir.

5. Tarafların vatandaşlık durumu kontrol edilir.

Türk-Türk ve Türk-İngiliz boşanmalarında idari başvuru şartları aynı değildir.

6. Yalnızca nüfus kaydının mı düzeltileceği belirlenir.

Amaç yalnızca medeni hâlin değiştirilmesiyse idari tescil yeterli olabilir.

7. Nafaka, velayet veya mali kararlar incelenir.

Türkiye’de ayrıca uygulanması gereken hükümler varsa tanıma/tenfiz değerlendirilir.

8. İdari tescil mümkün değilse tanıma davası açılır.

Karşı tarafın rızası olmasa dahi dava yolu kullanılabilir.

Örnek 1: İki Türk Vatandaşı Londra’da Boşandı

Ahmet ve Zeynep Türk vatandaşıdır.

İngiltere ve Galler’de yürütülen boşanma dosyasında Final Order verilmiştir.

İkisi de Türkiye’deki nüfus kayıtlarını düzeltmek istemektedir.

Gerekli apostil ve diğer belgeler hazırlandıktan sonra Londra Başkonsolosluğu üzerinden doğrudan tescil yolu değerlendirilebilir.

Tarafların aynı anda başvurması zorunlu olmayıp ayrı başvurular arasındaki sürenin 90 günü aşmaması gerekir.

Örnek 2: İki Türk Vatandaşı Boşandı Ancak Eski Eş İşlem Yapmıyor

Mehmet ve Elif hem Türk vatandaşıdır.

Final Order alınmıştır.

Mehmet Türkiye’deki nüfus kaydını düzeltmek istemekte ancak Elif konsolosluğa gitmemekte ve vekâletname vermemektedir.

Bu durumda Mehmet’in Türkiye’de İngiltere boşanma kararının tanınması davası açması mümkündür.

Elif’in boşanmanın tanınmasına onay vermesi şart değildir.

Örnek 3: Türk Vatandaşı ile İngiliz Vatandaşı Boşandı

Ayşe Türk vatandaşı, David İngiliz vatandaşıdır.

İngiltere’de Final Order verilmiştir.

David Türkiye’de yapılacak hiçbir işleme katılmak istememektedir.

Londra Başkonsolosluğunun uygulamasına göre yabancı tarafın başvurudan kaçınması hâlinde Türk vatandaşı Ayşe veya vekilinin tek taraflı tescil başvurusu imkânı değerlendirilebilir.

Bu nedenle doğrudan tanıma davası açılmadan önce idari tescil yolu kontrol edilmelidir.

Örnek 4: İngiltere’de Boşanmanın Yanında Para Ödenmesine de Karar Verildi

İngiliz mahkemesi tarafların boşanması yanında eski eşlerden birine belirli bir toplu para ödemesi yapılmasına da hükmetmiştir.

Final Order’ın nüfusa tescili medeni hâli düzeltir.

Ancak parasal hükmün Türkiye’deki banka hesabı veya taşınmazlara karşı cebri icraya konu edilmek istenmesi hâlinde tenfiz şartları ayrıca değerlendirilmelidir.

Örnek 5: İngiltere’de Yıllar Önce Boşandı Ancak Belgesini Kaybetti

Müvekkil 2015 yılında İngiltere’de boşanmıştır ancak Decree Absolute belgesini kaybetmiştir.

İngiltere’de eski boşanma kayıtları üzerinden Decree Absolute örneğinin yeniden alınması mümkündür.

HM Courts & Tribunals Service, Final Order veya Decree Absolute örneklerinin yeniden teminine ilişkin resmî prosedür sunmaktadır.

Belge temin edildikten sonra apostil ve Türkiye’de tanıma/tescil işlemleri yürütülebilir.

Örnek 6: Sadece Conditional Order Var

Taraflar İngiltere’de boşanma sürecine başlamış ve Conditional Order almıştır.

Ancak Final Order henüz alınmamıştır.

Bu durumda evlilik İngiltere ve Galler hukukuna göre henüz kesin olarak sona ermemiştir.

Dolayısıyla Conditional Order’ın Türkiye’de kesin boşanma kararı gibi tescil edilmesi beklenmemelidir.

Öncelikle İngiltere’de Final Order aşamasının tamamlanması gerekir.

Sonuç: İngiltere Boşanma Kararı Türkiye’de Nasıl Tanınır?

İngiltere’de verilmiş bir boşanma kararının kesinleşmesi, İngiltere bakımından evliliği sona erdirir. Ancak kararın Türkiye’deki nüfus kayıtlarına ve Türk hukuk düzenine etkisi için ayrıca işlem yapılması gerekir.

İngiltere ve Galler bakımından öncelikle nihai boşanma belgesinin doğru tespit edilmesi önemlidir.

6 Nisan 2022’den sonra açılan boşanma dosyalarında nihai belge Final Order, daha eski dosyalarda ise Decree Absolute’dur.

Türkiye bakımından ise ilk olarak 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A kapsamında doğrudan nüfusa tescil seçeneğinin değerlendirilmesi gerekir.

Londra Başkonsolosluğu, Birleşik Krallık mahkemelerince verilmiş kesinleşmiş boşanma kararlarının gerekli şartlar sağlandığında Türkiye’de dava açılmadan tescil edilebilmesine ilişkin özel bir prosedür uygulamaktadır. Başkonsolosluk başvurusunda kararın apostilli olması önem taşımakta; Londra Başkonsolosluğunun mevcut bilgi notuna göre kesin boşanma kararının ayrıca Türkçeye çevrilmesi istenmemektedir.

Bununla birlikte;

iki Türk vatandaşı eşten birinin başvuruya katılmaması,

idari tescil şartlarının oluşmaması

veya

tescil başvurusunun reddedilmesi

hâlinde Türkiye’de aile mahkemesinde tanıma davası açılabilir.

İngiltere’deki kararda;

nafaka, tazminat, velayet, çocukla kişisel ilişki veya malvarlığına ilişkin icra edilmesi gereken hükümler

bulunuyorsa yalnızca boşanmanın nüfusa işlenmesi yeterli olmayabilir. Bu hükümler bakımından ayrıca tanıma veya tenfiz davası ve somut olaya uygulanabilecek uluslararası düzenlemeler değerlendirilmelidir.

Bu nedenle İngiltere boşanma kararlarında hukuki incelemeye şu üç soruyla başlanması en pratik yöntemdir:

Elinizde Final Order veya Decree Absolute var mı?

Tarafların vatandaşlıkları nedir ve eski eş tescil işlemine katılıyor mu?

Amacınız yalnızca Türkiye’de evli görünmemek mi, yoksa İngiliz kararındaki mali veya çocuklara ilişkin hükümleri Türkiye’de de uygulamak mı?

Bu üç sorunun cevabı, İngiltere boşanma kararının Türkiye’de tanınması için konsolosluk/nüfus tescili mi yoksa tanıma-tenfiz davası mı gerektiğini büyük ölçüde belirleyecektir.

SEO Başlığı

İngiltere Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması: Final Order ve Tanıma Tenfiz Davası

Meta Açıklaması

İngiltere’de verilen boşanma kararı Türkiye’de nasıl tanınır? Final Order, Decree Absolute, apostil, Londra Başkonsolosluğu tescili, tanıma ve tenfiz davası ile gerekli belgeleri ayrıntılı olarak açıklıyoruz.

SEO Anahtar Kelimeleri

İngiltere boşanma kararının Türkiye’de tanınması, İngiltere boşanma kararı Türkiye, İngiltere tanıma tenfiz davası, Final Order Türkiye, Decree Absolute Türkiye, İngiltere boşanma nüfusa tescil, İngiltere boşanma apostil, Londra Başkonsolosluğu boşanma tescili, İngiltere’de boşandım Türkiye’de evli görünüyorum, yabancı boşanma kararının tanınması, İngiltere boşanma avukatı, Final Order apostil, İngiliz boşanma kararının tanınması, tanıma davası İngiltere, tenfiz davası İngiltere, İngiltere nafaka kararı Türkiye, İngiltere velayet kararı Türkiye, İngiltere boşanma Türkiye’de geçerli mi