YouTube Videolarının Kaldırılması: Hakaret, İtibar İhlali, Özel Hayat ve Telif Hakkı Nedeniyle Video Nasıl Kaldırılır?
YouTube’da yayımlanan bir video, kısa süre içerisinde binlerce hatta milyonlarca kişiye ulaşabilir. Kişi veya şirket hakkında gerçeğe aykırı suçlamalar içeren videolar, özel hayat görüntüleri, izinsiz kullanılan fotoğraf ve ses kayıtları, telif hakkını ihlal eden yayınlar veya yalnızca belirli bir kişiyi itibarsızlaştırmak amacıyla hazırlanan içerikler ciddi hukuki sonuçlar doğurabilir.
Örneğin bir YouTube kanalında kişi hakkında;
“Bu kişi dolandırıcıdır, müşterilerinin parasını çalıyor.”
şeklinde bir video yayımlanabilir.
Bir şirket hakkında;
“Bu şirket batmak üzere, müşterilerini dolandırıyor ve sahte ürün satıyor.”
şeklinde gerçeğe aykırı iddialarda bulunulabilir.
Başka bir olayda kişinin fotoğrafları, özel telefon görüşmeleri veya görüntüleri izni olmaksızın videoda kullanılabilir. Bir sanatçıya ait video, müzik veya başka bir eser de sahibinin izni bulunmadan YouTube’a yüklenmiş olabilir.
Bu durumların tamamında aynı hukuki yol uygulanmaz.
YouTube videolarının kaldırılması bakımından içeriğin niteliğine göre YouTube’a platform şikâyeti, hakaret veya karalama başvurusu, gizlilik şikâyeti, telif hakkı kaldırma talebi, kişilik haklarının korunmasına yönelik dava, ihtiyati tedbir, tazminat ve şartları oluştuğunda ceza soruşturması gündeme gelebilir.
YouTube’un kendi sistemi de uygunsuz içeriklerin doğrudan bildirilmesine ve ayrıca hakaret/karalama, gizlilik, telif ve diğer hukuki ihlaller bakımından ayrı başvuru mekanizmalarının kullanılmasına imkân tanımaktadır.
YouTube Videosu Kaldırılabilir mi?
Evet. Ancak videonun yalnızca kişi veya şirket açısından olumsuz olması kaldırılması için yeterli değildir.
YouTube üzerinde içerik kaldırılması genel olarak iki farklı zeminde gündeme gelebilir:
Birincisi, videonun YouTube’un topluluk kurallarını ihlal etmesidir.
İkincisi, videonun kişinin Türk hukukundan veya başka uygulanabilir hukuk kurallarından kaynaklanan haklarını ihlal etmesidir.
YouTube kullanıcıların video, kanal, yorum ve diğer içerikleri doğrudan bildirmesine izin vermektedir. Hukuki sorunlarda ise ayrıca Legal Webforms sistemi üzerinden başvuru yapılabilmektedir.
Bu nedenle YouTube’un genel “Bildir” seçeneği ile hukuki kaldırma başvurusu aynı işlem değildir.
Her Olumsuz YouTube Videosu Kaldırılabilir mi?
Hayır.
Bir tüketici gerçekten yaşadığı deneyimi YouTube videosunda anlatabilir. Bir gazeteci kamuoyunu ilgilendiren gerçek bir olay hakkında haber yapabilir. Bir kullanıcı şirketin ürününü eleştiren inceleme videosu yayımlayabilir.
Örneğin;
“Bu otelde kaldım ve hizmeti beğenmedim.”
şeklindeki açıklama ile;
“Bu otel müşterilerinin kredi kartlarından gizlice para çekiyor.”
şeklindeki açıklama aynı hukuki nitelikte değildir.
İlk ifade esas olarak kişisel değerlendirme niteliğinde olabilir.
İkinci ifade ise doğruluğu araştırılabilecek somut bir olgu isnadıdır.
Bu nedenle kaldırma talebinde videonun “olumsuz” olması değil, hangi ifadenin hangi nedenle hukuka aykırı olduğu ortaya konulmalıdır.
YouTube’da Hakaret İçeren Video Nasıl Kaldırılır?
Video belirli kişiyi hedef alan ağır hakaretler, taciz veya tehditler içeriyorsa öncelikle YouTube’un kendi bildirim mekanizması kullanılabilir.
YouTube, taciz ve siber zorbalık politikasında belirli kişileri hedef alan tehdit ve benzeri davranışlara ilişkin kurallar öngörmektedir. Platform ayrıca video ve kanalların kullanıcılar tarafından bildirilmesine imkân tanımaktadır.
Bunun yanında içerik Türk hukuku bakımından kişinin şeref ve itibarına hukuka aykırı saldırı oluşturuyorsa genel hukuk yollarına başvurulması mümkündür.
Türk hukukunda kişilik hakları Türk Medeni Kanunu’nun 24 ve 25. maddeleri çerçevesinde korunmaktadır. Devam eden hukuka aykırı saldırının sona erdirilmesi ve etkileri süren saldırının hukuka aykırılığının tespit edilmesi gibi talepler gündeme gelebilir. Adalet Bakanlığı UYAP içtihat sistemindeki kararlar da TMK m.24 ve m.25’in kişilik haklarının korunmasındaki temel hükümler olduğunu teyit etmektedir.
YouTube’da “Dolandırıcı” Demek Videonun Kaldırılmasını Sağlar mı?
Her durumda otomatik olarak değil.
Videonun tamamı ve isnadın dayanağı incelenmelidir.
Örneğin müşteri;
“100.000 TL ödeme yaptım, buna rağmen ürünüm teslim edilmedi ve param iade edilmedi.”
diyerek kendi yaşadığı olayı anlatıyor olabilir.
Buna karşılık kişi veya şirketle hiçbir ilişkisi olmayan bir YouTuber;
“Bunlar dolandırıcıdır, bütün müşterilerinin parasını çalıyorlar.”
şeklinde hiçbir maddi temeli bulunmayan bir iddia ileri sürüyor olabilir.
İkinci durumda gerçeğe aykırı somut suç isnadı, kişinin veya şirketin itibarı bakımından çok daha ağır sonuç yaratabilir.
Türk Ceza Kanunu m.125 kapsamında kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek somut fiil veya olgu isnatları da hakaret suçu bakımından değerlendirilebilmektedir. TCK m.125’in somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı ise videodaki ifadelerin tamamına ve bağlama göre belirlenmelidir.
YouTube’a Hakaret veya Karalama Şikâyeti Yapılabilir mi?
Evet.
YouTube’un doğrudan defamation, yani itibar zedeleyici/karalayıcı içerik şikâyeti için hukuki başvuru mekanizması bulunmaktadır.
YouTube’un güncel açıklamasına göre karalama şikâyetinde en kolay yöntem ilgili web formunun kullanılmasıdır. YouTube ayrıca bu tür hukuki şikâyetlerin ilgili kişinin kendisi veya onun yetkili hukuki temsilcisi tarafından yapılmasını aramaktadır.
Dolayısıyla gerçek kişi veya şirket, şartların bulunması hâlinde avukatı aracılığıyla da hukuki kaldırma başvurusu gerçekleştirebilir.
YouTube Karalama Başvurusunda Ne Yazılmalıdır?
Başvuruda yalnızca;
“Bu video hakkımda kötü konuşuyor.”
denilmesi genellikle yeterli bir hukuki gerekçelendirme değildir.
Özellikle;
- videonun tam URL’si,
- kanalın adı ve bağlantısı,
- videonun yayımlanma tarihi,
- hukuka aykırı ifadelerin geçtiği dakikalar,
- söz konusu ifadelerin tam olarak ne olduğu,
- neden gerçeğe aykırı oldukları,
- doğru durumun ne olduğu,
- bunu gösteren karar veya belgeler
tespit edilmelidir.
Örneğin 40 dakikalık bir videoda yalnızca 02:15 ile 04:30 arasındaki bölümde kişinin suç işlediği iddia ediliyorsa başvuruda mümkün olduğunca bu bölüm açıkça gösterilmelidir.
YouTube da karalama şikâyetlerinin belirli ve güçlü biçimde desteklenmesini beklemekte; karalama hukukunun ülkelere göre değişebildiğini belirtmektedir.
YouTube’un Videoyu Kaldırmaması Videonun Hukuka Uygun Olduğu Anlamına Gelir mi?
Hayır.
YouTube’un içerik politikası veya hukuki başvuru sistemi kapsamında verdiği karar ile Türk mahkemesinin kişilik hakkı veya tazminat değerlendirmesi aynı şey değildir.
YouTube bir içeriğin kendi kurallarını ihlal etmediğine karar verebilir.
Ancak söz konusu video yine de Türk hukuku bakımından;
- kişilik hakkı ihlali,
- haksız fiil,
- ticari itibara saldırı,
- haksız rekabet,
- telif hakkı ihlali
oluşturabilir.
Bu nedenle platform başvurusunun reddedilmesi hukuki sürecin sona erdiği anlamına gelmez.
YouTube’daki Özel Hayat Görüntüleri Nasıl Kaldırılır?
Videoda kişinin izni olmaksızın özel veya tanımlayıcı bilgileri kullanılmışsa YouTube Privacy Complaint Process, yani gizlilik şikâyeti mekanizması kullanılabilir.
YouTube’un güncel kriterlerinde kişinin;
- görüntüsü veya sesi,
- tam adı,
- finansal bilgileri,
- iletişim bilgileri,
- diğer tanımlayıcı kişisel bilgilerinin
gizlilik değerlendirmesinde dikkate alınabileceği belirtilmektedir. Platform, karar verirken kamu yararı, haber değeri ve kişinin rızası gibi unsurları da değerlendirmektedir.
Dolayısıyla kişinin görüntüsünün videoda bulunması her durumda otomatik kaldırma sonucunu doğurmaz.
Kamu yararı, haber değeri, görüntünün nasıl elde edildiği ve kişinin rızası birlikte incelenebilir.
İzinsiz Çekilen YouTube Videosu Kaldırılabilir mi?
Videonun izinsiz çekilmiş olması önemli olmakla birlikte her izinsiz görüntünün otomatik olarak kaldırılacağı söylenemez.
Örneğin kişinin evinin içerisinde gizlice çekilen görüntüler ile halka açık bir etkinlikte kalabalığın içerisinde görünmesi aynı nitelikte değildir.
YouTube gizlilik değerlendirmesinde kişinin açık biçimde tanımlanabilir olup olmadığını, rıza durumunu, kamu yararını ve haber değerini dikkate almaktadır.
Türk hukuku bakımından ise görüntünün elde edilme ve yayımlanma biçimine göre;
- kişilik hakları,
- özel hayatın gizliliği,
- kişisel veriler,
- ceza hukuku
açısından ayrıca değerlendirme yapılmalıdır.
Yapay Zekâyla Oluşturulan Sahte YouTube Videosu Kaldırılabilir mi?
Günümüzde kişinin yüzü veya sesi yapay zekâ kullanılarak taklit edilerek sahte videolar hazırlanabilmektedir.
Örneğin bir şirket yöneticisinin hiç söylemediği;
“Şirketimiz iflas etti.”
sözleri deepfake video aracılığıyla söylenmiş gibi gösterilebilir.
Bir kişinin yüzü başka bir videoya yerleştirilebilir veya sesi taklit edilerek suçlayıcı açıklamalar oluşturulabilir.
YouTube’un gizlilik mekanizması, kişinin yüzünü veya sesini taklit eden değiştirilmiş veya sentetik içerikler bakımından da kaldırma talebine imkân tanımaktadır.
Bunun yanında Türk hukuku bakımından kişilik hakkı, haksız fiil, kişisel veri ve olayın niteliğine göre ceza hukuku ayrıca değerlendirilmelidir.
YouTube’da İsim ve Fotoğraf İzinsiz Kullanılırsa Ne Yapılabilir?
Bir kişinin fotoğrafının veya isminin;
“Dolandırıcılar listesi”
başlıklı videonun küçük resminde kullanılması mümkündür.
Bu durumda yalnızca videonun içindeki sözler değil;
- video başlığı,
- thumbnail/küçük resim,
- açıklama,
- etiketler,
- kullanılan kişinin fotoğrafı
birlikte değerlendirilmelidir.
YouTube gizlilik sistemi kişinin görüntüsü ve tam adı dâhil tanımlayıcı bilgileri kapsamına alabilmektedir.
Bunun yanında içeriğin kişinin toplumdaki itibarını hukuka aykırı biçimde zedelemesi hâlinde kişilik hakkının korunmasına ilişkin genel hukuk yolları da gündeme gelebilir.
YouTube’daki Telif Hakkı İhlali İçeren Video Nasıl Kaldırılır?
YouTube videosunda kişiye ait;
- müzik,
- video,
- film,
- fotoğraf,
- animasyon,
- başka bir telif hakkıyla korunan içerik
izinsiz biçimde kullanılmışsa telif hakkı kaldırma talebi gündeme gelebilir.
YouTube’un güncel sistemine göre telif hakkıyla korunan bir içeriğin izinsiz biçimde platformda bulunması hâlinde hak sahibi bir copyright removal request gönderebilir. Bu işlem hukuki nitelikte bir kaldırma sürecidir.
YouTube Studio üzerinden hak sahiplerinin kaldırma taleplerini gönderebilmesine yönelik araçlar da bulunmaktadır.
Bu nedenle hakaret şikâyeti ile telif hakkı şikâyeti birbirine karıştırılmamalıdır.
Bir videonun kişi hakkında kötü konuşması telif hakkı ihlali değildir.
Telif kaldırma talebi ancak başvurucunun gerçekten ilgili eser üzerinde gerekli haklara sahip olması durumunda kullanılmalıdır.
YouTube Telif Hakkı Başvurusunda Video Hemen Kaldırılır mı?
YouTube telif sisteminde farklı kaldırma mekanizmaları bulunmaktadır.
Platform, belirli telif kaldırma taleplerinin planlanmış kaldırma şeklinde yapılmasına da imkân tanımaktadır. Böyle bir durumda içerik yükleyicisine videoyu kaldırması ve copyright strike almaktan kaçınması için yedi günlük süre tanınabilmektedir.
Bununla birlikte haksız veya gerçeğe aykırı telif başvurularının ciddi sonuçları bulunabileceğinden, itibar problemi yaşayan kişinin sırf videoyu hızlı kaldırmak amacıyla telif hakkı mekanizmasını kullanması doğru değildir.
Başvurunun gerçek hukuki sebebine uygun yöntem seçilmelidir.
YouTube’da Marka Hakkını İhlal Eden Video Kaldırılabilir mi?
Bir başka ihtimal marka hakkı ihlalidir.
Örneğin kişi şirketin logosunu ve markasını kullanarak kendisini şirketin resmî temsilcisi gibi gösterebilir veya sahte ürün pazarlayabilir.
YouTube’un marka ihlallerine yönelik özel bir trademark complaint sistemi bulunmaktadır. Platform, açık ihlal hâllerinde içerik hakkında işlem yapabileceğini ancak marka uyuşmazlıklarının tarafları arasında arabuluculuk yapmadığını belirtmektedir.
Dolayısıyla şirket hakkında eleştiri videosu ile şirketin markasını taklit ederek tüketicileri yanıltan video farklı hukuki kategorilerdir.
YouTube Videosunda Şirket Hakkında Asılsız İddialar Yapılırsa Ne Olur?
Şirketler hakkında YouTube’da;
“İflas etti.”
“Sahte ürün satıyor.”
“Müşterilerinin parasını çalıyor.”
gibi gerçeğe aykırı açıklamalar yapılabilir.
Bu tür videolar kısa sürede Google arama sonuçlarında da şirket ismiyle ilişkilendirilebilir ve ticari itibara ciddi zarar verebilir.
Somut olayda;
- ticari itibar,
- haksız fiil,
- haksız rekabet,
- maddi zarar,
- platformun karalama şikâyeti
birlikte değerlendirilmelidir.
YouTube’un defamation mekanizması yalnızca bireylerle sınırlı biçimde tanımlanmamakta; itibar zedeleyen açıklamaların kişi veya işletme bakımından hukuki sorun yaratabileceğini kabul eden ülke bazlı açıklamalar içermektedir.
Rakip Şirket YouTube’da Karalama Videosu Yayımlarsa Ne Yapılabilir?
Rakip şirket veya rakiple bağlantılı kişiler tarafından gerçeğe aykırı video hazırlanması ayrıca haksız rekabet yönünden değerlendirilebilir.
Örneğin rakip şirket;
“X markasının ürünleri tamamen sahtedir.”
başlıklı bir video hazırlayarak kendi ürününü ön plana çıkarmaya çalışabilir.
Bu durumda yalnızca videonun kaldırılması değil;
- haksız rekabetin durdurulması,
- yanlış bilginin düzeltilmesi,
- ortaya çıkan zararların tazmini
gibi talepler de gündeme gelebilir.
Özellikle videonun ticari rekabet amacıyla hazırlanmış olduğunun gösterilebilmesi hukuki nitelendirmeyi değiştirebilir.
YouTube Video Başlığı da Hukuki İhlal Oluşturabilir mi?
Evet.
Bazen videonun kendisi dikkatli hazırlanmış olsa bile başlık çok daha ağır bir suçlama içerebilir.
Örneğin video içerisinde;
“Şirketle sorun yaşayan birkaç müşterinin iddialarını inceliyoruz.”
denilirken başlık;
“Türkiye’nin En Büyük Dolandırıcılık Şirketi”
şeklinde olabilir.
Benzer şekilde video küçük resminde kişinin fotoğrafının üzerine;
“HIRSIZ”
yazılmış olabilir.
Hukuki değerlendirmede yalnızca videonun konuşma metnine değil;
- video başlığına,
- küçük resme,
- açıklama bölümüne,
- sabitlenmiş yoruma,
- etiketlere
de bakılmalıdır.
YouTube Yorumlarında Hakaret Varsa Kaldırılabilir mi?
Evet.
Hakaret yalnızca video içerisinde yapılmayabilir.
Bir videonun altındaki yorum bölümünde kişi hakkında hakaret, tehdit veya özel bilgi paylaşımı bulunabilir.
YouTube, yorumların da kullanıcılar tarafından bildirilmesine imkân tanımaktadır.
Yorum aynı zamanda Türk hukuku bakımından kişilik hakkı ihlali veya suç oluşturuyorsa platform şikâyetinin yanında diğer hukuki yollar da değerlendirilebilir.
YouTube Videosu Silinmeden Önce Delil Alınmalı mı?
Evet.
Bu, hukuki süreçte en önemli aşamalardan biridir.
Video YouTube tarafından veya kanal sahibi tarafından sonradan silinebilir.
İçerik kaldırıldıktan sonra video sahibi;
“Ben böyle bir açıklama yapmadım.”
savunmasında bulunabilir.
Bu nedenle kaldırma talebi yapılmadan önce mümkün olduğunca;
- videonun URL’si,
- kanalın URL’si,
- kanal adı,
- video başlığı,
- küçük resim,
- yayın tarihi,
- görüntülenme sayısı,
- yorum ve beğeni bilgileri,
- hukuka aykırı ifadelerin geçtiği dakika ve saniyeler,
- açıklama bölümü
muhafaza edilmelidir.
Özellikle ağır içeriklerde videonun tamamının usulüne uygun şekilde delillendirilmesi, yalnızca tek bir ekran görüntüsüne dayanılmasından daha güvenli olabilir.
YouTube Videosunun Ekran Kaydı Delil Olur mu?
Ekran kaydı ve ekran görüntüsü hukuki süreçte değerlendirilebilecek dijital deliller arasındadır.
Ancak ispat gücünü artırmak için;
ekran kaydı + video URL’si + kanal bilgileri + yayın tarihi + ilgili dakikalar
birlikte muhafaza edilmelidir.
Örneğin yalnızca;
“dolandırıcı”
kelimesinin duyulduğu beş saniyelik kesilmiş video yerine, sözün hangi bağlamda söylendiğini gösteren daha geniş bölümün saklanması önemlidir.
İçeriğin kısa sürede kaldırılmasından endişe ediliyorsa somut olayın ağırlığına göre noter aracılığıyla tespit veya mahkemeden delil tespiti gibi yöntemler ayrıca değerlendirilebilir.
YouTube’daki Videoyu Yükleyen Kişinin Kimliği Bilinmiyorsa Ne Yapılabilir?
Bazı YouTube kanalları gerçek ad ve soyadı kullanmamaktadır.
Örneğin;
Gerçekleri Açıklıyoruz TV
isimli anonim kanal kişi hakkında suçlayıcı videolar yayımlıyor olabilir.
Bu durumda ilk aşamada;
- kanal URL’si,
- kanal kullanıcı adı,
- video URL’leri,
- kanal açıklaması,
- bağlantılı sosyal medya hesapları,
- iletişim bilgileri,
- videoların tarihleri
kaydedilmelidir.
İçerik aynı zamanda suç oluşturuyorsa Cumhuriyet Başsavcılığına yapılacak başvuruda kanal sahibinin kimliğinin araştırılması istenebilir.
Ancak YouTube/Google’dan kullanıcı bilgilerinin elde edilmesi için usulüne uygun hukuki süreç gerekebilir. YouTube, hesap bilgilerinin açıklanmasına ilişkin talepleri hukuki talep ve yetkili makam süreçleri kapsamında değerlendirmektedir.
Bu nedenle;
“Kanal anonim ama YouTube’dan hemen kimliğini öğreniriz.”
şeklinde kesin bir varsayımla hareket edilmemelidir.
YouTube Videosu İçin Savcılığa Şikâyet Edilebilir mi?
Videonun içeriğinin suç oluşturması hâlinde evet.
Örneğin video;
- hakaret,
- tehdit,
- şantaj,
- özel hayatın gizliliğinin ihlali,
- kişisel verilerin hukuka aykırı paylaşılması
gibi fiiller içerebilir.
Hakaret bakımından TCK m.125’in unsurları somut paylaşım üzerinden değerlendirilmelidir.
Ancak ceza soruşturmasının başlatılması videonun otomatik olarak YouTube’dan kaldırılması anlamına gelmez.
Dolayısıyla;
savcılık şikâyeti ile video kaldırma talebi ayrı süreçlerdir.
Ağır ihlallerde her iki yolun birlikte değerlendirilmesi gerekebilir.
YouTube’da Tehdit İçeren Video Yayımlanırsa Ne Yapılabilir?
Video belirli kişiye yönelik açık tehditler içeriyorsa yalnızca itibar ihlali söz konusu değildir.
YouTube’un taciz ve siber zorbalık politikası belirli tehditlerde kullanıcıların yerel kolluk makamlarına başvurmasını da önermektedir.
Türk hukuku bakımından ise videonun içeriği ayrıca tehdit veya başka suçlar yönünden değerlendirilmelidir.
Özellikle;
“Bunu yapmazsan sana zarar vereceğim.”
veya
“Para ödemezsen hakkında daha fazla video yayımlayacağım.”
gibi açıklamalar varsa ilgili videonun yanında taraflar arasındaki özel yazışmalar da saklanmalıdır.
“Para Vermezsen Videoyu Kaldırmam” Denilirse Ne Olur?
Bazı kişiler YouTube videosunu baskı aracı olarak kullanabilir.
Örneğin video sahibi;
“50.000 TL gönderirsen videoyu kaldırırım, aksi hâlde yenilerini de yayımlarım.”
diyebilir.
Bu durumda olay yalnızca kişilik hakkı ihlali olarak değerlendirilmemelidir.
Somut olayın özelliklerine göre tehdit, şantaj veya başka suçların unsurlarının oluşup oluşmadığı ayrıca incelenmelidir.
Bu tür durumlarda;
- e-postalar,
- WhatsApp mesajları,
- Instagram veya Telegram yazışmaları,
- ödeme talepleri,
- banka veya kripto cüzdan bilgileri
delil niteliği taşıyabilir.
YouTube Videosu Nedeniyle Manevi Tazminat İstenebilir mi?
Kişilik hakkına hukuka aykırı saldırı meydana gelmiş ve manevi zarar oluşmuşsa tazminat gündeme gelebilir.
Örneğin kişi hakkında tamamen gerçeğe aykırı şekilde;
“Müşterilerini dolandırıyor.”
başlıklı video hazırlanmış ve video yüz binlerce kişi tarafından izlenmiş olabilir.
Bu durumda;
- kullanılan ifadelerin ağırlığı,
- videonun görüntülenme sayısı,
- kanalın abone sayısı,
- videonun ne kadar süre yayında kaldığı,
- içeriğin başka platformlarda paylaşılması,
- kişinin mesleki hayatına etkisi
tazminat değerlendirmesinde önem taşıyabilir.
Kişilik haklarının korunmasında TMK m.24 ve m.25 genel koruma sağlarken, bu hükümlere dayalı içtihatlarda manevi tazminat taleplerinin de değerlendirildiği görülmektedir.
YouTube Videosu Nedeniyle Maddi Tazminat İstenebilir mi?
Videonun şirkete veya kişiye somut ekonomik zarar vermesi hâlinde maddi tazminat da gündeme gelebilir.
Örneğin şirket hakkında yayımlanan asılsız video nedeniyle;
- siparişler iptal edilmiş,
- müşteriler sözleşmelerini feshetmiş,
- otel rezervasyonları iptal edilmiş,
- yatırım görüşmeleri sona ermiş
olabilir.
Bu durumda şirketin yalnızca videonun hukuka aykırılığını değil, video ile meydana gelen zarar arasındaki nedensellik bağını da ortaya koyması gerekir.
Örneğin müşterinin;
“YouTube’daki videoyu gördükten sonra sizinle çalışmama kararı aldık.”
şeklindeki e-postası önemli delillerden biri olabilir.
YouTube Videosunun Kaldırılması İçin İhtiyati Tedbir İstenebilir mi?
Somut olayın şartları oluşmuşsa evet.
Örneğin ağır ve açık şekilde gerçeğe aykırı suçlamalar içeren video her saat on binlerce yeni izlenme almaya devam ediyor olabilir.
Dava sonuçlanıncaya kadar videonun yayında kalması zararın ciddi şekilde büyümesine yol açabilir.
HMK m.389, mevcut durumda meydana gelebilecek değişiklik nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı veya gecikme sebebiyle ciddi bir zararın doğacağından endişe edildiği hâllerde ihtiyati tedbir mekanizmasını düzenlemektedir.
Ancak video kaldırmaya yönelik ihtiyati tedbir ifade ve basın özgürlüğüyle doğrudan bağlantılı olduğundan, talebin belirli, ölçülü ve somut delillere dayalı olması önemlidir.
Örneğin bütün YouTube kanalının kapatılması yerine yalnızca açık hukuka aykırılık taşıdığı ileri sürülen belirli video veya bölümlere yönelik talep daha ölçülü olabilir.
Mahkeme Kararı YouTube’a Gönderilebilir mi?
Evet.
YouTube, belirli içeriklerin hukuka aykırı olduğu ileri sürüldüğünde hukuki şikâyet mekanizmaları sunmaktadır. Ayrıca YouTube’un güncel açıklamasına göre içerik yükleyicisine karşı alınmış bir mahkeme kararı varsa bu karar, uygun hukuki şikâyet başvurusundan sonra YouTube’a iletilebilir ve platform tarafından bölgesel ve küresel kriterler çerçevesinde incelenebilir.
Bununla birlikte;
“Mahkeme kararını gönderdiğimiz anda video her ülkede otomatik olarak silinir.”
şeklinde kesin bir sonuca ulaşılmamalıdır.
Kararın içeriği, kapsamı ve uygulanacağı ülke ayrıca önem taşır.
5651 Sayılı Kanun’un 9. Maddesiyle YouTube Videosu Kaldırılabilir mi?
Bu konuda internette yer alan eski hukuki makalelere dikkat edilmelidir.
Geçmişte kişilik haklarını ihlal ettiği ileri sürülen YouTube, Twitter/X, Instagram ve diğer internet içerikleri bakımından 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi kullanılarak sulh ceza hâkimliklerinden içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talep edilebiliyordu.
Ancak Anayasa Mahkemesi, 11 Ekim 2023 tarihli E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesini iptal etmiştir. Kararın yayımlanmasının ardından öngörülen dokuz aylık geçiş süresi sonunda eski m.9 mekanizması yürürlükten kalkmıştır.
Anayasa Mahkemesinin daha sonraki kararlarında da m.9’un iptali sonrasında kişilik hakkı ihlallerinde genel hukuk yollarının kullanılabileceği üzerinde durulmaktadır.
Dolayısıyla 2026 yılı itibarıyla;
“YouTube videosunun kaldırılması için doğrudan 5651 m.9 uyarınca sulh ceza hâkimliğine başvurulur.”
şeklindeki eski standart açıklama güncel hukuku yansıtmamaktadır.
Özel Hayatı İhlal Eden YouTube Videolarında 5651 m.9/A Kullanılabilir mi?
Kişilik haklarına ilişkin eski 5651 m.9 ile özel hayatın gizliliğine ilişkin m.9/A birbirine karıştırılmamalıdır.
5651 sayılı Kanun’un mevcut sisteminde özel hayatın gizliliğine ilişkin ayrıca düzenleme bulunmaktadır. Güncel 5651 mevzuatında m.9/A’ya ilişkin hükümler yer almaya devam etmektedir.
Dolayısıyla YouTube videosunda kişinin mahrem görüntüsü, özel yaşamına ait kayıt veya başka ağır bir özel hayat ihlali varsa olay yalnızca genel kişilik hakkı çerçevesinde değerlendirilmemeli; özel hayatın gizliliğine ilişkin özel mekanizmanın koşulları da incelenmelidir.
YouTube Videosu Silinirse Hukuki Sorumluluk Sona Erer mi?
Hayır.
Video sonradan kanal sahibi veya YouTube tarafından silinmiş olabilir.
Ancak video örneğin bir hafta içerisinde iki milyon kez izlenmiş ve kişinin itibarı üzerinde ciddi etki yaratmışsa içerik artık platformda bulunmasa dahi geçmişte meydana gelen;
- kişilik hakkı ihlali,
- manevi zarar,
- maddi zarar,
- olası ceza sorumluluğu
ayrıca değerlendirilebilir.
Bu nedenle özellikle tazminat veya ceza sürecinin düşünülmesi hâlinde video kaldırılmadan önce delillerin güvenli biçimde korunması büyük önem taşır.
YouTube Videosu Google Arama Sonuçlarında Çıkıyorsa Ne Yapılabilir?
YouTube videoları Google arama sonuçlarında yüksek sıralarda görüntülenebilir.
Örneğin kişinin adı Google’a yazıldığında ilk sonuç;
“X Dolandırıcı mı?”
başlıklı YouTube videosu olabilir.
Videonun YouTube’dan kaldırılması hâlinde arama motoru kaydı zaman içerisinde güncellenebilir. Ancak belirli durumlarda Google arama sonucu bakımından ayrıca işlem yapılması gerekebilir.
Video çok eski ve güncelliğini kaybetmişse, şartları varsa unutulma hakkı ve arama motorundan indeksten çıkarma mekanizmaları da ayrıca değerlendirilmelidir.
Dolayısıyla;
YouTube’dan video kaldırılması
ile
Google arama sonucunun kaldırılması
aynı hukuki işlem değildir.
Videonun Tamamı Yerine Sadece Belirli Bölümü Hukuka Aykırıysa Ne Yapılabilir?
Bir saatlik videonun yalnızca iki dakikalık kısmında hukuka aykırı bir isnat bulunabilir.
Bu durumda başvuruda bütün videonun neden kaldırılması gerektiğinin ayrıca açıklanması gerekir.
Özellikle ifade özgürlüğü bakımından müdahalenin ölçülülüğü önemlidir.
Bu nedenle hukuki incelemede;
- hukuka aykırı ifadelerin hangi dakikalarda bulunduğu,
- videonun geri kalanıyla bağlantısı,
- video başlığının ayrıca hukuka aykırı olup olmadığı,
- küçük resmin yanıltıcı olup olmadığı
ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
YouTube’un karalama şikâyeti sistemi de başvurunun belirli ve yeterli biçimde desteklenmesini istemektedir.
Bir YouTube Kanalının Tamamen Kapatılması İstenebilir mi?
Tek bir hukuka aykırı video nedeniyle kanalın tamamının kapatılması her durumda ölçülü olmayabilir.
Örneğin kanalda bin adet hukuka uygun içerik bulunuyor ve yalnızca bir video kişilik hakkı ihlali oluşturuyorsa öncelikle belirli videoya müdahale daha uygun olabilir.
Buna karşılık kanalın tamamı;
- belirli kişiyi taciz etmek,
- sürekli hakaret içeriği üretmek,
- sahte kimlikle kullanıcıları kandırmak,
- sistematik telif hakkı ihlali gerçekleştirmek
amacıyla kullanılıyorsa platformun hesap düzeyindeki yaptırımları ayrıca gündeme gelebilir.
YouTube kullanıcıların yalnızca videoları değil kanalları da raporlayabilmesine imkân tanımaktadır.
YouTube Videosunun Kaldırılması İçin Nasıl Bir Yol İzlenmelidir?
Somut olayın özelliklerine göre şu aşamalar izlenebilir:
- Video henüz yayındayken deliller muhafaza edilir.
- Video URL’si, kanal URL’si ve kanal adı kaydedilir.
- Hukuka aykırı ifadelerin geçtiği dakika ve saniyeler tespit edilir.
- Video başlığı, küçük resim ve açıklama bölümü ayrıca kaydedilir.
- İddiaların gerçeğe aykırılığını gösteren belgeler toplanır.
- İçeriğin niteliğine göre YouTube’un normal raporlama sistemi kullanılır.
- Karalama söz konusuysa YouTube’un defamation başvuru mekanizması değerlendirilir.
- Özel hayat veya kişisel bilgi ihlali varsa Privacy Complaint Process kullanılır.
- Telif hakkı ihlali varsa copyright removal request mekanizmasına başvurulur.
- Marka hakkı ihlali söz konusuysa trademark complaint sistemi değerlendirilir.
- Kişilik hakkına hukuka aykırı saldırı devam ediyorsa TMK m.24 ve m.25 kapsamındaki genel hukuk yolları incelenir.
- Gecikme ciddi zarar doğuruyorsa ihtiyati tedbir şartları değerlendirilir.
- Maddi veya manevi zarar meydana gelmişse tazminat talepleri değerlendirilir.
- Video ayrıca suç oluşturuyorsa Cumhuriyet Başsavcılığına başvuru yapılması gündeme gelir.
- İçerik Google arama sonuçlarında kalmaya devam ediyorsa ayrıca arama motoru bakımından inceleme yapılır.
YouTube Videolarının Kaldırılmasında En Sık Yapılan Hata Nedir?
En sık yapılan hata, bütün hukuka aykırılık türlerinin aynı başvuru üzerinden çözülmeye çalışılmasıdır.
Örneğin;
kişiye hakaret edilmesi,
kişinin özel fotoğrafının yayımlanması,
kişiye ait müziğin izinsiz kullanılması
ve
şirket markasının taklit edilmesi
aynı hukuki sorun değildir.
Bunlar sırasıyla;
- karalama/hakaret ve kişilik hakkı,
- gizlilik ve özel hayat,
- telif hakkı,
- marka hakkı
çerçevesinde farklı başvuru yolları gerektirebilir. YouTube da bu ihlal türleri için ayrı hukuki şikâyet mekanizmaları öngörmektedir.
İkinci önemli hata, video kaldırılmadan önce delil alınmamasıdır.
Üçüncü hata ise 45 dakikalık bir videoya karşı;
“Bu video hakaret içeriyor.”
şeklinde genel başvuru yapılması ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülen ifadelerin hangi dakikalarda geçtiğinin gösterilmemesidir.
Sonuç
YouTube videolarının kaldırılması mümkündür; ancak doğru hukuki yol videonun neden hukuka aykırı olduğuna göre belirlenmelidir.
Gerçeğe aykırı suç isnatları ve itibarı zedeleyen videolar bakımından YouTube’un özel defamation complaint mekanizması bulunmaktadır ve bu hukuki başvuru ilgili kişi veya yetkili hukuki temsilcisi tarafından yapılabilmektedir.
Kişinin görüntüsü, sesi, adı veya diğer tanımlayıcı bilgileri izinsiz biçimde kullanılmışsa Privacy Complaint Process; telif hakkıyla korunan eser izinsiz yüklenmişse copyright removal request; marka hakkı ihlali söz konusuysa marka şikâyeti mekanizması kullanılabilir.
YouTube’un videoyu kaldırmaması ise içeriğin Türk hukuku bakımından mutlaka hukuka uygun olduğu anlamına gelmez. Kişilik hakkına hukuka aykırı saldırılar bakımından TMK m.24 ve m.25 kapsamındaki genel hukuk yolları, gecikme nedeniyle ciddi zarar tehlikesi varsa HMK m.389 ve devamındaki ihtiyati tedbir mekanizması ayrıca gündeme gelebilir.
Önemli bir güncel değişiklik olarak, geçmişte kişilik hakkını ihlal eden YouTube videolarının kaldırılmasında sıkça kullanılan 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi Anayasa Mahkemesinin E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Bu nedenle 2026 yılı itibarıyla kişilik hakkı ihlallerinde eski m.9 sistemine dayanılarak doğrudan sulh ceza hâkimliği başvurusu yapılacağı yönündeki eski internet içerikleri güncel hukuki durumu yansıtmamaktadır.
YouTube’da hukuka aykırı bir video ile karşılaşıldığında ilk yapılması gereken işlem videoyu hemen kaldırmaya çalışmak değil, video URL’sini, kanal bilgilerini, başlığı, küçük resmi, yayın tarihini, görüntülenme sayısını ve hukuka aykırı ifadelerin geçtiği dakika ve saniyeleri güvenli şekilde delillendirmektir.
Ardından içeriğin niteliğine göre YouTube şikâyeti, hukuki kaldırma başvurusu, kişilik haklarının korunması, ihtiyati tedbir, tazminat ve gerektiğinde ceza soruşturması birlikte değerlendirilerek uygun hukuki strateji oluşturulmalıdır.