Belçika Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması: Tanıma, Tenfiz ve Nüfusa Tescil Rehberi

Belçika’da yaşayan Türk vatandaşlarının veya Türk vatandaşı ile Belçika vatandaşı eşlerin boşanma işlemlerini Belçika mahkemelerinde gerçekleştirmesi oldukça yaygındır. Ancak Belçika’da boşanmanın kesinleşmiş olması, Türkiye’deki nüfus kaydının kendiliğinden değişeceği anlamına gelmez.

Bu nedenle uygulamada en sık karşılaşılan sorulardan biri şudur:

Belçika’da boşandım, Türkiye’de de boşanmış sayılıyor muyum?

Belçika’da verilmiş ve kesinleşmiş bir boşanma kararının Türkiye’de medeni hâl ve diğer hukuki sonuçlar bakımından kullanılabilmesi için, somut olayın özelliklerine göre kararın Türk nüfus kütüğüne tescil edilmesi veya Türk mahkemesinde tanınması ya da tenfiz edilmesi gerekebilir.

Günümüzde Belçika boşanma kararları bakımından her olayda Türkiye’de tanıma davası açılması zorunlu değildir. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 27/A maddesi ve ilgili Yönetmelik kapsamında gerekli şartları taşıyan yabancı boşanma kararlarının doğrudan nüfus kütüğüne tescili mümkündür.

Ancak;

• eski eşin gerekli başvuruya katılmaması,
• idari tescil şartlarının gerçekleşmemesi,
• kararın kesinleşmesinin belgelendirilememesi,
• Türkiye’de aynı karara ilişkin devam eden veya sonuçlanmış bir dava bulunması,
• Belçika kararında nafaka, velayet, tazminat veya malvarlığına ilişkin icrası gereken hükümler bulunması

hâllerinde tanıma veya tenfiz davası gündeme gelebilir.

Dolayısıyla Belçika’da boşanmış bir kişinin öncelikle şu soruya cevap vermesi gerekir:

Amacım yalnızca Türkiye’de “evli” görünmemek mi, yoksa Belçika kararındaki nafaka, velayet veya mali hükümleri de Türkiye’de uygulamak mı?

Bu ayrım izlenecek hukuki yolu belirler.

Belçika’da Verilen Boşanma Kararı Türkiye’de Otomatik Olarak Geçerli midir?

Belçika’da kesinleşmiş bir boşanma kararı, Belçika hukukuna göre evliliği sona erdirebilir. Ancak bu karar Türk nüfus kayıtlarına otomatik olarak işlenmez.

Örneğin Brüksel’de 2023 yılında boşanan bir Türk vatandaşı, Türkiye’de hiçbir işlem yapmadıysa e-Devlet üzerinden nüfus kayıt örneğini aldığında hâlen:

“Evli”

olarak görünebilir.

Bu durum Belçika boşanma kararının yok veya geçersiz olduğu anlamına gelmez. Sorun, yabancı ülkede meydana gelen medeni hâl değişikliğinin henüz Türk nüfus sistemine aktarılmamış olmasıdır.

Türkiye bakımından bunun için iki temel yol bulunmaktadır:

1. İdari yoldan nüfusa tescil

2. Türk mahkemesinde tanıma veya tenfiz

Belçika’da Boşanma Kararı Ne Zaman Kesinleşir?

Belçika boşanma kararlarında Türkiye bakımından en önemli konulardan biri kesinleşme tarihidir.

Belçika hukukunda boşanma kararının taraflar bakımından sonuç doğurması için kararın kesin hüküm niteliği kazanması, diğer ifadeyle Hollandaca kullanımda “in kracht van gewijsde”, Fransızca kullanımda ise “force de chose jugée” hâline gelmesi önemlidir.

Belçika hukukundaki sistemde boşanma kararı kesinleştikten sonra mahkeme yazı işleri tarafından karar bilgileri Belçika’nın medeni hâl veri tabanına aktarılmaktadır. Belçika mevzuatındaki düzenlemelerde, boşanma kararının kesin hüküm niteliği kazandığı tarihin medeni hâl sistemine bildirilmesi öngörülmektedir.

Dolayısıyla Türkiye’de işlem yapılırken yalnızca:

“Belçika mahkemesinin boşanma kararı elimde.”

demek yeterli olmayabilir.

Ayrıca kararın kesinleştiğinin belgelenmesi gerekir.

Belçika Boşanma Kararının Adı Nedir?

Belçika’nın birden fazla resmî dili bulunduğundan belgenin ismi dosyanın bulunduğu bölgeye göre değişebilir.

Fransızca belgelerde;

jugement de divorce

veya kararın türüne göre benzer Fransızca ifadelerle,

Felemenkçe/Dutch belgelerde ise;

echtscheidingsvonnis

veya

vonnis van echtscheiding

şeklinde ifadelerle karşılaşılabilir.

Bu nedenle Türkiye’deki avukat veya tercüman yalnızca belgenin başlığına değil, hüküm bölümüne bakmalıdır.

Belgede gerçekten evliliğin sona erdirildiğinin belirtilip belirtilmediği ve kararın kesinleşip kesinleşmediği kontrol edilmelidir.

Belçika Boşanma Kararının Kesinleştiği Nasıl İspatlanır?

Türkiye’deki tescil veya tanıma işleminde yabancı kararın Belçika hukukuna göre kesinleşmiş olması gerekir.

Belçika’daki kararın üzerinde kesinleşmeye ilişkin kayıt bulunabileceği gibi, mahkeme yazı işlerinden ayrıca kesinleşme durumunu gösteren belge alınması da gerekebilir.

Belgenin Fransızca düzenlendiği dosyalarda;

force de chose jugée

veya kanun yoluna gidilmediğini gösteren bir belge,

Felemenkçe düzenlenen dosyalarda ise;

in kracht van gewijsde

ifadesiyle karşılaşılabilir.

Burada tek bir standart belge adının bütün Belçika mahkemeleri için geçerli olduğunu varsaymak doğru değildir.

En güvenli yöntem, Türkiye’de kullanılacak dosya için ilgili Belçika mahkemesi yazı işleri müdürlüğünden:

kararın kesinleştiğini ve kesinleşme tarihini açıkça gösteren resmî belge

temin etmektir.

Belçika’daki Medeni Hâl Kaydı Neden Önemlidir?

Belçika’da medeni hâl işlemleri günümüzde büyük ölçüde DABS/BAEC, yani dijital medeni hâl veri tabanı üzerinden yürütülmektedir.

Belçika mevzuatında boşanma kararı kesinleştikten sonra mahkeme yazı işlerinin karar bilgilerini dijital medeni hâl sistemine aktarması öngörülmektedir. Evlilik kaydı sistemde mevcutsa boşanma bu kayıtla ilişkilendirilmektedir.

Bu nedenle Türkiye’de kullanılacak bir Belçika boşanma dosyasında gerektiğinde;

• mahkeme kararı,
• kesinleşme bilgisi,
• medeni hâl kaydı veya boşanmaya ilişkin sicil belgesi

birlikte incelenebilir.

Belçika’nın nüfus ve medeni hâl sisteminde kişinin medeni durumu belediyeler tarafından güncellenmekte ve bu veriler ulusal kayıtlara aktarılmaktadır.

Belçika Boşanma Kararı İçin Türkiye’de Her Zaman Tanıma Davası Açmak Gerekir mi?

Hayır.

Bu, yabancı boşanma kararları konusunda hâlen en fazla karıştırılan konulardan biridir.

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 27/A maddesi kapsamında yabancı ülke adli veya idari makamlarınca verilen boşanma kararlarının belirli şartlarla mahkemeye başvurmadan aile kütüğüne tescili mümkündür.

İlgili Yönetmelik de bu başvuruların usul ve şartlarını düzenlemektedir.

Dolayısıyla Belçika’da boşanmış bir kişi bakımından doğrudan tanıma davası açılmadan önce idari tescil yolunun mümkün olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Belçika Boşanma Kararı Türkiye’de Nereye Tescil Ettirilebilir?

Başvuru, şartları mevcutsa yurt dışında Türk dış temsilciliği aracılığıyla veya Türkiye’de yetkili nüfus makamları nezdinde yapılabilir.

Yönetmelik kapsamında başvurular;

• kararın verildiği ülkedeki Türk dış temsilciliğine,
• Türkiye’de taraflardan birinin yerleşim yerinin bulunduğu il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne,
• Türkiye’de yerleşim yeri bulunmaması hâlinde Yönetmelikte öngörülen belirli il müdürlüklerine

yapılabilir.

Belçika’da yaşayan kişiler bakımından konsolosluk işlemi gündeme gelebileceği gibi, vekâlet verilerek Türkiye’de işlem yapılması da mümkün olabilir.

İki Taraf da Türk Vatandaşıysa Başvuru Nasıl Yapılır?

Belçika’da boşanan eşlerin ikisinin de Türk vatandaşı olması hâlinde idari tescil bakımından kural olarak tarafların ikisinin de başvuru sürecine katılması gerekir.

Ancak tarafların mutlaka aynı gün ve aynı anda yetkili makam önünde bulunması zorunlu değildir.

Yabancı boşanma kararlarının tesciline ilişkin sistemde tarafların ayrı zamanlarda başvuru yapabilmesi mümkündür.

Ayrı başvuru hâlinde ikinci başvurunun 90 günlük süre içerisinde yapılması gerekir. Güncel Türk dış temsilcilik uygulamaları da bu kuralı aynı şekilde uygulamaktadır.

Örneğin taraflardan biri Brüksel’de, diğeri Anvers’te yaşıyor olabilir.

Bu durumda başvuru öncesinde işlemin hangi dış temsilcilikte tamamlanacağı koordine edilmelidir.

Eski Eş Belçika’da Ancak Başvuruya Katılmıyorsa Ne Yapılır?

Örneğin iki taraf da Türk vatandaşıdır.

Belçika mahkemesi boşanma kararı vermiştir.

Karar kesinleşmiştir.

Ancak eski eş:

“Türkiye’deki tescil işlemiyle ilgilenmiyorum.”

diyerek başvuruya katılmamaktadır.

Bu durumda idari tescil yolu tamamlanamıyorsa diğer eş Türkiye’de tanıma davası açabilir.

Tanıma davasında eski eşin;

• rızası,
• muvafakati,
• Türkiye’ye gelmesi

zorunlu değildir.

Karşı taraf davalı gösterilir ve usulüne uygun tebligat yapılarak yargılama yürütülür.

Dolayısıyla eski eşin tescil başvurusuna katılmaması, Belçika boşanmasının Türkiye’de hiçbir zaman tanınamayacağı anlamına gelmez.

Eşlerden Biri Belçika Vatandaşıysa Tek Başına Başvuru Mümkün mü?

Bu durum özellikle Türk-Belçikalı evlilikler bakımından önemlidir.

5490 sayılı Kanun ve güncel nüfus tescil sisteminde taraflardan birinin yabancı olması hâlinde Türk vatandaşı olan diğer tarafın tek başına başvuru yapabilmesi mümkündür.

Türk dış temsilciliklerinin güncel uygulamalarında da taraflardan birinin yabancı olması durumunda Türk vatandaşının tek taraflı başvuru yapabileceği açıkça belirtilmektedir.

Örneğin:

Türk vatandaşı Ayşe + Belçika vatandaşı Thomas

Belçika’da boşanmıştır.

Thomas Türkiye’deki nüfus tescili işlemiyle ilgilenmiyorsa Ayşe bakımından doğrudan tanıma davasına geçmeden önce tek taraflı idari tescil imkânı değerlendirilmelidir.

Belçika Boşanma Kararının Tescili İçin Hangi Belgeler Gerekebilir?

Somut dosyanın özelliklerine göre belge listesi değişebilmekle birlikte genel olarak şu belgeler önem taşır:

• Belçika mahkemesinin boşanma kararının resmî örneği,
• Kararın kesinleştiğini gösteren belge,
• Gerekli apostil,
• Türkçe tercüme,
• Tarafların kimlik veya pasaport belgeleri,
• Başvuru formu,
• Vekil aracılığıyla işlem yapılacaksa fotoğraflı özel vekâletname.

Türkiye’deki nüfus idaresinin hizmet standartlarında da yabancı kararın usulüne uygun onaylanmış aslı, Türkçe tercümesi, kimlik belgeleri ve vekil aracılığıyla başvurularda özel vekâletname temel belgeler arasında sayılmaktadır.

Kararın üzerinde kesinleşme bilgisi bulunmuyorsa, ayrıca Belçika hukukuna göre kararın kesinleştiğini gösteren resmî belge sunulmalıdır.

Belçika Boşanma Kararında Apostil Gerekir mi?

Belçika’da düzenlenen mahkeme belgelerinin Türkiye’de kullanılmasında apostil uygulaması önem taşır.

Belçika, Lahey Apostil sistemini uygulamaktadır.

Belçika açısından dikkat edilmesi gereken özel nokta ise apostilin elektronik ortamda düzenlenmesidir.

Belçika Federal Dışişleri Bakanlığının güncel açıklamasına göre:

1 Mayıs 2018 tarihinden itibaren Belçika’da apostiller yalnızca elektronik olarak düzenlenmektedir.

Kâğıt üzerine klasik apostil şerhi verilmemektedir.

Bu nedenle Türkiye’de kullanılacak bir Belçika boşanma kararı için:

“Belgenin arkasında fiziksel apostil yok, o hâlde geçersizdir.”

şeklinde değerlendirme yapılmamalıdır.

Belçika’nın e-apostille sistemi dikkate alınmalıdır.

Belçika’da E-Apostil Nasıl Alınır?

Belçika Federal Dışişleri Bakanlığının sisteminde apostil başvuruları özel e-Legalisation altyapısı üzerinden yürütülmektedir.

Bu sistem doğrudan her vatandaşın giriş yapabildiği klasik bir portal şeklinde çalışmaz.

Belgeyi düzenleyen veya yetkili olan;

• mahkeme,
• belediye,
• noter,
• diğer akredite kamu makamları

kişinin talebi üzerine apostil başvurusunu sisteme iletebilir.

Apostilli belgeye ilişkin bağlantı daha sonra elektronik ortamda başvuru sahibine gönderilebilir.

Bu nedenle Belçika boşanma kararını Türkiye’de kullanacak kişi, kararın alındığı mahkeme veya ilgili yetkili makamla e-apostille prosedürünü koordine etmelidir.

Belçika Boşanma Kararının Türkçeye Tercümesi Gerekir mi?

Türkiye’de yapılacak idari tescil veya mahkeme tanıma-tenfiz işleminde yabancı dildeki kararın Türkçeye çevrilmesi gerekir.

Belçika kararları;

• Fransızca,
• Felemenkçe,
• bazı bölgelerde Almanca

düzenlenebilir.

Türk nüfus tescili mevzuatı yabancı karar ve kesinleşme belgesinin onaylı Türkçe tercümesinin sunulmasını öngörmektedir.

Tercümede özellikle;

• tarafların ad ve soyadları,
• doğum tarihleri,
• evlilik tarihi,
• mahkeme adı,
• dosya numarası,
• karar tarihi,
• kesinleşme tarihi

eksiksiz ve nüfus kayıtlarıyla uyumlu olmalıdır.

Özellikle Belçika’da bir kişinin birden fazla adı bulunması veya Türk nüfus kayıtları ile yabancı belgelerde soyadı yazımının farklı olması tescil sırasında sorun yaratabilir.

Belçika Boşanma Kararının Tanınması Davası Nedir?

İdari tescilin mümkün olmadığı durumlarda yabancı boşanma kararının Türkiye’de tanınması için dava açılabilir.

Tanıma davasının amacı tarafları Türkiye’de yeniden boşamak değildir.

Boşanma zaten Belçika’da gerçekleşmiştir.

Türk mahkemesinden esas olarak;

“Belçika mahkemesinin kesinleşmiş boşanma kararının Türkiye’de de kesin hüküm ve kesin delil etkisinin kabul edilmesi”

istenir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin temel kuralları düzenlemektedir. MÖHUK m.50 uyarınca yabancı hukuk mahkemesi kararının Türkiye’de icra edilebilmesi için kararın ilgili yabancı ülke hukukuna göre kesinleşmiş olması ve Türk mahkemesince tenfiz edilmesi gerekir.

Tanıma Davasında Belçika’daki Boşanma Yeniden Görülür mü?

Kural olarak hayır.

Türk aile mahkemesi Belçika’da görülen boşanma davasının esasını yeniden incelemez.

Örneğin Türk mahkemesi:

“Evlilik gerçekten sarsılmış mıydı?”

“Hangi eş daha kusurluydu?”

“Belçika hâkimi boşanmaya karar vermekte haklı mıydı?”

şeklinde ikinci bir boşanma yargılaması yapmaz.

Tanıma-tenfiz incelemesinin konusu esas olarak MÖHUK’ta yer alan şartların gerçekleşip gerçekleşmediğidir.

Bu nedenle Belçika boşanma kararının tanınması, yeni bir boşanma davası değildir.

Tanıma ile Tenfiz Arasındaki Fark Nedir?

Yabancı boşanma dosyalarında en çok karıştırılan kavramlardan biri budur.

Tanıma

Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm ve kesin delil etkisinin kabul edilmesidir.

Örneğin Belçika mahkemesinin:

“Tarafların boşanmalarına”

ilişkin kararı bakımından esas ihtiyaç çoğu zaman tanımadır.

Tenfiz

Yabancı mahkeme kararındaki icra edilmesi gereken hükmün Türkiye’de zorla uygulanmasını sağlar.

Örneğin Belçika mahkemesi:

“Eski eş diğer tarafa 30.000 euro ödeyecektir.”

veya

“Her ay 1.000 euro nafaka ödeyecektir.”

şeklinde hüküm kurmuş olabilir.

Bu alacağın Türkiye’de cebri icra yoluyla tahsil edilmesi isteniyorsa tenfiz gündeme gelir.

MÖHUK m.50, yabancı mahkeme ilamlarının Türkiye’de icrasını Türk mahkemesinin tenfiz kararına bağlamaktadır.

Basit ifadeyle:

Tanıma = kararın Türkiye’de hukuken kabulü

Tenfiz = kararın Türkiye’de zorla uygulanabilmesi

Tenfizde Hangi Şartlar Aranır?

MÖHUK m.54 uyarınca yabancı mahkeme kararının tenfizinde bazı temel şartlar bulunmaktadır.

Bunlar arasında;

• karşılıklılık,
• kararın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmemesi,
• kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması,
• yabancı yargılamada savunma hakkına ilişkin temel güvencelerin korunması

yer almaktadır.

Dolayısıyla Belçika mahkemesinde verilen bir para, nafaka veya başka edim kararının Türkiye’de doğrudan icraya konulabileceği varsayılmamalıdır.

Önce kararın tenfiz şartları bakımından incelenmesi gerekir.

Nüfusa Tescil Belçika’daki Nafaka Kararını da Geçerli Hâle Getirir mi?

Hayır.

Belçika boşanma kararının nüfus kütüğüne tescil edilmesi esas olarak medeni hâl değişikliğine ilişkindir.

Yabancı boşanma kararında;

• eş nafakası,
• iştirak nafakası,
• velayet,
• çocukla kişisel ilişki,
• tazminat,
• mal paylaşımı

gibi ek hükümler bulunuyorsa nüfusa tescil işlemi bu hükümlerin Türkiye’de otomatik olarak icra edilebilir hâle geldiği anlamına gelmez.

Nüfus tesciline ilişkin Türk mevzuatı da velayet, nafaka, kişisel ilişki, mal rejimi ve tazminat gibi hükümlerin ayrıca tenfiz konusu olabileceğini kabul etmektedir.

Belçika Nafaka Kararı Türkiye’de Tahsil Edilebilir mi?

Somut kararın niteliğine ve uygulanabilecek uluslararası düzenlemelere göre mümkün olabilir.

Örneğin Brüksel Aile Mahkemesi eski eşin her ay:

1.200 euro

nafaka ödemesine karar vermiş olabilir.

Borçlunun Türkiye’de;

• banka hesabı,
• maaşı,
• taşınmazı,
• aracı

bulunuyorsa nafakanın Türkiye’de tahsili gündeme gelebilir.

Ancak yalnızca boşanmanın nüfus kütüğüne tescil edilmesi yeterli değildir.

Belçika’daki nafaka kararının Türkiye’de uygulanması bakımından;

• tenfiz,
• uluslararası nafaka tahsil mekanizmaları,
• kararın kesinleşmesi ve icra kabiliyeti

ayrıca değerlendirilmelidir.

Belçika’daki Velayet Kararı Türkiye’de Otomatik Olarak Uygulanır mı?

Hayır.

Belçika mahkemesinin çocukların;

• velayeti,
• yerleşim yeri,
• kişisel ilişki düzeni,
• çocuk nafakası

hakkında verdiği kararlar boşanmanın nüfus kütüğüne tescilinden ayrı değerlendirilir.

Çocuğun Türkiye’de bulunması hâlinde;

• yabancı kararın tanınması veya tenfizi,
• çocuğun mutad meskeni,
• Türkiye ve Belçika bakımından uygulanabilecek uluslararası sözleşmeler

ayrıca incelenmelidir.

Bu nedenle:

“Boşanmayı nüfusa işlettim, Belçika velayet kararı da otomatik olarak Türkiye’de geçerlidir.”

şeklinde kesin bir sonuca varılmamalıdır.

Belçika’daki Mal Paylaşımı Kararı Türkiye’de Uygulanabilir mi?

Belçika boşanma dosyasında eşler arasındaki malvarlığına ilişkin hükümler de bulunabilir.

Örneğin;

• ortak ev,
• banka hesapları,
• borçlar,
• tazminat veya denkleştirme ödemeleri

hakkında karar verilmiş olabilir.

Ancak Belçika mahkemesinin mali kararının Türkiye’de bulunan;

• taşınmazlar,
• şirket hisseleri,
• banka hesapları,
• diğer malvarlığı

üzerindeki etkisi ayrıca incelenmelidir.

Özellikle Türkiye’de bulunan taşınmazlar bakımından milletlerarası özel hukukta taşınmazın bulunduğu yer hukukuna ilişkin kurallar önem kazanabilir.

Bu nedenle:

Belçika boşanma kararının tanınması

ile

Türkiye’de mal rejiminin tasfiyesi

aynı işlem değildir.

Belçika’da Anlaşmalı Boşanma Kararı Türkiye’de Tanınabilir mi?

Belçika hukukunda boşanmanın iki temel türü bulunmaktadır:

• karşılıklı anlaşmaya dayalı boşanma,
• evlilik birliğinin onarılamaz şekilde bozulmasına dayalı boşanma.

Belçika Federal Adalet Servisi de boşanmanın bu iki temel biçimini belirtmektedir.

Kararın hangi boşanma türüne dayanarak verilmiş olması tek başına Türkiye’de tanınmasına engel değildir.

Önemli olan;

• yetkili Belçika makamınca verilmiş olması,
• kesinleşmesi,
• Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması,
• tanıma/tenfiz bakımından gerekli diğer şartları taşımasıdır.

Belçika Boşanma Kararında Kamu Düzeni Ne Anlama Gelir?

Tanıma ve tenfizin temel sınırlarından biri Türk kamu düzenidir.

Ancak Belçika hukukunun Türk hukukundan farklı olması tek başına kamu düzenine aykırılık değildir.

Örneğin Belçika boşanma hukukunda uygulanan sebeplerin veya usulün Türkiye’den farklı olması, yabancı kararın otomatik olarak reddedileceği anlamına gelmez.

MÖHUK m.54 açısından aranan husus, kararın sonucunun Türk kamu düzenine açıkça aykırı olup olmadığıdır.

Bu nedenle kamu düzeni istisnası yabancı kararın esasını yeniden incelemek için kullanılmamalıdır.

Belçika’daki Boşanma Davasından Haberim Yoktu: Karar Türkiye’de Tanınır mı?

Savunma hakkı tanıma ve tenfiz bakımından önemli bir konudur.

Örneğin eşlerden biri Belçika’da boşanma davası açmış ancak diğer eşe hiçbir şekilde usulüne uygun bildirim yapılmamış olabilir.

MÖHUK m.54, yabancı yargılamada kişiye usulüne uygun çağrı yapılmaması veya kişinin savunma imkânından mahrum bırakılması hâlini belirli şartlarla tenfize itiraz sebebi olarak düzenlemektedir.

Buna karşılık bir eşin Belçika’daki duruşmaya fiilen katılmamış olması tek başına kararın tanınamayacağı anlamına gelmez.

Asıl soru:

Tarafa usulüne uygun şekilde haber verildi mi ve savunma hakkı sağlandı mı?

olacaktır.

Belçika Boşanma Kararının Tanınması İçin Hangi Mahkeme Görevlidir?

Yabancı boşanma kararlarının tanınması ve tenfizi aile hukukuna ilişkin olduğundan uygulamada aile mahkemeleri görev yapmaktadır.

MÖHUK m.51’e göre yetki bakımından öncelikle kendisine karşı tanıma veya tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri dikkate alınır. Türkiye’de yerleşim yeri veya sakin olunan yer bulunmuyorsa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri gündeme gelebilir.

Görev ve yetki her dosyanın özelliklerine göre ayrıca kontrol edilmelidir.

Eski Eş Belçika’da Yaşıyorsa Türkiye’ye Gelmek Zorunda mı?

Hayır.

Örneğin eski eş;

• Brüksel,
• Anvers,
• Gent,
• Liège,
• Charleroi

şehirlerinden birinde yaşıyor olabilir.

Türkiye’de tanıma veya tenfiz davası açılması için karşı tarafın Türkiye’ye gelmesi zorunlu değildir.

Karşı tarafın Belçika’daki adresine uluslararası tebligat yapılabilir.

Bu nedenle:

“Eski eşim Belçika’da yaşıyor ve Türkiye’ye gelmiyor; boşanmayı tanıtamam.”

düşüncesi doğru değildir.

Ancak karşı tarafa yapılacak yurt dışı tebligat, davanın süresi bakımından önem taşıyabilir.

Müvekkil Belçika’dan Türkiye’ye Gelmeden Tanıma Davası Açabilir mi?

Kural olarak evet.

Türkiye’deki avukata usulüne uygun ve gerekli özel yetkileri içeren vekâletname verilmesi hâlinde avukat;

• dosyayı inceleyebilir,
• tanıma veya tenfiz davasını açabilir,
• duruşmaları takip edebilir,
• kararın kesinleşmesini sağlayabilir,
• nüfus kayıtlarının güncellenmesini takip edebilir.

Dolayısıyla yalnızca yabancı boşanmanın tanınması amacıyla müvekkilin sürekli Türkiye’ye gelip gitmesi çoğu dosyada gerekli değildir.

Belçika’dan Verilen Vekâletname Türkiye’de Kullanılabilir mi?

Evet.

Vekâletname Türk dış temsilciliğinde düzenlenebilir.

Belçika makamları veya noterleri önünde düzenlenen vekâletnamelerde ise Türkiye’de kullanılabilmesi için;

• apostil,
• Türkçe tercüme,
• gerekli tasdik

işlemleri gündeme gelebilir.

Nüfusa tescil işlemleri bakımından Türk mevzuatı vekil aracılığıyla başvuruda fotoğraflı özel vekâletname aramaktadır.

Bu nedenle vekâletname düzenlenmeden önce kullanılacağı işlem türünün belirlenmesi önemlidir.

Belçika Boşanma Kararı Türkiye’de Hangi Tarihten İtibaren Sonuç Doğurur?

Boşanmanın hukuki tarihi özellikle;

• miras,
• mal rejimi,
• yeniden evlenme,
• medeni hâl

bakımından önemlidir.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne göre yabancı boşanma kararının Türkiye’de tanınması veya tenfiz edilmesi hâlinde yabancı mahkeme kararının kesinleştiği tarih boşanma tarihi olarak kabul edilir.

Örneğin:

Belçika boşanma kararı: 10 Ocak 2024

Kesinleşme tarihi: 15 Şubat 2024

Türkiye’de tanıma kararı: 20 Temmuz 2026

ise boşanmanın Türkiye bakımından hukuki etkisi değerlendirilirken esas tarih kural olarak 15 Şubat 2024 olacaktır.

Belçika’da Boşandıktan Sonra Eşlerden Biri Ölürse Ne Olur?

Bu durum özellikle miras hukuku bakımından önemli uyuşmazlıklara yol açabilir.

Örneğin taraflar Belçika’da 2022 yılında boşanmış ve karar kesinleşmiş ancak Türkiye’de tanıma veya tescil yapılmamış olsun.

Eşlerden biri daha sonra Türkiye’de vefat etsin.

Türk nüfus kaydında diğer taraf hâlâ eş olarak görünebilir.

Ancak yalnızca nüfus kaydına bakılarak mirasçılık hakkında kesin sonuca varılması her zaman doğru değildir.

Belçika boşanma kararının kesinleşme tarihi ve sonradan Türkiye’de tanınmasının hukuki etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle yabancı boşanma geçmişi bulunan miras dosyalarında yabancı kararın özellikle incelenmesi gerekir.

Belçika’da Boşandım Ama Türkiye’de Evli Görünüyorum: Yeniden Evlenebilir miyim?

Türkiye’de nüfus kaydı hâlen “evli” görünüyorsa yeni evlilik işlemleri sırasında sorun yaşanabilir.

Bu nedenle Belçika boşanmasının Türkiye’de;

nüfusa tescil edilmesi

veya

tanınması

gerekir.

Kayıt düzeltildikten sonra kişinin medeni hâli buna göre güncellenir.

Türk vatandaşı kadın bakımından Türk Medeni Kanunu’ndaki 300 günlük bekleme süresi ayrıca değerlendirilir. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, bu süreyi boşanma kararının kesinleşme tarihinden itibaren hesaplamaktadır.

Belçika Boşanma Kararının İdari Tescili Reddedilirse Ne Yapılır?

İdari tescil başvurusunun reddedilmesi hukuki yolların sona erdiği anlamına gelmez.

Yabancı boşanma kararlarının nüfus kütüğüne tesciline ilişkin Yönetmelik kapsamında şartların oluşmaması nedeniyle tescil yapılamayan kararlar için MÖHUK uyarınca tanıma veya tenfiz yoluna başvurulabilir.

Pratikte sistem şu şekilde düşünülebilir:

İdari tescil mümkün → nüfus müdürlüğü/konsolosluk yolu

İdari tescil mümkün değil → aile mahkemesinde tanıma

Yabancı kararın icrası gereken mali hükümleri var → tenfiz değerlendirmesi

Türkiye’de Devam Eden Tanıma Davası Varsa Ayrıca Tescil Başvurusu Yapılır mı?

Aynı yabancı boşanma kararı hakkında Türkiye’de devam eden bir dava bulunması idari başvuru bakımından önem taşır.

Türk dış temsilciliklerinin ve Nüfus İdaresinin uygulamasında, tanıtılmak istenen karar hakkında Türkiye’de hâlen devam eden veya daha önce reddedilmiş bir tanıma süreci bulunması idari tescili etkileyebilir.

Bu nedenle işlem başlatılmadan önce:

“Bu Belçika boşanma kararı hakkında Türkiye’de daha önce herhangi bir dava açıldı mı?”

sorusunun mutlaka cevaplandırılması gerekir.

Belçika Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınmasında En Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada süreci uzatan başlıca hatalar şunlardır:

Yalnızca boşanma kararının sunulması

Kararın kesinleştiğini gösteren belgenin ayrıca alınması gerekebilir.

Kesinleşme tarihinin tespit edilmemesi

“Jugement de divorce” veya “echtscheidingsvonnis” bulunması tek başına yeterli olmayabilir.

Belçika’daki e-apostil sisteminin bilinmemesi

Belçika’da apostiller 1 Mayıs 2018’den beri yalnızca elektronik formatta düzenlenmektedir.

Türkçe tercümedeki isim farklılıkları

Çok isimli Belçika belgelerinde veya soyadı yazımında farklılık tescil sürecini zorlaştırabilir.

İki Türk vatandaşından yalnızca birinin idari başvuruda bulunması

Diğer eş başvuruya katılmıyorsa tanıma davası gerekebilir.

Türk-Belçikalı evlilikte doğrudan dava açılması

Taraflardan biri yabancıysa Türk vatandaşının tek taraflı idari tescil imkânı öncelikle değerlendirilmelidir.

Nüfusa tescil ile tenfizin aynı şey olduğunun düşünülmesi

Boşanmanın nüfusa işlenmesi, yabancı karardaki nafaka veya para hükmünü otomatik olarak Türkiye’de icra edilebilir hâle getirmez.

Türkiye’de yeniden boşanma davası açılması

Belçika’da kesinleşmiş boşanma varsa çoğu durumda amaç yeniden boşanmak değil, yabancı boşanma kararını tanıtmak veya tescil ettirmektir.

Belçika Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması İçin Pratik Yol Haritası

Belçika boşanma dosyası şu sırayla incelenebilir:

1. Belçika mahkeme kararının resmî örneği temin edilir.

Fransızca dosyada jugement de divorce, Felemenkçe dosyada echtscheidingsvonnis veya eşdeğer nihai karar incelenir.

2. Kararın kesinleşme durumu belirlenir.

Mahkeme yazı işlerinden kesinleşme tarihini gösteren resmî belge temin edilir.

3. Medeni hâl kayıtları kontrol edilir.

Boşanmanın Belçika DABS/BAEC sistemine işlenip işlenmediği gerektiğinde araştırılır.

4. E-apostil işlemi tamamlanır.

Belçika’nın elektronik apostil sistemi kullanılır.

5. Türkçe tercümeler hazırlanır.

Karar, kesinleşme belgesi ve gerektiğinde diğer resmî belgeler usulüne uygun şekilde tercüme edilir.

6. Tarafların vatandaşlıkları kontrol edilir.

Türk-Türk ve Türk-Belçika evlilikleri farklı başvuru senaryolarına yol açabilir.

7. İdari tescil imkânı değerlendirilir.

Şartlar varsa Türkiye’de tanıma davası açılmadan nüfus kaydı düzeltilebilir.

8. Eski eş iş birliği yapmıyorsa tanıma davası değerlendirilir.

Özellikle iki tarafın da Türk vatandaşı olduğu dosyalarda bu önemlidir.

9. Nafaka, velayet ve mali hükümler ayrıca incelenir.

Türkiye’de icrası istenen hükümler için tenfiz veya uygulanabilir uluslararası mekanizmalar değerlendirilir.

Örnek 1: İki Türk Vatandaşı Brüksel’de Boşandı

Ahmet ve Zeynep Türk vatandaşıdır.

Belçika mahkemesi boşanmalarına karar vermiş ve karar kesinleşmiştir.

Her iki taraf da Türkiye’deki nüfus kaydını güncellemek istemektedir.

Gerekli;

• mahkeme kararı,
• kesinleşme belgesi,
• e-apostil,
• Türkçe tercüme

hazırlandıktan sonra 5490 sayılı Kanun m.27/A kapsamında idari tescil yolu değerlendirilebilir.

Örnek 2: İki Türk Vatandaşı Boşandı Ancak Eski Eş İşlem Yapmıyor

Mehmet ve Elif Türk vatandaşıdır.

Belçika boşanma kararı kesinleşmiştir.

Mehmet Türkiye’de hâlen evli görünmektedir ancak Elif konsolosluk veya nüfus tescili işlemine katılmamaktadır.

Bu durumda Mehmet Türkiye’de Belçika boşanma kararının tanınması davası açabilir.

Elif’in Türkiye’ye gelmesi veya tanımaya rıza göstermesi zorunlu değildir.

Örnek 3: Türk Vatandaşı ile Belçika Vatandaşı Boşandı

Ayşe Türk vatandaşı, Jean Belçika vatandaşıdır.

Belçika’da boşanmaları kesinleşmiştir.

Jean Türkiye’de yapılacak hiçbir işleme katılmak istememektedir.

Taraflardan birinin yabancı olması nedeniyle Türk vatandaşı Ayşe bakımından tek taraflı idari tescil başvurusu öncelikle değerlendirilmelidir.

Bu nedenle doğrudan tanıma davası açılması her dosyada gerekli olmayabilir.

Örnek 4: Belçika Mahkemesi Nafakaya da Karar Verdi

Belçika mahkemesi tarafların boşanmalarına ve eski eşin her ay 1.500 euro nafaka ödemesine karar vermiştir.

Boşanma kararı Türkiye’de nüfus kütüğüne tescil edilebilir.

Ancak 1.500 euroluk nafakanın Türkiye’deki banka hesabı, maaş veya malvarlığı üzerinden tahsil edilmesi isteniyorsa nafaka hükmü ayrıca tenfiz bakımından değerlendirilmelidir.

Örnek 5: Belçika Kararı Var Ancak Kesinleşme Belgesi Yok

Müvekkilin elinde yalnızca mahkeme kararı bulunmaktadır.

Kararda karar tarihi mevcut olmakla birlikte kesinleşme tarihi açık değildir.

Bu durumda Türkiye’de doğrudan işlem yapılmadan önce ilgili Belçika mahkemesi yazı işlerinden kararın in kracht van gewijsde / force de chose jugée hâline geldiğini ve tarihini gösteren belge alınması gerekebilir.

Örnek 6: Belçika’da Yıllar Önce Boşanıldı

Müvekkil 2012 yılında Belçika’da boşanmış ancak Türkiye’de bugüne kadar hiçbir işlem yapmamış olabilir.

Aradan uzun süre geçmiş olması tek başına yabancı boşanma kararının Türkiye’de tanınmasına engel değildir.

Öncelikle Belçika’daki;

• mahkeme kararı,
• kesinleşme bilgisi,
• medeni hâl kaydı

temin edilir.

Daha sonra idari tescil veya tanıma yolu değerlendirilir.

Sonuç: Belçika Boşanma Kararı Türkiye’de Nasıl Tanınır?

Belçika’da verilen ve kesinleşen bir boşanma kararı, Türkiye’deki nüfus kayıtlarını kendiliğinden değiştirmez.

Ancak Belçika boşanma kararının Türkiye’de geçerli hâle getirilmesi için her durumda mahkemede tanıma davası açılması da zorunlu değildir.

Öncelikle 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 27/A maddesi kapsamında idari nüfus tescili imkânının bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.

Belçika dosyalarında özellikle;

boşanma mahkeme kararının,

kararın kesinleştiğini gösteren belgenin,

Belçika medeni hâl kayıtlarının,

e-apostilin,

Türkçe tercümenin

ve

tarafların vatandaşlık durumunun

kontrol edilmesi önemlidir.

Belçika bakımından ayrıca, apostillerin 1 Mayıs 2018’den itibaren yalnızca elektronik formatta düzenlendiği unutulmamalıdır.

Tarafların ikisi de Türk vatandaşıysa idari tescil bakımından iki tarafın başvuru sürecine katılması gerekebilir. Taraflardan birinin Belçika vatandaşı olması hâlinde ise Türk vatandaşı tarafın tek taraflı başvuru imkânı ayrıca değerlendirilmelidir.

İdari tescil mümkün değilse veya eski eşin iş birliği yapmaması nedeniyle süreç tamamlanamıyorsa Türkiye’de tanıma davası açılabilir.

Belçika kararında;

nafaka,
velayet,
çocukla kişisel ilişki,
tazminat,
mal paylaşımı veya başka mali hükümler

bulunuyorsa yalnızca boşanmanın nüfusa tescil edilmesi yeterli olmayabilir. Bu hükümlerin Türkiye’de uygulanması için ayrıca tenfiz veya uygulanabilir uluslararası hukuk mekanizmaları değerlendirilmelidir.

Bu nedenle Belçika boşanma kararının Türkiye’de tanınması sürecinde ilk olarak şu sorular cevaplandırılmalıdır:

Belçika mahkemesinin kesinleşmiş boşanma kararı mevcut mu?

Kesinleşme tarihi resmî belgeyle ispatlanabiliyor mu?

Karar için Belçika e-apostili alındı mı?

Tarafların ikisi de Türk vatandaşı mı, yoksa taraflardan biri Belçika vatandaşı mı?

Eski eş idari tescil başvurusuna katılıyor mu?

Amaç yalnızca Türkiye’de nüfus kaydını düzeltmek mi, yoksa Belçika’daki nafaka, velayet veya mali kararları da Türkiye’de uygulamak mı?

Bu soruların cevabı, Belçika boşanma kararının Türkiye’de geçerli hâle getirilmesi için konsolosluk/nüfus tescili mi, tanıma davası mı yoksa tenfiz davası mı gerektiğini büyük ölçüde belirleyecektir.

SEO Başlığı

Belçika Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması: Tanıma, Tenfiz ve Nüfusa Tescil

Meta Açıklaması

Belçika’da verilen boşanma kararı Türkiye’de nasıl tanınır? Belçika boşanma kararının kesinleşmesi, e-apostil, Türkçe tercüme, nüfusa tescil, tanıma ve tenfiz davası hakkında ayrıntılı hukuki rehber.

SEO Anahtar Kelimeleri

Belçika boşanma kararının Türkiye’de tanınması, Belçika boşanma kararı Türkiye, Belçika tanıma tenfiz davası, Belçika boşanma nüfusa tescil, jugement de divorce Türkiye, echtscheidingsvonnis Türkiye, Belçika boşanma apostil, Belçika e-apostil, Brüksel boşanma kararı Türkiye, Belçika’da boşandım Türkiye’de evli görünüyorum, yabancı boşanma kararının tanınması, Belçika boşanma avukatı, tanıma davası Belçika, tenfiz davası Belçika, Belçika nafaka kararı Türkiye, Belçika velayet kararı Türkiye, force de chose jugée, in kracht van gewijsde, Belçika Türkiye boşanma