Kripto Para Dolandırıcılığında Savcılığa Şikâyet Nasıl Yapılır?

Kripto para kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte Bitcoin, Ethereum, USDT ve diğer kripto varlıklar üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılık yöntemleri de çeşitlenmiştir. Sahte kripto para yatırım siteleri, sosyal medya üzerinden yüksek kazanç vaadi, sahte borsa uygulamaları, yatırım danışmanı olduğunu söyleyen kişiler, Telegram ve WhatsApp grupları, sahte coin projeleri, cüzdan bağlantısı isteyen internet siteleri ve gerçeğe aykırı kripto yatırım platformları nedeniyle ciddi miktarlarda maddi kayıp yaşanabilmektedir.

Kripto para dolandırıcılığına uğrayan kişinin yapması gereken en önemli işlemlerden biri, gecikmeden Cumhuriyet Başsavcılığına başvurarak olayın soruşturulmasını istemektir.

Kripto varlıkların kısa süre içerisinde farklı cüzdanlara, farklı borsalara ve hatta yurt dışındaki platformlara aktarılabilmesi nedeniyle savcılık başvurusunun yalnızca failin cezalandırılması açısından değil, kripto varlıkların takip edilmesi, şüpheli hesapların tespit edilmesi ve mümkünse suçtan elde edilen varlıklara el konulması bakımından da önemi bulunmaktadır.

Kripto Para Dolandırıcılığı Nedir?

Kripto para dolandırıcılığı tek bir yöntemle gerçekleştirilen bir suç değildir.

Uygulamada mağdurların karşılaştığı yöntemlerden bazıları şunlardır:

• “Paranızı kısa sürede iki katına çıkaracağız.” şeklindeki yatırım vaatleri,
• sahte kripto para borsaları,
• gerçekte bulunmayan yatırım platformları,
• sosyal medya üzerinden ulaşılan sahte yatırım danışmanları,
• ünlü kişilerin isim veya görüntülerinin kullanıldığı sahte yatırım reklamları,
• Telegram veya WhatsApp üzerinden oluşturulan yatırım grupları,
• sahte Bitcoin veya USDT yatırım siteleri,
• kripto cüzdanının ele geçirilmesine yönelik phishing bağlantıları,
• sahte token veya coin satışları,
• yatırımın çekilebilmesi için sürekli olarak “vergi”, “komisyon” veya “blokaj kaldırma bedeli” talep edilmesi,
• güvenilir bir kripto para borsasının taklit edilmesi,
• kişinin kendi cüzdanından dolandırıcıların kontrolündeki cüzdana kripto para göndermeye ikna edilmesi.

Bu olayların tamamında suçun hukuki niteliği aynı olmayabilir. Dolandırıcılığın gerçekleştirilme yöntemine göre Türk Ceza Kanunu’nun 157. maddesindeki dolandırıcılık, 158. maddesindeki nitelikli dolandırıcılık veya olayın özelliklerine göre bilişim suçlarına ilişkin başka hükümler gündeme gelebilir.

TCK m. 158’de dolandırıcılığın bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle gerçekleştirilmesi nitelikli hâller arasında düzenlenmektedir. Ancak kripto para kullanılan her olay otomatik olarak aynı bent kapsamında değerlendirilemez; suçun nasıl işlendiği somut olay bakımından incelenmelidir.

Kripto Para Dolandırıcılığına Uğradım, Ne Yapmalıyım?

Kripto para dolandırıcılığı fark edildiğinde mümkün olduğunca hızlı hareket edilmelidir.

Örneğin bir mağdurun 100.000 USDT’yi dolandırıcının verdiği cüzdan adresine gönderdiğini düşünelim. Kripto varlıklar ilk cüzdanda uzun süre beklemeyebilir. Dolandırıcılar varlıkları;

• farklı cüzdanlara bölebilir,
• başka kripto para birimlerine çevirebilir,
• merkezi kripto para borsalarına aktarabilir,
• farklı blockchain ağlarına taşıyabilir,
• yurt dışındaki platformlara gönderebilir.

Bu nedenle ilk aşamada olayın bütün dijital delilleri korunmalı ve transferin izlenebilmesini sağlayan bilgiler tespit edilmelidir.

Özellikle TXID/transaction hash, gönderici ve alıcı cüzdan adresleri ile kullanılan kripto borsasının bilgilerinin kaydedilmesi son derece önemlidir.

Kripto Para Dolandırıcılığı Savcılığa Nasıl Şikâyet Edilir?

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 158. maddesine göre suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir. Başvuru yazılı yapılabileceği gibi tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak da gerçekleştirilebilir.

Uygulamada kripto para dolandırıcılığına ilişkin kapsamlı olaylarda Cumhuriyet Başsavcılığına ayrıntılı bir suç duyurusu dilekçesi sunulması, soruşturmanın başlangıç aşamasında olayın anlaşılmasını kolaylaştırabilir.

Dilekçede yalnızca;

“Kripto para dolandırıcılığına uğradım, şikâyetçiyim.”

şeklinde genel bir açıklama yapılması yerine, olayın mümkün olduğunca kronolojik ve teknik verilerle açıklanması daha doğru olacaktır.

Şüphelinin Kimliği Bilinmiyorsa Savcılığa Başvurulabilir mi?

Evet.

Kripto para dolandırıcılıklarının önemli bir bölümünde mağdur failin gerçek adını bilmemektedir.

Dolandırıcı;

sahte isim kullanmış, yalnızca Telegram hesabı paylaşmış, yabancı telefon numarası kullanmış, sahte internet sitesi açmış veya mağdura yalnızca kripto cüzdan adresi vermiş olabilir.

Bu durum suç duyurusunda bulunmaya engel değildir.

Başvuru kimliği henüz tespit edilemeyen şüpheli veya şüpheliler hakkında yapılabilir.

Soruşturmanın amaçlarından biri zaten fail veya faillerin kimliğinin tespit edilmesidir.

Savcılık Kripto Cüzdanının Sahibinin Kim Olduğunu Bulabilir mi?

Blockchain üzerindeki cüzdan adresleri çoğu zaman doğrudan kişinin adı ve soyadıyla bağlantılı değildir.

Örneğin Ethereum ağında görülen bir 0x... adresinin yalnızca blockchain kayıtlarına bakılarak gerçek sahibinin kim olduğu her zaman belirlenemeyebilir.

Ancak cüzdandaki kripto varlıkların daha sonra bir merkezi kripto varlık hizmet sağlayıcısına aktarılması önemli olabilir.

Türkiye’deki kripto varlık hizmet sağlayıcıları SPK düzenleme ve denetimine tabi olup saklama, transfer, kayıt ve bilgi sistemlerine ilişkin ayrıntılı yükümlülükler bulunmaktadır.

Soruşturma makamları tarafından ilgili platformlardan;

• hesap sahibinin kimlik bilgileri,
• hesap açılış kayıtları,
• işlem geçmişi,
• yatırma ve çekme kayıtları,
• bağlantılı cüzdan adresleri,
• IP ve cihaz kayıtları,
• banka hesabı bilgileri

gibi verilerin talep edilmesi mümkün olabilir.

Bu nedenle dolandırıcının kullandığı cüzdanın bir kripto borsasına ulaşması, failin tespit edilmesi bakımından önemli bir aşama oluşturabilir.

Savcılık Kripto Para Hesabını Dondurabilir mi?

Kripto para dolandırıcılığında en önemli güncel düzenlemelerden biri Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 128/A maddesidir.

Mevcut düzenlemeye göre belirli nitelikli dolandırıcılık ve bilişim bağlantılı suçlarda makul şüphe bulunması hâlinde banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki suçta kullanılan hesapların 48 saate kadar askıya alınabilmesine ilişkin özel bir mekanizma bulunmaktadır.

Ayrıca şartların gerçekleşmesi hâlinde hesapta bulunan suç konusu menfaate hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle el konulması mümkün olabilir.

Bu nedenle kripto para dolandırıcılığı şikâyetinde transfer edilen varlıkların hangi platforma ulaştığı biliniyorsa bu bilgi dilekçede açık şekilde belirtilmelidir.

Savcılıktan Kripto Varlıklara El Konulması İstenebilir mi?

Evet. Ancak el koyma konusunda nihai değerlendirme soruşturma makamlarına ve gerekli hâllerde hâkime aittir.

Suç duyurusu dilekçesinde;

şüpheli cüzdanların tespit edilmesi, kripto varlık hizmet sağlayıcılarına müzekkere yazılması, ilgili hesapların ve varlıkların araştırılması ve şartları bulunuyorsa CMK kapsamında el koyma tedbirlerinin uygulanması

talep edilebilir.

CMK m. 128/A’nın önemli özelliklerinden biri de el konulan suç konusu menfaatin mağdura ait olduğunun anlaşılması hâlinde soruşturma veya kovuşturma aşamasında sahibine iadesine imkân tanımasıdır.

Bu nedenle savcılık şikâyeti yalnızca cezalandırma amacı taşıyan bir başvuru olarak görülmemelidir.

Kripto Para Dolandırıcılığında Savcılığa Hangi Belgeler Verilmelidir?

Kripto dolandırıcılığı soruşturmalarında teknik veriler son derece önemlidir.

Mümkün olduğu ölçüde aşağıdaki belgelerin başvuruya eklenmesi yararlı olabilir:

• Kripto para transferinin TXID veya transaction hash bilgisi,
• gönderici cüzdan adresi,
• alıcı cüzdan adresi,
• gönderilen kripto varlığın türü ve miktarı,
• transferin gerçekleştirildiği blockchain ağı,
• tarih ve saat bilgileri,
• kullanılan kripto borsasının adı,
• hesap ve işlem geçmişleri,
• banka dekontları,
• para yatırma kayıtları,
• dolandırıcıyla gerçekleştirilen WhatsApp veya Telegram yazışmaları,
• SMS kayıtları,
• e-postalar,
• sosyal medya hesaplarının ekran görüntüleri,
• internet sitesi adresleri,
• telefon numaraları,
• kullanıcı adları,
• sahte yatırım sözleşmeleri veya belgeleri,
• yatırım panelinin ekran görüntüleri,
• para çekme talebinin reddedildiğine ilişkin kayıtlar.

Bu delillerin mümkün olduğunca orijinal hâlleriyle saklanması önemlidir.

TXID Neden Önemlidir?

TXID veya transaction hash, blockchain üzerinde gerçekleştirilen bir transferin kimliği niteliğindedir.

Örneğin mağdurun 50.000 USDT gönderdiği bir olayda TXID üzerinden;

• transferin hangi cüzdandan çıktığı,
• hangi cüzdana gönderildiği,
• işlem zamanı,
• transfer edilen miktar,
• kullanılan blockchain ağı

gibi bilgiler tespit edilebilir.

Bu nedenle savcılık dilekçesinde yalnızca “50.000 USDT gönderdim.” denilmesi yerine transferin TXID bilgisiyle birlikte gösterilmesi, teknik incelemeyi önemli ölçüde kolaylaştırabilir.

Sahte Kripto Yatırım Sitesi Savcılığa Şikâyet Edilebilir mi?

Evet.

Uygulamada sık karşılaşılan yöntemlerden biri, mağdura gerçek bir kripto para borsasını andıran sahte yatırım sitesi veya mobil uygulama gösterilmesidir.

Örneğin mağdur önce 5.000 dolar yatırır ve ekranda parasının 8.000 dolara yükseldiğini görür.

Daha sonra sistem mağdura;

“Para çekebilmeniz için yüzde 10 vergi yatırmalısınız.”

şeklinde bildirim gönderebilir.

Mağdur 800 dolar daha gönderdikten sonra bu kez;

“AML blokajını kaldırmanız gerekiyor.”

veya

“Komisyon ödemeniz gerekiyor.”

denilerek yeni para talep edilebilir.

Bu tür olaylarda yatırım panelinde görünen bakiyenin gerçekte herhangi bir kripto varlığa karşılık gelmemesi mümkündür.

Bu nedenle mağdurun yalnızca son transferi değil, dolandırıcılık sürecinin tamamını savcılık başvurusunda açıklaması önemlidir.

Telegram ve WhatsApp Kripto Dolandırıcılığı Nasıl Şikâyet Edilir?

Dolandırıcıların Telegram veya WhatsApp üzerinden iletişim kurması son derece yaygındır.

Bu durumda;

telefon numarası, Telegram kullanıcı adı, profil bağlantısı, mesaj geçmişi, ses kayıtları, gönderilen cüzdan adresleri ve ödeme talepleri mümkün olduğunca saklanmalıdır.

Dolandırıcının hesabını daha sonra silmesi ihtimaline karşı ekran görüntüsü alınması önemlidir.

Ancak yalnızca ekran görüntüsüyle yetinilmemesi, mümkün olduğu ölçüde mesajların ve cihazdaki orijinal kayıtların korunması daha sağlıklı olacaktır.

Instagram veya Sosyal Medya Üzerinden Kripto Dolandırıcılığı

Bir başka yaygın yöntem sosyal medya reklamlarıdır.

Mağdur;

“Bitcoin yatırımıyla aylık yüzde 30 kazanç”,

“Yapay zekâ destekli otomatik kripto sistemi”,

“Ünlü iş insanının yatırım platformu”

gibi reklamlara tıklayarak sahte bir internet sitesine yönlendirilebilir.

Bu durumda suç duyurusunda;

reklamın görüntüsü, sosyal medya hesabı, yönlendirilen internet adresi, alan adı bilgileri, telefon numarası ve daha sonra gerçekleştirilen para veya kripto transferleri birlikte gösterilmelidir.

Kripto Dolandırıcılığında Banka Hesabı Kullanılmışsa Ne Yapılır?

Dolandırıcılık yalnızca kripto cüzdanları üzerinden yürütülmeyebilir.

Mağdur önce Türk lirasını bir banka hesabına göndermiş, dolandırıcı ise bu tutarla kripto varlık satın almış olabilir.

Bu durumda banka hesabının;

• IBAN numarası,
• hesap sahibinin görünen adı,
• dekont,
• açıklama kısmı,
• işlem tarihi ve saati

savcılık dosyasına sunulmalıdır.

Banka hesabı ile kripto varlık hesabı arasındaki bağlantının tespit edilmesi failin belirlenmesinde önemli olabilir.

Kripto Borsasına da Bildirim Yapılmalı mıdır?

Savcılık şikâyetinden bağımsız olarak, kripto varlığın hangi platforma ulaştığı biliniyorsa ilgili kripto varlık hizmet sağlayıcısına gecikmeden bildirim yapılması yararlı olabilir.

Örneğin blockchain analizi sonucunda dolandırıcı cüzdanındaki USDT’nin belirli bir merkezi kripto borsasına gönderildiği görülüyorsa ilgili platforma;

• TXID,
• cüzdan adresi,
• olay tarihi,
• suç duyurusunun yapıldığı bilgisi

ile başvurulabilir.

Ancak platformun hesabı dondurup dondurmayacağı veya kullanıcı bilgilerini mağdura açıklayıp açıklamayacağı ayrı hukuki kurallara tabidir.

Özellikle hesap sahibinin kimlik bilgilerinin mağdura doğrudan verilmemesi, savcılık makamlarının bu bilgileri talep edemeyeceği anlamına gelmez.

Savcılık Kripto Borsasından Bilgi İsteyebilir mi?

Evet.

CMK m. 128/A kapsamında yürütülen soruşturma veya kovuşturmada Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısından istenen bilgi ve belgelerin gönderilmesine ilişkin özel hükümler bulunmaktadır.

Bu düzenleme özellikle kripto para dolandırıcılıklarında önemlidir.

Çünkü blockchain üzerinde cüzdan adresinin görülmesi tek başına yeterli olmayabilir; cüzdanın bağlantılı olduğu kullanıcı hesabının gerçek kimliğinin belirlenmesi gerekebilir.

Yurt Dışındaki Kripto Borsasına Para Gönderildiyse Şikâyet Edilebilir mi?

Evet.

Dolandırıcının yabancı bir kripto para borsası kullanması, Türkiye’de suç duyurusunda bulunulmasına tek başına engel değildir.

Ancak bu dosyalarda soruşturma daha karmaşık hâle gelebilir.

Savcılık tarafından;

• yabancı platformun belirlenmesi,
• şirket merkezinin bulunduğu ülkenin tespit edilmesi,
• kullanıcı bilgilerinin talep edilmesi,
• gerekli hâllerde uluslararası adli yardımlaşma yöntemlerinin kullanılması

gündeme gelebilir.

Bu nedenle yabancı borsa kullanılan dosyalarda platformun tam adı ve transfer kayıtlarının doğru şekilde belirlenmesi önemlidir.

Kripto Para Dolandırıcılığında Şikâyet Dilekçesinde Neler Talep Edilmelidir?

Her dosyanın özellikleri farklı olmakla birlikte başvuruda olayın niteliğine göre;

• şüphelilerin kimliklerinin tespit edilmesi,
• ilgili telefon numaralarının araştırılması,
• IP ve bağlantı kayıtlarının incelenmesi,
• banka hesaplarının tespit edilmesi,
• kripto cüzdan adreslerinin incelenmesi,
• blockchain transferlerinin takip edilmesi,
• ilgili kripto varlık hizmet sağlayıcılarına müzekkere yazılması,
• hesap sahiplerinin kimlik bilgilerinin belirlenmesi,
• CMK m. 128/A kapsamında gerekli tedbirlerin değerlendirilmesi,
• suç konusu varlıklara el konulması,
• mağdura ait olduğu tespit edilen varlıkların iadesi

istenebilir.

Bununla birlikte tedbir taleplerinin mümkün olduğunca somut bilgilerle desteklenmesi önemlidir.

Savcılık Şikâyeti Paranın Kesin Olarak Geri Alınmasını Sağlar mı?

Hayır.

Kripto para dolandırıcılığında suç duyurusunda bulunulması, kaybedilen paranın veya kripto varlığın kesin olarak geri alınacağı anlamına gelmez.

Varlığın geri alınabilmesi;

kripto paranın hâlen erişilebilir bir cüzdanda bulunmasına, bir merkezi borsaya aktarılmış olmasına, failin tespit edilmesine, malvarlığına ulaşılabilmesine ve gerekli koruma tedbirlerinin zamanında uygulanabilmesine bağlı olabilir.

Ancak özellikle para henüz sistem içerisinde hareket hâlindeyken erken başvuru, varlıkların takip ve muhafaza edilme ihtimali bakımından son derece önemlidir.

Kripto Para Dolandırıcılığında Tazminat Davası da Açılabilir mi?

Ceza soruşturması ile mağdurun özel hukuk kapsamında zararının giderilmesine yönelik talepleri birbirinden farklıdır.

Failin tespit edilmesi hâlinde somut olayın özelliklerine göre;

• haksız fiile dayalı tazminat,
• sebepsiz zenginleşme,
• alacak talebi,
• ihtiyati haciz veya ihtiyati tedbir

gibi hukuki yolların ayrıca değerlendirilmesi mümkün olabilir.

Bu nedenle ceza soruşturmasının başlaması, mağdurun diğer hukuk yollarını değerlendirmesine engel değildir.

Kripto Para Dolandırıcılığında En Önemli Deliller Nelerdir?

Kripto para dolandırıcılığında en önemli deliller genel olarak üç grupta değerlendirilebilir.

Birinci grup, blockchain kayıtlarıdır.
TXID, cüzdan adresleri ve kripto varlık hareketleri bu kapsamda yer alır.

İkinci grup, finansal kayıtlardır.
Banka dekontları, kripto borsası hesap hareketleri ve para yatırma kayıtları önemlidir.

Üçüncü grup ise iletişim delilleridir.
WhatsApp, Telegram, e-posta, sosyal medya ve internet sitesi kayıtları bu gruba girmektedir.

Bu verilerin birlikte değerlendirilmesi, paranın hangi yöntemle alındığının ve daha sonra nereye aktarıldığının ortaya çıkarılmasını kolaylaştırabilir.

Kripto Para Dolandırıcılığında Neden Hızlı Hareket Edilmelidir?

Geleneksel dolandırıcılıktan farklı olarak kripto varlıkların dakikalar içerisinde dünyanın farklı noktalarındaki cüzdanlara aktarılması mümkündür.

Örneğin mağdurun gönderdiği 100.000 USDT;

ilk cüzdandan ikinci cüzdana, buradan üçüncü bir cüzdana ve daha sonra merkezi bir kripto borsasına aktarılabilir.

Her yeni transfer soruşturmanın teknik boyutunu karmaşıklaştırabilir.

Bu nedenle kripto dolandırıcılığında;

“Önce birkaç hafta bekleyeyim, belki paramı geri gönderirler.”

şeklindeki yaklaşım ciddi hak kayıplarına yol açabilir.

Özellikle dolandırıcıların mağdura;

“Son bir ödeme daha yaparsanız bütün paranızı çekebilirsiniz.”

şeklinde mesajlar göndermesi sık rastlanan bir yöntemdir.

Yeni para göndermeden önce olayın hukuki niteliğinin değerlendirilmesi önemlidir.

Sonuç

Kripto para dolandırıcılığına uğrayan kişinin öncelikle paniğe kapılarak delilleri silmemesi ve olayla ilgili bütün dijital kayıtları muhafaza etmesi gerekir.

Bitcoin, Ethereum, USDT veya diğer kripto varlıkların dolandırıcıya gönderildiği durumlarda TXID, gönderici ve alıcı cüzdan adresleri, kullanılan blockchain ağı, kripto borsası hesap hareketleri, banka dekontları ve iletişim kayıtları mümkün olduğunca eksiksiz şekilde toplanmalıdır.

Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca suç ihbarı veya şikâyeti Cumhuriyet Başsavcılığına ya da kolluk makamlarına yapılabilir.

Özellikle güncel CMK m. 128/A düzenlemesi, belirli nitelikli dolandırıcılık olaylarında banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı ve kripto varlık hizmet sağlayıcısı hesaplarının hızlı şekilde askıya alınabilmesi ve suç konusu menfaate el konulabilmesi bakımından önemli imkânlar sağlamaktadır.

Bu nedenle kripto para dolandırıcılığı soruşturmalarında yalnızca “failin cezalandırılması” talep edilmemeli; kripto varlıkların blockchain üzerinde izlenmesi, ulaştıkları platformların belirlenmesi, hesap sahiplerinin tespiti ve varlıkların başka cüzdanlara aktarılmasını önleyecek koruma tedbirlerinin değerlendirilmesi de soruşturmanın önemli bir parçası olarak ele alınmalıdır.

Kripto varlıkların saniyeler içerisinde farklı cüzdanlara aktarılabilmesi nedeniyle, dolandırıcılığın fark edilmesinden sonra yapılacak hızlı ve teknik verilerle desteklenmiş bir savcılık başvurusu hem failin tespiti hem de suçtan elde edilen varlıklara ulaşılması açısından belirleyici olabilir.