Single Blog Title

This is a single blog caption

Türkiye’ye Doğal Gaz İthalatı İçin Gerekli Lisanslar Nelerdir?

Türkiye’ye yurt dışından doğal gaz ithal etmek, sıradan bir mal ithalatından farklı olarak enerji piyasası mevzuatına tabi, lisanslı ve sıkı biçimde denetlenen bir faaliyettir. Bir şirketin ana sözleşmesinde doğal gaz ticareti veya ithalat faaliyetinin yazılı olması, tek başına Türkiye’ye doğal gaz getirebilmesi için yeterli değildir.

Doğal gaz ithalatı bakımından temel düzenlemeler 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu, Doğal Gaz Piyasası Lisans Yönetmeliği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararları ve doğal gaz iletim, depolama ve piyasa işletimine ilişkin ikincil mevzuattan oluşmaktadır.

Türkiye’de doğal gaz piyasasında faaliyet göstermek isteyen tüzel kişilerin, gerçekleştirecekleri faaliyete uygun lisansı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan (EPDK) almaları gerekir. EPDK’nın güncel lisans sisteminde doğal gaz piyasası bakımından ithalat, ihracat, iletim, depolama, toptan satış, dağıtım ve CNG gibi farklı faaliyetler ayrı lisans türlerine bağlanmıştır.

Bu nedenle doğal gaz ithalatı planlayan bir yatırımcı açısından ilk soru;

“Doğal gazı nereden satın alacağız?”

değil;

“Hangi yöntemle doğal gaz ithal edeceğiz ve bunun için hangi EPDK lisansına ihtiyacımız var?”

olmalıdır.

Türkiye’ye Doğal Gaz İthal Etmek İçin Temel Lisans Hangisidir?

Türkiye’ye doğal gaz ithalatı yapmak isteyen şirket bakımından temel izin doğal gaz piyasası ithalat lisansıdır.

EPDK’nın güncel lisans sisteminde “İthalat Lisansı” ayrı bir lisans türü olarak düzenlenmektedir. Bunun yanında spot doğal gaz ithalat faaliyeti de ithalat lisansı kapsamında özel olarak gösterilmektedir.

Dolayısıyla bir şirketin;

  • yurt dışındaki üreticiden doğal gaz satın alması,
  • doğal gazı Türkiye sınırına getirmesi,
  • Türkiye doğal gaz piyasasına dâhil etmesi

için öncelikle ithalat modeline uygun EPDK lisans sistemine girmesi gerekir.

Sıradan bir dış ticaret şirketinin;

“Yurt dışında ucuz doğal gaz bulduk, sözleşme imzalayıp Türkiye’ye getirelim.”

şeklinde doğrudan ithalata başlaması mümkün değildir.

Doğal Gaz İthalat Lisansını Kimler Alabilir?

EPDK lisans başvuruları tüzel kişiler tarafından yapılmaktadır.

Başvuru yapan şirketin yalnızca ticaret siciline kayıtlı olması yeterli değildir. EPDK, başvuruda şirketin;

  • ticaret sicili bilgilerini,
  • ana sözleşmesini,
  • ortaklık yapısını,
  • belirli oranların üzerindeki doğrudan ve dolaylı ortaklarını,
  • mali durumunu,
  • varsa yurt içi ve yurt dışı enerji piyasası deneyimini,
  • iştiraklerini

incelemektedir.

Bu nedenle doğal gaz ithalatı için kurulacak şirketin ortaklık yapısı ve sermaye planı daha şirket kuruluş aşamasında enerji mevzuatına uygun biçimde oluşturulmalıdır.

Özellikle yabancı ortak bulunan şirketlerde yurt dışından getirilecek belgelerin tasdiki, apostil veya konsolosluk onayı ve noter onaylı tercümeleri ayrıca önem taşımaktadır. EPDK’nın güncel başvuru sisteminde yabancı şirketler ve yabancı ortaklar bakımından bu belgelerin muadillerinin sunulması öngörülmektedir.

Doğal Gaz İthalatında Tek Bir Lisans Türü mü Vardır?

Doğal gaz ithalatında uygulama, ithalatın yöntemine ve ticari yapısına göre değişmektedir.

Başlıca ayrım;

  • uzun dönemli doğal gaz ithalatı,
  • spot doğal gaz ithalatı,
  • spot boru gazı ithalatı,
  • LNG yoluyla doğal gaz ithalatı

arasında ortaya çıkar.

Her modelde “ithalat” faaliyeti söz konusu olmakla birlikte lisans başvurusunda sunulacak belgeler, kaynak ülke, satıcı, bağlantı noktası ve kapasite tahsisi gibi hususlar farklılaşabilir.

Bu nedenle şirketin ithalat lisansı başvurusundan önce ticari ithalat modelini kesin olarak belirlemesi gerekir.

Uzun Dönemli Doğal Gaz İthalatı Nedir?

Uzun dönemli ithalat, yabancı bir üretici veya satıcıyla belirli yılları kapsayan doğal gaz alım-satım sözleşmesi yapılmasına dayanır.

EPDK’nın güncel başvuru sisteminde uzun dönemli doğal gaz ithalatı bakımından;

  • BOTAŞ’ın mevcut sözleşmesinin bulunduğu ülkelerden yapılacak ithalat,
  • BOTAŞ’ın mevcut sözleşmesinin bulunmadığı ülkelerden yapılacak ithalat

ayrı başlıklar altında değerlendirilmektedir.

Uzun dönemli ithalat lisansı başvurusunda yalnızca şirket belgeleri değil, ithal edilecek doğal gazın kaynağı ve arz güvenliğine ilişkin bilgiler de önem taşımaktadır.

EPDK’nın yayımladığı güncel belge listesinde, uzun dönemli ithalat bakımından doğal gazın kaynağı, rezervi, üretim tesisleri ve iletim sistemi hakkında bilgi ve güvence içeren belgeler ile yıllık ithalat miktarları ve satıcıya ilişkin bilgiler istenmektedir.

Yabancı Doğal Gaz Satıcısıyla Ön Anlaşma Yapılması Gerekir mi?

Uzun dönemli bazı ithalat lisansı başvurularında yabancı satıcıyla kurulmuş hukuki ilişkinin EPDK’ya gösterilmesi gerekir.

Özellikle BOTAŞ’ın mevcut sözleşmelerinin bulunduğu ülkelerden uzun dönemli ithalat başvurularında EPDK’nın güncel belge listesinde, satıcı ile başvuru sahibi arasında imzalanmış ön anlaşma talep edilmektedir.

Bu nedenle yabancı şirketle yapılacak ön anlaşmanın yalnızca ticari açıdan değil, EPDK lisans başvurusuna uygunluk açısından da hazırlanması gerekir.

Ön anlaşmada;

  • satıcının kimliği,
  • doğal gazın kaynağı,
  • yıllık miktar,
  • sözleşme süresi,
  • teslim noktası,
  • kalite özellikleri

gibi temel unsurların açık olması önemlidir.

Doğal Gazın Kaynağı ve Rezervi Neden Önemlidir?

Doğal gaz ithalatı enerji arz güvenliği bakımından stratejik bir faaliyettir.

Bu nedenle EPDK yalnızca ithalatçı şirketin mali durumunu değil, ithal edilecek gazın gerçekten sürdürülebilir bir kaynaktan temin edilip edilemeyeceğini de değerlendirmektedir.

Uzun dönemli ithalat başvurularında gazın;

  • kaynağı,
  • rezervi,
  • üretim tesisleri,
  • iletim sistemi,
  • yıllık ve mevsimsel teslim kapasitesi

önem taşımaktadır.

EPDK’nın güncel başvuru belgeleri arasında doğal gaz özellikleri, sözleşme süresi, yıllık ve mevsimlik ithalat miktarları gibi bilgiler de bulunmaktadır.

Dolayısıyla yalnızca yabancı bir enerji ticaret şirketinden fiyat teklifi alınmış olması ithalat lisansı almak için yeterli değildir.

Spot Doğal Gaz İthalatı İçin Hangi Lisans Gerekir?

Spot ithalat, uzun yıllara yayılan sabit bir tedarik sözleşmesi yerine daha kısa vadeli ve piyasa koşullarına bağlı doğal gaz alımlarını ifade etmektedir.

EPDK’nın güncel lisans başvuru sisteminde “Spot Doğal Gaz İthalat Faaliyeti”, ithalat lisansı altında ayrıca düzenlenmiştir.

Spot ithalat lisansı özellikle;

  • piyasa fiyatlarından kısa vadeli doğal gaz satın almak,
  • LNG kargoları temin etmek,
  • uygun kapasite bulunması hâlinde spot boru gazı getirmek

isteyen şirketler bakımından önem taşımaktadır.

Spot ithalat lisansı, şirketlere otomatik olarak her sınır noktasından sınırsız miktarda gaz ithal etme hakkı vermez. Özellikle boru hattı üzerinden yapılacak spot ithalat bakımından ayrıca kapasite tahsisi ve ilgili EPDK usul ve esasları gündeme gelir.

Spot Boru Gazı İthalatı Nasıl Yapılır?

Spot boru gazı ithalatında yalnızca ithalat lisansının bulunması yeterli değildir.

Türkiye’ye doğal gazın boru hattı üzerinden girebilmesi için ilgili giriş noktasında kullanılabilir kapasite bulunması ve bu kapasitenin mevzuata uygun biçimde tahsis edilmesi gerekir.

EPDK, spot boru gazı ithalatı için yıllık, çeyreklik ve aylık kapasite ürünlerini içeren talep toplama veya yarışma süreçleri düzenleyebilmektedir.

Nitekim 2026 gaz yılı için spot boru gazı ithalatına ilişkin yıllık, çeyreklik ve aylık kapasite ürünleri EPDK tarafından elektronik platform üzerinden tahsis sürecine konu edilmiştir.

Bu nedenle spot boru gazı ithal etmek isteyen bir şirketin;

  1. uygun ithalat lisansına sahip olması,
  2. ilgili sınır giriş noktasını belirlemesi,
  3. EPDK tarafından açıklanan spot kapasite sürecini takip etmesi,
  4. talep toplama veya yarışma mekanizmasına katılması,
  5. iletim sistemi kurallarına uygun hareket etmesi

gerekir.

LNG İthalatı İçin Hangi Lisans Gerekir?

LNG, doğal gazın sıvılaştırılarak deniz yoluyla tankerlerle taşınmasını mümkün kılan bir ticaret modelidir.

Türkiye’ye LNG ithal etmek isteyen şirket bakımından da temel lisans doğal gaz ithalat lisansıdır.

Ancak LNG’nin Türkiye’ye gelmesinden sonra;

  • gemiden boşaltılması,
  • LNG terminalinde depolanması,
  • yeniden gazlaştırılması,
  • ulusal iletim sistemine verilmesi

ayrı altyapı faaliyetlerini gerektirir.

Bu nedenle LNG ithalatı yapan şirketin ithalat lisansı bulunması, kendisine otomatik olarak bir LNG terminali işletme hakkı vermez.

LNG Terminali İşletmek İçin Depolama Lisansı Gerekir mi?

Evet.

EPDK doğal gaz piyasasında depolama lisansını ayrı bir lisans türü olarak düzenlemektedir. LNG tesislerinde yapılacak depolama faaliyetleri için de özel depolama lisansı başvuru şartları bulunmaktadır. EPDK’nın güncel sisteminde LNG tesisinin kapasitesi, tankları, gönderme kapasitesi ve yerleşimine ilişkin ayrıntılı teknik bilgiler istenmektedir.

Bu nedenle iki durum birbirinden ayrılmalıdır:

Bir şirket yalnızca LNG ithal ederek lisanslı bir üçüncü taraf terminalini kullanıyorsa, terminal işletme faaliyeti bakımından depolama lisansının terminal işletmecisinde bulunması gerekir.

Buna karşılık ithalatçı şirket aynı zamanda kendi LNG terminalini kurup işletmek istiyorsa ithalat lisansına ek olarak depolama lisansı da gündeme gelir.

FSRU İşletmek İçin de Depolama Lisansı Gerekir mi?

Yüzen LNG depolama ve yeniden gazlaştırma üniteleri olan FSRU’lar da doğal gaz piyasası mevzuatında özel teknik koşullara tabidir.

EPDK’nın güncel depolama lisansı belgelerinde, yüzen LNG terminali işletilmesi hâlinde tesisin ulusal iletim şebekesiyle koordineli çalışacağına ve lisans kapsamındaki konumunda faaliyet göstereceğine ilişkin özel taahhütler aranmaktadır.

Dolayısıyla bir şirketin yalnızca LNG ithalat lisansı alması, FSRU işletmek için yeterli değildir.

Doğal Gazı Türkiye İçinde Taşımak İçin İletim Lisansı Gerekir mi?

Doğal gazın ulusal boru hattı sistemi üzerinden taşınması iletim faaliyeti kapsamındadır.

EPDK doğal gaz piyasasında iletim lisansını ithalat lisansından ayrı bir lisans türü olarak düzenlemektedir.

Ancak burada önemli bir ayrım bulunmaktadır.

Doğal gaz ithal eden şirketin, ithal ettiği gazı ulusal iletim sisteminden yararlanarak taşıması için mutlaka kendi iletim lisansını alması gerektiği anlamına gelmez.

İthalatçı şirket, ilgili iletim sistemi işletmecisinin şebekesini mevzuat ve sistem kullanım düzenlemeleri çerçevesinde kullanabilir.

Buna karşılık şirket bizzat iletim tesisi kurmak ve iletim faaliyeti yürütmek istiyorsa ayrıca iletim lisansı gerekir.

İthal Edilen Doğal Gazı Depolamak İçin Ayrı Lisans Gerekir mi?

Şirket kendi depolama tesisini işletmek istiyorsa evet.

Doğal gazın;

  • yer altı deposunda,
  • LNG terminalinde,
  • başka bir lisanslı depolama tesisinde

tutulması farklı ticari modeller oluşturabilir.

Şirket yalnızca depolama hizmeti satın alıyorsa kendisinin depolama lisansı sahibi olması gerekmeyebilir.

Ancak kendi adına bir doğal gaz depolama tesisi işletmek istiyorsa EPDK’dan depolama lisansı alınması gerekir.

Bu nedenle ithalat yatırımının fizibilitesinde;

“Gazı nereden alacağız?”

sorusu kadar;

“Türkiye’ye geldikten sonra nerede tutacağız?”

sorusu da önemlidir.

İthal Edilen Doğal Gazı Satmak İçin Toptan Satış Lisansı Gerekir mi?

Doğal gaz piyasasında toptan satış faaliyeti de EPDK’nın ayrı lisans türlerinden biridir.

Ancak ithalat lisansı sahibinin lisansı kapsamındaki satış yetkileri ile bağımsız bir toptan satış faaliyetinin sınırları birbirinden ayrılmalıdır.

Bu nedenle şirketin iş modeli;

  • yalnızca kendi ithal ettiği doğal gazı satmak,
  • Türkiye piyasasından da gaz satın alarak tekrar satmak,
  • farklı tedarikçilerden doğal gaz toplayarak ticaret yapmak

şeklinde değişiyorsa lisans yapısı da buna göre değerlendirilmelidir.

Özellikle ithalat dışındaki bağımsız doğal gaz ticareti faaliyetleri planlanıyorsa ayrıca toptan satış lisansının gerekip gerekmediği sözleşmeler yapılmadan önce incelenmelidir.

Doğal Gaz İthalat Lisansı İhracat Yetkisi de Verir mi?

Hayır.

Doğal gaz ithalatı ile ihracatı ayrı lisans faaliyetleridir.

EPDK güncel lisans sisteminde İhracat Lisansını ayrı bir lisans türü olarak düzenlemektedir.

Dolayısıyla bir şirket Türkiye’ye ithal ettiği doğal gazın tamamını veya bir bölümünü daha sonra başka bir ülkeye satmak istiyorsa ihracat rejimini de ayrıca değerlendirmelidir.

İthalat lisansı bulunması tek başına doğal gazı Türkiye dışına çıkarma yetkisi vermez.

Şirket Ana Sözleşmesinde Doğal Gaz İthalatı Yazması Yeterli midir?

Hayır.

Şirketin ticaret sicilindeki faaliyet konusu ile EPDK lisansı birbirinden farklıdır.

Ana sözleşmede;

“doğal gaz ithalatı, ihracatı ve ticareti yapmak”

şeklinde faaliyet konusu bulunması şirketler hukuku bakımından önemli olabilir; ancak bu kayıt EPDK lisansının yerine geçmez.

Doğal gaz piyasasında faaliyet göstermek isteyen tüzel kişinin ayrıca lisans başvurusu yapması ve EPDK tarafından aranan şirket, ortaklık ve mali yeterlilik şartlarını sağlaması gerekir.

Doğal Gaz İthalat Lisansı Başvurusunda Hangi Belgeler İstenir?

Başvurunun türüne göre belgeler değişmekle birlikte EPDK’nın güncel sisteminde genel olarak;

  • lisans başvuru dilekçesi,
  • taahhütname,
  • oda sicil tasdiknamesi,
  • şirket ana sözleşmesi,
  • ortaklık yapısını gösteren belgeler,
  • mali tablolar,
  • piyasa deneyimi bilgileri,
  • iştirak bilgileri

istenmektedir.

Uzun dönemli ithalatlarda bunlara ek olarak;

  • doğal gazın kaynağı,
  • rezerv bilgileri,
  • yabancı satıcı,
  • ön anlaşma,
  • yıllık ithalat miktarları,
  • doğal gazın kimyasal ve teknik özellikleri

gibi ithalata özel belgeler de gündeme gelebilir.

Doğal Gaz İthalatında Asgari Sermaye Şartı Var mıdır?

Doğal gaz piyasası lisanslarında şirketin mali yapısı önemli bir kriterdir.

EPDK her yıl doğal gaz piyasasında uygulanacak asgari sermaye miktarlarını ve lisans bedellerini güncellemektedir. EPDK’nın güncel lisans sayfasında 2026 yılı doğal gaz piyasası asgari sermaye miktarları ayrıca yayımlanmış durumdadır.

Bu nedenle birkaç yıl önce hazırlanmış bir yatırım raporundaki sermaye miktarına güvenilmemelidir.

Şirket kuruluşu veya sermaye artırımı yapılmadan önce başvuru yapılacak yıl için yürürlükte bulunan EPDK kararı kontrol edilmelidir.

Doğal Gaz İthalat Lisansının Bedeli Var mıdır?

Evet.

EPDK doğal gaz piyasasında;

  • lisans alma,
  • yıllık lisans,
  • lisans yenileme,
  • lisans tadili,
  • lisans sureti çıkarma

işlemleri için dönemsel bedeller belirlemektedir.

2026 yılı için uygulanacak doğal gaz piyasası lisans bedelleri 18 Aralık 2025 tarihli Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararıyla belirlenmiştir.

Lisans bedelleri yıllara göre değişebildiğinden yatırım maliyetinin güncel EPDK kararına göre hesaplanması gerekir.

Doğal Gaz İthalat Lisansı Kaç Yıllık Verilir?

EPDK’nın güncel bilgilendirmesine göre doğal gaz piyasası lisansları bir defada en az on, en fazla otuz yıl süreyle verilmektedir.

Ancak lisans süresi ile yabancı tedarikçiyle yapılacak doğal gaz satış sözleşmesinin süresi aynı kavram değildir.

Örneğin şirketin 20 yıllık ithalat lisansı bulunmasına rağmen yabancı satıcıyla beş yıllık tedarik sözleşmesi yapması veya sözleşme ilişkisinin değişmesi mümkündür.

Bu nedenle lisans ve ticari sözleşme süreleri birlikte planlanmalıdır.

İthalat Lisansı Alındıktan Sonra Hemen Gaz Getirilebilir mi?

Her zaman hayır.

İthalat lisansı, doğal gaz ithalat projesinin yalnızca temel düzenleyici izinlerinden biridir.

Boru gazı ithalatında ayrıca;

  • giriş noktası,
  • iletim kapasitesi,
  • sistem kullanım koşulları,
  • dengeleme yükümlülükleri

önem taşır.

Spot boru gazı ithalatında kapasite tahsis süreçleri ayrıca uygulanmaktadır. 2026 gaz yılı için EPDK’nın yıllık, çeyreklik ve aylık spot kapasite süreçleri yürütmesi bunun güncel örneğidir.

LNG ithalatında ise;

  • LNG terminali,
  • gemi slotu,
  • boşaltma kapasitesi,
  • yeniden gazlaştırma,
  • depolama,
  • iletim sistemine giriş kapasitesi

gibi altyapı unsurları önceden planlanmalıdır.

Doğal Gaz İthalatında BOTAŞ ile İlişki Neden Önemlidir?

Türkiye doğal gaz piyasasında BOTAŞ, iletim sistemi ve tarihsel uzun dönemli ithalat sözleşmeleri nedeniyle önemli bir piyasa aktörüdür.

EPDK’nın güncel ithalat lisansı başvuru yapısında da BOTAŞ’ın mevcut doğal gaz tedarik sözleşmesinin bulunduğu ülkeler ile bulunmadığı ülkeler arasında ayrı başvuru kategorileri bulunmaktadır.

Bu nedenle uzun dönemli ithalat projesinde kaynak ülke seçilirken yalnızca yabancı satıcının fiyatı değil, Türkiye’de mevcut sözleşmeler ve ilgili EPDK düzenlemeleri de incelenmelidir.

Doğal Gaz İthalatında Ulusal İletim Sistemine Bağlantı Nasıl Sağlanır?

İthal edilen doğal gazın Türkiye’de ekonomik olarak kullanılabilmesi için çoğu projede ulusal iletim sistemiyle bağlantı kurulması gerekir.

Bu nedenle ithalat lisansı alınmadan veya yabancı satıcıyla kesin sözleşme yapılmadan önce;

  • gazın Türkiye’ye hangi noktadan gireceği,
  • ilgili giriş noktasının teknik kapasitesi,
  • iletim sisteminin uygunluğu,
  • gaz kalite standartları,
  • sistem kullanım ve dengeleme şartları

incelenmelidir.

Aksi takdirde yabancı satıcıyla gaz alım sözleşmesi yapılmış olmasına rağmen Türkiye tarafında yeterli giriş kapasitesi bulunmaması gibi ciddi bir ticari risk ortaya çıkabilir.

Doğal Gazın Teknik Özellikleri Lisans Başvurusunda Önemli midir?

Evet.

Doğal gaz tek tip bir ürün değildir. Kaynak sahaya göre;

  • metan oranı,
  • kimyasal kompozisyon,
  • üst ısıl değer,
  • diğer teknik özellikler

farklılık gösterebilir.

EPDK’nın güncel uzun dönemli ithalat lisansı belgelerinde ithalat sözleşmelerindeki doğal gaz özelliklerinin ve sınır değerlerinin Kuruma sunulması istenmektedir.

Bu nedenle yabancı satıcıyla imzalanan gaz satış sözleşmesinde ürün kalitesinin Türkiye iletim sistemine uygunluğu açık biçimde güvence altına alınmalıdır.

İthalat Sözleşmesinde Hangi Hukuki Hükümler Bulunmalıdır?

Uluslararası doğal gaz satış sözleşmeleri yüksek ekonomik değere sahip ve uzun süreli sözleşmelerdir.

Bu nedenle yalnızca fiyat ve yıllık miktar belirlenmesi yeterli değildir.

Sözleşmede özellikle;

  • yıllık ve günlük teslim miktarı,
  • teslim noktası,
  • doğal gazın kalite kriterleri,
  • fiyat formülü,
  • kur ve ödeme sistemi,
  • al ya da öde hükümleri,
  • teslim eksikliği,
  • mücbir sebep,
  • bakım ve kesinti dönemleri,
  • yaptırım ve uyum hükümleri,
  • sözleşmenin feshi,
  • uygulanacak hukuk,
  • uluslararası tahkim

ayrıntılı biçimde düzenlenmelidir.

Ayrıca sözleşmenin EPDK lisans koşullarıyla çelişmemesi gerekir.

Lisans Alınmadan Önce Kesin Doğal Gaz Satın Alma Sözleşmesi Yapılmalı mıdır?

Bu konuda dikkatli hareket edilmelidir.

EPDK bazı uzun dönemli ithalat başvurularında satıcıyla ön anlaşma gibi belgeler istemektedir. Bununla birlikte lisans alınmadan önce koşulsuz ve yüksek miktarlı kesin satın alma yükümlülüğü altına girilmesi yatırımcı açısından önemli risk doğurabilir.

Daha güvenli yapı;

EPDK lisansının alınması, gerekli kapasitenin sağlanması ve diğer düzenleyici izinlerin tamamlanmasını sözleşmenin yürürlüğü veya teslim yükümlülüğü bakımından ön koşul olarak düzenlemektir.

Aksi hâlde şirket ithalat lisansı alamadığı hâlde yabancı satıcıya karşı uzun dönemli satın alma yükümlülüğüyle karşılaşabilir.

Doğal Gaz İthalatı İçin Gerekli Lisanslar Özetle Nelerdir?

İthalat modeline göre değişmekle birlikte temel yapı şöyledir:

Doğal gaz ithalat lisansı:
Türkiye’ye doğal gaz getirmek için temel EPDK lisansıdır.

Spot doğal gaz ithalat faaliyetine ilişkin ithalat lisansı:
Spot LNG veya uygun modelde spot doğal gaz ticareti bakımından gündeme gelir.

Depolama lisansı:
Şirket kendi yer altı doğal gaz deposunu, LNG terminalini veya FSRU tesisini işletiyorsa gereklidir.

İletim lisansı:
Şirket bizzat iletim faaliyeti yürütüyorsa gereklidir. Sadece mevcut ulusal iletim sistemini kullanan ithalatçı bakımından otomatik olarak ayrıca iletim lisansı alınacağı anlamına gelmez.

Toptan satış lisansı:
İthalat faaliyeti dışında ayrıca doğal gaz toptan ticareti yapılacaksa iş modeline göre değerlendirilmelidir.

İhracat lisansı:
Türkiye’ye getirilen veya Türkiye piyasasından edinilen doğal gaz başka ülkelere satılacaksa ayrıca gündeme gelir.

EPDK’nın güncel lisans sisteminde ithalat, ihracat, iletim, depolama ve toptan satış faaliyetlerinin birbirinden ayrı lisans türleri olduğu açıkça görülmektedir.

Sık Sorulan Sorular

Türkiye’ye doğal gaz ithal etmek için EPDK lisansı gerekir mi?

Evet. Türkiye’de doğal gaz ithalatı EPDK lisans sistemine tabi bir piyasa faaliyetidir. İthalat Lisansı, doğal gaz piyasasındaki ayrı lisans türlerinden biridir.

Normal bir ithalat şirketi doğal gaz getirebilir mi?

Şirketin yalnızca ithalat ve ihracat yapmaya yetkili olması yeterli değildir. Doğal gaz piyasasında faaliyet gösterebilmek için ilgili EPDK lisansının alınması gerekir.

LNG ithal etmek için hangi lisans gerekir?

LNG ithalatında temel olarak doğal gaz ithalat lisansı gündeme gelir. Şirket aynı zamanda kendi LNG terminalini veya FSRU tesisini işletiyorsa ayrıca depolama lisansı gerekir.

Spot doğal gaz ithalatı yapılabilir mi?

Evet. EPDK’nın lisans sisteminde spot doğal gaz ithalat faaliyeti ithalat lisansı altında ayrıca düzenlenmiştir.

Spot boru gazı ithalatında lisans yeterli midir?

Hayır. İthalat lisansının yanı sıra ilgili sınır giriş noktasında kapasite tahsisi gerekir. EPDK spot boru gazı kapasitesini talep toplama veya yarışma yöntemiyle tahsis edebilmektedir.

Doğal gaz depolamak için ayrı lisans gerekir mi?

Şirket kendi depolama tesisini işletiyorsa depolama lisansı gerekir. Yalnızca lisanslı başka bir şirketten depolama hizmeti alınması farklı bir durumdur.

İthalat lisansı ihracat hakkı verir mi?

Hayır. Doğal gaz ihracatı ayrı bir EPDK lisans türüdür.

Doğal gaz ithalat lisansı kaç yıllık verilir?

EPDK’nın güncel açıklamasına göre doğal gaz piyasası lisansları bir defada en az 10, en fazla 30 yıllık süre için verilmektedir.

Doğal gaz ithalatı için asgari sermaye gerekir mi?

EPDK doğal gaz piyasası faaliyetleri için yıllık olarak asgari sermaye tutarları belirlemektedir. Başvuru yapılacak yılın güncel EPDK kararı esas alınmalıdır.

Yabancı ortaklı şirket doğal gaz ithalat lisansı alabilir mi?

EPDK’nın güncel başvuru sisteminde yabancı şirketler ve yabancı ortaklar bakımından özel belge ve tasdik koşulları düzenlenmiştir. Başvurunun ortaklık yapısı ve yurt dışı belgeleri bu kurallara uygun hazırlanmalıdır.

Sonuç

Türkiye’ye doğal gaz ithal etmek isteyen bir şirket açısından temel lisans EPDK tarafından verilen doğal gaz ithalat lisansıdır. Ancak ithalat lisansı, doğal gaz projesinin bütün izinlerini tek başına karşılayan bir “genel enerji lisansı” değildir.

Doğal gazın hangi yöntemle ithal edileceğine göre farklı hukuki ve teknik süreçler ortaya çıkar.

Uzun dönemli boru gazı ithalatında kaynak ülke, yabancı satıcı, doğal gazın kaynağı, rezervi, yıllık miktarları ve iletim altyapısı önem taşırken; spot boru gazı ithalatında ayrıca EPDK’nın kapasite tahsis süreçlerine katılmak gerekir. EPDK 2026 gaz yılı için de yıllık, çeyreklik ve aylık spot boru gazı kapasite ürünleri bakımından elektronik tahsis süreci yürütmüştür.

LNG ithalatında ise ithalat lisansının yanında terminal ve depolama altyapısı ayrıca değerlendirilmelidir. İthalatçı kendi LNG terminalini veya FSRU tesisini işletmek istiyorsa depolama lisansı da gerekli hâle gelir.

Ayrıca şirket doğal gazı yalnızca ithal etmekle kalmayıp;

depolayacak, bağımsız biçimde toptan ticaretini yapacak, iletim tesisi işletecek veya başka ülkelere ihraç edecekse

bu faaliyetlerin her biri için ilgili EPDK lisans rejimi ayrıca incelenmelidir.

Bu nedenle doğal gaz ithalatı planlayan şirketlerin yabancı satıcıyla kesin sözleşme imzalamadan önce;

ithalat modelini, EPDK lisansını, kaynak ülkeyi, şirket sermayesini, giriş kapasitesini, LNG veya boru hattı altyapısını, depolama ihtiyacını ve ithalat sonrası satış modelini birlikte değerlendirmesi gerekir.

Doğal gaz ithalatında en büyük hukuki risklerden biri, yabancı satıcıyla milyonlarca dolarlık alım taahhüdü altına girdikten sonra Türkiye tarafındaki lisans veya kapasite sorununun fark edilmesidir.

Bu nedenle yatırımın doğru sıralaması;

önce lisans ve altyapı uygunluk incelemesi, ardından yabancı tedarik sözleşmesi ve fiilî ithalat operasyonu

şeklinde kurulmalıdır.

Leave a Reply

Call Now Button