İcra ve İflas Hukuku

Bir alacağın tahsil edilememesi ya da beklenmedik bir ödeme emri, kısa sürelerin işlediği bir sürecin başlangıcıdır. İcra ve İflas Kanunu’ndaki (İİK) sürelerin çoğu yedi gün, kambiyo senetlerinde ise beş gündür. Bu sürelerin kaçırılması, haklı olunan bir uyuşmazlıkta bile ciddi sonuçlar doğurabilir.

Bu sayfada alacaklı ve borçlu tarafların en sık karşılaştığı icra ve iflas konularını, süreleri ve izlenen yolu özetliyoruz. Büromuz İstanbul (Küçükçekmece)’da, icra ve iflas hukukunda alacaklı ve borçlu vekilliği ile danışmanlık yapmaktadır.

Bu alanda hangi işlere bakıyoruz?

  • İlamlı ve ilamsız icra takiplerinin başlatılması ve yürütülmesi
  • Çek, bono ve poliçeye dayalı kambiyo senetlerine özgü takipler; karşılıksız çek uyuşmazlıkları
  • Ödeme emrine itiraz, imzaya itiraz ve icra mahkemesine şikâyet
  • İtirazın iptali ve itirazın kaldırılması davaları
  • Menfi tespit ve istirdat davaları
  • Haciz işlemleri, maaş haczi, haczedilmezlik şikâyetleri
  • İstihkak davaları, yediemin ve muhafaza uyuşmazlıkları
  • Kıymet takdirine şikâyet ve ihalenin feshi
  • İflas yoluyla takip, iflas davası ve iflas masasına alacak kaydı
  • Konkordato başvurusu ve konkordato sürecinde alacaklı tarafın haklarının takibi

Takip türleri: ilamsız, ilamlı ve kambiyo

1. İlamsız takip (genel haciz yolu). Elinde mahkeme kararı olmayan alacaklı, takip talebiyle icra dairesine başvurur. Borçluya gönderilen ödeme emri, borcun yedi gün içinde ödenmesini ve itiraz varsa aynı sürede bildirilmesini ister (İİK m.60).

2. İlamlı takip. Mahkeme kararına dayanır. Borçluya icra emri gönderilir ve borcun yedi gün içinde ödenmesi istenir (İİK m.32). Borçlu bu sürede icra mahkemesine başvurarak yalnızca sınırlı sebeplere dayanabilir: borcun ödendiği, ertelendiği veya zamanaşımına uğradığı (İİK m.33). Karar kanun yoluna taşınmışsa, teminat gösterilerek icranın geri bırakılması istenebilir (İİK m.36).

3. Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu. Çek, bono ve poliçe için daha hızlı bir yoldur. Ödeme emrinde süre on gündür. Borca, imzaya veya senedin kambiyo vasfına yönelik itiraz ve şikâyetler ise beş gün içinde ve doğrudan icra mahkemesine yapılır (İİK m.168–170).

Borçlu iseniz: ödeme emrine itiraz

Ödeme emrine itiraz, tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine dilekçeyle ya da sözlü olarak yapılır (İİK m.62). Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur.

  • İmzaya itiraz: Takibe dayanak senetteki imza size ait değilse bunun ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekir. Aksi halde senet sizden çıkmış sayılır (İİK m.60).
  • Kambiyo takibinde fark: Burada itiraz icra dairesine değil, beş gün içinde icra mahkemesine yapılır. Bu itiraz kural olarak satış dışındaki takip işlemlerini durdurmaz (İİK m.169, m.170).
  • Şikâyet: İcra dairesinin kanuna aykırı bir işlemine karşı, işlemin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilebilir (İİK m.16).

Alacaklı iseniz: itirazın iptali ve itirazın kaldırılması

Borçlu itiraz ettiğinde takip durur. Alacaklının iki yolu vardır.

  1. İtirazın kaldırılması (icra mahkemesi): Alacak, imzası ikrar edilmiş ya da noterce onaylanmış bir borç ikrarı belgesine veya resmî bir belgeye dayanıyorsa, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılması istenebilir (İİK m.68). İmza inkâr edilmişse geçici kaldırma yolu ayrıca düzenlenmiştir (İİK m.68/a).
  2. İtirazın iptali davası (genel mahkeme): Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde dava açarak alacağın varlığını genel hükümlere göre ispat eder (İİK m.67). Alacağın niteliğine göre (örneğin ticari alacaklar, tüketici veya kira uyuşmazlıkları) dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartı olabilir.

İcra inkâr tazminatı: İtirazın iptali davasında borçlunun itirazı haksız bulunursa, talep üzerine borçlu, hükmolunan miktarın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilebilir. Takip haksız ve kötü niyetliyse aynı tazminat alacaklı aleyhine de hükmedilebilir (İİK m.67).

Menfi tespit ve istirdat davası

Borçlu olmadığınız bir alacak için takip başlatıldıysa ya da başlatılacaksa menfi tespit davası açılabilir (İİK m.72).

  • Takipten önce açılırsa: Mahkeme, alacağın en az yüzde on beşi oranında teminat karşılığında takibin durdurulmasına tedbir kararı verebilir.
  • Takipten sonra açılırsa: Takip tedbirle durdurulamaz. Ancak teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi istenebilir.
  • Kötü niyetli takip: Dava borçlu lehine sonuçlanır ve takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, alacaklı aleyhine alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata hükmedilir.
  • İstirdat: Borçlu olmadığı parayı icra baskısı altında ödemek zorunda kalan kişi, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde paranın geri verilmesini dava edebilir (İİK m.72).

Haciz, maaş haczi ve haczedilmezlik

Takip kesinleştikten sonra alacaklı, borçlunun mallarına ve alacaklarına haciz konulmasını isteyebilir.

  • Haczedilemeyen mallar: Borçlunun ve ailesinin ortak kullandığı ev eşyası, mesleğini sürdürmesi için gerekli eşya, haline uygun evi ve öğrenci bursları gibi kalemler kanunen haczedilemez (İİK m.82). Haline uygun evin değeri yüksekse, borçluya ev alabileceği bir bedel bırakılarak satış yapılabilir.
  • Maaş haczi: Maaş ve ücretler, borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar ayrıldıktan sonra haczedilebilir. Haczedilecek miktar dörtte birden az olamaz. Birden fazla haciz varsa sıraya konur (İİK m.83).
  • Emekli aylığı: SGK’dan bağlanan gelir ve aylıklar, nafaka borçları ve Kurum alacakları dışında, borçlunun muvafakati olmadıkça haczedilemez (5510 sayılı Kanun m.93).
  • Konutta haciz: 2023’ten itibaren konutta haciz yapılabilmesi için icra müdürünün kararının icra mahkemesince onaylanması gerekir (İİK m.79/a).
  • Üçüncü kişideki alacaklar: Borçlunun bankadaki hesabı veya üçüncü kişideki alacağı haciz ihbarnamesiyle haczedilir. Üçüncü kişi itirazını yedi gün içinde bildirmezse borç kendi zimmetinde sayılabilir (İİK m.89).

Haczedilmezlik iddiaları icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür; süreler kısadır ve geç kalınmamalıdır.

İstihkak davası

Haczedilen mal borçluya değil de üçüncü bir kişiye aitse istihkak iddiası ileri sürülür. Mal borçlunun elindeyse ve iddiaya itiraz üzerine icra mahkemesi takibin devamına karar verirse, üçüncü kişi kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde istihkak davası açmalıdır (İİK m.97). Mal üçüncü kişinin elindeyse, bu kez davayı yedi gün içinde alacaklının açması gerekir (İİK m.99).

Satış, ihale ve 2026 değişiklikleri

Hacizli malın satışı UYAP’a entegre elektronik satış portalında açık artırmayla yapılır (İİK m.111/b, m.114). Artırmaya katılmak için kural olarak muhammen kıymetin yüzde onu oranında teminat yatırılır. Satıştan önce borçlu, malını kendisinin satması için yetki isteyebilir (İİK m.111/a).

7589 sayılı Kanun (Resmî Gazete: 31.07.2026) ile İİK m.114’te şu değişiklikler yapılmıştır:

  • Satış isteyen ve artırmaya katılan alacaklıdan, alacağının teminatı karşıladığı ölçüde teminat alınmaz; Hazine teminattan muaftır.
  • En yüksek teklifi verip ihale bedelini süresinde yatırmayan alıcının teminatı iade edilmez. Ayrıca bu kişiye teklif ettiği bedelin yüzde beşi oranında idari para cezası verilir.
  • Tamamı miras yoluyla edinilen ve mirasçılar dışında malik bulunmayan taşınmazlarda ortaklığın giderilmesi satışında, birinci artırma bir defaya mahsus olmak üzere yalnızca mirasçılar arasında ve muhammen kıymetin tamamı üzerinden yapılır.

Değişiklikler, yürürlükten önce ilanı yapılmış açık artırmalara uygulanmaz.

İtiraz yolları: Kıymet takdirine karşı rapor tebliğinden itibaren yedi gün içinde şikâyet edilebilir (İİK m.128/a). İhalenin feshi ise ihale tarihinden itibaren yedi gün içinde, yalnızca kanunda sayılan ilgililer tarafından istenebilir (İİK m.134).

İflas ve konkordato

İflas yoluyla takip yalnızca iflasa tabi borçlulara (tacirler ve ticaret şirketleri) karşı yapılabilir. İflas davası borçlunun muamele merkezindeki asliye ticaret mahkemesinde görülür (İİK m.154).

Konkordato, borçlarını vadesinde ödeyemeyen ya da ödeyememe tehlikesi altındaki borçlunun, vade veya indirim yoluyla alacaklılarıyla uzlaşmasını sağlayan yargısal bir süreçtir (İİK m.285 vd.).

  • Başvuru, ön proje ve finansal belgelerle asliye ticaret mahkemesine yapılır (İİK m.286).
  • Geçici mühlet uzatmalarla birlikte toplam beş ayı geçemez (İİK m.287).
  • Başarı ihtimali görülürse bir yıllık kesin mühlet verilir; zor durumlarda altı aya kadar uzatılabilir (İİK m.289).

Alacaklı tarafta ise alacağın süresinde bildirilmesi, projeye itiraz ve tasdik aşamasında haklar takip edilir. Şirket yapısı ve yeniden yapılandırma için: Şirketler ve Ticaret Hukuku.

Süreç nasıl işler?

  1. İlk değerlendirme: Alacağın ya da borcun dayanağı, belgeler, tebliğ tarihi ve işleyen süreler incelenir.
  2. Yol seçimi: Alacaklı için takip türü; borçlu için itiraz, şikâyet veya dava yolu belirlenir.
  3. Takip veya itiraz: Takip talebi ya da itiraz süresinde hazırlanır ve UYAP üzerinden izlenir.
  4. Dava aşaması: Gerekirse arabuluculuk, ardından itirazın iptali, menfi tespit veya istihkak davası.
  5. Haciz ve satış: Haciz, kıymet takdiri ve elektronik satış süreçleri takip edilir.

Hazırlanması gereken belgeler

  • Ödeme emri, icra emri veya haciz ihbarnamesi ve tebliğ tarihi
  • Alacağın dayanağı: sözleşme, fatura, çek, senet, mahkeme kararı
  • Ödeme belgeleri: dekont, makbuz, ibraname
  • Taraflar arasındaki yazışmalar ve ihtarnameler
  • Şirketler için ticaret sicil kayıtları, imza sirküleri ve cari hesap ekstreleri

Sık yapılan hatalar

  • Ödeme emrini “nasıl olsa haksız” diyerek yanıtsız bırakmak
  • Kambiyo takibinde itirazı icra dairesine yapmak ya da beş günlük süreyi kaçırmak
  • İmzaya itirazı ayrıca ve açıkça belirtmemek
  • Elden yapılan ödemeleri belgelememek
  • İtirazın iptali için bir yıllık süreyi geçirmek
  • Haczedilmezlik şikâyetini geciktirmek

Sık sorulan sorular

Ödeme emrine itiraz süresi kaç gün?
İlamsız takipte tebliğden itibaren yedi gündür ve itiraz icra dairesine yapılır. Kambiyo senetlerine özgü takipte süre beş gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır.

Haksız bir icra takibine ne yapılır?
Önce süresinde ödeme emrine itiraz edilir. Borç ödenmişse ya da hiç doğmamışsa menfi tespit davası açılabilir. İcra baskısıyla ödeme yapıldıysa ödemeden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açılabilir.

Maaşın ne kadarı haczedilebilir?
Borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar ayrıldıktan sonra haczedilebilir. Haczedilecek miktar dörtte birden az olamaz. SGK emekli aylıkları ise nafaka ve Kurum alacakları dışında borçlunun muvafakati olmadan haczedilemez.

İtirazın iptali davası ne zaman açılır?
Borçlunun itirazının alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıl içinde. Bazı alacaklarda öncesinde arabulucuya başvurmak dava şartıdır.

Kambiyo takibinde itiraz nereye yapılır?
Borca, imzaya veya senedin kambiyo vasfına ilişkin itiraz ve şikâyetler beş gün içinde icra mahkemesine yapılır.

Evime haciz gelebilir mi?
Konutta haciz için icra müdürünün kararının icra mahkemesince onaylanması gerekir. Ev eşyası ve borçlunun haline uygun evi kural olarak haczedilemez.

İlgili yazılar

İletişim

İcra takibi, itiraz veya iflas süreciyle ilgili görüşmek için iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

  • İstanbul: Kartaltepe Mah. Süvari Cad. Torkam E5 Residence A Blok D:21, Sefaköy, Küçükçekmece
  • Tel: +90 212 579 79 85

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat ve içtihat değişebilir; işlem yapmadan önce güncel durumu bir avukatla değerlendiriniz.

Dosyanız İstanbul dışındaysa sürecin nasıl yürüdüğünü Türkiye genelinde dava ve icra takibi sayfamızda anlattık.

Call Now Button

Çerez tercihleri · Çerez ve aydınlatma metni