Dijital çağda sosyal medya, günlük hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline geldi. Ancak sosyal medya kullanımının artmasıyla birlikte, “fake hesap açmak” yani sahte profiller üzerinden başkalarının kimlik bilgileriyle veya hayali kişiliklerle hesap oluşturmak yaygın bir sorun haline geldi. Peki, fake hesap açmak suç mudur? Türk Ceza Kanunu (TCK), Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve Yargıtay kararları ışığında bu konuyu inceleyelim.

Fake Hesap Açmak Ne Demektir?

Fake hesap, gerçekte var olmayan ya da var olan bir kişinin kimlik bilgilerini, fotoğraflarını veya kişisel verilerini kullanarak açılan sahte sosyal medya profilleridir. Çoğu zaman bu tür hesaplar:

• Şaka veya anonimlik amacıyla,

• Hakaret, iftira ve tehdit için,

• Dolandırıcılık ve menfaat sağlama amacıyla,
  kullanılmaktadır.

Türk Ceza Kanunu’na Göre Fake Hesap Açmak

Fake hesap açmanın suç olup olmadığını belirlemek için eylemin amacı ve içeriği önemlidir.

• TCK m. 136 – Kişisel Verilerin Hukuka Aykırı Olarak Ele Geçirilmesi
  Başkasının fotoğrafını, ismini, kimlik bilgisini izinsiz kullanarak hesap açmak suçtur.

• TCK m. 134 – Özel Hayatın Gizliliğini İhlal
  Fake hesap üzerinden mağdurun özel fotoğraflarını paylaşmak bu suçu doğurur.

• TCK m. 125 – Hakaret
  Fake hesap üzerinden yapılan hakaret içerikli paylaşımlar doğrudan hakaret suçudur.

• TCK m. 157-158 – Dolandırıcılık
  Fake hesapla başkalarını kandırıp para istemek veya menfaat sağlamak nitelikli dolandırıcılıktır (4–10 yıl hapis cezası).

• 5651 Sayılı Kanun
  Sahte profiller üzerinden yapılan ihlallerde içerik kaldırma ve erişim engeli kararları verilebilir.

Yargıtay Kararları

• Yargıtay 12. CD, 2016/4837 E., 2016/10325 K. → Başkasının adına Facebook hesabı açan sanığın eylemi, kişisel verilerin hukuka aykırı kullanılması olarak kabul edilmiştir.

• Yargıtay 11. CD, 2018/3741 E., 2019/6543 K. → Fake hesap üzerinden hakaret eden kişi hakkında mahkûmiyet kararı verilmiştir.

• Yargıtay 8. CD, 2014/12019 E., 2015/9072 K. → Fake hesapla para isteyen kişinin eylemi nitelikli dolandırıcılık sayılmıştır.

Fake Hesap Açmanın Cezaları

• Kişisel veri ihlali (TCK 136): 1–3 yıl hapis

• Hakaret (TCK 125): 3 ay–2 yıl hapis veya adli para cezası

• Dolandırıcılık (TCK 158/1-f): 4–10 yıl hapis ve adli para cezası

• Özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK 134): 1–3 yıl hapis

Fake Hesap Açmanın Hukuki ve Sosyal Sonuçları

• Mağdur, kişilik haklarının ihlali nedeniyle manevi tazminat davası açabilir.

• KVKK kapsamında idari para cezaları da gündeme gelir.

• Sosyal medya platformları şikâyet üzerine fake hesapları kapatır.

Sonuç

Fake hesap açmak masum bir eğlence gibi görünse de, aslında ciddi ceza hukuku sorumluluğu doğurabilecek bir fiildir. Başkasının kimlik bilgilerini, fotoğraflarını veya kişisel verilerini kullanarak sahte profil açmak suçtur. Ayrıca fake hesap üzerinden yapılan hakaret, tehdit veya dolandırıcılık fiilleri farklı suç tiplerini de doğurur.

Yargıtay Kararı Örneği

Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 2016/4837 E., 2016/10325 K.

Olay:
Sanık, mağdurun adına Facebook hesabı açarak, mağdurun fotoğrafını profil resmi yapmış ve arkadaş listesine davetler göndermiştir. Mağdur, bu durumun kendisini küçük düşürdüğünü, kişisel bilgilerinin izinsiz kullanıldığını belirterek şikâyetçi olmuştur.

Yerel Mahkeme:
Sanık hakkında “kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme ve kullanma” suçundan mahkûmiyet kararı vermiştir.

Sanığın Savunması:
Sanık, hesabı kendisinin açmadığını, başkasının açmış olabileceğini, ayrıca bunun suç oluşturmadığını ileri sürmüştür.

Yargıtay’ın Değerlendirmesi:

• Başkasının kimlik bilgileri ve fotoğrafı kullanılarak açılan sahte sosyal medya hesabı, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi ve kullanılması suçunu oluşturur (TCK m.136).

• Sanığın inkârına rağmen bilirkişi raporları ve IP adresi kayıtlarıyla suçun işlendiği sabittir.

Karar:
Yerel mahkemenin mahkûmiyet hükmü onandı.

---

Sonuç

Yargıtay bu kararında açıkça belirtmiştir:

• Fake hesap açmak suçtur.

• Başkasının adı, fotoğrafı, bilgileri kullanıldığında kişisel verilerin ihlali gündeme gelir.

• Eğer fake hesap üzerinden hakaret, tehdit veya dolandırıcılık yapılırsa ayrıca bu suçlardan da cezalandırma mümkündür.

Somut Olay Üzerinden

Olay:
Ahmet, eski sevgilisi Elif’ten intikam almak amacıyla, Elif’in fotoğraflarını kullanarak Instagram’da sahte (fake) bir hesap açar. Hesapta Elif’in özel hayatına dair bazı bilgileri (okulu, çalıştığı işyeri, doğum tarihi) yazar. Ardından bu hesap üzerinden Elif’in arkadaşlarına müstehcen mesajlar gönderir ve bazılarına para talebinde bulunur.

Elif’in Tepkisi:
Elif bu durumu fark eder etmez, kendi itibarının zedelendiğini ve arkadaşlarının gözünde küçük düşürüldüğünü ileri sürerek, Cumhuriyet Savcılığı’na suç duyurusunda bulunur.

Savcılık İncelemesi:

• IP adresi üzerinden fake hesabı açan kişinin Ahmet olduğu tespit edilir.

• Elif’in fotoğraflarının rızası dışında kullanıldığı, kişisel bilgilerin ifşa edildiği ve para talep edildiği belirlenir.

Hukuki Nitelendirme:

• TCK m.136 – Kişisel Verilerin Hukuka Aykırı Ele Geçirilmesi ve Kullanılması: Elif’in fotoğraf ve kişisel bilgileri izinsiz kullanıldığı için bu suç oluşur.

• TCK m.134 – Özel Hayatın Gizliliğini İhlal: Hesapta özel bilgiler paylaşıldığından ayrıca bu suç da oluşur.

• TCK m.125 – Hakaret: Fake hesap üzerinden Elif’e yönelik küçük düşürücü paylaşımlar yapılmışsa hakaret suçu gündeme gelir.

• TCK m.158/1-f – Nitelikli Dolandırıcılık: Fake hesap üzerinden para istenmesi dolandırıcılık suçunu oluşturur.

Muhtemel Ceza:

• Kişisel veri ihlali: 1 – 3 yıl hapis

• Özel hayatın gizliliğini ihlal: 1 – 3 yıl hapis

• Hakaret: 3 ay – 2 yıl hapis veya adli para cezası

• Dolandırıcılık: 4 – 10 yıl hapis + adli para cezası

---

 Sonuç

Bu senaryoda Ahmet’in fiilleri, birden fazla suçun birleştiği bir eylemdir. Yargıtay’ın yerleşik kararlarına göre, sanık her bir fiilden ayrı ayrı sorumlu tutulacak; toplamda ciddi hapis ve para cezalarıyla karşı karşıya kalacaktır.

                                                                                                                                                                            Hukuk Fakültesi Öğrencisi Ada Ceren KENDİGELEN