Dubai Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması: BAE Boşanma Kararının Tescili, Tanıma ve Tenfiz

Dubai’de yaşayan Türk vatandaşlarının veya Türk vatandaşı ile yabancı ülke vatandaşı eşlerin boşanma işlemlerini Birleşik Arap Emirlikleri’nde gerçekleştirmesi giderek yaygınlaşmaktadır. Ancak Dubai’de boşanmanın tamamlanmış olması, Türkiye’deki nüfus kaydının kendiliğinden değişeceği anlamına gelmez.

Bu nedenle uygulamada en sık karşılaşılan sorulardan biri şudur:

“Dubai’de boşandım, Türkiye’de de boşanmış sayılıyor muyum?”

Dubai’de yetkili mahkeme veya makam tarafından verilen boşanma kararının Türkiye’de gerekli hukuki sonuçları doğurabilmesi için somut olayın özelliklerine göre kararın Türk nüfus kütüğüne tescil edilmesi, Türk mahkemesinde tanınması veya kararın icrası gereken hükümleri bakımından tenfiz edilmesi gerekebilir.

Dubai, bağımsız bir ülke değil Birleşik Arap Emirlikleri’nin bir emirliğidir. Bu nedenle hukuken “Dubai boşanma kararı” denildiğinde esasen Birleşik Arap Emirlikleri’nin yetkili makamları veya Dubai Courts bünyesindeki mahkemeler tarafından verilen kararlar anlaşılmaktadır. Dubai Courts bünyesindeki Personal Status Court; Müslümanlar ve gayrimüslimler bakımından kişisel durum uyuşmazlıklarını incelemekte, boşanma davalarına bakmakta ve boşanma belgeleri düzenleyebilmektedir. (dc.gov.ae)

Dubai’de Verilen Boşanma Kararı Türkiye’de Otomatik Olarak Geçerli midir?

Dubai’de verilen boşanma kararı Birleşik Arap Emirlikleri hukuku bakımından evliliği sona erdirebilir. Ancak Dubai Courts veya başka bir BAE makamı tarafından verilen karar Türk nüfus sistemine kendiliğinden aktarılmaz.

Örneğin bir Türk vatandaşı 2025 yılında Dubai’de boşanmış ancak Türkiye bakımından hiçbir işlem yapmamış olabilir. Bu kişi nüfus kayıt örneğini aldığında hâlen “evli” olarak görünebilir.

Bu durum Dubai’deki boşanmanın geçersiz olduğu anlamına gelmez. Sorun, yabancı ülkede meydana gelen medeni hâl değişikliğinin henüz Türkiye’deki aile kütüğüne işlenmemiş olmasıdır.

Türkiye’de bunun için günümüzde iki temel yöntem bulunmaktadır. Şartları taşıyan yabancı boşanma kararlarında 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A kapsamında idari tescil, bu yolun kullanılamadığı durumlarda ise 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun kapsamında tanıma davası gündeme gelir. Yabancı kararda nafaka, tazminat veya başka bir edimin Türkiye’de zorla yerine getirilmesi isteniyorsa ayrıca tenfiz değerlendirmesi yapılır. (Nüfus ve Vatandaşlık Genel Müdürlüğü)

Dubai Boşanma Kararı İçin Her Zaman Tanıma Davası Açmak Gerekir mi?

Hayır. Yabancı boşanma kararlarına ilişkin eski uygulamayla güncel hukuk arasındaki en önemli fark budur.

5490 sayılı Kanun m.27/A’ya dayanan güncel sistem sayesinde yabancı ülkenin yetkili adli veya idari makamınca verilmiş, o ülke hukukuna göre kesinleşmiş ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmayan boşanma kararlarının mahkemede tanıma davası açılmadan aile kütüğüne tescili mümkün olabilir.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün düzenlemesine göre başvuru, kararın verildiği ülkedeki Türk dış temsilciliğine veya Türkiye’de yetkili il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne yapılabilir. Tarafların aynı anda başvuru makamında hazır bulunmaları da zorunlu değildir; ayrı başvurular arasında kural olarak 90 günden fazla süre bulunmamalıdır.

Dolayısıyla Dubai’de boşanan bir kişinin ilk sorusu:

“Türkiye’de hangi mahkemede tanıma davası açmalıyım?”

olmamalıdır.

Öncelikle:

“Dubai boşanma kararım doğrudan nüfusa tescil edilebilir mi?”

sorusu değerlendirilmelidir.

Dubai’de Boşanma Kararını Hangi Makam Verir?

Dubai’de aile hukukuna ilişkin uyuşmazlıklarda Dubai Courts bünyesindeki Personal Status Court önemli bir role sahiptir. Dubai Courts’un 2026 tarihli resmî açıklamasına göre mahkeme, Müslüman ve gayrimüslimlere ilişkin kişisel durum uyuşmazlıklarını incelemekte; boşanma, nafaka, velayet ve benzeri aile hukuku meselelerine bakmakta ve boşanma belgeleri düzenleyebilmektedir. (dc.gov.ae)

Bu nedenle müvekkilin elindeki belgenin niteliği dosyanın başında kontrol edilmelidir. Belge bir court judgment, divorce certificate veya başka bir resmî boşanma belgesi olabilir.

Türkiye bakımından yalnızca belgenin adının “divorce certificate” veya “judgment” olması yeterli değildir. Belgenin gerçekten yetkili makam tarafından verilmiş olması, evliliği sona erdirmesi ve BAE hukukuna göre kesinleşmiş bulunması gerekir.

Dubai Boşanma Kararının Kesinleşmesi Nasıl İspatlanır?

Yabancı boşanma kararının Türkiye’de tescili veya tanınması bakımından en önemli şartlardan biri kesinleşmedir.

Müvekkilin elinde Dubai Courts tarafından verilmiş bir mahkeme kararı bulunması, tek başına dosyanın tamamlandığı anlamına gelmeyebilir. Karara karşı başvurulabilecek olağan kanun yollarının sona ermiş olması ve bunun gerektiğinde resmî belgeyle gösterilebilmesi gerekir.

Dubai Courts’un güncel hizmet rehberinde doğrudan “Request for Certificate that the Judgment Becomes Definitive”, yani kararın kesinleştiğini gösteren sertifikanın alınmasına yönelik ayrı bir hizmet bulunmaktadır. Bu nedenle Türkiye’de kullanılacak dosyada karar üzerinde kesinleşme açıkça görülmüyorsa Dubai Courts’tan veya ilgili BAE makamından kesinleşmeyi gösteren resmî belgenin temin edilmesi gerekebilir. (dc.gov.ae)

Pratikte ilk belge kontrolü bu nedenle şu iki soruyla yapılmalıdır:

Dubai boşanma kararının resmî örneği mevcut mu?

Kararın definitive/final hâle geldiğini gösteren resmî belge mevcut mu?

Dubai Boşanma Kararında Apostil Gerekir mi?

BAE belgeleri bakımından en fazla hata yapılan alanlardan biri budur.

Belçika, Almanya veya ABD gibi ülkelerde doğrudan “apostil alınması” üzerinden ilerleyen süreçlerin aynısının Dubai belgelerine uygulanacağı varsayılmamalıdır. Birleşik Arap Emirlikleri Dışişleri Bakanlığı, BAE’de düzenlenen resmî belgelerin yurt dışında kullanılabilmesi için document attestation sistemi işletmektedir.

BAE Dışişleri Bakanlığının 2026 tarihli güncel hizmetinde resmî belgelerin imza ve mühürlerinin doğrulanması için fiziksel veya dijital tasdik mekanizması bulunmaktadır. BAE’de düzenlenen uygun dijital belgeler bakımından QR kod, referans numarası veya benzeri doğrulama araçları üzerinden tamamen dijital tasdik de gerçekleştirilebilmektedir. (Dışişleri Bakanlığı)

Bu nedenle Dubai boşanma kararlarında:

“Apostil alalım, işlem tamamdır.”

şeklinde otomatik hareket edilmemelidir.

Belgenin Türkiye’de kullanılabilmesi için gerekli BAE makam tasdiki ve gerektiğinde Türk dış temsilciliği tasdiki başvuru yapılacak makama göre kontrol edilmelidir. Nüfus tesciline ilişkin Türk Yönetmeliği de yabancı resmî belgelerin Türkiye’de resmî belge niteliği taşımasını, yabancı devletin yetkili makamı veya ilgili dış temsilcilik tarafından usulüne uygun biçimde onaylanmasına bağlamaktadır.

BAE Dışişleri Bakanlığı Tasdiki Nasıl Yapılır?

BAE Ministry of Foreign Affairs, resmî belgeler için çevrim içi başvuru sistemi işletmektedir.

Uygun elektronik belgelerde Digital Attestation kullanılabilir. Kâğıt belgelerde ise Bakanlığın onaylı kurye sistemi üzerinden tasdik işlemi yürütülebilir.

BAE Dışişleri Bakanlığı ayrıca hedef ülkeye göre başvuru sahibine yalnızca MOFA tasdiki veya ek dış temsilcilik tasdikinin gerekip gerekmediğini seçme imkânı sunmaktadır. Bu nedenle Dubai boşanma kararı Türkiye’de kullanılacaksa başvuruda hedef ülkenin Türkiye olarak doğru şekilde belirtilmesi önemlidir. (Dışişleri Bakanlığı)

Belgenin doğrudan Türkiye’de nüfus tescili veya tanıma davasında kullanılmasından önce tasdik zincirinin tamamlanıp tamamlanmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.

Arapça Dubai Boşanma Kararının Türkçe Tercümesi Gerekir mi?

Kural olarak evet.

Dubai Courts’ta düzenlenen mahkeme kararlarının önemli bölümü Arapça olabilir. Türkiye’de kullanılacak yabancı kararın ve kesinleşme belgesinin usulüne uygun Türkçe tercümesinin hazırlanması gerekir.

Nüfus tesciline ilişkin Yönetmelik; yabancı boşanma kararının usulüne uygun şekilde onaylanmış aslının yanı sıra Türkçe tercümesini, ayrıca karar üzerinde kesinleşme şerhi bulunmuyorsa kesinleşmeyi gösteren belgenin ve tercümesinin sunulmasını öngörmektedir.

Tercümede özellikle tarafların ad ve soyadları, pasaport numaraları, doğum tarihleri, evlilik bilgileri, mahkeme ve dosya numarası, karar tarihi ve kesinleşme tarihi dikkatle kontrol edilmelidir.

Dubai’de özellikle farklı alfabelerin kullanılması nedeniyle aynı kişinin adı Arapça, İngilizce ve Türkçe belgelerde farklı yazılabilir.

Örneğin:

Mohammed / Mohamed / Muhammed

veya

Abdulrahman / Abdul Rahman / Abdurrahman

gibi farklılıklar nüfus tescilinde kişinin eşleştirilmesini zorlaştırabilir.

Bu nedenle tercüme yalnızca dil çevirisi olarak değil, Türkiye’deki nüfus kaydıyla yabancı karar arasında hukuki bağlantıyı sağlayan belge olarak görülmelidir.

Dubai’de İki Türk Vatandaşı Boşanmışsa Ne Yapılır?

Eşlerin her ikisinin de Türk vatandaşı olması hâlinde idari tescil bakımından kural olarak iki tarafın da başvuru sürecine katılması gerekir.

Tarafların aynı anda aynı makamın önünde bulunmaları zorunlu değildir. Başvurular ayrı ayrı yapılabilir; ancak ayrı başvurular arasında kural olarak 90 günden fazla süre bulunmamalıdır.

Örneğin taraflardan biri Dubai’de yaşamaya devam ediyor, diğeri Türkiye’ye dönmüş olabilir.

Bu durumda başvuru yönteminin dosya başında doğru koordine edilmesi gerekir. Özellikle iki Türk vatandaşından birinin hiçbir şekilde işlem yapmak istemediği durumlarda ise idari yol yerine tanıma davası gündeme gelebilir.

Eski Eş Dubai’de ve İşlem Yapmak İstemiyorsa Ne Olur?

Örneğin Ahmet ve Zeynep Türk vatandaşıdır. Dubai’de boşanmışlardır ve karar kesinleşmiştir.

Ahmet Türkiye’deki nüfus kaydında hâlen evli görünmektedir. Zeynep ise:

“Türkiye’de hiçbir işlem yapmayacağım.”

demektedir.

Bu durumda idari nüfus tescili tamamlanamıyorsa Ahmet’in Türkiye’de Dubai boşanma kararının tanınması davası açması mümkündür.

Tanıma davasının açılması için diğer eski eşin;

rızası,

muvafakati

veya Türkiye’ye gelmesi

zorunlu değildir.

Karşı taraf davalı olarak gösterilir ve yargılama usulüne uygun şekilde yürütülür.

Dolayısıyla:

“Eski eş tescile katılmıyor, Dubai’deki boşanmam Türkiye’de hiçbir zaman geçerli olmaz.”

şeklindeki düşünce doğru değildir.

Taraflardan Biri BAE veya Başka Bir Ülke Vatandaşıysa Tek Taraflı Başvuru Yapılabilir mi?

Güncel Türk konsolosluk uygulamasında taraflardan birinin yabancı olması hâlinde Türk vatandaşı tarafın veya vekilinin tek taraflı tescil başvurusu yapabilmesine imkân tanınmaktadır. 2026 tarihli dış temsilcilik bilgi notlarında da yabancı eş bulunması hâlinde tek taraflı başvurunun yeterli olabileceği açıkça belirtilmektedir. (Budapeşte Büyükelçiliği)

Örneğin:

Türk vatandaşı Ayşe + BAE vatandaşı Omar

Dubai’de boşanmış olsun.

Omar Türkiye’deki nüfus tescil işlemine katılmak istemiyorsa Ayşe bakımından doğrudan tanıma davası açılmadan önce tek taraflı idari tescil imkânı değerlendirilmelidir.

Aynı değerlendirme eşin İngiliz, Fransız, Hint, Pakistanlı veya başka bir ülke vatandaşı olması hâlinde de gündeme gelebilir.

Dubai Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması Davası Nedir?

İdari tescil mümkün değilse veya tescil başvurusu reddedilmişse Dubai’de verilen boşanma kararının Türk mahkemesinde tanınması talep edilebilir.

Tanıma davasında taraflar Türkiye’de yeniden boşanmaz.

Boşanma zaten Dubai’de gerçekleşmiştir.

Mahkemeden talep edilen esas olarak:

“Dubai’deki yetkili mahkemenin kesinleşmiş boşanma kararının Türkiye’de de kesin hüküm ve kesin delil etkisinin kabul edilmesi”

dir.

MÖHUK m.58’e göre yabancı mahkeme ilamının Türkiye’de kesin hüküm veya kesin delil olarak kabul edilmesi, kanundaki tanıma şartlarının Türk mahkemesi tarafından tespitine bağlıdır. MÖHUK m.59 ise yabancı kararın kesin hüküm etkisinin yabancı kararın kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade edeceğini düzenlemektedir. (Dışişleri Bakanlığı)

Tanıma ile Tenfiz Arasındaki Fark Nedir?

Dubai boşanma kararlarında bu ayrım özellikle önemlidir.

Tanıma, yabancı kararın Türkiye’de hukuki olarak kabul edilmesini sağlar. Dubai Courts’un tarafların boşanmasına ilişkin kararı bakımından esas olarak tanıma gündeme gelir.

Tenfiz ise yabancı kararda yer alan icra edilebilir bir yükümlülüğün Türkiye’de cebri icra yoluyla yerine getirilmesini sağlar.

Örneğin Dubai mahkemesi:

“Eski eş her ay 15.000 AED nafaka ödeyecektir.”

veya

“Taraflardan biri diğerine 500.000 AED ödeyecektir.”

şeklinde hüküm kurmuş olabilir.

Borçlunun Türkiye’de taşınmazı, banka hesabı veya başka malvarlığı bulunuyorsa bu parasal hükmün Türkiye’de zorla uygulanabilmesi için tenfiz gündeme gelebilir.

Bu nedenle basit ayrım şöyledir:

Boşanmış olduğunun Türkiye’de kabulü → Tanıma

Dubai kararındaki bir edimin Türkiye’de zorla uygulanması → Tenfiz

Nüfusa Tescil Dubai Kararındaki Nafaka ve Velayeti de Geçerli Hâle Getirir mi?

Hayır.

Bu, uygulamada en fazla karıştırılan hususlardan biridir.

Nüfus tescil komisyonu Dubai kararını boşanma yönünden aile kütüğüne işleyebilir. Ancak aynı kararda velayet, iştirak nafakası, çocukla kişisel ilişki, mal rejimi veya tazminat gibi hükümler bulunması hâlinde tescil işlemi bu hükümlerin Türkiye’de icrası bakımından sonuç doğurmaz.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün Yönetmeliği bu hususu açıkça düzenlemektedir. Bu tür hükümler bakımından tarafların ayrıca MÖHUK kapsamında tanıma veya tenfiz davası açabileceği belirtilmektedir.

Dolayısıyla:

“Dubai boşanmasını nüfusa işlettim, kararın bütün maddeleri artık Türkiye’de uygulanır.”

şeklindeki sonuç doğru değildir.

Dubai Nafaka Kararı Türkiye’de Tahsil Edilebilir mi?

Somut kararın niteliğine göre mümkün olabilir.

Örneğin Dubai mahkemesi eski eşin her ay 20.000 AED nafaka ödemesine karar vermiş olabilir. Borçlu daha sonra Türkiye’ye dönmüş ve Türkiye’de banka hesabı, maaşı, taşınmazı veya şirket hisseleri bulunuyor olabilir.

Bu durumda Dubai’deki nafaka kararının Türkiye’de uygulanması gündeme gelebilir.

Ancak nüfus kaydına boşanmanın işlenmiş olması tek başına yeterli değildir. Dubai kararının ilgili mali hükmünün MÖHUK’taki tenfiz şartları bakımından ayrıca incelenmesi gerekir.

Tenfizde tanımadan farklı olarak MÖHUK m.54’te yer alan ek şartlar, kararın niteliği ve gerektiğinde karşılıklılık konusu ayrıca değerlendirilir. Tanıma bakımından ise MÖHUK m.58 gereğince m.54/1-a’daki karşılıklılık şartı uygulanmaz. (Dışişleri Bakanlığı)

Dubai’de Verilen Velayet Kararı Türkiye’de Otomatik Olarak Geçerli midir?

Boşanmanın Türkiye’de nüfusa tescil edilmesi, Dubai mahkemesinin çocukla ilgili bütün hükümlerinin kendiliğinden Türkiye’de uygulanacağı anlamına gelmez.

Dubai Personal Status Court’un görev alanında boşanmanın yanı sıra nafaka ve çocuklara ilişkin kişisel durum uyuşmazlıkları da bulunmaktadır. (dc.gov.ae)

Ancak çocuk Türkiye’de yaşıyorsa veya Dubai kararındaki velayet ya da kişisel ilişki düzenlemesinin Türkiye’de uygulanması isteniyorsa;

kararın niteliği,

çocuğun mutad meskeni,

Türk kamu düzeni,

tanıma ve tenfiz kuralları

ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle boşanmanın Türkiye’de tanınması ile velayet kararının Türkiye’de uygulanması birbirinden ayrı hukuki meselelerdir.

Dubai’deki Mal Paylaşımı Kararı Türkiye’de Uygulanabilir mi?

Dubai boşanma kararında eşler arasında parasal yükümlülükler veya malvarlığına ilişkin hükümler bulunabilir.

Örneğin mahkeme;

belirli bir bedelin ödenmesine,

ortak malvarlığıyla ilgili bir edimin yerine getirilmesine

veya eşler arasındaki mali bir talebin karşılanmasına

karar vermiş olabilir.

Ancak bu kararın Türkiye’de bulunan taşınmazlar, banka hesapları veya şirket hisseleri bakımından ne sonuç doğuracağı ayrıca incelenmelidir.

Özellikle Türkiye’de bulunan taşınmazlar bakımından Türk milletlerarası özel hukukunun taşınmazın bulunduğu yere ilişkin kuralları önem kazanabilir.

Dolayısıyla:

Dubai boşanma kararının tanınması

ile

Türkiye’deki mal rejiminin tasfiyesi veya taşınmaz devri

aynı işlem değildir.

Dubai’de Müslümanlar ve Gayrimüslimler İçin Boşanma Sistemi Aynı mı?

Birleşik Arap Emirlikleri aile hukukunda son yıllarda önemli değişiklikler yapılmıştır.

Dubai Courts’un güncel açıklamasına göre Personal Status Court hem Müslümanların hem de gayrimüslimlerin kişisel durum uyuşmazlıklarıyla ilgilenmektedir. (dc.gov.ae)

BAE’de ayrıca Federal Decree-Law No. 41 of 2024 ile yeni Personal Status Law yürürlüğe konulmuş; gayrimüslimlere ilişkin medeni kişisel durum alanında ise ayrı federal düzenlemeler bulunmaktadır. (UAE Legislation)

Türkiye’de tanıma bakımından ise temel mesele Dubai mahkemesinin hangi dini veya medeni hukuk sistemini uyguladığı değildir.

Esas olarak;

kararın yetkili makam tarafından verilmiş olması,

kesinleşmiş olması,

savunma hakkına uygun bir yargılama bulunması

ve

sonucun Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması

incelenir.

Türk mahkemesi Dubai’deki boşanmayı yeniden baştan görmez.

Dubai’deki Boşanma Sebebi Türk Hukukundan Farklıysa Karar Tanınabilir mi?

Kural olarak evet.

Bir yabancı ülkenin boşanma hukukunun Türk Medeni Kanunu’ndan farklı olması, yabancı kararın sırf bu nedenle Türkiye’de tanınamayacağı anlamına gelmez.

Örneğin Dubai’de uygulanan boşanma sebebi veya prosedürü Türkiye’deki boşanma sisteminden farklı olabilir.

Tanıma mahkemesi:

“Türk hukukuna göre ben de aynı sebeple boşanmaya karar verir miydim?”

şeklinde yeni bir esas incelemesi yapmaz.

Asıl sınır Türk kamu düzenine açık aykırılıktır.

Dubai’deki Davadan Hiç Haberim Olmadıysa Karar Türkiye’de Tanınır mı?

Savunma hakkı tanıma ve tenfiz süreçlerinde önemlidir.

Örneğin eşlerden biri Dubai’de boşanma davası açmış ancak diğer eş dava konusunda usulüne uygun biçimde hiç bilgilendirilmemiş olabilir.

Bu durumda yabancı yargılamada;

tebligatın yapılıp yapılmadığı,

tarafın temsil edilip edilmediği,

savunma imkânı bulunup bulunmadığı

Türk mahkemesindeki tanıma-tenfiz sürecinde önem kazanabilir.

Buna karşılık tarafın usulüne uygun şekilde haberdar olduğu hâlde duruşmalara kendi isteğiyle katılmamış olması farklı bir durumdur.

Bu nedenle Dubai’de gıyapta veya diğer eşin yokluğunda verilmiş kararlar otomatik olarak geçersiz kabul edilmemeli; dosyadaki tebligat ve savunma hakkı belgeleri ayrıca incelenmelidir.

Dubai Boşanma Kararı Türkiye’de Hangi Tarihten İtibaren Sonuç Doğurur?

Bu soru özellikle miras ve mal rejimi dosyalarında son derece önemlidir.

MÖHUK m.59 uyarınca yabancı ilamın kesin hüküm ve kesin delil etkisi, yabancı kararın kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade eder. (Dışişleri Bakanlığı)

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü uygulamasında da yabancı mahkeme boşanma kararının Türkiye’de tanınması veya idari olarak tescili hâlinde yabancı kararın kesinleşme tarihi, boşanma tarihi olarak nüfus kayıtlarına işlenmektedir. (Nüfus ve Vatandaşlık Genel Müdürlüğü)

Örneğin Dubai mahkemesi boşanma kararını 10 Ocak 2025 tarihinde vermiş, karar 15 Mart 2025 tarihinde kesinleşmiş ve Türkiye’de tanıma işlemi ancak 20 Ağustos 2026 tarihinde tamamlanmışsa boşanmanın hukuki etkisi bakımından kural olarak 15 Mart 2025 tarihi önem taşır.

Dubai’de Boşandıktan Sonra Eşlerden Biri Ölürse Ne Olur?

Bu durum özellikle mirasçılık bakımından ciddi uyuşmazlıklar doğurabilir.

Örneğin eşler Dubai’de 2023 yılında boşanmış ve karar kesinleşmiştir. Ancak karar Türkiye’de nüfusa hiç işlenmemiştir.

Taraflardan biri 2026 yılında Türkiye’de vefat etmiş olabilir.

Türk nüfus kayıtlarında diğer taraf hâlen “eş” görünebilir. Ancak yalnızca nüfus kayıt örneğine bakılarak kişinin mirasçı olduğu sonucuna varılması her durumda doğru değildir.

Dubai boşanmasının kesinleşme tarihi ve kararın sonradan Türkiye’de tanınmasının MÖHUK m.59 kapsamındaki etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle BAE’de boşanmış kişilere ilişkin miras dosyalarında yabancı boşanma kararı mutlaka araştırılmalıdır.

Dubai’de Boşandım Ama Türkiye’de Evli Görünüyorum: Yeniden Evlenebilir miyim?

Türkiye’de nüfus kaydında hâlen evli görünen kişi yeni evlilik işlemlerinde sorun yaşayabilir.

Bu nedenle Dubai’deki boşanmanın Türkiye’de;

nüfusa tescil edilmesi

veya

tanınması

gerekir.

Medeni hâl kaydı düzeltildikten sonra yeni evlilik işlemleri yürütülebilir.

Bu nedenle özellikle yeniden evlilik planlayan kişilerin Dubai boşanma kararını yıllarca Türkiye’de işlemsiz bırakmaması önemlidir.

Dubai Boşanma Kararının İdari Tescili Reddedilirse Ne Yapılır?

İdari tescil talebinin reddedilmesi, Dubai boşanma kararının Türkiye’de hiçbir şekilde tanınamayacağı anlamına gelmez.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü Yönetmeliği açıkça, komisyon tarafından tescili reddedilen yabancı kararlar için 5718 sayılı MÖHUK uyarınca yetkili aile mahkemesinde tanıma veya tenfiz davası açılabileceğini düzenlemektedir.

Dolayısıyla hukuki yol genel olarak şöyle ilerler:

İdari tescil mümkünse → nüfus/konsolosluk işlemi

İdari tescil mümkün değilse → tanıma davası

Kararda Türkiye’de icrası gereken hükümler varsa → tenfiz değerlendirmesi

Dubai Boşanma Kararının Tanınması İçin Hangi Belgeler Gerekir?

Dosyaya göre ek belgeler gerekebilmekle birlikte pratikte en çok karşılaşılan belge grubu şöyledir:

• Dubai Courts veya ilgili BAE makamınca verilmiş boşanma kararının ya da boşanma belgesinin resmî örneği,
• kararın kesinleştiğini gösteren belge,
• BAE makamlarının gerekli belge tasdikleri,
• usulüne uygun Türkçe tercüme,
• tarafların pasaport ve kimlik bilgileri,
• varsa isim veya vatandaşlık değişikliğini gösteren belgeler,
• vekil aracılığıyla başvurulacaksa tescil veya tanıma konusunda gerekli özel yetkileri içeren vekâletname.

Türk Yönetmeliği ayrıca vekil aracılığıyla idari tescil başvurularında temsil yetkisini içeren fotoğraflı özel vekâletname öngörmektedir.

Dubai Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması İçin Pratik Yol Haritası

Dubai’de boşanmış bir kişinin dosyasında en pratik yöntem, ilk aşamada kararın hangi Dubai/BAE makamı tarafından verildiğini ve belgenin gerçekten evliliği sona erdiren nihai belge olup olmadığını kontrol etmektir. Ardından kararın kesinleşme belgesi temin edilmeli ve Dubai Courts’un sunduğu judgment becomes definitive sertifikası gibi belgelerin gerekli olup olmadığı incelenmelidir. (dc.gov.ae)

İkinci aşamada BAE Dışişleri Bakanlığının güncel document attestation sistemi üzerinden kararın Türkiye’de kullanılmaya uygun şekilde tasdik edilip edilmediği kontrol edilmelidir. Dijital doğrulanabilir BAE belgelerinde elektronik tasdik, diğerlerinde ise kurye tabanlı fiziksel süreç uygulanabilmektedir. (Dışişleri Bakanlığı)

Daha sonra karar ve kesinleşme belgelerinin Türkçe tercümeleri hazırlanmalı; tarafların vatandaşlığı ve eski eşin idari tescile katılıp katılmadığı belirlenmelidir. Şartlar uygunsa nüfusa doğrudan tescil, uygun değilse Türkiye’de tanıma davası yoluna gidilmelidir.

Son olarak Dubai kararının yalnızca boşanma mı içerdiği, yoksa nafaka, velayet, tazminat veya başka mali hükümler de getirip getirmediği incelenmelidir. Bu hükümlerin Türkiye’de uygulanması isteniyorsa yalnızca nüfus tesciliyle yetinilmemeli, tanıma-tenfiz ihtiyacı ayrıca değerlendirilmelidir.

Örnek: İki Türk Vatandaşı Dubai’de Boşandı

Ahmet ve Zeynep Türk vatandaşıdır. Dubai Courts boşanmalarına karar vermiş ve karar kesinleşmiştir.

İki taraf da Türkiye’de nüfus kayıtlarının düzeltilmesini istiyorsa karar, kesinleşme ve tasdik belgeleri hazırlanarak idari tescil seçeneği değerlendirilebilir. Başvuruların ayrı yapılması durumunda 90 günlük süre kuralı dikkate alınmalıdır.

Buna karşılık Zeynep hiçbir şekilde başvuru yapmak istemiyorsa Ahmet bakımından Türkiye’de tanıma davası açılması gerekebilir.

Örnek: Türk Vatandaşı ile BAE Vatandaşı Dubai’de Boşandı

Ayşe Türk vatandaşı, Khalid BAE vatandaşıdır.

Dubai’de boşanmaları kesinleşmiştir ancak Khalid Türkiye’deki nüfus işlemleriyle ilgilenmemektedir.

Taraflardan birinin yabancı olması nedeniyle Türk vatandaşı Ayşe bakımından tek taraflı idari tescil seçeneği öncelikle değerlendirilmelidir. Güncel Türk dış temsilcilik uygulamasında taraflardan birinin yabancı olması hâlinde Türk vatandaşının tek taraflı başvurusu kabul edilebilmektedir. (Zürih Konsolosluğu)

Dolayısıyla her Türk-BAE vatandaşı boşanmasında doğrudan Türkiye’de dava açılması zorunlu değildir.

Örnek: Dubai Mahkemesi Nafakaya da Karar Verdi

Dubai Courts tarafların boşanmasına ve eski eşin her ay 12.000 AED nafaka ödemesine karar vermiştir.

Boşanmanın nüfus kütüğüne tescili tarafların Türkiye’de medeni hâlini düzeltir.

Ancak 12.000 AED tutarındaki nafakanın borçlunun Türkiye’deki banka hesabı veya taşınmazından tahsil edilmesi isteniyorsa Dubai kararının ilgili hükmü ayrıca tenfiz bakımından incelenmelidir.

Nüfusa tescil tek başına yabancı kararın nafaka hükmüne Türkiye’de cebri icra kabiliyeti kazandırmaz.

Örnek: Dubai Boşanma Kararı Var Ancak Kesinleşme Belgesi Yok

Müvekkil Türkiye’deki avukatına yalnızca Dubai Courts kararını göndermiştir.

Kararın üzerinde kesinleşme tarihi açık değildir.

Bu durumda Türkiye’de doğrudan tanıma veya nüfus tescili işlemine başlanmadan önce Dubai Courts’un Certificate that the Judgment Becomes Definitive hizmeti veya dosyanın türüne uygun eşdeğer kesinleşme belgesi değerlendirilmelidir. (dc.gov.ae)

Belge alındıktan sonra BAE tasdik işlemleri ve Türkçe tercüme tamamlanabilir.

Sonuç: Dubai Boşanma Kararı Türkiye’de Nasıl Tanınır?

Dubai’de verilen bir boşanma kararının Birleşik Arap Emirlikleri hukukuna göre kesinleşmesi, Türkiye’deki nüfus kaydını otomatik olarak değiştirmez.

Bununla birlikte Dubai boşanmasının Türkiye’de geçerli hâle getirilmesi için her durumda tanıma davası açılması da zorunlu değildir.

Şartları taşıyan yabancı boşanma kararlarının 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A kapsamında doğrudan aile kütüğüne tescili mümkündür. Yabancı kararın yetkili makamdan verilmiş, kesinleşmiş, usulüne uygun şekilde tasdik edilmiş ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması temel önem taşır.

Dubai dosyalarında özellikle kararın kesinleşmesi ve belge tasdiki konusunda dikkatli olunmalıdır. Dubai Courts, kesinleşmiş karara ilişkin ayrıca sertifika alınmasına imkân tanımaktadır; BAE Dışişleri Bakanlığı ise ülke dışında kullanılacak BAE resmî belgeleri için güncel dijital ve fiziksel tasdik sistemi işletmektedir. (dc.gov.ae)

Bu nedenle Dubai boşanma kararının Türkiye’de tanınmasına ilişkin bir dosyada öncelikle şu sorular cevaplandırılmalıdır:

Kararı Dubai’de hangi makam verdi ve belge gerçekten nihai boşanma kararı mı? Karar kesinleşti mi ve kesinleşme belgesi mevcut mu? BAE belge tasdikleri tamamlandı mı? Türkçe tercüme hazır mı? Tarafların ikisi de Türk vatandaşı mı, yoksa taraflardan biri yabancı mı? Eski eş idari tescile katılıyor mu? Kararda nafaka, velayet veya mali hükümler bulunuyor mu?