Yurt Dışındaki Mirasçının Türkiye’den Veraset İlamı Alması: Türkiye’ye Gelmeden Mirasçılık Belgesi Alınabilir mi?
Yurt dışında yaşayan bir kişinin Türkiye’de bulunan miras işlemlerini takip etmesi gerektiğinde ilk karşılaşılan konulardan biri veraset ilamı, diğer adıyla mirasçılık belgesi alınmasıdır. Özellikle Almanya, Fransa, Hollanda, Belçika, İngiltere, İsviçre, ABD veya başka bir ülkede yaşayan kişilerin Türkiye’de taşınmaz, banka hesabı, araç, şirket hissesi veya başka bir malvarlığından mirasçı olması hâlinde, mirasçılık sıfatının resmî olarak belgelenmesi gerekir.
Bu noktada en çok merak edilen sorular; “Yurt dışında yaşayan mirasçı Türkiye’den veraset ilamı alabilir mi?”, “Türkiye’ye gelmek zorunda mı?”, “Yabancı mirasçı noterden veraset ilamı alabilir mi?” ve “Yurt dışında düzenlenen vekâletnameyle miras işlemleri yapılabilir mi?” şeklindedir.
Yurt dışında yaşayan mirasçının Türkiye’den veraset ilamı alması mümkündür. Mirasçının yalnızca yurt dışında ikamet etmesi, Türkiye’de mirasçılık belgesi almasına engel değildir. Üstelik birçok durumda mirasçı Türkiye’ye gelmeden, uygun şekilde düzenlenmiş vekâletname aracılığıyla işlemlerini Türkiye’de takip ettirebilir.
Ancak mirasçının Türk vatandaşı mı yoksa yabancı ülke vatandaşı mı olduğu, miras bırakanın vatandaşlığı, ölümün hangi ülkede gerçekleştiği ve aile nüfus kayıtlarının Türkiye’de bulunup bulunmadığı izlenecek prosedürü değiştirebilir.
Veraset İlamı Nedir?
Veraset ilamı, Türk Medeni Kanunu’ndaki adıyla mirasçılık belgesi, bir kişinin ölümünden sonra mirasçılarının kim olduğunu ve miras paylarını gösteren resmî belgedir.
Türk Medeni Kanunu’nun 598. maddesine göre başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenen kişilere sulh hukuk mahkemesi veya noterlik tarafından mirasçılık sıfatlarını gösteren belge verilebilir.
Mirasçılık belgesi özellikle;
- tapuda miras intikali yapılması,
- banka hesaplarındaki paranın alınması,
- araçların mirasçılar adına geçirilmesi,
- şirket hisselerinin intikali,
- terekeye ilişkin dava ve işlemlerin yürütülmesi,
- veraset ve intikal vergisi işlemleri
bakımından önemli bir belgedir.
Dolayısıyla Türkiye’de malvarlığı bulunan kişinin mirasçıları yurt dışında yaşıyorsa çoğu zaman ilk yapılması gereken işlemlerden biri Türkiye’de geçerli bir mirasçılık belgesinin alınmasıdır.
Yurt Dışında Yaşayan Mirasçı Türkiye’den Veraset İlamı Alabilir mi?
Evet.
Mirasçının Almanya, Fransa, İngiltere, Hollanda veya başka bir ülkede ikamet etmesi, Türkiye’den mirasçılık belgesi almasına engel değildir.
Burada ikamet yeri ile vatandaşlık birbirinden ayrılmalıdır.
Örneğin:
Almanya’da yaşayan Türk vatandaşı bir mirasçı ile Alman vatandaşı bir mirasçının Türkiye’de veraset ilamı alma prosedürü aynı olmayabilir.
Yurt dışında yaşayan kişi Türk vatandaşıysa ve Türkiye’deki nüfus kayıtları mirasçılık durumunu açıkça gösteriyorsa bazı durumlarda noterlikten mirasçılık belgesi alınması mümkün olabilir.
Ancak mirasçılık belgesinin yabancı bir kişi tarafından talep edilmesi hâlinde noterlik yetkisi bulunmamaktadır. Bu durumda sulh hukuk mahkemesine başvurulması gerekir.
Yurt Dışındaki Türk Vatandaşı Noterden Veraset İlamı Alabilir mi?
Yurt dışında yaşamak tek başına noterlikten mirasçılık belgesi alınmasına engel değildir.
Mirasçı Türk vatandaşıysa, Türkiye’deki nüfus kayıtları açık ve yeterliyse ve mirasçılık durumunun belirlenmesi bir yargılama gerektirmiyorsa noter aracılığıyla mirasçılık belgesi alınması mümkün olabilir.
Ancak Noterlik Kanunu’nun 71/B maddesi uyarınca noter;
- mirasçılık belgesi verilmesinin yargılamayı gerektirmesi,
- nüfus kayıtlarının mirasçılık durumunu belirlemeye yeterli olmaması veya
- mirasçılık belgesinin yabancılar tarafından talep edilmesi
hâllerinde mirasçılık belgesi düzenleyemez.
Dolayısıyla Almanya’da yaşayan Türk vatandaşı olmak ile Alman vatandaşı olmak bu açıdan farklı sonuçlar doğurabilir.
Yabancı Mirasçı Türkiye’de Noterden Veraset İlamı Alabilir mi?
Kural olarak hayır.
Noterlik Kanunu’nun 71/B maddesinde mirasçılık belgesinin yabancılar tarafından talep edilmesi hâlinde noter tarafından düzenlenemeyeceği açıkça belirtilmektedir.
Bu nedenle yabancı uyruklu mirasçının Türkiye’de veraset ilamı almak istemesi hâlinde başvurunun sulh hukuk mahkemesine yapılması gerekir.
Örneğin Türkiye’de taşınmaz bırakan bir kişinin;
- Alman vatandaşı eşi,
- İngiliz vatandaşı çocuğu,
- Amerikan vatandaşı diğer mirasçısı
varsa yabancı mirasçıların Türkiye’deki mirasçılık durumunun mahkeme tarafından belirlenmesi gerekebilir.
Bu tür dosyalarda noterlik yolunun tercih edilmesi işlemlerin gereksiz yere uzamasına neden olabilir.
Yurt Dışındaki Mirasçı Türkiye’ye Gelmek Zorunda mı?
Çoğu durumda hayır.
Yurt dışında yaşayan mirasçının yalnızca veraset ilamı almak için Türkiye’ye gelmesi zorunlu değildir.
Mirasçı, Türkiye’de bir avukata uygun şekilde vekâletname vererek;
- mirasçılık belgesi alınması,
- mahkemeye başvuru yapılması,
- yabancı belgelerin dosyaya sunulması,
- tapu kayıtlarının araştırılması,
- banka ve diğer malvarlıklarının araştırılması,
- miras intikali,
- vergi işlemleri
gibi işlemleri takip ettirebilir.
Bu durum özellikle uzun yıllardır Avrupa’da veya Amerika’da yaşayan ve yalnızca miras işlemleri için Türkiye’ye seyahat etmek istemeyen kişiler açısından önemli bir kolaylık sağlar.
Yurt Dışından Avukata Vekâletname Nasıl Verilir?
Yurt dışında yaşayan mirasçının Türkiye’deki avukata vekâletname vermesinin temel olarak iki yöntemi bulunmaktadır.
Türk Konsolosluğunda Vekâletname Düzenlenmesi
Mirasçı Türk vatandaşıysa veya ilgili konsolosluk işlemi gerçekleştirebiliyorsa Türkiye Cumhuriyeti konsolosluklarında vekâletname düzenlenebilir.
Konsolosluk tarafından Türkçe düzenlenen vekâletnameler Türkiye’de doğrudan kullanılabilmesi bakımından uygulamada önemli kolaylık sağlar.
Yabancı Noter Önünde Vekâletname Düzenlenmesi
Mirasçı bulunduğu ülkedeki noter veya yetkili makam önünde vekâletname düzenleyebilir.
Bu durumda ülkeye göre;
- apostil,
- konsolosluk tasdiki,
- yeminli tercüme,
- noter onayı
gibi ek işlemler gerekebilir.
Örneğin Apostil Sözleşmesi’nin uygulandığı bir ülkede yabancı noter tarafından düzenlenen vekâletnamenin apostil edilmesi ve Türkiye’de kullanılabilmesi için usulüne uygun Türkçe tercümesinin hazırlanması gerekebilir.
Vekâletname hazırlanırken mirasçılık belgesi talep etmeye ve miras işlemlerini takip etmeye ilişkin yetkilerin açık şekilde yazılması, uygulamada yaşanabilecek yetki tartışmalarının önlenmesi bakımından yararlıdır.
Yurt Dışında Vefat Eden Türk Vatandaşının Veraset İlamı Türkiye’den Alınabilir mi?
Evet.
Miras bırakan Türk vatandaşı olmakla birlikte yurt dışında yaşamış ve orada vefat etmiş olabilir.
Örneğin 30 yıldır Almanya’da yaşayan bir Türk vatandaşının Hamburg’da vefat ettiğini ve Türkiye’de;
- İstanbul’da bir dairesi,
- banka hesabı,
- araç,
- şirket hissesi
bulunduğunu düşünelim.
Mirasçılar Türkiye’den mirasçılık belgesi alabilirler.
Ancak ölüm yabancı ülkede gerçekleşmişse öncelikle ölüm olayının uygun şekilde belgelenmesi ve gerekli olması hâlinde Türk nüfus kayıtlarına işlenmesi gerekir.
Miras bırakan nüfus kayıtlarında hâlen sağ görünüyorsa mirasçılık belgesi işlemlerinde sorun yaşanması mümkündür.
Yurt Dışındaki Ölüm Türkiye’de Nüfus Kayıtlarına İşlenmemişse Ne Yapılır?
Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının ölümünün her zaman Türkiye nüfus kayıtlarına derhâl işlendiği varsayılmamalıdır.
Ölüm olayı Türkiye’de kayıtlara geçmemişse yabancı ülkeden alınan ölüm belgesinin kullanılması gerekebilir.
Belgenin düzenlendiği ülkeye göre;
- apostil,
- Türk konsolosluğu işlemi,
- tercüme,
- nüfus müdürlüğüne bildirim
gibi işlemler yapılabilir.
Ölüm kaydının Türkiye nüfus sistemine işlenmesi, özellikle noterlikten mirasçılık belgesi alınacak dosyalarda önemlidir. Çünkü noterler büyük ölçüde nüfus kayıtlarına dayanarak mirasçılık durumunu tespit eder.
Yabancı Ölüm Belgesine Apostil Gerekir mi?
Her ülke bakımından aynı cevap verilemez.
Yabancı resmî belgenin Türkiye’de kullanılabilmesi için belgenin kaynağının ve gerçekliğinin doğrulanması gerekir.
Belgenin düzenlendiği ülke 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesi’ne tarafsa apostil sistemi uygulanabilir.
Ancak Türkiye ile ilgili devlet arasında belgelerin tasdikten muaf tutulmasına ilişkin ikili veya çok taraflı bir anlaşma bulunabilir.
Apostil sistemine taraf olmayan ülkelerde ise konsolosluk tasdiki gibi farklı işlemler gündeme gelebilir.
Bu nedenle yabancı ölüm belgesinin Türkiye’ye gönderilmesinden önce ilgili ülke bakımından gerekli belge tasdik prosedürünün belirlenmesi önemlidir.
Mirasçı Yabancıysa Hangi Belgeler Gerekebilir?
Yabancı mirasçıların Türkiye’de veraset ilamı alma dosyaları, Türk vatandaşları arasındaki standart miras dosyalarına göre daha fazla belge gerektirebilir.
Somut olaya göre mahkemeye;
- miras bırakanın ölüm belgesi,
- mirasçının pasaportu,
- doğum belgesi,
- evlilik belgesi,
- aile nüfus kayıtları,
- yabancı ülke nüfus veya medeni hâl kayıtları,
- vatandaşlık belgeleri,
- vasiyetname,
- yabancı mirasçılık belgesi,
- apostilli belge örnekleri,
- Türkçe tercümeler
sunulması gerekebilir.
Özellikle Türkiye’de nüfus kayıtları bulunmayan yabancı mirasçılar bakımından akrabalık ilişkisinin yabancı resmî belgeler üzerinden ispatlanması gerekir.
Yabancı Mirasçının Akrabalık İlişkisi Nasıl İspatlanır?
Türkiye’deki nüfus kayıtları Türk vatandaşlarının aile bağlarının tespitinde önemli bir kaynaktır.
Ancak yabancı mirasçının Türk nüfus sisteminde aile kayıtları bulunmayabilir.
Örneğin İngiliz vatandaşı bir miras bırakanın İngiltere’de doğmuş üç çocuğundan birinin Türkiye’deki taşınmaz için mirasçılık belgesi talep ettiğini düşünelim.
Mahkemenin;
- miras bırakanın medeni durumunu,
- çocuklarının kim olduğunu,
- eşinin sağ olup olmadığını,
- başka çocuk veya mirasçı bulunup bulunmadığını
belirlemesi gerekir.
Bu nedenle yabancı ülkeden alınmış doğum, evlilik, ölüm ve aile kayıtlarının dosyaya sunulması istenebilir.
Yabancı belgelerin yeterli olmadığı durumlarda mahkeme ilave araştırma veya bilirkişi incelemesi de yaptırabilir.
Miras Bırakan Yabancıysa Türkiye’den Veraset İlamı Alınabilir mi?
Evet.
Miras bırakanın yabancı olması, Türkiye’de mirasçılık belgesi alınmasına mutlak şekilde engel değildir.
Özellikle yabancı kişinin Türkiye’de;
- evi,
- arsası,
- banka hesabı,
- şirket hissesi,
- başka bir malvarlığı
bulunması hâlinde Türkiye’deki miras işlemleri için mirasçılık durumunun belirlenmesi gerekebilir.
Ancak yabancı miras bırakanın bulunduğu dosyalarda uygulanacak hukuk konusu ayrıca önem kazanır.
Yabancı Miras Bırakanın Mirasına Hangi Hukuk Uygulanır?
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 20. maddesine göre temel kural, mirasın ölen kişinin millî hukukuna tabi olmasıdır.
Ancak aynı maddede önemli bir istisna bulunmaktadır:
Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır.
Örneğin Alman vatandaşı bir kişinin;
- Münih’te bir evi,
- İstanbul’da iki dairesi,
- Antalya’da arsası
bulunuyorsa Türkiye’deki taşınmazlar bakımından Türk miras hukuku özel önem taşır.
Dolayısıyla yabancı miras bırakan hakkında Türkiye’de mirasçılık belgesi alınırken mahkemenin yabancı hukuk ve Türk hukuku hükümlerini birlikte değerlendirmesi gerekebilir.
Mahkeme Yabancı Hukuku Araştırır mı?
Evet.
MÖHUK’un 2. maddesine göre Türk hâkimi, Türk kanunlar ihtilafı kurallarını ve bu kuralların yetkili kıldığı yabancı hukuku re’sen uygular. Hâkim yabancı hukukun içeriğinin belirlenmesinde tarafların yardımını da isteyebilir.
Bu durum yabancı miras dosyalarında önemlidir.
Örneğin miras bırakan Fransız vatandaşıysa ve terekenin bir bölümüne Fransız hukukunun uygulanması gerekiyorsa mahkemenin Fransız miras hukukunun ilgili hükümlerini tespit etmesi gerekebilir.
Bu nedenle yabancı miras bırakanlara ilişkin veraset ilamı dosyaları basit nüfus kaydı incelemesinden daha kapsamlı olabilir.
Yurt Dışındaki Mirasçı İçin Veraset İlamı Hangi Mahkemeden Alınır?
Mirasçılık belgesi verilmesi çekişmesiz yargı işi niteliğindedir ve görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir.
Yargıtay da mirasçılık belgesi taleplerinin çekişmesiz yargı işi olduğunu ve sulh hukuk mahkemelerinde görüleceğini kabul etmektedir. Mirasçılık belgesi taleplerinde yetki değerlendirmesi dosyanın özelliklerine göre yapılır; bu alanda kesin yetki kuralının bulunmadığını belirten Yargıtay kararları da bulunmaktadır.
Yabancılık unsuru taşıyan dosyalarda ise miras bırakanın Türkiye ile bağlantısı, malvarlığının bulunduğu yer ve milletlerarası yetki kuralları ayrıca değerlendirilmelidir.
Bütün Mirasçıların Birlikte Başvurması Gerekir mi?
Hayır.
Veraset ilamı alınması için bütün mirasçıların birlikte başvuru yapması şart değildir.
Mirasçılardan biri mirasçılık belgesi talep edebilir.
Ancak düzenlenen mirasçılık belgesinde yalnızca başvuruyu yapan kişinin değil, tespit edilen bütün yasal mirasçıların ve miras paylarının gösterilmesi gerekir.
Örneğin dört kardeşten yalnızca biri Almanya’dan avukatına vekâlet vererek veraset ilamı başvurusu yaptığında, diğer üç kardeşin de mutlaka ayrı ayrı başvuru yapması gerekmez.
Mahkeme bütün mirasçıları tespit ederek belgeyi buna göre düzenler.
Diğer Mirasçılar Yurt Dışındaysa Sorun Olur mu?
Tek başına sorun değildir.
Mirasçılardan biri Türkiye’de, diğerleri;
- Almanya’da,
- Hollanda’da,
- İngiltere’de,
- ABD’de
yaşıyor olabilir.
Mirasçılık belgesi alınabilmesi için bütün mirasçıların Türkiye’ye gelmesi gerekmez.
Ancak yabancı ülkelerde yaşayan mirasçıların aile kayıtlarının tespit edilememesi veya kimlik bilgilerinin eksik olması hâlinde ek belge istenebilir.
Yurt Dışında Doğan Çocuk Türkiye’de Mirasçı Olarak Gösterilebilir mi?
Evet.
Çocuğun yurt dışında doğmuş olması mirasçılık hakkını ortadan kaldırmaz.
Ancak yabancı ülkede doğan çocuğun Türkiye nüfus kayıtlarında görünmemesi hâlinde doğum ve soybağı ilişkisinin ayrıca belgelenmesi gerekebilir.
Özellikle;
- yabancı doğum belgesi,
- anne ve baba bilgileri,
- evlilik kayıtları,
- vatandaşlık belgeleri
önem kazanabilir.
Türk vatandaşı olan ancak doğumu uzun yıllar boyunca Türkiye nüfus kayıtlarına işlenmemiş kişiler bakımından öncelikle nüfus kayıtlarının düzeltilmesi veya tamamlanması da gerekebilir.
Yurt Dışında Yapılan Evlilik Mirasçılık Belgesini Etkiler mi?
Evet.
Miras bırakanın sağ kalan eşi yasal mirasçı olabileceğinden kişinin medeni durumu mirasçılık belgesinin hazırlanmasında doğrudan önem taşır.
Örneğin muris Almanya’da evlenmiş ancak evliliği Türkiye nüfus kayıtlarına bildirilmemiş olabilir.
Bu durumda Türkiye’deki nüfus kayıtlarında muris bekâr görünmesine rağmen gerçekte sağ kalan eşi bulunabilir.
Mahkemenin doğru mirasçılık belgesi düzenleyebilmesi için yabancı evlilik belgesinin dosyaya sunulması ve gerektiğinde nüfus kayıtlarının düzeltilmesi gerekebilir.
Yurt Dışında Yapılan Boşanma Mirasçılık Durumunu Etkiler mi?
Evet.
Miras bırakan yabancı ülkede boşanmış ancak boşanma kararının Türkiye’de hukuki sonuçları henüz sağlanmamış olabilir.
Nüfus kayıtlarında kişinin hâlen evli görünmesi, veraset ilamı bakımından ciddi sorunlara neden olabilir.
Yabancı boşanma kararının niteliğine göre;
- nüfusa tescil,
- tanıma,
- mahkeme işlemi
gerekebilir.
Bu nedenle yurt dışı bağlantılı miras dosyalarında yalnızca ölüm belgesine değil, murisin evlilik ve boşanma geçmişine de bakılması önemlidir.
Yurt Dışında Düzenlenen Vasiyetname Varsa Ne Olur?
Yurt dışında yaşayan miras bırakan yabancı ülkede vasiyetname düzenlemiş olabilir.
Bu durumda veraset ilamı başvurusunda vasiyetnamenin varlığının göz ardı edilmemesi gerekir.
Türk Medeni Kanunu’nun 598. maddesi yalnızca yasal mirasçılar için değil, şartları oluştuğunda atanmış mirasçı ve vasiyet alacaklıları bakımından da mirasçılık belgesi düzenlenmesine ilişkin hükümler içermektedir.
Yabancı vasiyetnamenin Türkiye’de hukuki sonuç doğurması bakımından;
- belgenin şekli,
- vasiyet ehliyeti,
- uygulanacak hukuk,
- vasiyetnamenin açılması,
- gerekiyorsa yabancı kararın tanınması
gibi konular ayrıca değerlendirilmelidir.
Yurt Dışında Alınmış Veraset İlamı Varsa Türkiye’den Yeniden Veraset İlamı Alınabilir mi?
Somut olayın koşullarına göre mümkün olabilir.
Örneğin miras bırakan Almanya’da vefat etmiş ve mirasçılar Almanya’da Erbschein almış olabilirler. Ancak murisin Türkiye’de taşınmazı bulunması nedeniyle Türkiye’de ayrıca miras işlemleri gerçekleştirilmesi gerekebilir.
Yabancı mirasçılık belgesinin Türkiye’de kullanılmasının mümkün olup olmadığı ile Türkiye’den ayrıca mirasçılık belgesi alınmasının daha uygun olup olmadığı ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Yabancı belgenin bulunması Türkiye’de yapılacak başvuruda önemli bir delil olabilir ancak yabancı mirasçılık belgesinin Türk makamlarını her durumda otomatik olarak bağladığı kabul edilmemelidir.
Apostilli Yabancı Veraset İlamı Türkiye’den Yeni Veraset İlamı Almaya Engel midir?
Hayır.
Apostil yabancı belgenin resmî niteliğini doğrular; Türkiye’deki mahkemenin mirasçılık durumunu Türk milletlerarası özel hukuk kurallarına göre değerlendirme yetkisini ortadan kaldırmaz.
Özellikle Türkiye’deki taşınmazlar bakımından MÖHUK’un 20. maddesindeki Türk hukukunun uygulanmasına ilişkin özel kural nedeniyle yabancı veraset ilamındaki miras paylarının Türkiye’deki taşınmaza aynen uygulanması her zaman mümkün olmayabilir.
Veraset İlamı Alındıktan Sonra Ne Yapılır?
Mirasçılık belgesinin alınması miras işlemlerinin yalnızca ilk aşamalarından biridir.
Miras bırakanın Türkiye’deki malvarlığına göre bundan sonra;
- tapuda miras intikali,
- banka hesaplarının araştırılması,
- banka mevduatının mirasçılara ödenmesi,
- araç intikali,
- şirket paylarının intikali,
- veraset ve intikal vergisi işlemleri,
- terekenin tespiti,
- gerektiğinde ortaklığın giderilmesi
gibi işlemler yapılabilir.
Mirasçılık belgesinin alınmış olması, taşınmazın veya banka hesabının kendiliğinden mirasçılar adına geçirildiği anlamına gelmez.
Yurt Dışındaki Mirasçı Türkiye’deki Taşınmazı Adına Geçirebilir mi?
Evet.
Mirasçılık belgesi alındıktan ve gerekli vergi işlemleri tamamlandıktan sonra Türkiye’deki taşınmazların tapuda mirasçılar adına intikali gerçekleştirilebilir.
Mirasçı yabancı ülke vatandaşıysa ayrıca yabancıların Türkiye’de taşınmaz edinmesine ilişkin mevzuatın değerlendirilmesi gerekir.
Burada yabancının mirasçı olabilmesi ile miras yoluyla kazandığı taşınmazı mülkiyetinde tutabilmesi farklı hukuki meselelerdir.
Bu nedenle yabancı mirasçı bulunan dosyalarda tapu intikalinden önce vatandaşlık ve taşınmazın bulunduğu bölge bakımından yabancı edinim sınırlamalarının kontrol edilmesi yararlı olacaktır.
Yurt Dışındaki Mirasçı Türkiye’deki Bankadaki Parayı Alabilir mi?
Evet.
Mirasçılık belgesinin alınmasının ardından murisin Türkiye’de bulunan banka hesapları bakımından bankalara başvuru yapılabilir.
Bankalar somut olaya göre;
- mirasçılık belgesi,
- ölüm belgesi,
- vergi ilişiğine ilişkin belgeler,
- mirasçıların kimlik veya pasaportları,
- vekâletname
talep edebilir.
Mirasçı yurt dışında bulunuyorsa banka işlemlerinin de uygun vekâletnameyle takip edilmesi mümkün olabilir.
Ancak her bankanın iç prosedürü farklı olabileceğinden başvuru öncesinde gerekli belgelerin kontrol edilmesi önemlidir.
Veraset İlamı E-Devlet Üzerinden Alınabilir mi?
Burada “almak” ile “daha önce düzenlenmiş belgeyi görüntülemek” birbirinden ayrılmalıdır.
Adalet Bakanlığının UYAP ve e-Devlet entegrasyonu sayesinde, UYAP sisteminde mirasçı olarak kayıtlı vatandaşlar daha önce düzenlenen mirasçılık belgelerini e-Devlet üzerinden sorgulayabilir ve görüntüleyebilir.
Ancak yeni ve özellikle yabancılık unsuru taşıyan karmaşık bir mirasçılık belgesi başvurusu bakımından yalnızca e-Devlet sorgulama ekranına güvenilmemelidir.
Yabancı mirasçı, yabancı ölüm belgesi veya eksik nüfus kayıtları bulunan durumlarda mahkeme başvurusu gerekebilir.
Yurt Dışındaki Mirasçının Türkiye’den Veraset İlamı Alması İçin İzlenecek Yol
Somut olayın özelliklerine göre değişmekle birlikte süreç genel olarak şu şekilde ilerleyebilir:
- Miras bırakanın vatandaşlığı belirlenir.
- Mirasçıların Türk veya yabancı vatandaş olup olmadığı tespit edilir.
- Ölüm belgesi temin edilir.
- Ölüm Türkiye nüfus kayıtlarına işlenmemişse gerekli işlemler yapılır.
- Yabancı ülkedeki evlilik, doğum ve aile kayıtları temin edilir.
- Belgeler için apostil veya gerekli tasdik işlemleri yapılır.
- Belgelerin Türkçe tercümeleri hazırlanır.
- Mirasçının Türkiye’ye gelip gelmeyeceği belirlenir.
- Türkiye’ye gelmeyecekse uygun vekâletname düzenlenir.
- Noterlikten mirasçılık belgesi alınıp alınamayacağı değerlendirilir.
- Noterlik yetkisi bulunmuyorsa sulh hukuk mahkemesine başvurulur.
- Gerekirse yabancı hukuk hükümleri mahkemeye sunulur.
- Mirasçılık belgesi alınır.
- Tapu, banka, şirket ve vergi işlemlerine geçilir.
Yabancı bağlantılı miras dosyalarında özellikle ilk aşamada hangi belgelerin gerekli olduğunun doğru belirlenmesi sürecin gereksiz şekilde uzamasını önleyebilir.
Sık Sorulan Sorular
Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşı Türkiye’den veraset ilamı alabilir mi?
Evet. Yurt dışında ikamet etmek mirasçılık belgesi alınmasına engel değildir. Şartları bulunuyorsa noter veya sulh hukuk mahkemesi aracılığıyla mirasçılık belgesi alınabilir.
Yurt dışındaki mirasçı Türkiye’ye gelmeden veraset ilamı alabilir mi?
Birçok durumda evet. Mirasçı uygun şekilde düzenlenmiş vekâletname ile Türkiye’de avukat aracılığıyla başvuru yapabilir.
Yabancı vatandaş noterden veraset ilamı alabilir mi?
Noterlik Kanunu’nun 71/B maddesi gereğince mirasçılık belgesinin yabancılar tarafından talep edilmesi hâlinde noter mirasçılık belgesi düzenleyemez. Bu durumda sulh hukuk mahkemesine başvurulmalıdır.
Yurt dışında ölen kişinin veraset ilamı Türkiye’den alınabilir mi?
Evet. Ancak ölümün belgelenmesi ve dosyanın özelliklerine göre ölüm belgesinin apostil, tercüme veya nüfusa tescil işlemlerinin tamamlanması gerekebilir.
Yabancı ölüm belgesiyle Türkiye’de veraset ilamı alınabilir mi?
Evet. Belgenin Türkiye’de kullanılabilir resmî belge niteliğinde olması gerekir. Ülkeye göre apostil, konsolosluk tasdiki ve tercüme işlemleri gerekebilir.
Bütün mirasçıların Türkiye’ye gelmesi gerekir mi?
Hayır. Mirasçılardan birinin başvurusu üzerine bütün mirasçılar ve miras payları tespit edilerek mirasçılık belgesi düzenlenebilir.
Almanya’da yaşayan mirasçı Türkiye’de avukata vekâlet verebilir mi?
Evet. Türk konsolosluğu aracılığıyla veya gerekli koşulları taşıyan yabancı noter vekâletnamesiyle Türkiye’de avukata yetki verilmesi mümkündür.
Miras bırakan yabancıysa Türkiye’den veraset ilamı alınabilir mi?
Türkiye ile yeterli bağlantının bulunduğu durumlarda mümkündür. Ancak miras bırakanın millî hukuku ile Türkiye’de bulunan taşınmazlara uygulanacak Türk hukuku birlikte değerlendirilmelidir.
Türkiye’deki taşınmaz için yabancı ülkeden alınan veraset ilamı yeterli midir?
Her durumda yeterli olduğu söylenemez. Yabancı belgenin niteliğine göre Türkiye’de mahkeme işlemi veya ayrıca mirasçılık belgesi alınması gerekebilir.
Yurt dışında yaşayan mirasçı veraset ilamından sonra Türkiye’deki evi satabilir mi?
Gerekli tapu intikali ve diğer işlemler tamamlandıktan sonra kural olarak mümkündür. Yabancı vatandaşlar bakımından ayrıca taşınmaz edinme sınırlamaları değerlendirilmelidir.
Sonuç: Yurt Dışındaki Mirasçı Türkiye’ye Gelmeden Veraset İlamı Alabilir
Yurt dışında yaşayan mirasçının Türkiye’den veraset ilamı alması mümkündür. Mirasçının Almanya, Fransa, İngiltere, Hollanda, ABD veya başka bir ülkede ikamet etmesi, tek başına Türkiye’deki miras haklarını kullanmasına engel değildir.
Ancak izlenecek yol mirasçının vatandaşlığına göre değişebilir.
Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, nüfus kayıtlarının yeterli olması ve başka bir hukuki engel bulunmaması hâlinde noterlik veya sulh hukuk mahkemesi yoluyla mirasçılık belgesi alabilir.
Buna karşılık yabancı uyruklu mirasçılar bakımından noterlikten mirasçılık belgesi alınması mümkün olmadığından sulh hukuk mahkemesine başvurulması gerekir.
Yabancı ülkede meydana gelen ölüm, yabancı evlilik ve boşanmalar, yurt dışında doğan çocuklar, yabancı vatandaşlıklar ve Türkiye nüfus kayıtlarında bulunmayan aile ilişkileri sürecin daha ayrıntılı yürütülmesini gerektirebilir.
Mirasçının Türkiye’ye gelmesi ise çoğu durumda zorunlu değildir. Uygun şekilde düzenlenmiş vekâletname ile mirasçılık belgesinin alınması ve devamındaki tapu, banka, vergi ve diğer miras işlemleri Türkiye’de avukat aracılığıyla takip edilebilir.
Bu nedenle yurt dışı bağlantılı bir miras dosyasında işlem yapılmadan önce miras bırakanın vatandaşlığı, mirasçıların vatandaşlıkları, ölümün gerçekleştiği ülke, Türkiye’deki malvarlığı ve yabancı aile kayıtları birlikte değerlendirilerek izlenecek hukuki yol belirlenmelidir.