Adli Sicil Kaydı (Sabıka) Nasıl Sildirilir? Memuriyete Engel mi?
Hayatın akışında işlenen bir suç veya alınan bir mahkûmiyet kararı, yıllar sonra bir iş başvurusunda, vize işlemlerinde veya devlet memurluğu sınavlarında kişinin karşısına büyük bir engel olarak çıkabilmektedir. Toplumda “sabıka kaydı” olarak bilinen adli sicil kaydı, bireyin geçmişteki cezai geçmişini gösteren resmi bir dökümdür. Ancak Türk hukuk sistemi, “kendini düzeltmiş” bireylere temiz bir sayfa açma şansı tanımaktadır.
Peki, sicil kaydı sonsuza kadar kalır mı? Hangi suçlar memuriyete engeldir? Adli sicil ve arşiv kaydı arasındaki fark nedir? İşte 2026 yılı güncel mevzuatına göre tüm merak edilenler.
Adli Sicil Kaydı Nedir? Arşiv Kaydı ile Farkı Nelerdir?
Birçok kişi e-Devlet üzerinden sorgulama yaptığında “Adli Sicil Kaydı” ve “Adli Sicil Arşiv Kaydı” olmak üzere iki farklı bölümle karşılaşır. Bu ikisi arasındaki fark, sildirme süreci için hayati önem taşır.
-
Adli Sicil Kaydı (Sabıka): Kesinleşmiş ceza ve güvenlik tedbirlerine ilişkin bilgilerin tutulduğu bölümdür. Ceza infaz edildiğinde (hapis bittiğinde veya adli para cezası ödendiğinde) bu kayıt kural olarak “arşiv” kısmına alınır.
-
Adli Sicil Arşiv Kaydı: Sicilden silinen ancak devletin hafızasında tutulmaya devam eden kayıttır. Bu kayıtlar ancak belirli süreler geçtikten sonra tamamen silinebilir.
Adli Sicil Kaydı Nasıl Sildirilir? (Adım Adım Süreç)
Eskiden sicil sildirme işlemleri çok daha karmaşıkken, günümüzde 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu çerçevesinde süreç daha sistematik hale getirilmiştir. Sicil kaydı sildirmek için şu şartların oluşması gerekir:
1. Cezanın İnfaz Edilmiş Olması
Kaydın silinebilmesi için cezanın tamamen çekilmiş olması şarttır. Eğer hapis cezası ise tahliye olunmalı, adli para cezası ise ödeme makbuzu dosyaya sunulmuş olmalıdır. Denetimli serbestlik varsa, bu sürenin başarıyla tamamlanması gerekir.
2. Adli Sicil Genel Müdürlüğü’ne Başvuru
Cezanın infazından sonra kayıt kendiliğinden “arşiv kaydına” alınmalıdır. Ancak sistemdeki gecikmeler nedeniyle bu bazen gerçekleşmez. Bu durumda Ankara’daki Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne bir dilekçe ile başvurularak kaydın arşive alınması talep edilir.
3. Arşiv Kaydının Silinmesi (5 ve 15/30 Yıl Kuralı)
Arşive alınan bir sicil kaydı doğrudan yok olmaz. Tamamen silinmesi için şu sürelerin geçmesi gerekir:
-
Genel kural olarak cezanın infazından itibaren 5 yıl sonra arşiv kaydı silinebilir.
-
Ancak, eğer mahkeme kararıyla kişinin “Yasaklanmış Hakların İadesi” (Memnu Hakların İadesi) alması gereken bir durum varsa, bu süre 15 yıl, eğer kişi 15 yıl içinde yeni bir suç işlemişse 30 yıla kadar uzayabilir.
Memnu Hakların İadesi Nedir?
Bazı suçlar, ceza bitse bile kişinin ehliyet almasını, silah ruhsatı bulundurmasını veya memur olmasını ömür boyu engelleyebilir. Bu “hak yoksunluklarını” ortadan kaldırmak için asıl mahkemeden “Memnu Hakların İadesi” kararı alınmalıdır. Bu karar alınmadan yapılan arşiv kaydı sildirme başvuruları genellikle reddedilir.
Adli Sicil Kaydı Memuriyete Engel mi?
En çok merak edilen soru budur. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48/A-5 maddesi, memuriyete engel olan suçları net bir şekilde sıralamıştır.
Kesin Engel Teşkil Eden Suçlar (Süreye Bakılmaksızın)
Aşağıdaki suçlardan 1 gün dahi ceza alsanız, affa uğramış veya sicil kaydı silinmiş olsa bile kural olarak memur olamazsınız:
-
Anayasal düzene karşı suçlar (Terör vb.).
-
Zimmet, irtikap, rüşvet.
-
Hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik.
-
Güveni kötüye kullanma, hileli iflas.
-
İhaleye fesat karıştırma.
Süreye Bağlı Engel
Yukarıdaki katalog suçlar dışında kalan suçlardan (örneğin kasten yaralama, trafik kazası vb.) dolayı 1 yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası almış olmak memuriyete engeldir. Ancak ceza 1 yılın altındaysa veya adli para cezasına çevrilmişse (katalog suçlar hariç), memuriyete engel teşkil etmez.
HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) Durumu
Eğer mahkeme “HAGB” kararı vermişse, bu durum adli sicil kaydınızda görünmez. Kendine has özel bir sistemde tutulur. HAGB kararı, kural olarak memuriyete engel değildir; çünkü hukuken bir “mahkûmiyet” sayılmaz.
Sicil Kaydı Sildirme Dilekçesi Yazarken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Bir dilekçe ile başvururken şu bilgilerin yer alması, sürecin hızlanmasını sağlar:
-
Mahkeme Bilgileri: Cezayı veren mahkemenin adı ve dosya (esas/karar) numarası.
-
İnfaz Bilgisi: Cezanın hangi tarihte bittiği veya paranın ne zaman ödendiği.
-
Güncel Adli Sicil Sorgusu: e-Devlet üzerinden alınmış güncel bir çıktı dilekçeye eklenmelidir.
Özel Sektörde Sicil Kaydı Engeli
Özel sektör işverenleri, kural olarak adli sicil kaydı isteme hakkına sahiptir. Ancak KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu) kapsamında, işin niteliğiyle ilgisi olmayan suçların (örneğin bir şoför için taksirli trafik kazası dışındaki basit bir hakaret suçu) işe alımda reddedilme sebebi olması “ayrımcılık” olarak değerlendirilebilir. Yine de uygulamada işverenler “temiz sicil” konusuna oldukça hassas yaklaşmaktadır.
Özet ve Sonuç
Sicil kaydı sildirme süreci, sadece bir dilekçe vermek değil, aynı zamanda yasal sürelerin doğru hesaplanması işlemidir. Özellikle memuriyet hayali olan bireylerin, 5 yıllık veya 15 yıllık süreleri beklemeden önce “Memnu Hakların İadesi” yoluna gidip gitmeyeceklerini bir hukukçuya danışmaları hayati önem taşır. Yanlış zamanda yapılan başvurular, reddedildiği takdirde süreci daha da karmaşık hale getirebilir.
Unutmayın; geçmişteki bir hata, hukuki yollar doğru izlendiğinde geleceğinizi karartmak zorunda değildir.
About Post Author
