Kanser Tedavisinde İlave Ücret Alınabilir mi?

SGK Mevzuatı, Özel Hastane Uygulamaları ve Ücret İadesi Davası Rehberi

Kanser tedavisi, hem hayati öneme sahip hem de yüksek maliyetli bir sağlık hizmetidir. Türkiye’de genel sağlık sigortası sistemi kapsamında kanser hastalarının büyük bölümü tedaviye erişimini Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) aracılığıyla sağlamaktadır. Ancak uygulamada en çok karşılaşılan sorunlardan biri, kanser tedavisinde ilave ücret alınıp alınamayacağı ve özel hastanelerin hangi durumlarda hastadan fark talep edebileceğidir.

Bu kapsamlı rehberde, kanser tedavisinde ilave ücret alınıp alınamayacağı, hangi hallerde ücret talebinin hukuka aykırı olduğu, fazla tahsilatın nasıl geri alınacağı ve dava sürecinin nasıl işlediği ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır.

1. Kanser Tedavisi SGK Kapsamında mıdır?

Kanser tedavisi, SGK tarafından karşılanan temel sağlık hizmetleri arasında yer almaktadır. Genel sağlık sigortası kapsamında:

• Kemoterapi

• Radyoterapi

• İmmünoterapi (belirli koşullarda)

• Ameliyat

• Tetkik ve görüntüleme işlemleri

• Patoloji incelemeleri

• Yoğun bakım hizmetleri

karşılanmaktadır.

SGK’nın ödeme kapsamı ve şartları, Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) ile belirlenir. SUT kapsamında yer alan işlemler için özel hastaneler belirlenen kurallara uymak zorundadır.

2. İlave Ücret Nedir?

İlave ücret, SGK’nın ödediği tutara ek olarak özel hastanenin hastadan talep edebileceği fark bedelidir.

Ancak ilave ücret:

• Her işlem için serbest değildir.

• Belirli bir oranı aşamaz.

• Bazı hizmetlerde tamamen yasaktır.

Kanser tedavisi gibi hayati öneme sahip işlemlerde ilave ücret uygulaması ciddi şekilde sınırlandırılmıştır.

3. Kanser Tedavisinde İlave Ücret Alınması Yasak Olan Durumlar

Mevzuata göre aşağıdaki durumlarda ilave ücret alınamaz:

1. Yoğun Bakım Hizmetleri

Kanser hastasının yoğun bakımda kaldığı süre boyunca ilave ücret talep edilemez.

2. Acil Müdahale

Hayati risk içeren acil müdahalelerde ilave ücret alınamaz.

3. Organ Nakli ve Yanık Tedavisi

Kanserle bağlantılı organ nakillerinde ilave ücret yasağı bulunmaktadır.

4. Kamu Sağlığını İlgilendiren Hayati Müdahaleler

Kanser gibi ağır hastalıklarda temel tedavi hizmetleri için yüksek oranlı fark alınması hukuka aykırı olabilir.

4. Kemoterapi ve Radyoterapide İlave Ücret

Kemoterapi ve radyoterapi genellikle SGK kapsamındadır. Ancak uygulamada şu sorunlar görülmektedir:

• “Cihaz farkı” adı altında ücret alınması

• “Onkoloji doktor farkı” talep edilmesi

• “Özel oda zorunluluğu” gerekçesiyle ücret alınması

• SGK kapsamındaki ilacın yerine pahalı alternatif dayatılması

Eğer işlem SUT kapsamında ise ve ilave ücret sınırı aşılmışsa, alınan bedel hukuka aykırıdır.

5. Özel Hastanelerin Sorumluluğu

SGK ile sözleşmeli özel hastaneler:

• SGK mevzuatına uymak zorundadır.

• İlave ücret sınırını aşamaz.

• Yasaklı hizmetlerde fark talep edemez.

Aksi halde:

• Fazla tahsil edilen bedeli iade etmek zorundadır.

• SGK tarafından idari yaptırımla karşılaşabilir.

• Sözleşmesi feshedilebilir.

6. Paket Kanser Tedavisi Anlaşmaları

Bazı özel hastaneler “kanser tedavi paketi” adı altında toplu fiyat sunmaktadır.

Ancak uygulamada:

• Paket dahil işlemlerin ayrıca faturalandırılması

• Ek tetkik adı altında ikinci tahsilat

• Sarf malzemesi adı altında ücret eklenmesi

gibi uygulamalar görülmektedir.

Eğer sözleşmede açıkça belirtilmemişse bu tahsilatlar hukuka aykırıdır.

7. Haksız Tahsilatın Hukuki Niteliği

Kanser tedavisinde hukuka aykırı ilave ücret alınması:

• Haksız zenginleşme

• Sözleşmeye aykırılık

• Ayıplı hizmet

• Tüketici hakkı ihlali

olarak değerlendirilebilir.

Hasta, fazla tahsil edilen bedelin iadesini talep edebilir.

8. Ücret İadesi Nasıl Talep Edilir?

1. Yazılı Başvuru

Hastane yönetimine yazılı itiraz yapılmalıdır.

2. SGK’ya Şikayet

SGK İl Müdürlüğü’ne başvuru yapılabilir. SGK denetim başlatabilir.

3. İl Sağlık Müdürlüğü

Hastane hakkında idari inceleme talep edilebilir.

4. Tüketici Hakem Heyeti

Belirli parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda ücretsiz başvuru yapılabilir.

5. Tüketici Mahkemesi

Parasal sınırın üzerindeki talepler için dava açılır.

9. Maddi Tazminat Talebi

Hukuka aykırı ilave ücret nedeniyle:

• Fazla ödeme

• Borçlanma

• Kredi kartı faizi

• Ek konaklama giderleri

oluşmuşsa maddi tazminat talep edilebilir.

10. Manevi Tazminat Mümkün mü?

Kanser hastaları hassas ve kırılgan bir süreçten geçmektedir. Eğer:

• Tedavi geciktirilmişse

• Ücret baskısı yapılmışsa

• Hastanın psikolojisi olumsuz etkilenmişse

manevi tazminat talep edilebilir.

Mahkeme, olayın ağırlığına göre değerlendirme yapar.

11. Ceza Sorumluluğu

Kanser tedavisinde hukuka aykırı tahsilat:

• Nitelikli dolandırıcılık

• SGK’yı zarara uğratma

• Resmi belgede usulsüzlük

suçlarını oluşturabilir.

Savcılığa suç duyurusunda bulunulabilir.

12. İspat Araçları

• Ayrıntılı fatura

• Ödeme dekontu

• SGK hizmet dökümü

• Tedavi planı

• Paket sözleşmesi

Mahkeme bilirkişi incelemesi yapabilir.

13. Zamanaşımı Süresi

Genel olarak:

• Tüketici işlemlerinde 2 yıl

• Haksız fiilde 2 yıl

• Her halde 10 yıl

Ancak ağır kusur veya dolandırıcılık varsa ceza zamanaşımı farklıdır.

14. Yargıtay Yaklaşımı

Yargıtay uygulamasında:

• SGK mevzuatına aykırı tahsilatın iadesine

• İlave ücret sınırının aşılması halinde bedelin geri verilmesine

• Hastane ile hekimin müşterek sorumluluğuna

karar verildiği görülmektedir.

15. Sık Sorulan Sorular

Kanser tedavisi tamamen ücretsiz midir?

SGK kapsamındaki işlemler ücretsizdir; ancak mevzuata uygun ilave ücret alınabilir.

Kemoterapi için fark aldılar, geri alabilir miyim?

İlave ücret sınırı aşılmışsa evet.

Yoğun bakımda ücret talep edildi, hukuka uygun mu?

Hayır, yoğun bakımda ilave ücret alınamaz.

16. Sonuç: Kanser Tedavisinde İlave Ücret Sıkı Şekilde Sınırlandırılmıştır

Kanser tedavisinde ilave ücret alınması belirli kurallara tabidir. Özellikle:

• Yoğun bakım

• Acil müdahale

• Hayati tedavi süreçleri

gibi alanlarda ilave ücret yasağı bulunmaktadır.

İlave ücret sınırının aşılması veya yasaklı hizmetlerde ücret alınması halinde hasta:

• Ücret iadesi

• Maddi tazminat

• Manevi tazminat

• SGK’ya şikayet

• Tüketici davası

haklarına sahiptir.

Hak kaybı yaşamamak için belgelerin saklanması ve sürecin dikkatli yürütülmesi önemlidir.