SGK Kapsamındaki İşlemler İçin Ücret Talep Edilmesi

Hukuka Aykırı Tahsilat, İlave Ücret Sınırları ve Ücret İadesi Davası Rehberi

Türkiye’de genel sağlık sigortası sistemi kapsamında milyonlarca kişi sağlık hizmetlerinden yararlanmaktadır. Ancak uygulamada en sık karşılaşılan sorunlardan biri, SGK kapsamındaki işlemler için özel hastaneler tarafından ücret talep edilmesidir. Hastaların büyük bir kısmı hangi işlemin SGK tarafından karşılandığını, hangi hallerde ilave ücret alınabileceğini ve hukuka aykırı tahsilat durumunda ne yapmaları gerektiğini bilmemektedir.

Bu kapsamlı rehberde, SGK kapsamındaki işlemler için ücret talep edilmesinin hukuki boyutunu, ilave ücret sınırlarını, iade sürecini ve dava yollarını ayrıntılı şekilde ele alıyoruz.

1. SGK Kapsamındaki İşlem Nedir?

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), genel sağlık sigortası kapsamında belirli sağlık hizmetlerini karşılar. Bu hizmetler:

• Muayene

• Ameliyat

• Tetkik (MR, tomografi, kan tahlili vb.)

• Yataklı tedavi

• Doğum

• Acil sağlık hizmetleri

gibi işlemleri kapsayabilir.

SGK’nın hangi işlemleri hangi bedel üzerinden karşıladığı, Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) ile belirlenir.

Eğer bir işlem SUT kapsamında ise, hastadan ayrıca ücret talep edilmesi ancak mevzuatta izin verilen sınırlar dahilinde mümkündür.

2. Özel Hastaneler SGK Kapsamındaki İşlemler İçin Ücret Alabilir mi?

SGK ile sözleşmeli özel hastaneler, SGK tarifesi üzerinden ödeme alırlar. Ancak bazı durumlarda “ilave ücret” alma hakları vardır.

Ancak bu ilave ücret:

• Belirli bir oranı aşamaz.

• Acil sağlık hizmetlerinde alınamaz.

• Yoğun bakım hizmetlerinde alınamaz.

• Yan dal uzmanlık gerektiren bazı hizmetlerde alınamaz.

Bu sınırların aşılması hukuka aykırı tahsilat anlamına gelir.

3. İlave Ücret Nedir ve Sınırı Nedir?

İlave ücret, SGK’nın ödediği tutara ek olarak hastadan alınabilecek farktır.

Mevzuata göre:

• İlave ücret oranı belirli bir yüzdeyi geçemez.

• Bazı işlemler için ilave ücret tamamen yasaktır.

Örneğin:

• Acil müdahale

• Yoğun bakım

• Yanık tedavisi

• Organ nakli

• Kanser tedavisi

gibi işlemlerde ilave ücret alınamaz.

Bu işlemler için ücret talep edilmesi açıkça hukuka aykırıdır.

4. Acil Sağlık Hizmetlerinde Ücret Talebi

Acil sağlık hizmetlerinde ücret alınması yasaktır.

Acil durum:

• Hayati tehlike

• Ani gelişen ciddi sağlık sorunu

• Travma

• Kalp krizi

• Solunum yetmezliği

gibi durumları kapsar.

Özel hastane, acil serviste hastayı kabul etmek ve tedavi etmek zorundadır. Bu süreçte ücret talep edilmesi hukuka aykırıdır.

5. SGK Kapsamındaki Tetkikler İçin Ücret Talebi

Sık karşılaşılan örnekler:

• MR için ayrıca “cihaz farkı” alınması

• Kan tahlili için ek ücret talep edilmesi

• Tomografi için ikinci ödeme istenmesi

Eğer bu tetkikler SGK kapsamındaysa ve ilave ücret sınırı aşılmışsa, fazla alınan bedel iade edilmelidir.

6. Paket Anlaşmalarda SGK Kapsamındaki İşlemler

Özellikle doğum ve ameliyat paketlerinde:

• SGK’nın ödediği kısım düşülmeden tam ücret alınması

• Paket dahil işlemlerin ayrıca faturalandırılması

• Ek malzeme adı altında ikinci tahsilat yapılması

uygulamada sık görülmektedir.

Bu durum hem sözleşmeye aykırılık hem de haksız zenginleşme anlamına gelir.

7. Haksız Tahsilatın Hukuki Niteliği

SGK kapsamındaki işlemler için hukuka aykırı ücret alınması:

• Haksız zenginleşme

• Sözleşmeye aykırılık

• Ayıplı hizmet

• Tüketici hakkı ihlali

olarak değerlendirilebilir.

Hasta fazla ödediği bedelin iadesini talep edebilir.

8. Ücret İadesi Nasıl Talep Edilir?

1. Yazılı Başvuru

Hastaneye yazılı itiraz yapılmalıdır.

İtirazda:

• Hangi işlemin SGK kapsamında olduğu

• Ne kadar fazla tahsilat yapıldığı

• İade talebi

açıkça belirtilmelidir.

2. SGK’ya Şikayet

SGK İl Müdürlüğü’ne başvuru yapılabilir.

SGK inceleme başlatabilir ve hastaneye idari yaptırım uygulayabilir.

3. İl Sağlık Müdürlüğü Başvurusu

Denetim talep edilebilir.

4. Tüketici Hakem Heyeti

Belirli parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda ücretsiz başvuru yapılabilir.

5. Tüketici Mahkemesi

Parasal sınırın üzerindeki talepler için dava açılır.

9. Maddi Tazminat Talebi

SGK kapsamındaki işlem için ücret alınması nedeniyle:

• Fazla ödeme

• Kredi kartı faizi

• Ek masraflar

oluşmuşsa maddi zarar talep edilebilir.

10. Manevi Tazminat Mümkün mü?

Eğer:

• Hasta ödeme baskısına maruz kalmışsa

• Tedavi geciktirilmişse

• Psikolojik baskı oluşmuşsa

manevi tazminat talep edilebilir.

11. Ceza Sorumluluğu

SGK kapsamındaki işlem için hukuka aykırı tahsilat:

• Nitelikli dolandırıcılık

• SGK’yı zarara uğratma

• Resmi belgede usulsüzlük

suçlarını oluşturabilir.

Savcılığa suç duyurusunda bulunulabilir.

12. İspat Araçları

• Ayrıntılı fatura

• Ödeme dekontu

• SGK hizmet dökümü

• Paket sözleşmesi

• Hasta dosyası

Mahkeme bilirkişi incelemesi yapabilir.

13. Zamanaşımı Süresi

Genel olarak:

• Tüketici işlemlerinde 2 yıl

• Haksız fiilde 2 yıl

• Her halde 10 yıl

Ancak dolandırıcılık söz konusuysa ceza zamanaşımı farklıdır.

14. Yargıtay Uygulaması

Yargıtay kararlarında:

• SGK mevzuatına aykırı tahsilatın iadesine

• Fazla alınan ücretin geri verilmesine

• Hastane ile hekimin müşterek sorumluluğuna

hükmedildiği görülmektedir.

15. Sık Sorulan Sorular

SGK’lı olduğum halde neden ücret ödedim?

İlave ücret sınırları dahilinde olabilir; ancak sınır aşılmışsa iade hakkınız vardır.

Acilde ücret aldılar, geri alabilir miyim?

Eğer gerçekten acil durum varsa evet.

SGK’dan da ödeme alıp benden de aldılarsa ne yapmalıyım?

Bu çifte tahsilattır; iade talep edebilirsiniz.

16. Sonuç: SGK Kapsamındaki İşlemler İçin Ücret Talebi Her Zaman Hukuka Uygun Değildir

SGK kapsamındaki işlemler için ücret talep edilmesi ancak mevzuatta belirlenen sınırlar içinde mümkündür. Özellikle:

• Acil sağlık hizmetlerinde

• Yoğun bakımda

• İlave ücret yasağı bulunan işlemlerde

• İlave ücret oranı aşılmışsa

alınan ücret hukuka aykırıdır ve iade edilmelidir.

Hasta:

• Ücret iadesi

• Maddi tazminat

• Manevi tazminat

• SGK’ya şikayet

• Dava açma

haklarına sahiptir.

Hak kaybı yaşamamak için belgelerin saklanması ve sürecin dikkatli yürütülmesi önemlidir.