Özel Hastanede Yanlış Fatura Düzenlenmesi
Hukuki Sorumluluk, Ücret İadesi, SGK Denetimi ve Dava Süreci
Özel hastanelerde sunulan sağlık hizmetleri, hem kamu düzenini hem de tüketici haklarını yakından ilgilendiren alanlardan biridir. Özellikle son yıllarda özel hastanede yanlış fatura düzenlenmesi, fazla ücret tahsil edilmesi, SGK kapsamındaki işlemlerin ücretli gösterilmesi, paket fiyat dışında ek kalemler eklenmesi ve gerçeğe aykırı hizmet bedelleri yazılması gibi uyuşmazlıklar ciddi şekilde artmıştır.
Peki özel hastanede yanlış fatura düzenlenmesi nedir? Hangi durumlarda hukuka aykırılık oluşur? Hasta ücret iadesi alabilir mi? Hastanenin cezai ve idari sorumluluğu var mıdır?
1. Özel Hastanede Yanlış Fatura Nedir?
Yanlış fatura düzenlenmesi şu durumları kapsayabilir:
-
Yapılmayan işlemin faturaya eklenmesi
-
SGK kapsamındaki işlemin ücretli gösterilmesi
-
İlave ücret sınırının aşılması
-
Paket anlaşma dışında ek kalem yazılması
-
Aynı işlemin iki kez faturalandırılması
-
Tıbbi zorunluluğu olmayan işlem eklenmesi
-
Acil müdahalenin ücretlendirilmesi
Bu tür uygulamalar hem tüketici hukukuna hem de sosyal güvenlik mevzuatına aykırılık oluşturabilir.
2. Özel Hastanelerin Hukuki Statüsü
Özel hastaneler ticari işletme niteliğindedir ve hasta ile aralarındaki ilişki çoğu zaman bir tüketici işlemi sayılır.
Bu kapsamda:
-
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
-
Türk Borçlar Kanunu
-
Hasta Hakları Yönetmeliği
-
Sosyal Güvenlik mevzuatı
uygulanır.
Hastane, sunduğu hizmet karşılığında doğru, şeffaf ve hukuka uygun fatura düzenlemek zorundadır.
3. SGK Kapsamında Yanlış Fatura Düzenlenmesi
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile sözleşmeli özel hastaneler, belirli işlemleri SGK tarifesi üzerinden yapmak zorundadır.
SGK mevzuatına göre:
-
Hastaneler belirlenen oranı aşan ilave ücret alamaz.
-
Acil sağlık hizmetlerinde ücret talep edilemez.
-
SGK kapsamındaki tetkikler ayrıca ücretlendirilemez.
Yanlış fatura düzenlenmesi halinde:
-
Hasta ücret iadesi talep edebilir.
-
SGK hastaneye idari para cezası uygulayabilir.
-
Sözleşme feshedilebilir.
4. İlave Ücret Sınırının Aşılması
SGK ile anlaşmalı özel hastaneler, belirlenen oran üzerinde ilave ücret alamaz.
Örneğin:
-
SGK’nın ödediği bedelin %200’ü sınırı aşılırsa
-
Fatura kalemleri bölünerek gizli tahsilat yapılırsa
-
Tıbbi malzeme adı altında ek ücret alınırsa
bu durum hukuka aykırı tahsilat sayılır.
Yanlış fatura nedeniyle alınan fazla ücretin iadesi mümkündür.
5. Paket Fiyat Anlaşmalarında Yanlış Fatura
Doğum paketi, ameliyat paketi gibi sabit ücretli anlaşmalarda:
-
“Ek malzeme”
-
“Anestezi farkı”
-
“Oda upgrade bedeli”
-
“Zorunlu ek işlem”
gibi kalemlerle sonradan ek ücret çıkarılması sıklıkla görülmektedir.
Eğer sözleşmede açıkça belirtilmemişse bu tahsilat haksızdır.
Hasta, sözleşmeye aykırılık nedeniyle ücret iadesi talep edebilir.
6. Yapılmayan İşlemin Faturaya Eklenmesi
Bu durum en ağır hukuka aykırılıklardan biridir.
Örneğin:
-
Yapılmayan MR’ın yazılması
-
Gerçekleşmeyen laboratuvar testinin eklenmesi
-
Gerçekleşmeyen konsültasyonun gösterilmesi
Bu durum:
-
Haksız tahsilat
-
Dolandırıcılık şüphesi
-
SGK’ya karşı usulsüzlük
anlamına gelebilir.
Hasta hem iade hem de savcılığa suç duyurusu hakkına sahiptir.
7. Acil Serviste Yanlış Fatura
Acil sağlık hizmetleri SGK kapsamında ücretsizdir.
Acil müdahale:
-
Trafik kazası
-
Kalp krizi
-
Ani gelişen hayati risk
gibi durumlarda ücret alınamaz.
Eğer acil müdahale sonrasında “acil değil” denilerek ücret talep edilmişse bu hukuka aykırı olabilir.
8. Tüketici Hukuku Kapsamında Haklar
Yanlış fatura düzenlenmesi ayıplı hizmet niteliğindedir.
Hasta şu haklara sahiptir:
-
Ücret iadesi
-
Bedel indirimi
-
Sözleşmeden dönme
-
Maddi ve manevi tazminat
Parasal sınıra göre:
-
Tüketici Hakem Heyeti
-
Tüketici Mahkemesi
yetkilidir.
9. Maddi Tazminat Talebi
Yanlış fatura nedeniyle:
-
Fazla ödeme
-
Banka masrafı
-
Kredi kartı faizi
-
Ek masraflar
oluşmuşsa maddi zarar talep edilebilir.
10. Manevi Tazminat Mümkün mü?
Eğer yanlış fatura:
-
Hastayı küçük düşürmüşse
-
Psikolojik baskı yaratmışsa
-
Haksız icra takibi başlatılmışsa
manevi tazminat talep edilebilir.
11. Hastanenin Cezai Sorumluluğu
Yanlış fatura bazı durumlarda:
-
Resmi belgede sahtecilik
-
Nitelikli dolandırıcılık
-
SGK’yı zarara uğratma
suçlarını oluşturabilir.
Bu durumda savcılığa suç duyurusunda bulunulabilir.
12. İspat Nasıl Yapılır?
Deliller:
-
Fatura örneği
-
Ödeme dekontu
-
Hasta dosyası
-
Epikriz raporu
-
Tanık beyanı
-
SGK hizmet dökümü
Mahkeme bilirkişi incelemesi yapabilir.
13. Zamanaşımı Süresi
Genel olarak:
-
Tüketici işlemlerinde 2 yıl
-
Haksız fiilde 2 yıl
-
Her halde 10 yıl
Ancak dolandırıcılık söz konusuysa ceza zamanaşımı farklıdır.
14. Başvuru Süreci
-
Hastaneye yazılı başvuru
-
SGK’ya şikayet
-
İl Sağlık Müdürlüğü’ne başvuru
-
Tüketici Hakem Heyeti
-
Tüketici Mahkemesi
-
Savcılık başvurusu
15. Sık Görülen Yanlış Fatura Türleri
-
İlave ücret sınırının aşılması
-
SGK’lı hastadan fazla ücret alınması
-
Paket dışı keyfi kalemler
-
Aynı işlem için çift fatura
-
Bağış adı altında tahsilat
16. Yargıtay Uygulaması
Yargıtay kararlarında:
-
SGK mevzuatına aykırı tahsilatın iadesine
-
Fazla alınan ücretin geri verilmesine
-
Hastane ile hekimin müşterek sorumluluğuna
hükmedildiği görülmektedir.
17. Özel Hastanede Yanlış Fatura ile Karşılaşan Hastalar Ne Yapmalı?
-
Fatura kalemlerini inceleyin
-
SGK hizmet dökümünü kontrol edin
-
Paket sözleşmesini karşılaştırın
-
Yazılı itiraz yapın
-
Hakem heyeti başvurusu yapın
18. Sonuç: Yanlış Fatura Hukuka Aykırıdır ve İade Edilebilir
Özel hastanede yanlış fatura düzenlenmesi ciddi bir hukuka aykırılıktır. Özellikle:
-
SGK kapsamındaki işlemlerin ücretlendirilmesi
-
İlave ücret sınırının aşılması
-
Yapılmayan işlemin faturaya yazılması
-
Paket fiyat dışında ek tahsilat yapılması
durumlarında hasta ücret iadesi ve tazminat talep edebilir.
Ayrıca hastane:
-
İdari yaptırımla
-
Para cezasıyla
-
Sözleşme feshiyle
-
Cezai soruşturmayla
karşılaşabilir.
Hak kaybı yaşamamak için sürecin dikkatli yürütülmesi ve mümkünse sağlık hukuku alanında uzman bir avukattan destek alınması önemlidir.