Türk Hukukunda Aile ve Miras Hukukundan Doğan Oturma Hakkı: Kuruluşu, Kapsamı ve Terkin Usulleri

6. Oturma Hakkının Sona Ermesi ve Terkin Usulleri

6.1. Genel Olarak Sona Erme Sebepleri

Oturma hakkı kişiye sıkı sıkıya bağlı bir aynî hak olduğundan, sona erme sebepleri de sınırlıdır. Başlıca sebepler:

1. Hak sahibinin ölümü

2. Sürenin dolması (belirli süreli kurulmuşsa)

3. Feragat (resmî senetle vazgeçme)

4. Fiilî imkânsızlık (evin yıkılması gibi)

5. Kamulaştırma

6. Tarafların anlaşması

7. Mahkeme kararı (kötüye kullanım hâlinde)

---

6.2. Ölümle Sona Erme

• TMK m. 824’e göre oturma hakkı mirasçılara geçmez.

• Hak sahibinin ölümüyle kendiliğinden sona erer.

• Tapuda terkin için ölüm belgesi ile başvuru yapılması gerekir.

---

6.3. Sürenin Dolması

• Belirli süreyle tesis edilmiş oturma hakkı, sürenin bitimiyle sona erer.

• Malik, tapuda terkin için süreyi gösterir kayda dayanarak işlem yaptırabilir.

---

6.4. Feragat Yoluyla Sona Erme

• Hak sahibi oturma hakkından vazgeçebilir.

• Bunun için tapuda resmî senetle feragat gerekir.

• Noter feragatnamesi tek başına yeterli değildir.

---

6.5. Fiilî İmkânsızlık

• Evin yıkılması, taşınmazın kullanılamaz hâle gelmesi gibi durumlarda hak sona erer.

• Malik mahkemeden terkin kararı isteyebilir.

---

6.6. Kamulaştırma

• Taşınmazın kamulaştırılması hâlinde oturma hakkı da sona erer.

• Ancak hak sahibi kamulaştırma bedelinden pay alabilir.

• Bu durum Kamulaştırma Kanunu m. 12’ye dayanır.

---

6.7. Tarafların Anlaşması

• Malik ile hak sahibi anlaşarak oturma hakkını sona erdirebilir.

• Bu da resmî senet ve terkin işlemiyle mümkündür.

---

6.8. Mahkeme Kararıyla Sona Erme

• Hak sahibi hakkı kötüye kullanıyorsa malik dava açabilir.

• Örneğin, oturma hakkını kiraya verme, ticari amaçla kullanma.

---

6.9. Tapu Sicilinde Terkin Usulü

Oturma hakkı sona erdiğinde mutlaka tapu kaydından silinmelidir. Terkin yolları:

• Ölüm: Ölüm belgesi ile malik başvurur.

• Süre: Sürenin dolduğunu gösteren kayıtla başvuru.

• Feragat: Hak sahibinin resmî feragat beyanı.

• Mahkeme kararı: Kesinleşmiş ilamla terkin.

• Kamulaştırma: İdarenin yazısı.

• Fiilî imkânsızlık: Mahkeme kararı.

---

6.10. Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar

• Noter feragatnamesiyle işlem yapılmaya çalışılması → reddedilmesi.

• Ölüm hâlinde mirasçıların geç başvurusu nedeniyle kaydın yıllarca tapuda kalması.

• Sağ kalan eşin hakkı ile çocukların miras hakkı arasında uyuşmazlık.

• Kamulaştırmada oturma hakkı bedelinin tazmini konusunda dava açılması.