İtalya’da Aile Birleşimi Yoluyla Oturum İzni Alma Şartları

İtalya’da yasal olarak yaşayan yabancıların eşleri, çocukları ve belirli koşulları sağlayan anne-babalarıyla birlikte yaşayabilmeleri için başvurabilecekleri temel hukuki yol aile birleşimidir. İtalyanca “ricongiungimento familiare” olarak adlandırılan bu sistem, aile üyesinin İtalya’ya uzun süreli vizeyle girmesine ve ülkeye girişten sonra aile nedenlerine dayalı oturum izni almasına imkân verir.

Ancak İtalya aile birleşimi süreci, aile bağının bulunduğunu gösteren belgelerin konsolosluğa sunulmasından ibaret değildir. İtalya’da yaşayan kişinin uygun nitelikte bir oturum iznine, yeterli ve düzenli gelire ve aile büyüklüğüyle uyumlu bir konuta sahip olması gerekir. Ayrıca 2024 sonunda yürürlüğe giren değişikliklerle bazı aile üyeleri bakımından en az iki yıllık kesintisiz yasal ikamet şartı getirilmiş, konut uygunluğu incelemesi sıkılaştırılmıştır. 2025 sonunda yapılan değişiklikle aile birleşimi için gerekli ön iznin sonuçlandırılma süresi de 90 günden 150 güne çıkarılmıştır.

Bu nedenle 2026 yılında yapılacak bir aile birleşimi başvurusunda başvurucunun oturum türü, İtalya’da geçirdiği süre, getirmek istediği aile üyesi, gelir düzeyi ve konut şartları birlikte değerlendirilmelidir.

İtalya Aile Birleşimi Vizesi Nedir?

Aile birleşimi vizesi, Avrupa Birliği vatandaşı olmayan ve İtalya’da yasal olarak ikamet eden bir kişinin, kanunda belirtilen yakın aile üyelerini İtalya’ya getirmesine imkân sağlayan ulusal D tipi vizedir.

Başvuru süreci genel olarak üç aşamadan oluşur. İlk olarak İtalya’da yaşayan kişi, bağlı bulunduğu ilin Prefettura bünyesindeki Sportello Unico per l’Immigrazione birimine çevrim içi olarak “nulla osta” başvurusu yapar. Nulla osta onaylandıktan sonra Türkiye’de bulunan aile üyesi yetkili İtalyan dış temsilciliğinden aile birleşimi vizesi talep eder. Vizeyle İtalya’ya giriş yapıldıktan sonra ise aile nedenlerine dayalı oturum izni başlatılır. (Migration and Home Affairs)

İtalyan veya başka bir Avrupa Birliği ülkesi vatandaşının yabancı aile üyeleri bakımından farklı ve daha avantajlı bir sistem uygulanır. Bu kişiler için kural olarak Sportello Unico’dan nulla osta alınması gerekmez. İtalya’da ikamet eden üçüncü ülke vatandaşlarının aileleri bakımından ise öncelikle nulla osta prosedürünün tamamlanması gerekir. (İntegrasyon Migranti)

Kimler Aile Birleşimi Başvurusu Yapabilir?

İtalya’da yaşayan yabancının aile birleşimi talep edebilmesi için genel olarak AB uzun süreli ikamet iznine veya en az bir yıl süreli uygun bir oturum iznine sahip olması gerekir. Çalışma, serbest çalışma, öğrenim, bilimsel araştırma, dinî nedenler, aile nedenleri ve uluslararası koruma kapsamındaki izinler aile birleşimine dayanak oluşturabilir. (Migration and Home Affairs)

Mevsimlik çalışma gibi kısa süreli ve niteliği gereği geçici olan bazı oturum izinleri ise aile birleşimine elverişli değildir. Oturum kartının üzerinde yazan süre kadar iznin hukuki türü de önemlidir. Bu nedenle yalnızca bir yıllık oturum kartı bulunması, her durumda aile birleşimi hakkı bulunduğu anlamına gelmez.

Araştırmacılar, AB Mavi Kart sahipleri, şirket içi transfer kapsamında çalışanlar ve uluslararası koruma sahipleri bakımından genel kurallardan farklı istisnalar uygulanabilir. Özellikle uluslararası koruma sahipleri gelir ve konut şartlarından muaf tutulabilmekte; AB Mavi Kart ve şirket içi transfer sahipleri bakımından iki yıllık bekleme şartının uygulanmaması gündeme gelmektedir. (İntegrasyon Migranti)

İki Yıllık Yasal İkamet Şartı

2026 yılı aile birleşimi başvurularındaki en önemli düzenlemelerden biri, İtalya’da en az iki yıl kesintisiz ve yasal olarak ikamet etme şartıdır.

9 Aralık 2024 tarihli ve 187 sayılı Kanun ile İtalyan Göç Kanunu’nun 28. maddesine eklenen düzenlemeye göre, uluslararası koruma sahipleri dışındaki yabancıların belirli aile üyeleri için başvuru yapmadan önce İtalya’da en az iki yıllık kesintisiz yasal ikamet süresini tamamlamaları gerekir.

Bu şart özellikle aşağıdaki aile üyeleri bakımından uygulanmaktadır:

• Eş veya kayıtlı medeni birliktelik partneri,
• Tam bağımlı ve ağır sağlık problemi bulunan yetişkin çocuk,
• Kanunda aranan bağımlılık koşullarını taşıyan anne veya baba.

Kanundaki atıf, küçük çocukları düzenleyen madde bendini kapsamamaktadır. Bu nedenle 18 yaşından küçük çocukların aile birleşimi bakımından iki yıllık bekleme şartı genel olarak uygulanmaz. Çocuklarla ilgili bütün işlemlerde çocuğun üstün yararının öncelikli olarak gözetilmesi gerekir.

İki yıllık sürenin yalnızca oturum kartının düzenlenme tarihine göre değil, yasal ikametin kesintisizliği dikkate alınarak hesaplanması gerekir. Uzun süre İtalya dışında kalınması, oturum izinleri arasında hukuki boşluk bulunması veya ikamet kaydında sorun yaşanması süre hesabı bakımından uyuşmazlık doğurabilir.

Hangi Aile Üyeleri İçin Başvuru Yapılabilir?

İtalya’da yaşayan kişi, öncelikle 18 yaşını doldurmuş ve hakkında hukuki ayrılık kararı bulunmayan eşi için aile birleşimi talep edebilir. İtalyan hukukuna göre geçerli şekilde kurulmuş kayıtlı medeni birliktelik partnerleri de eşle aynı kapsamda değerlendirilir. (İntegrasyon Migranti)

Başvuru tarihinde 18 yaşını doldurmamış ve evli olmayan çocuklar için de aile birleşimi mümkündür. Bu kapsama başvurucunun öz çocuklarının yanında eşinin çocukları ve evlilik dışında doğan çocuklar da girebilir. Diğer ebeveyn hayattaysa ve velayet hakkına sahipse çocuğun İtalya’ya yerleşmesine ilişkin açık muvafakati aranır. Çocuğun yaşı, nulla osta başvurusunun yapıldığı tarih itibarıyla değerlendirilir. (İntegrasyon Migranti)

18 yaşından büyük çocuklar ancak sağlık durumları nedeniyle yaşamlarını kendi başlarına sürdüremiyor ve zorunlu ihtiyaçlarını karşılayamıyorlarsa aile birleşimine konu olabilir. Bu durumun tam bağımlılık veya ağır engellilik seviyesinde bulunması ve yetkili sağlık belgeleriyle ispatlanması gerekir.

Anne ve baba için başvuru koşulları daha ağırdır. Anne veya babanın başvurucuya ekonomik olarak bağımlı olması ve kural olarak geldiği ülkede başka çocuğunun bulunmaması gerekir. Anne veya baba 65 yaşından büyükse, diğer çocukların ciddi ve belgelenmiş sağlık nedenleriyle kendilerine bakamadığının kanıtlanması hâlinde aile birleşimi mümkün olabilir. 65 yaşın üzerindeki ebeveynler bakımından kapsamlı sağlık sigortası da aranır. (İntegrasyon Migranti)

Kardeş, amca, dayı, hala, teyze, kuzen veya benzeri diğer akrabalar standart aile birleşimi kapsamına girmez. İtalya’daki aile birleşimi sistemi yalnızca kanunda sınırlı olarak sayılan yakın aile üyelerine uygulanır.

İtalya Aile Birleşimi Gelir Şartı 2026

Aile birleşimi başvurusunda İtalya’da yaşayan kişinin kendisinin ve getireceği aile bireylerinin geçimini kamu yardımına ihtiyaç duymadan karşılayabileceğini göstermesi gerekir.

Aranan yıllık gelir, İtalya’daki yıllık sosyal yardım tutarı esas alınarak hesaplanır. Temel sosyal yardım tutarına, getirilecek her aile üyesi için bu tutarın yüzde 50’si eklenir. 2026 yılında yıllık sosyal yardım tutarı 7.101,12 Euro olarak belirlenmiştir. (inps.it)

Buna göre 2026 yılı için genel gelir hesaplaması şöyledir:

Getirilecek aile üyesi	Asgari yıllık gelir
Bir aile üyesi	10.651,68 Euro
İki aile üyesi	14.202,24 Euro
Üç aile üyesi	17.752,80 Euro
Dört aile üyesi	21.303,36 Euro

Bu rakamlar kanuni hesaplama formülünün 2026 sosyal yardım miktarına uygulanmasıyla elde edilmektedir. Başvurunun yapıldığı Prefettura, kullanılabilecek gelir türleri ve belgelerin hesaplanması bakımından ayrıca inceleme yapabilir.

İki veya daha fazla 14 yaşından küçük çocuğun getirilmesi durumunda gerekli gelir, yıllık sosyal yardım tutarının iki katından az olamaz. Uluslararası koruma sahiplerinin iki veya daha fazla aile üyesine ilişkin başvurularında da özel gelir hesabı uygulanabilir. (İntegrasyon Migranti)

Gelirin yasal ve belgelenebilir kaynaklardan elde edilmesi gerekir. Ücret bordroları, iş sözleşmesi, yıllık vergi beyannamesi, serbest meslek gelirleri ve mevzuatın kabul ettiği diğer kazançlar dikkate alınabilir. Aynı konutta yaşayan aile üyelerinin gelirleri de belirli şartlarla hesaba katılabilir.

Yalnızca banka hesabında belirli miktarda para bulunması her zaman düzenli gelir şartını karşılamaz. Özellikle başvurudan hemen önce hesaba yatırılan ve kaynağı açıklanamayan tutarlar yeterli görülmeyebilir.

Konut Uygunluğu Şartı

Başvurucunun İtalya’da aile büyüklüğüne uygun, sağlık ve güvenlik koşullarını karşılayan bir konuta sahip olması gerekir. Konutun mülkiyetinin başvurucuya ait olması zorunlu değildir; geçerli ve tescilli bir kira sözleşmesi de kullanılabilir.

Belediye veya ilgili yerel makam tarafından düzenlenen “certificato di idoneità alloggiativa”, yani konut uygunluk belgesiyle taşınmazın aile birleşimi açısından yeterli olduğu gösterilir.

2024 yılında yapılan değişiklik sonrasında yalnızca konutun genel sağlık koşulları değil, mevcut ve gelecekteki toplam kişi sayısı da daha sıkı biçimde incelenmektedir. Resmî parametrelere göre bir kişi için 14 metrekare, iki kişi için 28 metrekare, üç kişi için 42 metrekare ve dört kişi için 56 metrekare yaşam alanı öngörülmektedir. Dördüncü kişiden sonraki her kişi için 10 metrekare daha aranır. Tek odalı bir konutun bir kişi için en az 28, iki kişi için ise en az 38 metrekare olması gerekir. (İntegrasyon Migranti)

Yatak odalarının büyüklüğü, tavan yüksekliği, pencere ve havalandırma düzeni de inceleme kapsamındadır. Taşınmazın metrekare olarak yeterli görünmesine rağmen izinsiz bölümler, kayıtsız tadilatlar veya mevcut kişi sayısının yüksek olması nedeniyle konut uygunluk belgesi alınamayabilir.

Bu nedenle aile birleşimi planlanırken kira sözleşmesi yapılmadan önce konutun yalnızca başvurucunun mevcut yaşamına değil, gelecek bütün aile bireylerinin sayısına uygun olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Nulla Osta Başvurusu Nasıl Yapılır?

Aile birleşimi sürecinin ilk aşaması, İtalya’da yaşayan kişinin İçişleri Bakanlığının hizmet portalı üzerinden çevrim içi nulla osta başvurusu yapmasıdır. Başvuru, kişinin ikamet ettiği ilin Prefettura bünyesindeki Sportello Unico per l’Immigrazione birimine iletilir.

Başvuruda oturum izni, pasaport, gelir belgeleri, konut uygunluk belgesi, kira veya tapu belgesi ve aile üyesine ilişkin kimlik bilgileri sunulur. Sportello Unico, başvurucuyu belgelerin asıllarını göstermek ve doğrulatmak üzere randevuya çağırabilir. (İntegrasyon Migranti)

2026 itibarıyla nulla osta başvurusunun sonuçlandırılması için kanunda öngörülen süre 150 gündür. Onaylanan belge elektronik ortamda ilgili İtalyan konsolosluğuna gönderilir ve düzenlendiği tarihten itibaren altı ay içinde vize başvurusunda kullanılmalıdır. (İntegrasyon Migranti)

150 günlük süre azami kanuni işlem süresini ifade etmekle birlikte, ek belge istenmesi, konut incelemesinin gecikmesi veya aile bağının araştırılması hâlinde süreç uzayabilir.

Türkiye’den Aile Birleşimi Vizesi Başvurusu

Nulla osta alındıktan sonra Türkiye’de bulunan aile üyesi, ikamet yerine göre yetkili İtalyan dış temsilciliğine ulusal D tipi aile nedenleri vizesi için başvurur.

2026 yılı Türkiye belge listesinde ulusal vize formu, biyometrik fotoğraf, geçerli pasaport, kimlik kartı, barkodlu tarihçeli yerleşim yeri belgesi, aile durum belgesi, nulla osta fotokopisi ve İtalya’da yaşayan aile üyesinin oturum kartı istenmektedir. Aile bağını gösteren evlilik, doğum ve nüfus belgelerinin de dosyaya eklenmesi gerekir.

Eş başvurularında uluslararası evlenme kayıt örneği olan Formül B kullanılabilir. Küçük çocuk başvurularında doğum belgesi, aile nüfus kaydı ve gerekli hâllerde diğer ebeveynin noter onaylı ve apostilli muvafakatnamesi sunulmalıdır. Boşanmış ebeveynlerde velayet kararı ve çocuğun İtalya’ya yerleşmesine izin verildiğini gösteren belgeler önem taşır.

Anne-baba başvurularında düzenli para transferleri, SGK kayıtları, banka hareketleri, emeklilik belgeleri ve Türkiye’de başka çocuk bulunmadığını gösteren kayıtlar talep edilebilir. 65 yaşın üzerindeki ebeveynin başka çocukları varsa, bu çocukların ciddi sağlık nedenleriyle anne veya babaya bakamadığının belgelenmesi gerekir.

Türkiye’den alınan belgelerin niteliğine göre apostil ve İtalyanca tercüme işlemleri yapılmalıdır. Belgelerdeki isim, soyadı, doğum tarihi veya medeni durum farklılıkları başvuru öncesinde giderilmelidir.

Konsolosluk aile bağını gösteren belgelerin gerçekliğini inceler ve vize başvurusunu kural olarak 30 gün içinde sonuçlandırır. Resmî belgelere ulaşılamaması veya kayıtların güvenilir bulunmaması hâlinde DNA incelemesi dâhil ek araştırmalar yapılabilir. (İntegrasyon Migranti)

İtalya’ya Girişten Sonra Yapılacak İşlemler

Aile birleşimi vizesini alan kişi İtalya’ya girdikten sonra sekiz gün içinde aile nedenlerine dayalı oturum izni başvurusunu başlatmalıdır. Oturum izninin süresi, kural olarak aile birleşimini sağlayan kişinin oturum izniyle aynı olur. (Migration and Home Affairs)

İtalya’da yaşayan kişinin ayrıca aile üyesinin konutta kalmaya başlamasından itibaren 48 saat içinde kamu güvenliği makamına konaklama bildirimi yapması gerekir. (İntegrasyon Migranti)

Aile oturum izni sahibine İtalya’da çalışma, eğitim ve mesleki eğitim programlarına katılma hakkı sağlar. Dolayısıyla aile birleşimiyle gelen eşin ayrıca bağımsız bir çalışma vizesi alması gerekmez. (Migration and Home Affairs)

Evliliğin sona ermesi, hukuki ayrılık veya İtalya’daki aile üyesinin ölümü hâlinde oturum izninin durumu somut olaya göre değerlendirilir. Belirli şartlarla aile izninin çalışma, serbest çalışma veya öğrenci oturumuna dönüştürülmesi mümkün olabilir.

İtalyan veya AB Vatandaşının Ailesi İçin Süreç

İtalya’da yaşayan kişi İtalyan veya başka bir Avrupa Birliği ülkesi vatandaşıysa, üçüncü ülke vatandaşlarına uygulanan klasik nulla osta sistemi geçerli değildir.

1 Haziran 2024’ten itibaren İtalya’ya kalıcı olarak yerleşecek İtalyan veya AB vatandaşı aile üyeleri için kısa süreli turistik Schengen vizesi yerine 365 gün geçerli ulusal aile nedenleri vizesi düzenlenmektedir. Aile üyesi İtalya’ya girdikten sonra sekiz gün içinde Questura nezdinde aile ikamet kartı veya uygun oturum belgesi başvurusunu yapmalıdır. (ambabudhabi.esteri.it)

Bu başvurularda evlilik veya aile bağının gerçekliği, AB vatandaşının İtalya’da fiilen yaşaması ve aile üyesinin kendisine katılma amacı özellikle incelenir.

Ret Kararına Karşı Hukuki Yollar

Gelir yetersizliği, uygun konut bulunmaması, iki yıllık ikamet şartının tamamlanmaması, aile bağının ispatlanamaması veya belgelerin güvenilir bulunmaması nedeniyle nulla osta ya da vize talebi reddedilebilir.

Nulla osta talebinin reddedilmesine karşı, İtalya’da yaşayan başvurucunun ikamet ettiği yerdeki görevli hukuk mahkemesine başvurulabilir. Aile birleşimi uyuşmazlıkları aile hayatına saygı hakkıyla bağlantılı olduğundan ret kararında aile bağlarının gerçekliği, İtalya’daki ikamet süresi, köken ülkeyle ilişkiler ve çocukların üstün yararı birlikte değerlendirilmelidir. (İntegrasyon Migranti)

Ret kararının gerekçesi ile tebliğ tarihi önemlidir. Eksik belge nedeniyle oluşan bir sorunla gelir veya konut şartının hiç karşılanmaması aynı hukuki stratejiyle ele alınamaz. Bu nedenle yeniden başvuru ile dava yolu arasında dosyanın içeriğine göre tercih yapılmalıdır.

Sık Yapılan Hatalar

Başvurularda en sık karşılaşılan hata, evlilik belgesinin bulunmasının tek başına yeterli olduğunun düşünülmesidir. Oysa eş için yapılacak başvuruda iki yıllık kesintisiz ikamet, gelir ve konut şartlarının ayrıca sağlanması gerekir.

Gelir hesabında net maaş ile vergilendirilebilir yıllık gelirin karıştırılması, eski tarihli veya mevcut aile büyüklüğüne uygun olmayan konut belgesi sunulması, kira sözleşmesinin tescil edilmemesi ve çocuk için gerekli muvafakatin alınmaması diğer önemli sorunlardır.

Anne-baba başvurularında bağımlılığın yalnızca bir defalık para transferleriyle gösterilmeye çalışılması veya Türkiye’de başka çocukların bulunduğunun gizlenmesi ret riskini artırır. Bağımlılık ilişkisinin düzenli para gönderimleri, gelir yokluğu, sağlık durumu ve banka hareketleriyle bütünlüklü biçimde ispatlanması gerekir.

Sonuç

İtalya’da aile birleşimi yoluyla oturum izni, yasal olarak ikamet eden yabancıların eşleri, küçük çocukları, ağır sağlık problemi bulunan bağımlı yetişkin çocukları ve sınırlı koşullarda anne-babalarıyla birlikte yaşamalarına imkân sağlar.

2026 yılında eş, bağımlı yetişkin çocuk ve anne-baba başvurularında genel olarak en az iki yıllık kesintisiz yasal ikamet şartı uygulanmaktadır. Küçük çocuklar bu bekleme şartının dışında tutulmaktadır. Başvurucunun ayrıca 2026 sosyal yardım tutarı üzerinden hesaplanan yeterli yıllık geliri ve aile nüfusuna uygun bir konutu bulunmalıdır.

Süreç, İtalya’da çevrim içi nulla osta başvurusu, Türkiye’de ulusal D tipi vize başvurusu ve İtalya’ya girişten sonra aile oturum izni olmak üzere üç aşamada yürütülür. Gelir, konut ve aile bağına ilişkin belgelerin birbiriyle uyumlu hazırlanması; apostil, tercüme, velayet ve muvafakat işlemlerinin başvurudan önce tamamlanması önem taşır.