Doktorun Yanlış İlaç Yazması Nedeniyle Zarar Oluşursa Kim Sorumludur? Yanlış Reçete ve Tazminat Hakları
Doktorun yanlış ilaç yazması, hastaya uygun olmayan ilaç reçete etmesi veya ilaç dozunu hatalı belirlemesi nedeniyle zarar meydana gelirse, hukuki şartların oluşmasına bağlı olarak maddi ve manevi tazminat talep edilebilir. Yanlış ilaç kullanımından kaynaklanan zararların sorumluluğu, hatanın hangi aşamada ve kim tarafından gerçekleştirildiğine göre belirlenir.
Türkiye’de hastalar çeşitli sağlık sorunları nedeniyle devlet hastanelerine, özel hastanelere ve aile hekimlerine başvurmaktadır. Muayene sonrasında doktorlar tarafından düzenlenen reçeteler, tedavi sürecinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır.
Ancak bazı durumlarda hastaya yanlış ilaç yazılması, uygun olmayan doz önerilmesi, hastanın bilinen alerjilerinin dikkate alınmaması veya başka ilaçlarla tehlikeli etkileşimlerin göz ardı edilmesi ciddi sağlık sorunlarına neden olabilmektedir.
Örneğin kan sulandırıcı ilaç kullanan bir hastaya, mevcut tedavisi dikkate alınmadan riskli bir ilaç reçete edilmesi sonucu kanama meydana gelebilir. Benzer şekilde böbrek fonksiyonları bozulmuş hastaya uygun olmayan dozda ilaç verilmesi ciddi zararlar doğurabilir.
Peki, doktor yanlış ilaç yazarsa ne yapılır? Yanlış ilaç nedeniyle hastaneye kaldırılan kişi tazminat alabilir mi? Eczacı yanlış ilaç verirse kim sorumlu olur? İlaç alerjisi doktor hatası sayılır mı?
Doktorun Yanlış İlaç Yazması Hukuken Ne Anlama Gelir?
Yanlış ilaç yazılması, hastanın mevcut sağlık durumu ve tıbbi ihtiyaçları dikkate alındığında uygun olmayan ilacın reçete edilmesi veya ilaç tedavisinin tıbbi standartlara aykırı biçimde düzenlenmesidir.
Ancak reçete edilen ilacın beklenen tedavi sonucunu sağlamaması, her durumda doktorun yanlış ilaç yazdığı anlamına gelmez.
Hekimin sorumluluğu değerlendirilirken hastanın hastalığına uygun ilaç seçilip seçilmediği, dozun doğru belirlenip belirlenmediği ve ilaç kullanımının risklerinin değerlendirilip değerlendirilmediği incelenir.
Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 14. maddesine göre sağlık personeli, hastanın durumunun gerektirdiği tıbbi özeni göstermekle yükümlüdür.
Aynı Yönetmeliğin 15. maddesi kapsamında hastaya kullanılacak ilaçların önemli özellikleri hakkında bilgi verilmesi gerekir.
Bu nedenle hastanın mevcut hastalıklarının, kullandığı ilaçların ve bilinen alerjilerinin dikkate alınmadan ilaç tedavisi düzenlenmesi, somut olayın şartlarına göre tıbbi uygulama hatası oluşturabilir.
Hangi Durumlarda Yanlış İlaç Yazılması Doktor Hatası Sayılır?
Yanlış ilaç reçete edilmesi farklı şekillerde ortaya çıkabilir.
1. Hastalığa uygun olmayan ilaç reçete edilmesi
Hastaya konulan tanıya veya mevcut tıbbi durumuna uygun olmayan bir ilacın reçete edilmesi, tıbbi standartlara aykırılık oluşturabilir.
Örneğin hastanın önemli klinik özellikleri değerlendirilmeden uygun olmayan ilaç tedavisi başlatılması nedeniyle sağlık durumunun ağırlaşması halinde doktorun sorumluluğu araştırılabilir.
2. Yanlış ilaç dozu yazılması
Doktorun ilacın dozunu belirlerken hastanın yaşını, kilosunu, organ fonksiyonlarını veya diğer tıbbi özelliklerini gerektiği şekilde değerlendirmemesi nedeniyle zarar meydana gelebilir.
Özellikle çocuk hastalarda ve böbrek veya karaciğer fonksiyon bozukluğu bulunan kişilerde uygun dozun belirlenmesi büyük önem taşımaktadır.
Yanlış doz nedeniyle zehirlenme, organ hasarı veya başka ciddi sağlık sorunları meydana gelmesi halinde tıbbi malpraktis iddiası gündeme gelebilir.
3. Hastanın bilinen ilaç alerjisinin dikkate alınmaması
Hastanın belirli bir ilaca karşı alerjisinin bulunduğu sağlık kayıtlarında yer aldığı veya doktora açıkça bildirildiği halde gerekli değerlendirme yapılmadan aynı ilacın reçete edilmesi hukuki sorumluluk doğurabilir.
Örneğin belirli bir antibiyotiğe karşı ciddi alerji geçmişi bulunan hastaya bu durum dikkate alınmadan ilgili ilacın verilmesi sonucunda ağır reaksiyon gelişmesi halinde olay incelenebilir.
Ancak hastanın daha önce bilinmeyen bir alerji nedeniyle beklenmedik reaksiyon yaşaması, tek başına doktorun kusurlu olduğunu göstermez.
4. İlaç etkileşimlerinin değerlendirilmemesi
Bazı ilaçların birlikte kullanılması ciddi sağlık riskleri oluşturabilir.
Bu nedenle yeni ilaç reçete edilirken hastanın mevcut ilaç tedavisinin, bilinen etkileşimlerin ve tıbbi risklerin gerektiği şekilde değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
Örneğin belirli ilaçların birlikte kullanılması nedeniyle ağır kanama veya başka ciddi zararlar meydana gelmişse etkileşim riskinin öngörülebilir olup olmadığı araştırılabilir.
5. Çocuğa yanlış ilaç veya doz yazılması
Çocuklarda ilaç tedavisi, yaşa, kiloya ve klinik özelliklere göre özel değerlendirme gerektirebilir.
Özellikle pediatrik hastalara yetişkin dozu reçete edilmesi veya gerekli doz hesaplamasının hatalı yapılması sonucu zarar meydana gelmesi halinde doktorun sorumluluğu gündeme gelebilir.
6. Hamilelikte uygun olmayan ilaç yazılması
Gebelik döneminde ilaç kullanımı, anne ve bebeğin sağlık durumu bakımından özel dikkat gerektirmektedir.
Hamilelik durumunun dikkate alınmaması veya gebelik açısından önemli ilaç risklerinin tıbbi standartlara aykırı biçimde değerlendirilmesi nedeniyle zarar meydana gelirse hukuki sorumluluk araştırılabilir.
Ancak gebelikte her ilaç kullanımının hatalı olduğu söylenemez. Tedavinin gerekliliği, alternatifleri ve risk-yarar dengesi değerlendirilmelidir.
Doktor Yanlış İlaç Yazarsa Kim Sorumlu Olur?
Yanlış ilaç nedeniyle meydana gelen zarardan kimin sorumlu olacağı, hatanın meydana geldiği aşamaya göre belirlenir.
Hata reçetenin düzenlenmesi sırasında ortaya çıkmışsa reçeteyi hazırlayan hekimin mesleki özen yükümlülüğü incelenir.
Ancak doktorun doğru ilaç yazmasına rağmen eczanede farklı bir ilaç verilmişse eczacının sorumluluğu gündeme gelebilir.
Benzer şekilde doğru reçete edilen ilaç hastanede yanlış dozda veya yanlış kişiye uygulanmışsa ilacı uygulayan sağlık personelinin ve sağlık kuruluşunun sorumluluğu değerlendirilebilir.
Birden fazla kişinin aynı zararın meydana gelmesine hukuken sorumluluk doğuracak biçimde katkıda bulunması halinde, şartları oluştuğunda birlikte sorumluluk söz konusu olabilir.
Bu nedenle yanlış ilaç nedeniyle tazminat talep edilmeden önce reçetenin, eczaneden teslim edilen ilacın ve fiilen uygulanan tedavinin karşılaştırılması gerekir.
Eczacı Yanlış İlaç Verirse Doktor mu, Eczacı mı Sorumlu Olur?
Doktorun reçetede doğru ilacı yazmasına rağmen eczanede yanlış ilaç verilmesi durumunda eczacının hukuki sorumluluğu gündeme gelebilir.
6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun’un 25. maddesi, eczanede hazırlanan reçeteler ve reçete içeriğindeki şüpheli durumlar bakımından eczacının yükümlülüklerini düzenlemektedir.
Eczacının reçetede yazan ilaçla ilgili açık bir hata veya tehlike şüphesi bulunduğunda gerekli mesleki özeni göstermesi gerekir.
Örneğin reçetede yazılan ilaçtan farklı bir etken madde içeren ürünün yanlışlıkla hastaya verilmesi ve bunun sonucunda zarar meydana gelmesi halinde eczacının sorumluluğu araştırılabilir.
Ancak mevzuata uygun eşdeğer ilaç verilmesi, kendiliğinden yanlış ilaç teslimi anlamına gelmez.
Ayrıca doktorun okunaksız veya hatalı reçete düzenlemesi ve eczacının da gerekli kontrolü yapmaması gibi olaylarda birden fazla kişinin sorumluluğu gündeme gelebilir.
Hastanede Hemşire Yanlış İlaç Uygularsa Kim Sorumlu Olur?
Hastanelerde ilaç uygulama süreci yalnızca doktorun reçete düzenlemesiyle sınırlı değildir.
Hekim tarafından hazırlanan tedavi planının doğru hastaya, doğru ilaçla, doğru dozda ve uygun uygulama yoluyla gerçekleştirilmesi gerekir.
Sağlık Bakanlığının sağlıkta kalite standartları kapsamında ilaç adı, doz, uygulama yolu, zaman ve uygulamayı gerçekleştiren personele ilişkin bilgilerin kaydedilmesi öngörülmektedir.
Örneğin bir hastaya başka bir hastaya ait ilacın uygulanması veya reçetede belirtilenden farklı dozda enjeksiyon yapılması nedeniyle zarar meydana gelirse ilacı uygulayan sağlık personelinin sorumluluğu araştırılabilir.
Ayrıca hastanenin ilaç güvenliği, personel organizasyonu, denetim ve kayıt tutma yükümlülükleri de değerlendirilir.
İlaç Yan Etkisi Yaşanması Doktor Hatası mıdır?
Hayır. İlaç kullanımı sonrasında ortaya çıkan her yan etki doktor hatası anlamına gelmez.
Bazı ilaçlar doğru şekilde reçete edilip uygun dozda kullanılsa bile beklenmeyen yan etkilere neden olabilir.
Bu nedenle ilacın yan etki göstermesi ile yanlış ilaç reçete edilmesi birbirinden farklıdır.
Ancak doktorun öngörülebilir ciddi riskleri değerlendirmemesi, bilinen alerjileri dikkate almaması veya hastayı önemli riskler hakkında yeterince bilgilendirmemesi halinde hukuki sorumluluk gündeme gelebilir.
Ayrıca yan etki geliştikten sonra gerekli tıbbi müdahalenin geciktirilmesi de ayrı bir tıbbi uygulama hatası oluşturabilir.
Örneğin hastanın ilaca bağlı ciddi alerjik reaksiyon geçirmesine rağmen gerekli müdahalenin zamanında yapılmaması durumunda tedavi süreci bir bütün olarak değerlendirilmelidir.
Doktor Yanlış İlaç Yazdıysa Hasta İlk Olarak Ne Yapmalıdır?
Yanlış ilaç kullanımı nedeniyle zarar gördüğünü düşünen kişinin öncelikle sağlık durumunun değerlendirilmesini sağlaması gerekir.
Özellikle nefes darlığı, bilinç değişikliği, ağır alerjik reaksiyon veya ciddi zehirlenme belirtileri bulunuyorsa acil tıbbi yardım alınmalıdır.
Hasta, reçetede hata bulunduğundan şüpheleniyorsa ilacı reçete eden hekim veya başka bir yetkili sağlık uzmanıyla gecikmeden iletişime geçmelidir. Özellikle bazı ilaçların aniden bırakılması da riskli olabileceğinden tedaviyi kendi kendine değiştirmemelidir.
Sağlık durumu güvence altına alındıktan sonra aşağıdaki işlemler önem taşımaktadır:
- Reçete ve e-reçete bilgilerinin saklanması.
- İlaç kutusunun ve ambalaj bilgilerinin muhafaza edilmesi.
- Eczane ilaç teslim kayıtlarının temin edilmesi.
- İlaç nedeniyle yapılan acil servis başvurularının belgelenmesi.
- Tahlil sonuçları ve epikriz raporlarının alınması.
- Oluşan zararın ve tedavi giderlerinin kaydedilmesi.
- İlgili hukuki başvuru sürelerinin değerlendirilmesi.
Doktorun Yanlış İlaç Yazdığı Nasıl İspatlanır?
Yanlış ilaç nedeniyle açılacak tazminat davalarında ispat, önemli ölçüde tıbbi kayıtların karşılaştırılmasına dayanmaktadır.
Öncelikle hastaya hangi tanıyla hangi ilacın reçete edildiği belirlenmelidir.
Ardından ilacın hastanın tıbbi durumuna uygun olup olmadığı, dozunun doğru belirlenip belirlenmediği ve mevcut diğer ilaçlarla etkileşim risklerinin dikkate alınıp alınmadığı araştırılmalıdır.
Özellikle şu belgeler önem taşımaktadır:
- E-reçete ve reçete kayıtları.
- Hastanın muayene belgeleri.
- e-Nabız ilaç ve tedavi geçmişi.
- Eczane ilaç teslim kayıtları.
- İlaç kutusu, ambalajı ve varsa seri numarası.
- İlacın kullanıldığı tarihlere ilişkin bilgiler.
- Acil servis ve hastane başvuru kayıtları.
- Laboratuvar, biyokimya ve diğer tetkik sonuçları.
- Epikriz raporları.
- Yoğun bakım ve ilaç uygulama kayıtları.
- Kalıcı zarar varsa sağlık kurulu veya maluliyet raporları.
Bu belgeler üzerinden ilacın gerçekten yanlış reçete edilip edilmediği ve meydana gelen zararın ilaç tedavisiyle bağlantısı değerlendirilir.
Doktor Hatası İddiasında Bilirkişi Raporu Neden Önemlidir?
Yanlış ilaç reçete edilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararın değerlendirilmesi çoğunlukla tıbbi uzmanlık gerektirir.
Bu nedenle mahkemeler, olayın niteliğine göre ilgili uzmanlık alanlarından bilirkişi raporu alınmasına karar verebilir.
Örneğin ilaç etkileşimi nedeniyle ağır kanama meydana geldiği iddiasında hastanın kullandığı bütün ilaçlar, reçete edilen yeni ilaç, mevcut hastalıkları ve laboratuvar bulguları incelenmelidir.
Bilirkişi değerlendirmesinde özellikle şu hususlar araştırılmalıdır:
- İlacın hastanın hastalığına uygun olup olmadığı.
- Dozun hastanın tıbbi özelliklerine uygun belirlenip belirlenmediği.
- Bilinen alerji veya etkileşim risklerinin dikkate alınıp alınmadığı.
- İlacın kullanımına ilişkin gerekli bilgilendirmenin yapılıp yapılmadığı.
- İlaç sonrası ortaya çıkan reaksiyona uygun müdahale edilip edilmediği.
- Meydana gelen zarar ile reçete veya uygulama hatası arasında nedensellik bağı bulunup bulunmadığı.
Eksik veya çelişkili bilirkişi raporlarına karşı ilgili usul hükümleri çerçevesinde itiraz edilebilir.
Doktorun Yanlış İlaç Yazması Nedeniyle Tazminat Alınabilir mi?
Yanlış reçete veya ilaç doz hatası nedeniyle hukuken tazmin edilebilir zarar meydana gelmişse, gerekli şartların oluşmasına bağlı olarak maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 54. maddesi, bedensel zararlar nedeniyle talep edilebilecek maddi tazminat kalemlerini düzenlemektedir.
Bu kapsamda özellikle tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılmasından kaynaklanan zararlar gündeme gelebilir.
Örneğin yanlış ilaç nedeniyle böbrek hasarı meydana gelen ve uzun süre tedavi görmek zorunda kalan hastanın sağlık harcamaları ile çalışma gücü kaybı değerlendirilerek maddi tazminat hesabı yapılabilir.
Ayrıca TBK m.56 kapsamında bedensel bütünlüğün ihlali nedeniyle manevi tazminat talep edilmesi mümkündür.
Ancak her yanlış reçete olayında otomatik olarak tazminata hükmedilmez. Hukuki sorumluluğun şartlarının bulunması gerekir.
Yanlış İlaç Nedeniyle Ne Kadar Tazminat Alınabilir?
Yanlış ilaç yazılması veya uygulanması nedeniyle ödenecek tazminat için sabit bir miktar bulunmamaktadır.
Tazminat tutarı, meydana gelen zararın niteliğine ve hastanın bireysel koşullarına göre belirlenir.
Özellikle geçici sağlık sorunlarıyla sonuçlanan olaylarla kalıcı organ hasarı veya çalışma gücü kaybına neden olan olaylar arasında önemli farklılıklar bulunabilir.
Maddi tazminat hesabında tedavi giderleri, gelir kaybı, kalıcı maluliyet, yaş, bakım ihtiyacı ve diğer ekonomik zararlar değerlendirilir.
Manevi tazminatta ise bedensel zararın ağırlığı, olayın koşulları ve hakkaniyet ilkeleri önem taşımaktadır.
Dolayısıyla yalnızca yanlış ilaç yazıldığının ileri sürülmesiyle belirli bir tazminat miktarı hesaplanamaz.
Yanlış İlaç Nedeniyle Ölüm Gerçekleşirse Yakınları Tazminat Alabilir mi?
Yanlış ilaç reçete edilmesi, hatalı doz uygulanması veya gerekli ilaç güvenliği önlemlerinin alınmaması nedeniyle hastanın hayatını kaybetmesi halinde, hukuki şartların oluşmasına bağlı olarak yakınlarının tazminat talepleri gündeme gelebilir.
Özellikle ölüm ile ilaç uygulaması arasında hukuken gerekli nedensellik bağının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
Bu kapsamda destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze giderleri ve manevi tazminat talepleri değerlendirilebilir.
Ancak ölümün ilaç kullanımından sonra gerçekleşmiş olması, tek başına ölümün ilaçtan kaynaklandığının ispatlandığı anlamına gelmez.
Bu nedenle otopsi, hastane kayıtları, patoloji sonuçları, toksikolojik değerlendirmeler ve uzman bilirkişi raporları somut olayda önem taşıyabilir.
Devlet Hastanesinde Doktor Yanlış İlaç Yazarsa Kime Dava Açılır?
Devlet hastanesinde gerçekleştirilen teşhis ve tedavi hizmeti, kural olarak kamu hizmetidir.
Bu nedenle sağlık hizmetinin kusurlu yürütülmesi nedeniyle zarar meydana gelmesi halinde ilgili kamu idaresinin hukuki sorumluluğu gündeme gelebilir.
Anayasa’nın 125. maddesi gereğince idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlüdür.
Sağlık Bakanlığına bağlı devlet hastanesinde yanlış reçete nedeniyle zarar meydana gelmişse, kamu hizmetinin yürütülmesinden kaynaklanan tazminat talepleri bakımından kural olarak Sağlık Bakanlığına karşı idari yargıda tam yargı davası açılması söz konusu olabilir.
Kamu üniversitesi hastanelerinde ise ilgili üniversitenin hukuki sorumluluğu değerlendirilebilir.
Davanın doğrudan doktora mı yoksa kamu idaresine mi yöneltileceği konusunda kamu hizmeti kaynaklı sorumluluk ile kişisel kusur ayrımı önem taşımaktadır.
Özel Hastanede Doktor Yanlış İlaç Yazarsa Kime Dava Açılır?
Özel hastanede görev yapan doktorun yanlış ilaç reçete etmesi nedeniyle zarar meydana gelmesi halinde hastanenin ve hekimin hukuki sorumluluğu gündeme gelebilir.
Özel hastane ile hasta arasındaki hukuki ilişki çoğu durumda sözleşme ve tüketici hukuku kapsamında değerlendirilmektedir.
Bu nedenle özel hastaneden kaynaklanan ve tüketici işlemi niteliği taşıyan tıbbi malpraktis uyuşmazlıklarında kural olarak tüketici mahkemesi görevli olabilir.
Ancak davanın yalnızca doktora yöneltilmesi, taraflar arasında farklı hukuki ilişkilerin bulunması veya sorumluluğun başka bir hukuki nedene dayanması halinde görevli mahkemenin ayrıca belirlenmesi gerekir.
Tüketici mahkemesinde görülecek uyuşmazlıklarda kanuni istisnalar saklı kalmak üzere dava şartı arabuluculuk hükümleri uygulanmaktadır.
Aile Hekimi Yanlış İlaç Yazarsa Tazminat Davası Açılabilir mi?
Aile hekimleri tarafından düzenlenen reçeteler de tıbbi özen yükümlülüğü kapsamında değerlendirilir.
Örneğin aile hekiminin hastanın bilinen sağlık sorunlarını veya ilaç alerjilerini gerektiği şekilde değerlendirmemesi nedeniyle zarar meydana gelmişse hukuki sorumluluk araştırılabilir.
Ancak aile hekimliği hizmetinin yürütülme şekli ve ilgili hekimin hukuki statüsü, sorumluluğun kime yöneltileceğinin belirlenmesinde önem taşır.
Bu nedenle aile hekimine veya ilgili idareye karşı dava açılmadan önce hukuki ilişkinin niteliği değerlendirilmelidir.
Doktorun Yanlış İlaç Yazması Suç mudur?
Doktorun yanlış ilaç reçete etmesi her durumda suç oluşturmaz.
Ancak tıbbi standartlara aykırı şekilde ilaç reçete edilmesi nedeniyle hastanın yaralanması veya hayatını kaybetmesi halinde Türk Ceza Kanunu kapsamında cezai sorumluluk gündeme gelebilir.
Özellikle TCK m.89’da düzenlenen taksirle yaralama ve m.85’te düzenlenen taksirle öldürme hükümleri somut olayın koşullarına göre değerlendirilebilir.
Bununla birlikte cezai sorumluluğun doğması için ilgili suçun kanuni unsurlarının bulunması gerekir.
Sağlık meslek mensuplarının mesleki faaliyetleri kapsamında gerçekleştirdikleri teşhis ve tedavi işlemlerinden kaynaklanan belirli soruşturmalarda 3359 sayılı Kanun’un Ek 18. maddesi uyarınca özel soruşturma izni usulleri uygulanmaktadır.
Bu nedenle Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması ile tazminat davası açılması birbirinden farklı hukuki süreçlerdir.
Yanlış İlaç Yazılması Nereye Şikâyet Edilir?
Doktorun yanlış ilaç yazması nedeniyle zarar gördüğünü düşünen kişiler olayın niteliğine göre farklı mercilere başvurabilir.
Öncelikle ilgili hastanenin yönetimine ve İl Sağlık Müdürlüğüne başvuru yapılabilir.
Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi olan ALO 184 SABİM üzerinden de sağlık hizmetiyle ilgili şikâyet iletilebilir.
Ancak Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 42/C maddesi gereğince tıbbi hata iddiaları Hasta Hakları Kurulları tarafından değerlendirilmez.
Bu nedenle yanlış ilaç reçete edilmesi şeklindeki teknik malpraktis iddialarının yetkili idari veya adli inceleme mekanizmalarına yöneltilmesi gerekir.
İlaç kullanımına bağlı şüpheli yan etkiler ayrıca Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun farmakovijilans sistemi üzerinden bildirilebilir.
Bu bildirim, ilacın güvenliğinin izlenmesini amaçlar; tazminat talebinin veya suç duyurusunun yerine geçmez.
Doktorun Yanlış İlaç Yazması Nedeniyle Dava Açma Süresi Ne Kadardır?
Yanlış ilaç nedeniyle açılacak tazminat davalarında uygulanacak süreler, sağlık hizmetinin sunulduğu kuruma ve uyuşmazlığın hukuki niteliğine göre değişebilir.
Devlet hastanesinde dava açma süresi
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 13. maddesi kapsamında idari eylemler nedeniyle zarar gören kişilerin kural olarak eylemi öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her durumda eylem tarihinden itibaren beş yıl içerisinde ilgili idareye başvurmaları gerekir.
İdarenin başvuruyu reddetmesi veya 30 gün içerisinde cevap vermemesi halinde genel dava açma süresi gündeme gelir.
Ancak zararın ve idari eylemle bağlantısının sonradan öğrenildiği durumlarda süre başlangıcı ayrıca değerlendirilmelidir.
Özel hastanede dava açma süresi
Özel hastane veya doktor aleyhine ileri sürülen tazminat taleplerinde zamanaşımı, taraflar arasındaki sözleşmeye ve sorumluluğun hukuki dayanağına göre değişebilir.
Vekâlet sözleşmesine dayalı bazı doktor hatası uyuşmazlıklarında TBK m.147/5 uyarınca beş yıllık zamanaşımı uygulanmaktadır.
Haksız fiile dayalı taleplerde ise TBK m.72 kapsamındaki süreler gündeme gelebilir.
Bu nedenle bütün yanlış ilaç tazminat davaları için tek bir zamanaşımı süresi bulunduğu varsayılmamalıdır.
Doktorun Yanlış İlaç Yazması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Doktor bana yanlış ilaç yazdı, ne yapmalıyım?
Öncelikle gerekli tıbbi değerlendirmeyi yaptırmalı, reçete ve ilaç kayıtlarını saklamalı, zarar oluşmuşsa ilgili tıbbi belgeleri temin etmelisiniz. Hukuki başvuru seçenekleri olayın niteliğine göre değerlendirilmelidir.
Doktor yanlış ilaç yazarsa tazminat alınabilir mi?
Yanlış reçete nedeniyle hukuken tazmin edilebilir zarar meydana gelmişse ve diğer sorumluluk şartları oluşmuşsa maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.
Yanlış ilaç yazılması doktor hatası mıdır?
Hastanın tıbbi durumuna uygun olmayan ilacın mesleki standartlara aykırı şekilde reçete edilmesi doktor hatası oluşturabilir. Ancak her ilaç yan etkisi veya başarısız tedavi malpraktis anlamına gelmez.
Doktor yanlış doz ilaç yazarsa kim sorumlu olur?
Doz belirleme hatasının doktordan kaynaklandığı durumlarda hekimin sorumluluğu gündeme gelebilir. İlacın eczanede yanlış hazırlanması veya sağlık personeli tarafından yanlış uygulanması halinde başka kişilerin sorumluluğu da söz konusu olabilir.
Eczacı yanlış ilaç verirse dava açılabilir mi?
Yanlış ilaç teslimi nedeniyle hukuken tazmin edilebilir zarar meydana gelmişse, şartları oluştuğunda eczacı veya ilgili sorumlular aleyhine tazminat talep edilebilir.
İlaç alerjisi nedeniyle hastaneye kaldırıldım, tazminat alabilir miyim?
Alerjik reaksiyonun meydana gelmesi tek başına doktor hatası anlamına gelmez. Ancak bilinen alerjinin dikkate alınmaması veya gerekli tıbbi müdahalenin geciktirilmesi gibi durumlarda sorumluluk araştırılabilir.
Doktor yanlış ilaç yazdı ama zarar görmedim, tazminat alabilir miyim?
Sırf yanlış ilaç reçete edilmiş olması, hukuken tazmin edilebilir bir zarar bulunmadan otomatik olarak tazminat hakkı doğurmaz. Ancak mesleki yükümlülüklerin ihlaline ilişkin şikâyet hakkı ayrıca değerlendirilebilir.
Yanlış ilaç nedeniyle böbrek veya karaciğer hasarı oluşursa tazminat alınabilir mi?
Organ hasarının hukuken sorumluluk doğuran bir ilaç hatasından kaynaklandığı belirlenirse, tedavi giderleri, çalışma gücü kaybı ve diğer zararlar bakımından tazminat talep edilebilir.
Doktorun yanlış ilaç yazdığını nasıl kanıtlarım?
Reçete kayıtları, ilaç teslim belgeleri, hastane kayıtları, laboratuvar sonuçları ve bilirkişi raporları aracılığıyla ilaç tedavisinin tıbbi standartlara uygun olup olmadığı araştırılabilir.
Doktor yanlış ilaç yazarsa savcılığa şikâyet edebilir miyim?
Fiilin suç oluşturduğu düşünülüyorsa Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilir. Ancak cezai sorumluluğun oluşması, kanuni şartların ve ilgili soruşturma usullerinin değerlendirilmesine bağlıdır.
Sonuç: Yanlış İlaç Nedeniyle Zarar Gören Hastaların Hukuki Başvuru Hakları Bulunmaktadır
Doktorun yanlış ilaç reçete etmesi, ilaç dozunu hatalı belirlemesi veya hastanın bilinen sağlık risklerini dikkate almaması nedeniyle zarar meydana gelmesi önemli hukuki sonuçlar doğurabilir.
Özellikle ağır alerjik reaksiyon, zehirlenme, organ hasarı, kalıcı sakatlık veya ölümle sonuçlanan olaylarda tıbbi malpraktis ve tazminat sorumluluğu araştırılabilir.
Ancak her ilaç yan etkisi doktor hatası olarak kabul edilmez. Reçetenin tıbbi standartlara uygunluğu, hastanın önceden bilinen sağlık sorunları ve zarar ile ilaç tedavisi arasındaki nedensellik bağı birlikte değerlendirilmelidir.
Ayrıca zararın reçete hatasından mı, eczanede yanlış ilaç verilmesinden mi yoksa hastanede yanlış uygulama yapılmasından mı kaynaklandığının belirlenmesi önemlidir.
Hukuki sorumluluk şartlarının oluşması halinde maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.
FBC Hukuk Bürosu, sağlık hukuku, doktor hatası, yanlış ilaç reçete edilmesi, ilaç doz hatası, eczacı sorumluluğu ve tıbbi malpraktis uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.
Av. Ferhat Küle – FBC Hukuk Bürosu