İskoçya’da Girişimci Vizesi: 2026 Güncel Hukuki Rehber, Şartlar, Başvuru Süreci ve Kalıcı Oturuma Giden Yol

İskoçya’da girişimci vizesi nasıl alınır? 2026 itibarıyla Innovator Founder vizesi, endorsement şartları, İngilizce ve finansal yeterlilik, başvuru ücretleri, aile üyeleri, şirket kurma ve 3 yılda kalıcı oturum ihtimali hakkında kapsamlı ve  hukuki rehber.

İskoçya’da girişimci vizesi konusu, uygulamada en çok yanlış anlaşılan başlıklardan biridir. Bunun temel sebebi, birçok kişinin “İskoçya için ayrı bir girişimci vizesi” bulunduğunu düşünmesidir. Oysa Mart 2026 itibarıyla göç hukuku İskoç Hükümeti’nin değil, Birleşik Krallık Hükümeti’nin yetki alanındadır; İskoç Hükümeti de bunu açıkça “immigration policy is reserved to the UK Government” şeklinde ifade etmektedir. Bu nedenle Edinburgh, Glasgow, Aberdeen veya Dundee’de şirket kurmak isteyen bir yabancı, bağımsız bir “Scottish entrepreneur visa” değil, Birleşik Krallık göç kuralları kapsamındaki uygun girişimci rotasına başvurur. (gov.scot)

Bugün yürürlükte olan sistemde, İskoçya’da iş kurmak veya yenilikçi bir girişimi büyütmek isteyen yabancılar için fiilen konuşulması gereken ana rota Innovator Founder visa’dır. Eski Tier 1 (Entrepreneur) vizesi yeni başvurulara kapatılmıştır. Benzer biçimde Start-up visa da yeni başvurular bakımından kapanmıştır. Dolayısıyla “İskoçya’da girişimci vizesi” denildiğinde, 2026 itibarıyla hukuken incelenmesi gereken esas kategori Innovator Founder vizesidir. (GOV.UK)

Bu ayrım yalnızca terminolojik değildir; stratejik önemi vardır. Çünkü eski sistemde yatırım miktarı ve farklı puanlama mantığı daha öndeyken, güncel Innovator Founder rejimi daha çok iş fikrinin yenilikçi, uygulanabilir ve ölçeklenebilir olması, başvuru sahibinin kurucu rolde yer alması ve Home Office onaylı bir endorsing body tarafından desteklenmesi üzerine kuruludur. Bu da demektir ki İskoçya’da girişimci vizesi almak isteyen kişi, yalnızca sermaye göstermekle yetinemez; iş modelini hukuken ve ticari olarak ikna edici şekilde yapılandırmak zorundadır. (GOV.UK)

İskoçya’da girişimci vizesi tam olarak nedir?

İskoçya’da girişimci vizesi, uygulamada Birleşik Krallık’ın Innovator Founder güzergâhı üzerinden alınan ve kişiye yenilikçi iş kurma, bu işte aktif rol alma, şirket yöneticisi veya ortak olarak çalışma ve uygun şartlarla ailesini yanında getirme imkânı sağlayan bir göç statüsüdür. GOV.UK’ya göre bu vize, Birleşik Krallık’ta yenilikçi bir iş kurmak ve yürütmek isteyen, iş fikri onaylı bir kuruluş tarafından desteklenen ve diğer uygunluk şartlarını sağlayan kişiler için tasarlanmıştır. Vize ilk aşamada 3 yıl verilir, uzatılabilir ve belirli koşullarla 3 yıl sonunda settlement yani kalıcı oturum başvurusuna da kapı açabilir. (GOV.UK)

Bu vize eski “Innovator visa”nın devamı niteliğindedir ve bugün resmî isim “Innovator Founder”dır. Dolayısıyla hâlâ piyasada karşılaşılan “İskoçya’da Innovator vizesi”, “girişimci yatırımcı vizesi” veya “Tier 1 benzeri vize” gibi ifadeler, çoğu zaman güncel sistemin doğru adını yansıtmaz. Uygulayıcı açısından doğru dil kullanımı önemlidir; çünkü yanlış kategoriyle yapılan danışmanlık, belge hazırlığında ve beklenti yönetiminde ciddi sorun yaratır. (GOV.UK)

Tier 1 Entrepreneur neden artık doğru referans değildir?

Eski Tier 1 (Entrepreneur) vizesi uzun yıllar boyunca Birleşik Krallık’ta iş kurmak isteyen yabancılar için temel kategorilerden biriydi. Ancak GOV.UK sistemi bu rotanın artık yeni başvuruya kapalı olduğunu açık biçimde belirtmektedir. Aynı resmi kaynak, iş kurmak veya işletmek isteyen kişilerin Innovator Founder vizesine başvurabileceklerini söylemektedir. Bu sebeple 2026 yılında “İskoçya girişimci vizesi” konusunda hâlâ Tier 1 (Entrepreneur) merkezli analiz yapmak, güncel hukuki tabloyu yansıtmaz. (GOV.UK)

Benzer şekilde Start-up vizesi de artık yeni başvurular için açık değildir. Bu da önemlidir; çünkü geçmişte ilk aşamada daha erişilebilir görünen Start-up rotası ile sonra Innovator’a geçiş planlayan girişimciler için farklı bir sistem vardı. Güncel durumda bu eski kademeli planın yerini, doğrudan Innovator Founder üzerinden kurulan daha seçici bir model almıştır. Dolayısıyla bugün İskoçya’da girişimcilik yoluyla oturum hedefleyen kişi için asıl dosya Innovator Founder dosyasıdır. (GOV.UK)

Innovator Founder vizesinin temel mantığı

Innovator Founder vizesinin temel mantığı, başvuru sahibinin sıradan bir ticari faaliyet yürütme niyetinde olmasından ziyade, piyasada fark yaratan, gerçekçi ve büyüyebilir bir iş modeliyle Birleşik Krallık ekonomisine katkı sunacak bir kurucu olmasıdır. Immigration Rules Appendix Innovator Founder, bu rotanın yenilikçi, uygulanabilir ve ölçeklenebilir bir iş fikri temelinde Birleşik Krallık’ta iş kurmak isteyen kişi için düzenlendiğini söyler. Aynı çerçevede endorsement rehberi de desteklenen başvurunun bir businessperson seeking to establish an innovative, viable and scalable business in the UK niteliğinde olması gerektiğini vurgular. (GOV.UK)

Bu nedenle İskoçya’da girişimci vizesi arayan herkes için bu rota uygun değildir. Örneğin klasik anlamda pasif yatırım yapıp yalnızca şirket ortağı olarak görünmek isteyen, yerel ölçekte sıradan ve kolay taklit edilebilir bir işletmeyi “yenilikçi” diye sunan veya başka kurucuların işine sonradan para koyup kendisini vize başvurusuna eklemek isteyen kişilerin dosyası risklidir. Home Office’in endorsing bodies rehberi, bu rotanın pre-existing business’e salt yatırım yapmayı kolaylaştırmak için tasarlanmadığını, başvuru sahibinin iş planını üreten veya ona önemli katkı sunan, ayrıca günlük yönetimde etkin rol üstlenen kurucu kişi olması gerektiğini açıkça anlatır. (GOV.UK)

Endorsement: Başvurunun kalbi

İskoçya’da girişimci vizesi başvurularında en kritik aşama, Home Office onaylı bir endorsing body tarafından destek alınmasıdır. Resmî liste dışındaki bir kurumdan alınan “destek mektubu” hukuken yeterli değildir. GOV.UK, yalnızca yetkilendirilmiş endorsing body’lerin yeni Innovator Founder başvuruları için endorsement verebileceğini açık biçimde belirtir. Bu nedenle başvurunun ilk gerçek filtresi, iş fikrinizin yalnızca size değil, yetkili dış değerlendiriciye de ikna edici gelmesidir. (GOV.UK)

Endorsement mektubu da sonsuz süreli değildir. Endorsing body rehberine göre her endorsement için benzersiz bir güvenli referans numarası oluşturulur; bu endorsement başvuruda kullanılmak üzere 3 ay geçerlidir. Bu süre içinde vize başvurusu yapılmazsa aynı endorsement numarası yeniden kullanılamaz ve yeni endorsement gerekir. Ayrıca uzatma ve settlement aşamalarında da yeni endorsement ve yeni referans numarası gerekir. Bu da gösterir ki İskoçya’da girişimci vizesi tek aşamalı değil, yaşam döngüsü boyunca endorsement mantığıyla izlenen bir yapıdır. (GOV.UK)

Yenilikçi, uygulanabilir ve ölçeklenebilir iş ne demektir?

Güncel sistemde en çok merak edilen husus, “innovative, viable, scalable” ifadesinin somut olarak ne anlama geldiğidir. Endorsement rehberine göre innovative kriteri, gerçek ve özgün bir iş planı, yeni ya da mevcut pazar ihtiyaçlarını karşılayan bir çözüm ve rakiplere göre rekabet avantajı gerektirir. Rehber, yalnızca “uygulamalı taksi” veya “uygulamalı temizlik şirketi” gibi, teknolojiyi yüzeysel biçimde ekleyen sıradan işlerin bu standardı karşılamayabileceğini özellikle örnekler. Yani yalnızca mobil uygulama geliştirmek ya da “AI” kelimesini iş planına eklemek, tek başına yenilik kanıtı değildir. (GOV.UK)

Viability kriteri ise iş planının başvuru sahibinin kaynaklarıyla gerçekçi ve başarılabilir olmasını, kurucunun gerekli bilgi, beceri, deneyim ve pazar farkındalığına sahip olmasını gerektirir. Endorsement rehberi, yeterli fon erişimi, savunulabilir finansal projeksiyonlar, gerçek talep ve kurucunun işi gerçekten yürütebilecek teknik/ticari kapasitesi üzerinde durur. Başka bir ifadeyle, İskoçya’da girişimci vizesi için başvuran kişinin yalnızca heyecan verici bir sunum yapması yetmez; sayılarının, giderlerinin, pazar varsayımlarının ve kendi yetkinliğinin de ikna edici olması gerekir. (GOV.UK)

Scalability ise büyüme mimarisine bakar. Rehber, yapılandırılmış büyüme planı, nitelikli istihdam yaratma potansiyeli, ulusal ve uluslararası pazarlara açılma kapasitesi ve güvenilir araştırmaya dayalı projeksiyon arandığını belirtir. Dolayısıyla yalnızca belli bir mahallede veya tek lokasyonda çalışacak, genişleme ihtimali sınırlı bir faaliyetin “ölçeklenebilir girişim” olarak kabul edilmesi zordur. İskoçya’da girişimci vizesi almak isteyen kişi, işini yalnızca kurmak değil, büyütmek ve çoğaltmak konusunda da somut bir hikâye ortaya koymalıdır. (GOV.UK)

Pasif yatırımcı değil, kurucu olmanız beklenir

Innovator Founder rejimi, klasik yatırım oturumu mantığıyla karıştırılmamalıdır. Endorsement rehberi, başvuru sahibinin ya tek kurucu ya da kurucu ekip içinde instrumental member olması gerektiğini; fikir üretimine veya iş planına anlamlı katkı yapmasını ve günlük icrada rol üstlenmesini bekler. Rehber ayrıca “investment matching” mantığıyla, sonradan sırf para koyduğu için kurucu gibi gösterilen kişilere karşı özellikle uyarır. Bu nedenle İskoçya’da girişimci vizesi, pasif sermaye yatırımı karşılığında alınan bir statü değildir. (GOV.UK)

Bununla birlikte sistem ekip kuruculuğuna kapalı da değildir. Home Office rehberi, başvuru sahibinin tek kurucu olmak zorunda olmadığını ve bir girişimci takımın parçası olabileceğini belirtir. Ancak her ekip üyesinin kendi endorsement’ına sahip olması gerekir; ayrıca settlement aşamasında aynı başarı kriteri birden fazla başvuru sahibi arasında otomatik paylaşılmaz. Örneğin iki kişi aynı şirket üzerinden yerleşim başvurusu yapıyorsa, istihdam veya IP başarısının her bir başvuru bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekebilir. (assets.publishing.service.gov.uk)

İngilizce ve finansal yeterlilik

Innovator Founder başvurularında İngilizce şartı devam etmektedir. Immigration Rules Appendix Innovator Founder, bu rota için B2 düzeyinde İngilizce şartı öngörür. GOV.UK’da İngilizce yeterliliğinin, uygun diploma, Ecctis denklik değerlendirmesi veya gerekirse onaylı bir SELT sınavı ile ispatlanabileceği belirtilmektedir. Başvuru sahibi İngilizce okuma, yazma, konuşma ve anlama becerilerini uygun yöntemle kanıtlamalıdır. (GOV.UK)

Finansal yeterlilik bakımından da ayrı bir “kişisel yaşam gideri” eşiği vardır. Resmî kurala göre kişi, başvuru yapmadan önce bankasında en az £1,270 tutarı 28 ardışık gün boyunca tutmuş olmalıdır. Bu kural, özellikle Birleşik Krallık içinde 1 yıldan kısa süredir bulunan ve içeriden switch yapan başvurularda da önem taşır. Ayrıca GOV.UK, yaşam gideri bakımından kullanacağınız paranın yatırım fonunuzdan veya Birleşik Krallık’ta yasa dışı çalışmadan elde edilmiş gelirden oluşamayacağını belirtir. (GOV.UK)

Burada önemli bir incelik vardır: Eski Tier 1 Entrepreneur’daki gibi sabit ve klasik bir başvuru yatırımı mantığı bugün aynı şekilde uygulanmamaktadır. Güncel sistemde endorsing body, işiniz için yeterli finansmanı ve fonun kaynağını inceler. Aynı business üzerinde devam eden bazı başvurularda ayrıca yeni yatırım fonu göstermeniz gerekmeyebilir. Buna karşılık settlement aşamasında başarı kriterlerinden biri olarak işletmeye en az £50,000 yatırılmış ve bu tutarın işletmeyi ilerletmek için harcanmış olması sayılabilir. Yani başlangıçta “tek tip sabit yatırım eşiği” yerine, işin finansal gerçekliği ve sonraki aşamadaki başarı göstergeleri öne çıkmaktadır. (GOV.UK)

Başvuru belgeleri ve süreç

GOV.UK’ya göre Innovator Founder başvurularında temel belge seti; geçerli pasaport veya kimlik/seyahat belgesi, yeterli birikimi gösteren banka kayıtları, İngilizce şartını karşıladığınızı gösteren deliller ve gerekiyorsa tüberküloz test sonucunu içerir. İngilizce veya Galce dışındaki belgeler için onaylı tercüme gerekir. Başvuru online yapılır; kimlik doğrulama çoğu zaman UK Immigration: ID Check uygulaması üzerinden veya biyometri randevusu ile tamamlanır. (GOV.UK)

Karar süreleri de resmî olarak ilan edilmiştir. Başvuru dışarıdan yapılıyorsa genel karar süresi çoğu durumda 3 hafta, Birleşik Krallık içinden switch veya extension başvurularında ise 8 hafta olarak gösterilmektedir. Bu süreler garanti niteliğinde değildir; ancak dosya planlamasında esas alınan ana zaman aralığı budur. Özellikle endorsement süresinin 3 ayla sınırlı olması nedeniyle, endorsement alındıktan sonra başvurunun geciktirilmemesi gerekir. (GOV.UK)

Başvuru ücretleri ve diğer maliyetler

Mart 2026 itibarıyla Innovator Founder başvuru ücreti, dışarıdan yapılan başvurularda £1,274, Birleşik Krallık içinden uzatma veya switch başvurularında ise £1,590 olarak görünmektedir. Buna ek olarak endorsing body’ye ödenen resmi endorsement ücreti £1,000 ve contact point meeting ücreti de £500 olarak listelenmiştir. Bu kalemlere ayrıca sağlık harcı ve profesyonel danışmanlık giderleri eklenebileceğinden, İskoçya’da girişimci vizesi bütçesi yalnızca Home Office ana harcından ibaret değildir. (GOV.UK)

Bu nedenle girişimci vizesinde sık yapılan mali hata, yalnızca başvuru ücretine bakmak ve endorsement maliyetlerini, sonraki checkpoint giderlerini, şirket kuruluş masraflarını ve muhasebe/uyum maliyetlerini hesap dışı bırakmaktır. Oysa bu vize, yalnızca “oturum” değil aynı zamanda işletme kurma ve işletmeyi sürdürme planı gerektirir; dolayısıyla hukuki maliyet ile ticari maliyet birlikte düşünülmelidir. (GOV.UK)

İskoçya’da bu vizeyle neler yapabilirsiniz?

Innovator Founder vizesi yalnızca oturum vermez; çalışma alanı da tanır. GOV.UK’ya göre bu vizeyle bir veya birden fazla işletme kurabilir, kendi işinizde director olarak çalışabilir veya ortaklık yapısında self-employed faaliyet yürütebilirsiniz. Ayrıca kendi işiniz dışındaki işlerde de, işin en az RQF level 3 düzeyinde nitelik gerektirmesi şartıyla çalışma imkânı tanınmaktadır. Bu, önceki sistemlere göre belirgin bir esneklik yaratır. (GOV.UK)

Bununla birlikte bu statü sınırsız değildir. Başvuru sahibi public funds alamaz ve profesyonel sporcu olarak çalışamaz. Ayrıca endorsement yapısı nedeniyle işinizi geliştirmediğiniz, checkpoint toplantılarına katılmadığınız veya endorsing body tarafından ilerleme yetersiz bulunduğunuz takdirde endorsement geri çekilebilir; Home Office de bunun sonucunda vizenin kısaltılmasını değerlendirebilir. Yani İskoçya’da girişimci vizesi aldıktan sonra iş planının fiilen takip edilmesi gerekir. (GOV.UK)

Aile üyeleri gelebilir mi?

Evet. Innovator Founder rotasında eş ve çocuklar dependant olarak başvurabilir. GOV.UK, partner ve çocukların bu rota kapsamında size eşlik edebileceğini açıkça belirtmektedir. Bu yönüyle vize, tek başına kurucu için değil, ailece yerleşim planı yapan girişimciler için de işlevseldir. Bununla birlikte her dependant için ayrı maliyet ve ayrı uygunluk değerlendirmesi bulunduğundan, aile planlaması da baştan dosyanın parçası yapılmalıdır. (GOV.UK)

Endorsement sonrası kontrol mekanizması

Innovator Founder sistemini diğer bazı vizelerden ayıran temel unsur, başvurunun yalnızca ilk kabul anında değil, sonrasında da izlenmesidir. Endorsing bodies rehberi, 12. ve 24. ay civarında en az iki kontrol noktası bulunacağını; bu görüşmelerde satış büyümesi, istihdam, fikri mülkiyet, yatırım ve iş planına uygun ilerleme gibi unsurların değerlendirileceğini belirtir. Ayrıca en az bir aşamada işyerine fiziksel ziyaret de gündeme gelebilir. Bu, İskoçya’da girişimci vizesinin “al ve unut” tipi bir göç statüsü olmadığını gösterir. (GOV.UK)

Başvuru sahibi bu görüşmelere katılmazsa veya işini geliştirmediği kanaati oluşursa endorsing body desteğini çekebilir. Rehbere göre endorsement geri çekilirse, başvuru henüz sonuçlanmamışsa dosya reddedilir; vize zaten verilmişse Home Office kısaltma kararı değerlendirebilir. Dolayısıyla girişimci vizesinde asıl risk yalnızca ilk red değil, ileride endorsement’ın kaybedilmesidir. (GOV.UK)

İskoçya’da şirket kurma ile vize arasındaki ilişki

İskoçya’da girişimci vizesi alan kişi bakımından şirket kuruluşu genellikle Companies House üzerinden yürür. Bir İskoç şirketi kurulduğunda registered office’in İskoçya’da olması gerekir; şirket sonradan adres değiştirse bile kayıtlı olduğu UK bölgesi değişmez, yani İskoçya’da tescilli şirketin yeni registered office adresi de İskoçya’da kalmalıdır. Companies House sistemi aynı zamanda şirket kuruluşunda genellikle Corporation Tax sürecini de başlatır. Bu da vize aldıktan sonra şirketin şirketler hukuku ve vergi hukuku boyutunun ayrıca düzgün yönetilmesi gerektiğini gösterir. (GOV.UK)

Ancak burada kritik ayrım şudur: şirket kurmak ile vize almak aynı işlem değildir. Companies House tescili, endorsement yerine geçmez; endorsement da tek başına Companies House yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Başka bir ifadeyle, İskoçya’da girişimci vizesi dosyası göç hukuku dosyasıdır; şirket kuruluşu ise ona eşlik eden şirketler hukuku ve vergi uyum sürecidir. Bu iki alan eş zamanlı ama ayrı mantıklarla yürütülür. (GOV.UK)

Uzatma ve kalıcı oturum

Innovator Founder vizesi ilk aşamada 3 yıl verilir ve uzatma sayısında genel bir üst sınır yoktur. Ancak her uzatma için yine endorsement gerekir ve başvuru sahibinin aynı business üzerinde anlamlı ilerleme göstermesi beklenir. Rehber, “same business” uzatmalarında işin aktif, ticari ve sürdürülebilir olmasını, Companies House’da kayıtlı bulunmasını, başvuru sahibinin director veya member olarak görünmesini ve günlük yönetimde etkin olmasını şart koşar. Sırf şirketi açık tutmak, uzatma için yeterli değildir; ilerleme ve gelişim aranır. (GOV.UK)

Bu rotanın en güçlü yanlarından biri, uygun durumda 3 yıl sonra settlement imkânı sunmasıdır. GOV.UK’ya göre kişi, Innovator Founder veya önceki Innovator vizesi ile 3 yıl yaşamışsa ve yeni endorsement almışsa indefinite leave to remain başvurusuna aday olabilir. 18-64 yaş arasındakiler için Life in the UK Test de ayrıca gerekir. Bu, girişimci vizesini sıradan geçici vizelerden ayıran önemli bir avantajdır. (GOV.UK)

Settlement için yalnızca süre yetmez. Endorsement rehberine göre işletme aktif ve ticari olmalı, en az 12 ay daha sürdürülebilir görünmeli, başvuru sahibi günlük yönetimde kilit rol üstlenmiş olmalı ve ayrıca aşağıdaki başarı kriterlerinden en az ikisi sağlanmalıdır: işletmeye en az £50,000 yatırım yapılmış ve harcanmış olması; müşteri sayısının son 3 yılda en az ikiye katlanıp benzer işletmeler ortalamasını aşması; ciddi Ar-Ge yapılıp Birleşik Krallık’ta fikri mülkiyet koruması için başvuru yapılması; son hesap yılında yıllık brüt gelirin £1 milyon olması; ya da £500,000 ciro içinde en az £100,000 ihracat bulunması; yahut en az 10 tam zamanlı iş ya da her biri yıllık en az £25,000 ortalama maaşlı 5 tam zamanlı iş yaratılması. Bu kriterler, girişimci vizesinin neden yalnızca “şirket açma” değil, “ölçülebilir ticari başarı” rotası olduğunu açıkça ortaya koyar. (GOV.UK)

İskoçya’da hangi işler bu vizeye daha uygun?

Uygulamada İskoçya’da girişimci vizesine en uygun işler genellikle teknoloji, sağlık teknolojisi, ileri üretim, temiz enerji, veri ve yazılım, yapay zekâ, yaratıcı endüstrilerde ölçeklenebilir dijital ürünler, bilimsel Ar-Ge tabanlı çözümler ve üniversite-spinoff niteliğindeki yenilikçi projelerdir. Bunun sebebi, endorsement rejiminin özellikle fark yaratan teknoloji veya yenilik eksenli işlere daha doğal uyum göstermesidir. Buna karşılık yerel market, sıradan restoran, basit danışmanlık, klasik emlak aracılığı veya yalnızca e-ticaret sitesi açma gibi işler, çok iyi kurgulanmış güçlü bir inovasyon katmanı yoksa çoğu zaman daha zayıf görünür. Bu sonuç, rehberde verilen “generic businesses with only incidental innovation” örnekleriyle de uyumludur. (GOV.UK)

Bu, geleneksel sektörlerin tamamen dışlandığı anlamına gelmez. Önemli olan sektör adı değil, iş modelinin gerçekten yenilikçi olup olmadığı, kurucunun bunu ne kadar derinlikli anlatabildiği ve büyüme planının ne kadar savunulabilir olduğudur. Örneğin sıradan bir gıda işletmesi zayıf kalabilirken, yeni tedarik zinciri teknolojisi, veri tabanlı operasyon optimizasyonu veya uluslararası franchise ölçekleme modeli içeren bir girişim farklı değerlendirilebilir. İskoçya’da girişimci vizesi dosyasında esas mesele “hangi sektördeyim?” değil, “bu işi neden başkaları gibi yapmıyorum ve nasıl büyüteceğim?” sorusuna verilen cevaptır. (GOV.UK)

Sonuç

İskoçya’da girişimci vizesi, 2026 itibarıyla bağımsız bir İskoç göç kategorisi değil; Birleşik Krallık’ın Innovator Founder rejimi üzerinden yürüyen bir girişimci oturum modelidir. Eski Tier 1 Entrepreneur ve Start-up yolları artık yeni başvuru için kapalı olduğundan, bugün hukuken doğru analiz bu rota üzerinden yapılmalıdır. Başvurunun kalbi endorsement’tır; iş fikri yenilikçi, uygulanabilir ve ölçeklenebilir olmalı; başvuru sahibi kurucu rolde bulunmalı; İngilizce ve kişisel yaşam gideri şartları sağlanmalı; ardından şirket ve vergi yapısı da doğru kurulmalıdır. (gov.scot)

Bu rota doğru kullanıldığında güçlüdür; çünkü kişiye iş kurma, aileyi getirme, 3 yıl boyunca işini büyütme ve uygun ticari başarıyı gösterirse 3 yıl sonunda kalıcı oturuma ilerleme imkânı tanır. Ancak aynı ölçüde seçicidir; çünkü sıradan, pasif, kopyalanabilir veya yalnızca yatırım odaklı projeleri hedeflemez. Bu nedenle İskoçya’da girişimci vizesi başvurusu, sadece form doldurma işi değil; iş planı mimarisi, endorsement stratejisi, göç hukuku ve şirket hukuku uyumunun birlikte tasarlandığı çok katmanlı bir süreçtir. (GOV.UK)

Sık sorulan sorular

İskoçya’nın ayrı bir girişimci vizesi var mı?
Hayır. Göç hukuku Birleşik Krallık yetkisindedir; İskoçya’da iş kurmak isteyenler UK göç rotalarına başvurur. (gov.scot)

Eski Tier 1 Entrepreneur vizesine başvurabilir miyim?
Hayır. Tier 1 (Entrepreneur) yeni başvurulara kapalıdır. Güncel rota Innovator Founder’dır. (GOV.UK)

Innovator Founder için sabit yatırım şartı var mı?
Eski sistemdeki gibi tek tip başvuru yatırımı mantığı yoktur; endorsing body iş için yeterli finansmanı ve kaynağı değerlendirir. Ancak settlement aşamasında başarı kriterlerinden biri olarak işletmeye £50,000 yatırım yapılmış ve harcanmış olması sayılabilir. (GOV.UK)

Bu vizeyle başka işte çalışabilir miyim?
Evet. Kendi işinizde director veya ortak olarak çalışabilir, ayrıca en az RQF level 3 nitelik gerektiren başka işlerde de çalışabilirsiniz. (GOV.UK)

3 yılda kalıcı oturum mümkün mü?
Evet, uygun şartlarla mümkündür. 3 yıl Innovator Founder statüsünde kalmak, yeni endorsement almak ve başarı kriterlerinden en az ikisini sağlamak gerekir. (GOV.UK)