Türkiye’de Boşanma Süreci
Giriş
Boşanma, yalnızca iki kişinin yollarını ayırması değil; maddi, manevi ve hukuki sonuçları olan ciddi bir süreçtir. Türkiye’de her yıl yüz binlerce kişi “boşanma nasıl olur?”, “ne kadar sürer?”, “haklarım neler?” sorularına cevap aramaktadır. Ne var ki uygulamada en çok karşılaşılan sorun, boşanma sürecine bilgi eksikliğiyle girilmesidir.
Yanlış açılan davalar, eksik talepler veya hatalı anlaşmalar; kişilerin yıllarca süren mağduriyetler yaşamasına neden olabilmektedir. Bu makalede, Türkiye’de boşanma sürecinin nasıl işlediği, tarafların hakları, dava türleri, süreler ve en sık yapılan hatalar açık ve net biçimde ele alınmaktadır.
1. Türkiye’de Boşanma Hangi Hukuka Tabidir?
Türkiye’de boşanma davaları:
-
Türk Medeni Kanunu hükümlerine tabidir.
-
Görevli mahkeme Aile Mahkemesidir.
-
Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya son 6 ay birlikte oturulan yer mahkemesidir.
Boşanma davaları, kamu düzeniyle ilgili olduğu için özel hassasiyetle yürütülür.
2. Boşanma Türleri Nelerdir?
Türkiye’de boşanma davaları iki ana başlıkta toplanır:
🔹 Anlaşmalı Boşanma
🔹 Çekişmeli Boşanma
Bu ayrım, süreci ve sonucu doğrudan etkiler.
3. Anlaşmalı Boşanma Nedir? Şartları Nelerdir?
Anlaşmalı boşanma:
-
Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması,
-
Tarafların boşanma ve tüm sonuçları konusunda anlaşması,
-
Hakim huzurunda iradelerin serbestçe açıklanması
şartlarıyla mümkündür.
Taraflar şu konularda mutlaka anlaşmalıdır:
-
Nafaka,
-
Velayet,
-
Kişisel ilişki,
-
Mal paylaşımı,
-
Maddi ve manevi tazminat.
❗ Hakim, anlaşmayı hukuka ve çocuğun yararına aykırı bulursa kabul etmeyebilir.
4. Anlaşmalı Boşanma Ne Kadar Sürer?
Uygulamada:
-
Dava açıldıktan sonra 1–2 hafta içinde duruşma yapılabilir,
-
Tek celsede boşanma kararı verilebilir.
Ancak eksik veya hatalı protokol, süreci uzatabilir.
5. Çekişmeli Boşanma Nedir?
Tarafların:
-
Boşanma konusunda,
-
Ya da boşanmanın sonuçlarında
anlaşamaması hâlinde çekişmeli boşanma davası açılır.
En sık görülen boşanma sebepleri:
-
Şiddetli geçimsizlik,
-
Aldatma,
-
Fiziksel veya psikolojik şiddet,
-
Terk,
-
Hakaret ve onur kırıcı davranışlar.
6. Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Çekişmeli boşanma davaları:
-
Ortalama 1,5 – 3 yıl sürebilir,
-
Tanıklar, bilirkişi, raporlar süreci uzatır.
Delillerin eksikliği veya yanlış strateji, davayı yıllarca kilitleyebilir.
7. Boşanmada Nafaka Türleri
Türkiye’de boşanma sürecinde üç tür nafaka vardır:
▪️ Tedbir Nafakası
Dava süresince geçim için bağlanır.
▪️ Yoksulluk Nafakası
Boşanma sonrası yoksulluğa düşecek eş lehine bağlanır.
▪️ İştirak Nafakası
Çocuk için ödenir.
❗ Nafaka otomatik değildir; talep edilmezse bağlanmayabilir.
8. Velayet Nasıl Belirlenir?
Velayet konusunda esas kriter:
➡️ Çocuğun üstün yararıdır.
Mahkeme:
-
Çocuğun yaşı,
-
Eğitim durumu,
-
Ebeveynlerin yaşam koşulları,
-
Psikolog ve sosyal inceleme raporlarını
dikkate alır.
Anne veya baba olmak tek başına üstünlük sağlamaz.
9. Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Türkiye’de kural olarak:
-
Edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır.
Evlilik süresince edinilen mallar:
-
Kural olarak eşit paylaşılır.
Ancak:
-
Kişisel mallar,
-
Miras,
-
Bağışlar
paylaşıma dahil değildir.
❗ Mal paylaşımı davası, boşanma davasından ayrı açılır.
10. En Sık Yapılan Hatalar
Türkiye’de boşanma sürecinde en sık yapılan hatalar şunlardır:
-
“Sonradan isterim” diyerek hak talep etmemek
-
Anlaşmalı boşanma protokolünü internetten kopyalamak
-
Nafaka ve tazminat taleplerini açık yazmamak
-
Delilleri zamanında sunmamak
-
Sırf intikam duygusuyla dava açmak
Bu hatalar, telafisi zor hak kayıplarına yol açar.
11. Avukat Zorunlu mu?
Boşanma davalarında avukat zorunlu değildir.
Ancak uygulamada:
-
Hak kaybı yaşamamak,
-
Süreci hızlandırmak,
-
Duygusal değil hukuki hareket etmek
için avukat desteği kritik önemdedir.
Sonuç
Türkiye’de boşanma süreci, doğru yönetildiğinde kısa ve sağlıklı şekilde tamamlanabilir; yanlış adımlar atıldığında ise yıllarca süren yıpratıcı bir mücadeleye dönüşebilir. Hukuk, boşanmayı zorlaştırmak için değil; hakları adil şekilde korumak için vardır.
Boşanma sürecinde esas olan:
-
Hız değil doğruluk,
-
Öfke değil hak bilincidir.
Doğru bilgi ve doğru hukuki stratejiyle, boşanma süreci en az zararla atlatılabilir.
About Post Author
