WHATSAPP EKRAN GÖRÜNTÜSÜ TEK BAŞINA DELİL MİDİR? ELEKTRONİK DELİLLER, HUKUKA AYKIRI DELİLLER VE SAHTE DELİLİN SONUÇLARI

WhatsApp, Instagram, Telegram, Signal, e-posta ve benzeri iletişim araçları üzerinden gerçekleştirilen yazışmalar; boşanma, alacak, işçilik, tüketici, ticari uyuşmazlık ve ceza davalarında sıklıkla delil olarak sunulmaktadır.

Ancak bir yazışmanın ekran görüntüsünün alınmış olması, görüntüde yer alan bütün ifadelerin doğru ve kesin biçimde ispatlandığı anlamına gelmez.

WhatsApp ekran görüntüsü hukuken delil olabilir; fakat her olayda tek başına kesin ve yeterli delil değildir.

Ekran görüntüsünün ispat gücü;

• Yazışmanın kime ait olduğuna,
• Mesajın gerçekten gönderilip gönderilmediğine,
• Görüntü üzerinde değişiklik yapılıp yapılmadığına,
• Yazışmanın tamamının mı yoksa seçilmiş bir bölümünün mü sunulduğuna,
• Delilin nasıl elde edildiğine,
• Karşı tarafın mesajları kabul edip etmediğine,
• Orijinal telefonun incelemeye sunulup sunulmadığına,
• Diğer delillerle desteklenip desteklenmediğine

göre belirlenir.

Dolayısıyla “WhatsApp ekran görüntüsü kesinlikle delil değildir” demek kadar, “ekran görüntüsü varsa dava kesin kazanılır” demek de hukuken yanlıştır.

WhatsApp Ekran Görüntüsünün Hukuki Niteliği

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 199. maddesinde; yazılı ve basılı metinler, fotoğraf, film, görüntü, ses kaydı ve elektronik ortamdaki veriler “belge” olarak kabul edilmiştir. Bu nedenle WhatsApp yazışmaları, mesaj çıktıları ve ekran görüntüleri HMK anlamında belge niteliği taşıyabilir.

Ancak “belge” ile “kesin delil niteliğindeki senet” aynı şey değildir.

HMK’nin 205. maddesine göre usulüne uygun güvenli elektronik imzayla oluşturulan elektronik veriler senet hükmündedir. Sıradan bir WhatsApp mesajı veya ekran görüntüsü güvenli elektronik imzayla oluşturulmadığı için kendiliğinden senet ve kesin delil niteliği kazanmaz. Ekran görüntüsü çoğu durumda hâkimin serbestçe değerlendireceği takdiri bir belge veya şartları varsa delil başlangıcı niteliğindedir.

Bu ayrım önemlidir. Mahkeme bir WhatsApp ekran görüntüsünü dosyaya kabul edebilir; ancak kabul edilen her belge mutlaka doğru, gerçek ve hüküm kurmaya yeterli kabul edilmez.

WhatsApp Ekran Görüntüsü Tek Başına Yeterli Olabilir mi?

Bu soruya her dava için geçerli tek bir cevap verilemez.

Karşı taraf mesajların kendisine ait olduğunu kabul ediyor, yazışmanın içeriğini inkâr etmiyor ve delilin hukuka aykırı elde edildiğini ileri sürmüyorsa WhatsApp yazışması tek başına dahi önemli ispat gücüne sahip olabilir. HMK’nin 188. maddesi uyarınca mahkeme önünde ikrar edilen vakıalar çekişmeli olmaktan çıkar ve ayrıca ispatlanmaları gerekmez.

Buna karşılık karşı taraf;

• Mesajların kendisine ait olmadığını,
• Telefon numarasının kendisi tarafından kullanılmadığını,
• Ekran görüntüsünün montaj olduğunu,
• Mesajların bir kısmının silindiğini,
• Kişi adının rehberde sonradan değiştirildiğini,
• Görüntünün sahte bir mesajlaşma uygulamasıyla oluşturulduğunu,
• Telefonuna hukuka aykırı şekilde girildiğini

ileri sürüyorsa ekran görüntüsünün doğruluğu ve elde ediliş biçimi ayrıca araştırılmalıdır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 16 Aralık 2024 tarihli, 2023/3675 Esas ve 2024/9976 Karar sayılı kararında; davalı tarafından inkâr edilen WhatsApp görüntülerinin davalıya ait olduğunun ve hukuka uygun biçimde elde edildiğinin delili sunan tarafça ispatlanması gerektiği, bunun ispatlanamaması hâlinde görüntülerin hükme esas alınamayacağı kabul edilmiştir.

Buna göre bir ekran görüntüsünün tek başına yeterli olabilmesi için özellikle şu üç hususta ciddi bir tereddüt bulunmamalıdır:

1. Aidiyet: Mesajı kimin gönderdiği belirlenebilmelidir.
2. Bütünlük: İçeriğin değiştirilmediği ve bağlamından koparılmadığı anlaşılmalıdır.
3. Hukuka uygunluk: Yazışma hukuka uygun bir yolla elde edilmiş olmalıdır.

Kişinin Kendi WhatsApp Yazışmasını Sunması

Bir kişinin bizzat tarafı olduğu WhatsApp görüşmesini mahkemeye sunması, kural olarak üçüncü kişilerin haberleşmesini ele geçirmekle aynı değildir.

Örneğin kendisine tehdit, hakaret veya borç ikrarı içeren mesaj gönderilen kişi, kendi telefonundaki yazışmayı savcılığa veya mahkemeye sunabilir.

Ancak kişinin yazışmanın tarafı olması, delilin her durumda kesin kabul edileceği anlamına gelmez. Karşı taraf aidiyeti veya içeriği inkâr ederse orijinal cihazın incelenmesi, telefon numarasının aidiyetinin araştırılması ve diğer delillerle karşılaştırma yapılması gerekebilir.

Özellikle sadece karşı tarafın mesajlarının göründüğü, tarih ve telefon numarasının bulunmadığı, önceki ve sonraki konuşmaların kesildiği tek bir ekran görüntüsünün ispat gücü sınırlı olacaktır.

Başkasının Telefonundan Alınan Yazışmalar

Eşin, çalışanın, arkadaşın veya başka bir kişinin telefonunu izinsiz biçimde açmak; şifresini kırmak, hesabını başka cihaza bağlamak, casus yazılım kullanmak veya fiziksel zor kullanarak yazışmaları ele geçirmek hukuka aykırı delil tartışmasını doğurur.

HMK’nin 189/2. maddesi, hukuka aykırı şekilde elde edilmiş delillerin hukuk mahkemelerinde dikkate alınamayacağını açıkça düzenlemektedir.

Ceza yargılamasında ise CMK’nin 206/2-a maddesine göre kanuna aykırı şekilde elde edilen delilin ortaya konulması reddedilir. CMK’nin 217/2. maddesine göre suç ancak hukuka uygun şekilde elde edilmiş her türlü delille ispatlanabilir.

Bu nedenle mesajın içeriğinin doğru olması, delilin hukuka aykırı elde edilmiş olmasını her zaman ortadan kaldırmaz.

Anayasa Mahkemesi de WhatsApp yazışmalarının incelenmesini özel hayata saygı ve haberleşme hürriyeti kapsamında değerlendirmektedir. İletişimin kimler arasında gerçekleştiği, hesabın kullanım amacı, kişilerin mahremiyet beklentisi ve müdahalenin kanuni dayanağı birlikte ele alınmaktadır.

Boşanma Davalarında WhatsApp Yazışmaları

Boşanma davalarında WhatsApp yazışmaları;

• Zina,
• Güven sarsıcı davranış,
• Hakaret,
• Tehdit,
• Ekonomik şiddet,
• Sadakat yükümlülüğünün ihlali,
• Evlilik birliğinin temelinden sarsılması

iddialarının ispatında kullanılabilir.

Ancak boşanma davasında eşlerin evli olmaları, birbirlerinin telefonlarını sınırsız biçimde inceleyebilecekleri anlamına gelmez. Telefonun zorla alınması, şifresinin kırılması veya gizlice yerleştirilen yazılımla mesajların elde edilmesi hâlinde hukuka aykırılık gündeme gelebilir.

Yargıtay uygulamasında mesajların hangi koşullarda elde edildiği somut olaya göre değerlendirilmektedir. Mesajın sahibinin aidiyeti kabul etmesi, telefonun ortak kullanımda olması, yazışmanın kendiliğinden görülmesi veya üçüncü bir kişinin kendi iradesiyle yazışmayı vermesi ile şifre kırılarak ya da zor kullanılarak mesajlara erişilmesi aynı şekilde değerlendirilmemektedir.

İş Davalarında WhatsApp Yazışmaları

İşçi ile işveren arasındaki WhatsApp yazışmaları;

• İşe giriş ve işten çıkarma,
• İstifa veya fesih bildirimi,
• Fazla çalışma talimatı,
• Ücret ve prim anlaşması,
• Yıllık izin talepleri,
• Mobbing,
• İşverenin emir ve talimatları,
• İşçinin devamsızlığı,
• İşçinin çalışma saatleri

bakımından delil olarak kullanılabilir.

Ancak yalnızca “mesaj gönderildi” bilgisinin bulunması, mesajın içeriğinin veya talimatın yerine getirildiğinin kesin ispatı olmayabilir. Yazışmaların bordro, banka kaydı, giriş-çıkış kayıtları, tanık beyanları, e-posta ve işyeri belgeleriyle desteklenmesi ispat gücünü artırır.

İşyerindeki kapalı WhatsApp grubunun mesajlarının grup üyesi olmayan işverene izinsiz şekilde aktarılması hâlinde ise çalışanların mahremiyet beklentisi ve delilin elde edilme yöntemi ayrıca değerlendirilir. Anayasa Mahkemesi, iş ilişkilerinde elektronik iletişim araçlarının denetlenmesinde çalışanların önceden bilgilendirilmesini, denetimin meşru amaç taşımasını ve ölçülü olmasını aramaktadır.

Alacak ve Ticari Davalarda WhatsApp Yazışmaları

WhatsApp mesajları borcun kabulü, mal teslimi, sipariş, ücret, ödeme vadesi ve taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin ispatında kullanılabilir.

Örneğin karşı tarafın;

• “Borcumu gelecek ay ödeyeceğim,”
• “Ürünleri teslim aldım,”
• “Toplam bedel 200.000 TL’dir,”
• “Ödemeyi iki taksitte yapacağım”

şeklindeki mesajları uyuşmazlık bakımından önem taşıyabilir.

Ancak hukuki işlemin senetle ispat edilmesi gereken bir işlem olması hâlinde WhatsApp ekran görüntüsü her durumda senedin yerine geçmez. Buna karşılık mesajın karşı taraftan sadır olduğu tespit edilirse HMK’nin 202. maddesi kapsamında delil başlangıcı kabul edilerek tanık dâhil başka delillerin kullanılmasına imkân sağlayabilir. HMK, delil başlangıcını hukuki işlemi tamamen ispatlamasa da işlemi muhtemel gösteren ve karşı tarafça verilmiş veya gönderilmiş belge olarak tanımlamaktadır.

Ceza Davalarında WhatsApp Ekran Görüntüleri

Ceza yargılamasında katı bir kesin delil sistemi bulunmamaktadır. Hâkim, duruşmada ortaya konulan ve tartışılan hukuka uygun delilleri vicdani kanaatine göre serbestçe değerlendirir. Suç hukuka uygun olarak elde edilen her türlü delille ispatlanabilir.

WhatsApp yazışmaları özellikle;

• Hakaret,
• Tehdit,
• Şantaj,
• Dolandırıcılık,
• Uyuşturucu ticareti,
• Cinsel taciz,
• Israrlı takip,
• Örgütlü suçlar,
• Yasa dışı bahis,
• Suça azmettirme

iddialarında delil olarak kullanılabilir.

Bununla birlikte ceza mahkûmiyeti ihtimale veya güçlü şüpheye değil, her türlü makul şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delile dayanmalıdır. Bu nedenle sanığın inkâr ettiği, orijinal cihazı bulunmayan, doğruluğu teknik olarak teyit edilmeyen ve kolaylıkla üretilebilecek tek bir ekran görüntüsü mahkûmiyet için yeterli görülmeyebilir.

Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 2021/18569 Esas, 2023/26278 Karar sayılı kararına ilişkin yayımlanan incelemede; hakaret suçundaki tek delil olan ekran görüntülerinin sonradan üretilebileceğinin bilirkişi raporuyla belirlenmesi üzerine görüntülerin mahkûmiyet için yeterli kabul edilmediği aktarılmaktadır.

Bir Ekran Görüntüsünün Gerçekliği Nasıl İncelenir?

Ekran görüntüsünün gerçekliğine itiraz edilmesi hâlinde yalnızca görüntünün görünüşüne bakılması yeterli olmayabilir.

Adli bilişim incelemesinde;

• Mesajların orijinal cihazda bulunup bulunmadığı,
• Mesaj veri tabanları,
• Gönderim ve alınma zamanları,
• Telefon numarası ve kullanıcı hesabı,
• Yedekleme kayıtları,
• Mesajların silinip silinmediği,
• Dosya oluşturma ve değiştirme tarihleri,
• Görsel ve videoların metadata bilgileri,
• Ekran görüntüsündeki font, simge ve arayüz tutarlılığı,
• Dosyada düzenleme izleri,
• Telefonun tarih ve saat ayarları

incelenebilir.

Yargıtay kararlarında, inkâr edilen elektronik yazışmalar bakımından orijinal cihazın incelemeye sunulması ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği yönünde değerlendirmeler bulunmaktadır.

Ancak teknik inceleme de her zaman mutlak sonuç vermeyebilir. Telefonun değiştirilmiş olması, mesajların silinmesi, yedeklerin kaybolması veya cihazın sıfırlanması incelemeyi güçleştirebilir. Bu nedenle delilin olaydan hemen sonra korunması önemlidir.

TÜRK HUKUKUNDA BAŞLICA DELİL TÜRLERİ

Hukuk Davalarında Kesin Deliller

Kesin deliller, şartları gerçekleştiğinde hâkimi bağlayan ispat araçlarıdır.

Senet

Bir hukuki işlemi ve irade açıklamasını gösteren imzalı belge senet niteliği taşıyabilir. Resmî senetler ile mahkeme huzurunda kabul edilen veya aidiyeti mahkemece belirlenen adi senetlerin güçlü ispat değeri bulunmaktadır. Güvenli elektronik imzayla oluşturulan elektronik veriler de senet hükmündedir.

Kesin Hüküm

Aynı taraflar arasında, aynı dava konusu ve aynı sebebe ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı kesin delil ve dava şartı etkisi doğurabilir.

Yemin

Kanunda öngörülen şartlarla bir tarafa teklif edilen ve usulüne uygun şekilde yerine getirilen yemin, hukuk yargılamasında kesin delil niteliğinde olabilir.

İkrar

İkrar teknik anlamda her zaman delil olarak sınıflandırılmasa da tarafın aleyhine olan vakıayı mahkeme önünde kabul etmesi, o vakıayı çekişmeli olmaktan çıkarır.

Hukuk Davalarında Takdiri Deliller

Takdiri deliller hâkimi kesin biçimde bağlamaz. Hâkim delilleri birlikte değerlendirerek kanaat oluşturur.

Başlıca takdiri deliller şunlardır:

• Tanık beyanları,
• Bilirkişi raporu,
• Keşif,
• Uzman görüşü,
• Fotoğraf ve video kayıtları,
• Ses kayıtları,
• WhatsApp ve SMS yazışmaları,
• E-postalar,
• Sosyal medya paylaşımları,
• Telefon ve bilgisayar verileri,
• Banka kayıtları,
• Ticari defterler,
• Fatura ve teslim belgeleri,
• Kamera kayıtları,
• Konum ve giriş-çıkış verileri.

HMK, kanuni istisnalar dışında hâkimin delilleri serbestçe değerlendireceğini ve elektronik veriler ile görüntü ve ses kayıtlarının belge olarak kullanılabileceğini düzenlemektedir.

Ceza Yargılamasındaki Deliller

Ceza yargılamasında deliller kesin ve takdiri deliller şeklinde hukuk yargılamasındaki gibi katı bir ayrıma tabi değildir. Hâkim, hukuka uygun biçimde elde edilmiş ve duruşmada tartışılmış bütün delilleri birlikte değerlendirir.

Ceza dosyalarında başlıca deliller şunlardır:

• Şüpheli ve sanık savunmaları,
• Mağdur ve müşteki beyanları,
• Tanık anlatımları,
• Olay yeri inceleme tutanakları,
• Arama ve el koyma tutanakları,
• Kamera kayıtları,
• Fotoğraf ve ses kayıtları,
• HTS ve iletişim trafik kayıtları,
• Telefon ve bilgisayar incelemeleri,
• WhatsApp ve sosyal medya yazışmaları,
• Banka ve elektronik para kayıtları,
• DNA, parmak izi ve biyolojik örnekler,
• Adli tıp raporları,
• Bilirkişi raporları,
• Keşif,
• Fiziksel suç eşyası,
• Resmî kurum kayıtları,
• Baz istasyonu ve konum kayıtları.

Bir delilin dosyada bulunması tek başına yeterli değildir. Delilin olayla bağlantılı, güvenilir, hukuka uygun ve sanıkla ilişkilendirilebilir olması gerekir.

SAHTE DELİL NEDİR?

Sahte delil; gerçekte meydana gelmemiş bir olayı gerçekleşmiş gibi göstermek, var olan olayın içeriğini değiştirmek veya mahkemeyi yanıltmak amacıyla üretilen ya da değiştirilen ispat aracıdır.

Dijital ortamda sahte delil şu şekillerde oluşturulabilir:

• Sahte WhatsApp konuşması hazırlamak,
• Rehberdeki kişi adını değiştirmek,
• Başka bir telefon numarasını belirli kişiye aitmiş gibi göstermek,
• Mesaj tarihini veya saatini değiştirmek,
• Mesajların bir kısmını silerek bağlamı değiştirmek,
• İki farklı konuşmayı birleştirmek,
• Fotoğraf veya videoyu montajlamak,
• Yapay zekâyla ses veya görüntü üretmek,
• Gerçek olmayan sosyal medya hesabı oluşturmak,
• Sahte e-posta çıktısı hazırlamak,
• Banka dekontu veya resmî belgeyi değiştirmek,
• Ekran görüntüsündeki metinleri düzenlemek.

Bir yazışmanın sadece belirli bölümünün sunulması her zaman sahtecilik değildir. Ancak önceki veya sonraki mesajlar bilinçli olarak çıkarılarak konuşmanın anlamı tamamen değiştirilmişse delilin güvenilirliği ortadan kalkabilir ve somut olayın niteliğine göre hukuki veya cezai sorumluluk doğabilir.

Sahte WhatsApp Görüntüsü Nasıl Anlaşılabilir?

Sahte veya değiştirilmiş ekran görüntülerinde şu belirtiler görülebilir:

• WhatsApp arayüzüyle uyumsuz yazı tipi,
• Mesaj kutularında farklı renk veya hizalama,
• Tarih ve saat formatında tutarsızlık,
• Profil fotoğrafı ve kişi adı arasında uyumsuzluk,
• Mesajların olağan dışı sıralanması,
• Gönderildi ve okundu işaretlerinin hatalı olması,
• Aynı ekranda farklı çözünürlükte unsurlar,
• Dosya metadata bilgilerindeki düzenleme kayıtları,
• Orijinal telefonda konuşmanın bulunmaması,
• Karşı tarafın telefonundaki kayıtlarla farklılık,
• Görüntü düzenleme uygulamalarına ait izler.

Ancak görüntünün profesyonel biçimde düzenlenmiş olması hâlinde çıplak gözle inceleme yeterli olmayabilir. Bu durumda orijinal cihaz ve dosyalar üzerinde adli bilişim incelemesi yapılması gerekir.

SAHTE DELİL SUNMANIN CEZAİ SONUÇLARI

Delil Uydurarak İftira

Bir kişi, işlemediğini bildiği hâlde başka biri hakkında soruşturma, kovuşturma veya idari yaptırım uygulanmasını sağlamak amacıyla gerçeğe aykırı suç isnadında bulunursa TCK’nin 267. maddesindeki iftira suçu gündeme gelir.

İftira suçunun temel cezası bir yıldan dört yıla kadar hapistir. Suçun maddi eser ve delilleri uydurularak iftira edilmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır.

Örneğin bir kişiyi tehdit, taciz, dolandırıcılık veya hakaret suçundan şüpheli göstermek amacıyla sahte WhatsApp mesajları hazırlanması, şartları varsa delil uydurarak iftira suçunu oluşturabilir.

Suç Delillerini Yok Etme, Gizleme veya Değiştirme

TCK’nin 281. maddesine göre gerçeğin ortaya çıkmasını engellemek amacıyla bir suçun delillerini yok eden, silen, gizleyen, değiştiren veya bozan kişi altı aydan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılabilir.

Kanun, kişinin kendi işlediği veya iştirak ettiği suçla ilgili delili değiştirmesi bakımından bu maddeye özgü bir cezasızlık hükmü öngörmektedir. Bununla birlikte fiil başka bir suçu oluşturuyorsa bu suçtan sorumluluk ayrıca devam edebilir.

Özel Belgede Sahtecilik

Sahte olarak düzenlenen veya aldatma kabiliyeti taşıyacak biçimde değiştirilen materyal hukuken özel belge niteliği taşıyorsa TCK’nin 207. maddesi gündeme gelebilir.

Özel belgeyi sahte olarak düzenleyip kullanan veya sahte olduğunu bilerek kullanan kişi hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. Ancak her ekran görüntüsü otomatik olarak TCK anlamında özel belge sayılmaz; belgenin hukuki değer taşıması, aldatma kabiliyeti ve somut kullanım biçimi ayrıca incelenir.

Bilişim Verilerini Değiştirme

Sahte delil üretmek amacıyla başka bir kişinin telefonuna, hesabına veya bilgisayarına girilmesi ya da sistemdeki verilerin değiştirilmesi hâlinde bilişim suçları da gündeme gelebilir.

TCK’nin 244. maddesi; bilişim sistemindeki verilerin bozulmasını, yok edilmesini, değiştirilmesini, erişilmez hâle getirilmesini veya sisteme yeni veri yerleştirilmesini cezalandırmaktadır.

Bu nedenle bir kişinin WhatsApp hesabına girerek sahte mesaj göndermek, mevcut mesajları değiştirmek veya suçlayıcı veri yerleştirmek yalnızca “sahte delil” olarak değil, ayrıca bilişim sistemi ve kişisel verilerle ilgili suçlar kapsamında değerlendirilebilir.

SAHTE DELİLİN HUKUK DAVASINA ETKİSİ

Hukuk davasında bir belgenin sahte olduğu ileri sürülürse HMK’nin 208 ve devamı maddeleri uyarınca sahtelik iddiası incelenebilir. Mahkeme belgenin korunması için tedbir alabilir, aslı üzerinde inceleme yaptırabilir, tarafları dinleyebilir ve bilirkişi incelemesine başvurabilir.

Sahte olduğu belirlenen ekran görüntüsü hükme esas alınmaz. Ayrıca sahte delil sunan taraf;

• Davayı kaybedebilir,
• Yargılama giderlerinden sorumlu tutulabilir,
• Karşı tarafın zararlarını tazmin etmek zorunda kalabilir,
• Kötüniyetli dava takibi nedeniyle ek yaptırımla karşılaşabilir,
• Hakkında suç duyurusunda bulunulabilir.

HMK’nin 329. maddesi, kötü niyetli davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan tarafın yargılama giderleri dışında karşı tarafın sözleşmesel vekâlet ücretinin tamamı veya bir kısmından sorumlu tutulabilmesine ve disiplin para cezasına mahkûm edilebilmesine imkân vermektedir.

WHATSAPP DELİLİ NASIL GÜÇLENDİRİLMELİDİR?

WhatsApp yazışmasını delil olarak sunacak kişinin yalnızca tek bir ekran görüntüsü almakla yetinmemesi gerekir.

Orijinal Telefon Korunmalıdır

Mesajların bulunduğu telefon sıfırlanmamalı, değiştirilmemeli ve mümkünse uygulama silinmemelidir. Orijinal cihazın korunması, bilirkişi incelemesine imkân sağlar.

Konuşmanın Tamamı Saklanmalıdır

Yalnızca lehe olan iki veya üç mesaj değil, konuşmanın olayla ilgili önceki ve sonraki bölümleri de korunmalıdır. Konuşmanın bağlamı, mesajın gerçek anlamının belirlenmesi bakımından önemlidir.

Telefon Numarası Görünür Olmalıdır

Kişi adı rehberde değiştirilebildiği için yalnızca “Ahmet”, “Patron” veya “Eşim” şeklinde kaydedilmiş isim yeterli olmayabilir. Telefon numarası, profil bilgisi ve mesaj tarihi mümkün olduğunca görünür hâle getirilmelidir.

Yazışma Dışa Aktarılmalıdır

WhatsApp’ın sohbeti dışa aktarma özelliği kullanılarak metin ve medya dosyaları saklanabilir. Ancak dışa aktarılan metin dosyası da tek başına değiştirilemez bir resmî kayıt değildir; orijinal cihaz ve diğer verilerle desteklenmelidir.

Diğer Delillerle Desteklenmelidir

WhatsApp yazışmaları;

• Banka dekontu,
• Fatura,
• Kargo kaydı,
• Tanık beyanı,
• Kamera görüntüsü,
• E-posta,
• Arama kaydı,
• Konum bilgisi,
• Sözleşme,
• Ses kaydı,
• Resmî kurum kaydı

ile desteklendiğinde daha güçlü hâle gelir.

Örneğin “Parayı aldım” mesajının aynı tarihteki banka transferiyle desteklenmesi, sadece mesajın sunulmasına göre daha yüksek ispat gücü sağlar.

Bilirkişi İncelemesi Talep Edilmelidir

Karşı taraf mesajları inkâr ediyorsa orijinal telefon, yedekler ve ilgili dijital materyaller üzerinde adli bilişim incelemesi talep edilebilir.

Bilirkişi;

• Mesajların cihazda bulunup bulunmadığını,
• Değişiklik izlerini,
• Hesap ve telefon numarası bağlantısını,
• Dosya tarihlerini,
• Silinen içerikleri,
• Teknik tutarlılığı

inceleyebilir.

Delil Tespiti Yapılabilir

Delilin kaybolması, silinmesi veya daha sonra sunulmasının güçleşmesi ihtimali varsa şartları mevcut olmak kaydıyla mahkemeden delil tespiti talep edilebilir.

Noter aracılığıyla yapılan tespit de görüntünün belirli bir tarihte cihaz veya internet ortamında mevcut olduğunu göstermeye yardımcı olabilir. Ancak noter tespiti, mesajın gerçekte karşı tarafça gönderildiğini ve içeriğin daha önce değiştirilmediğini her durumda kesinleştirmez.

WHATSAPP EKRAN GÖRÜNTÜSÜNE İTİRAZ NASIL YAPILIR?

Aleyhine WhatsApp ekran görüntüsü sunulan kişi yalnızca “kabul etmiyorum” demekle yetinmemelidir.

İtirazda mümkün olduğunca açık şekilde;

• Mesajların kendisine ait olmadığı,
• Telefon numarasının kendisine ait olmadığı,
• Görüntünün montaj olduğu,
• Konuşmanın eksik sunulduğu,
• Tarihlerin değiştirildiği,
• Mesajların hukuka aykırı biçimde ele geçirildiği,
• Orijinal cihazın sunulmadığı,
• Bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği,
• Karşı tarafın telefonunun ve ham dosyaların incelenmesi gerektiği,
• Delilin tek başına hüküm kurmaya yeterli olmadığı

ileri sürülmelidir.

Sahtelik iddiası soyut bırakılmamalı; mümkünse karşı yazışmalar, telefon kayıtları, teknik rapor, tanık veya başka delillerle desteklenmelidir.

SONUÇ

WhatsApp ekran görüntüsü Türk hukukunda delil olarak kullanılabilir. HMK’nin 199. maddesi elektronik verileri ve görüntüleri belge olarak kabul etmektedir. Ancak sıradan bir ekran görüntüsü güvenli elektronik imzalı senet gibi kendiliğinden kesin delil değildir.

Karşı taraf mesajları kabul ediyorsa ekran görüntüsü önemli, hatta somut olayda tek başına yeterli bir ispat aracı olabilir. Mesajlar inkâr ediliyorsa aidiyet, bütünlük ve hukuka uygunluk delili sunan tarafça ortaya konulmalıdır.

Özellikle orijinal telefon bulunmayan, konuşmanın tamamını göstermeyen, numara ve tarih içermeyen, teknik incelemeyle doğrulanmayan tek bir ekran görüntüsü hem hukuk hem ceza yargılamasında sınırlı ispat gücüne sahiptir.

Ceza yargılamasında mahkûmiyet, doğruluğu ciddi biçimde tartışmalı tek bir ekran görüntüsüne dayandırılmamalıdır. Suçun hukuka uygun şekilde elde edilmiş, kesin ve inandırıcı delillerle ispatlanması gerekir.

Başkalarının telefonuna şifre kırarak, casus yazılımla veya zor kullanarak ulaşılması hâlinde mesajın içeriği doğru olsa dahi hukuka aykırı delil yasağı gündeme gelebilir.

Sahte WhatsApp yazışması hazırlamak ise yalnızca delilin reddedilmesine neden olmaz. Fiilin amacına ve yöntemine göre delil uydurarak iftira, özel belgede sahtecilik, bilişim verilerini değiştirme ve suç delillerini değiştirme suçları oluşabilir.

Bu nedenle WhatsApp yazışmaları sunulurken orijinal cihazın korunması, konuşmanın tamamının saklanması, telefon numarası ve tarih bilgilerinin gösterilmesi, diğer delillerle destekleme yapılması ve gerektiğinde adli bilişim incelemesi talep edilmesi gerekir.