KOSGEB Desteği Alan Şirketlerin Denetim Sürecindeki Hakları

KOSGEB desteklerinden yararlanan işletmeler bakımından destek ödemesinin yapılması, sürecin tamamen sona erdiği anlamına gelmez. İşletmeler destek süresi içerisinde veya program sonrasında izleme, kontrol ve denetime tabi tutulabilir.

KOSGEB; desteklenen projenin gerçekten uygulanıp uygulanmadığını, satın alınan makine ve ekipmanın işletmede bulunup bulunmadığını, destek kapsamında bildirilen personelin çalışmaya devam edip etmediğini, fatura ve banka ödemelerinin gerçek olup olmadığını ve işletmenin taahhütlerine uygun hareket edip etmediğini kontrol edebilir.

Nitekim güncel KOSGEB mevzuatında yalnızca başvuru ve ödeme belgeleri değil, program sonrası izleme formları, dönemsel izleme raporları ve uygulama birimi tespitleri de destek sürecinin unsurları arasında düzenlenmiştir. KOSGEB’in 2026 itibarıyla güncel mevzuatında ayrıca Rehberlik ve Denetim Kurulu Yönetmeliği ile Uygunsuzluk Yönergesi yürürlüktedir.

Ancak denetim yapılabilmesi, KOSGEB’in işletme hakkında herhangi bir gerekçe göstermeksizin sınırsız işlem yapabileceği anlamına gelmez. İşletmenin hangi aykırılıkla suçlandığını öğrenme, belgelerini sunma, giderilebilir eksiklikleri tamamlama, hatalı tespitlere itiraz etme ve kesin idari işlemlere karşı yargı yoluna başvurma hakları bulunmaktadır.

Bu nedenle KOSGEB denetimlerinde işletmenin yalnızca belge sunması değil, denetim sürecini hukuki açıdan doğru yönetmesi de önemlidir.

KOSGEB Denetimi Nedir?

KOSGEB denetimi, işletmenin yararlandığı destek programındaki koşullara ve taahhütlere uygun davranıp davranmadığının kontrol edilmesidir.

Denetim veya izleme kapsamında özellikle;

• desteklenen makine ve ekipmanın işletmede bulunup bulunmadığı,
• makinenin gerçekten işletme tarafından kullanılıp kullanılmadığı,
• proje faaliyetlerinin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği,
• destek kapsamındaki personelin çalışıp çalışmadığı,
• faturaların gerçek olup olmadığı,
• ödemelerin banka aracılığıyla yapılıp yapılmadığı,
• desteklenen hizmetlerin gerçekten alınıp alınmadığı,
• ortaklık ve şirket yapısında değişiklik bulunup bulunmadığı,
• desteklenen malvarlıklarının başka kişilere devredilip devredilmediği

incelenebilir.

Girişimci Destek Programında dönemsel izleme sonucunda gerçekleşmeyen faaliyetler, giderlerin teknik özelliklere uygun olmaması veya uygulama birimi tarafından yapılan başka tespitler tekrar kurul gündemine alınabilmektedir. Güncel kurul bilgilendirme formunda bu hususlar açıkça kurul değerlendirmesine sunulabilecek konular arasında yer almaktadır.

Denetim Yalnızca Destek Süresinde mi Yapılır?

Hayır.

KOSGEB mevzuatında program sonrası izleme mekanizmaları da bulunmaktadır. Örneğin İşletme Geliştirme Destek Programına ilişkin güncel mevzuat belgeleri arasında açıkça Program Sonrası İzleme Formu bulunmaktadır.

Bu nedenle işletmenin destek ödemesini almış veya programını tamamlamış olması, belgelerini hemen imha edebileceği anlamına gelmez.

Destek sonrasında da;

• faturalar,
• banka dekontları,
• teslim belgeleri,
• makine seri numaraları,
• personel kayıtları,
• proje raporları,
• sözleşmeler,
• elektronik yazışmalar

saklanmalıdır.

Özellikle destek kapsamında satın alınan bir makinenin belirli bir süre boyunca işletmede tutulmasına ilişkin yükümlülük varsa, program tamamlanmış olsa dahi sonradan yapılacak kontrolde bu yükümlülüğün devam edip etmediği araştırılabilir.

KOSGEB Yerinde İnceleme Yapabilir mi?

KOSGEB, destek programının uygulanması ve yapılan harcamanın doğrulanması amacıyla işletmede yerinde inceleme gerçekleştirebilir.

Yerinde incelemede;

• işletmenin faaliyet gösterip göstermediği,
• desteklenen makinenin bulunduğu yer,
• makinenin marka ve modeli,
• seri numarası,
• üretimde kullanılıp kullanılmadığı,
• personelin işyerinde çalışıp çalışmadığı,
• proje faaliyetlerinin fiziki gerçekleşme durumu

kontrol edilebilir.

Denetimde tespit edilen hususlar daha sonra uygulama birimi değerlendirmesine veya kurul gündemine taşınabilir. Güncel Girişimci Destek Programı kurul belgelerinde “uygulama birimi tarafından yapılan tespitler” ve bu tespitlere ilişkin belge ve tutanaklar kurul değerlendirmesine sunulan evraklar arasında sayılmaktadır.

Bu nedenle yerinde inceleme sırasında düzenlenen tutanak, ileride destek sonlandırma veya geri alma kararının temel delillerinden biri hâline gelebilir.

İşletmenin Tutanak İçeriğini Kontrol Etme Hakkı

KOSGEB görevlileri tarafından işletmede inceleme yapılması durumunda düzenlenen tutanak imzalanmadan önce dikkatle okunmalıdır.

İşletme yetkilisi;

• tespit edilen olayın doğru yazılıp yazılmadığını,
• makinenin neden işyerinde bulunmadığının açıklanıp açıklanmadığını,
• geçici durumların kalıcı ihlal şeklinde yazılıp yazılmadığını,
• sunduğu belgelerin tutanağa geçirilip geçirilmediğini

kontrol etmelidir.

Örneğin desteklenen makine bakım amacıyla yetkili serviste bulunuyorsa ve bu durum servis teslim belgesiyle kanıtlanabiliyorsa tutanakta yalnızca “makine işyerinde bulunamadı” yazılması işletme aleyhine eksik bir tespit oluşturabilir.

Bu durumda işletme yetkilisinin açıklamasının tutanağa eklenmesini istemesi önemlidir.

İmzalanmış tutanakta yanlışlık fark edilirse ayrıca aynı gün veya mümkün olan en kısa sürede KOSGEB’e yazılı açıklama ve belgeler sunulmalıdır.

İşletme Denetim Görevlisine Her Belgeyi Vermek Zorunda mıdır?

KOSGEB destek ilişkisinin denetlenmesi için gerekli bilgi ve belgelerin sunulması işletmenin temel yükümlülüklerinden biridir.

Uygunsuzluk Yönergesi kapsamında, denetim veya inceleme sırasında istenen bilgi ve belgelerin verilmemesi de uygunsuzluk işlemlerine konu olabilecek durumlar arasında değerlendirilmektedir. KOSGEB’in güncel mevzuat sayfasında Uygunsuzluk Yönergesi 2026 itibarıyla yürürlükteki temel yönergeler arasında yer almaktadır.

Ancak işletmeden istenen belgelerin;

• destek programıyla bağlantılı olması,
• hangi amaçla istendiğinin anlaşılabilir olması,
• işletmenin gerçekten sunabileceği nitelikte bulunması

gerekir.

İşletmenin elinde bulunmayan bir belge isteniyorsa “belge yoktur” şeklinde sözlü cevap vermek yerine bunun neden bulunmadığı yazılı şekilde açıklanmalıdır.

Örneğin belge mali müşavirdeyse, ilgili süre içerisinde temin edilerek sunulması talep edilmelidir.

Belge Sunmak İçin Ek Süre İstenebilir mi?

KOSGEB tarafından belirli süre içerisinde belge sunulması istenebilir.

Belgenin üçüncü kurumdan alınmasının gerekmesi, eski muhasebe kayıtlarının arşivde bulunması veya işletme dışındaki objektif bir nedenle sürenin yetersiz kalması durumunda işletmenin süresi dolmadan yazılı ek süre talebinde bulunması daha doğru olacaktır.

Özellikle uygunsuzluk sürecinde, giderilebilir bir eksiklik bulunması hâlinde KOSGEB düzenlemeleri işletmeye eksikliği giderme olanağı tanıyabilmektedir.

Bu nedenle “belgeyi şu anda bulamadık” şeklinde cevap verip sürenin geçirilmesi yerine;

• belgenin nereden temin edileceği,
• neden hemen sunulamadığı,
• ne kadar ek süre gerektiği

yazılı şekilde bildirilmelidir.

İşletmenin Hangi İddia ile Karşı Karşıya Olduğunu Öğrenme Hakkı

Denetimin sonucunda işletme hakkında destek sonlandırma veya geri alma işlemi uygulanacaksa işletmenin hangi somut fiilin mevzuata aykırı bulunduğunu anlayabilmesi gerekir.

Örneğin KOSGEB;

“destek şartlarına aykırı hareket edildi”

şeklinde genel bir ifade kullanmakla yetinmemelidir.

İşletmenin;

• hangi faturanın uygun bulunmadığını,
• hangi makinenin eksik olduğunu,
• hangi personelin koşulları sağlamadığını,
• hangi proje faaliyetinin gerçekleştirilmediğini,
• hangi mevzuat hükmünün ihlal edildiğini

öğrenebilmesi gerekir.

Bu husus özellikle etkili savunma ve itiraz hakkının kullanılması bakımından önem taşır.

Uygunsuzluk sürecinde düzenlenen belgelerde tespit edilen aykırılık ile ilgili destek tutarının somutlaştırılması, sonraki hukuki sürecin temelini oluşturur.

İşletmenin Belgeleriyle Açıklama Yapma Hakkı

Denetimde bir aykırılık tespit edilmesi, işletmenin mutlaka destek şartlarını ihlal ettiği anlamına gelmez.

İlk bakışta aykırılık gibi görünen durumun makul ve hukuka uygun açıklaması bulunabilir.

Örneğin:

Makine işletmede bulunamamıştır.
Makine yetkili servistedir ve servis teslim formu mevcuttur.

Personel işyerinde görülmemiştir.
Çalışan yıllık izinlidir veya saha görevi nedeniyle dışarıdadır.

Fatura ile ödeme tutarı uyuşmamaktadır.
Daha önce yapılmış avans ödemesi veya mahsup bulunmaktadır.

İşletme adres değiştirmiştir.
Değişiklik ticaret siciline işlenmiş ve daha önce KOSGEB’e bildirilmiştir.

Proje faaliyeti zamanında tamamlanmamıştır.
Tedarikçinin teslimat yapmaması veya mücbir sebep nedeniyle revizyon talep edilmiştir.

Bu nedenle denetim sırasında yalnızca sözlü açıklama yapılması yerine her açıklamanın mümkün olduğu ölçüde belgeye dayandırılması gerekir.

KOSGEB İşletmenin Proje Faaliyetlerini Yeniden Değerlendirebilir mi?

Evet.

Güncel Girişimci Destek Programında proje sürecindeki dönemsel izleme raporları kurul değerlendirmesine konu olabilmektedir. Gerçekleşmeyen bir faaliyetin projenin başarılı sonuçlanmasına engel olabilecek nitelikte bulunması veya giderin belirlenen teknik özellikleri taşımaması hâlinde konu yeniden kurula götürülebilir.

Bu nedenle proje izleme raporlarında işletmenin faaliyetlerini gerçeğe uygun biçimde açıklaması gerekir.

Gerçekleşmeyen bir faaliyetin gerçekleşmiş gibi gösterilmesi, sonraki denetimde daha ciddi bir uygunsuzluk iddiasına dönüşebilir.

Faaliyet tamamlanmamışsa;

• neden tamamlanmadığı,
• ne zaman tamamlanacağı,
• proje sonucunu etkileyip etkilemediği,
• revizyon ihtiyacı

dürüst ve belgeli şekilde açıklanmalıdır.

Revizyon Talep Etme Hakkı

Destek sürecindeki şartların değişmesi durumunda işletme, programın izin verdiği çerçevede proje revizyonu talep edebilir.

Girişimci Destek Programının güncel uygulamasında revizyon talepleri ayrıca kurul gündemine alınabilen konular arasındadır.

Bu hak özellikle;

• makine modelinin üretimden kalkması,
• tedarikçinin teslimat yapamaması,
• teknik gereksinimin değişmesi,
• proje zaman planının değişmesi,
• gider kalemlerinde değişiklik ihtiyacı

doğduğunda önemlidir.

İşletmenin kendi başına değişiklik yaptıktan sonra denetimde açıklama yapması yerine, değişiklik gerçekleşmeden önce revizyon istemesi çok daha güvenlidir.

Denetim Sonucunda Destek Hemen Geri Alınabilir mi?

Her tespit otomatik olarak bütün desteğin geri alınmasını gerektirmez.

Denetim sonucunda;

• küçük ve giderilebilir bir eksiklik,
• yalnızca belirli bir gideri etkileyen uygunsuzluk,
• projenin tamamını etkileyen esaslı ihlal,
• başvuru şartlarının baştan itibaren bulunmaması,
• suç şüphesi doğuran işlem

gibi farklı durumlar ortaya çıkabilir.

Bu durumların sonuçları aynı değildir.

İşletmenin temel başvuru koşullarını hiç taşımadığının veya suç oluşturan bir uygunsuzluk bulunduğunun tespit edilmesi daha ağır sonuçlar doğurabilirken, yalnızca tek bir giderle ilgili teknik aykırılık tüm proje desteğinin otomatik olarak geri alınmasını gerektirmeyebilir.

Bu nedenle geri alma işleminde tespit edilen aykırılık ile uygulanan yaptırım arasında ölçülülük bulunmalıdır.

Giderilebilir Eksikliklerde İşletmenin Tamamlama Hakkı

KOSGEB uygunsuzluk mevzuatının önemli unsurlarından biri, giderilebilir nitelikteki eksikliklerle giderilemeyen veya ağır ihlallerin ayrılmasıdır.

Örneğin;

• eksik bir belgenin sunulması,
• kayıtların güncellenmesi,
• açıklayıcı teknik belgenin tamamlanması

mümkün olabilir.

Bu gibi durumlarda işletmenin eksikliği gidermek için verilen süreyi etkin şekilde kullanması gerekir.

Eksikliğin giderilmesi mümkün olduğu hâlde işletmeye bu imkân tanınmadan doğrudan destek geri alma kararı verilmişse bu durum sonraki itiraz veya iptal davasında hukuka aykırılık iddiasına konu edilebilir.

KOSGEB Denetiminde Savunma Hakkı Var mıdır?

KOSGEB tarafından yapılan idari incelemelerde klasik ceza yargılamasındaki anlamıyla bir “sanık savunması” bulunmasa da, işletmenin kendisine yöneltilen tespitlere karşı açıklama ve belge sunması mümkündür.

Bu hak etkili şekilde kullanılmalıdır.

Hazırlanacak yazılı açıklamada:

1. Denetim veya tespit tarihine,
2. İncelenen destek programına,
3. KOSGEB’in tespitine,
4. İşletmenin açıklamasına,
5. Dayanak belgelere,
6. Uygulanan mevzuata,
7. Sonuç ve talebe

yer verilmelidir.

Örneğin “makinenin işletmede bulunmadığı” tespitine karşı yalnızca “makine bizimdir” denilmesi yeterli değildir.

Servis kayıtları, nakliye belgeleri, seri numarası, amortisman kaydı ve fotoğraflar sunulmalıdır.

KOSGEB’in Denetim Tespitine İtiraz Edilebilir mi?

Denetim sırasında hazırlanan her tutanak tek başına kesin ve icrai bir idari işlem olmayabilir. Bu nedenle her tespit tutanağına doğrudan dava açılması mümkün olmayabilir.

Ancak işletme, tespitin yanlış olduğunu düşünüyorsa beklemek yerine KOSGEB’e yazılı açıklama sunmalıdır.

Denetim tespitinin daha sonra;

• destek sonlandırma,
• ödeme reddi,
• geri alma,
• uygunsuzluk,
• sistemde pasife alma

gibi kesin işlemlere dönüşmesi hâlinde ilgili programdaki itiraz yolları kullanılabilir.

Girişimci Destek Programının başvuru aşamasındaki kontrol ve değerlendirme kararlarında bazı süreçler nihai iken, diğer KOSGEB programlarında ayrıca itiraz mekanizmaları bulunabilmektedir. Bu nedenle itiraz hakkı program bazında değerlendirilmelidir.

Uygunsuzluk Tespitine Karşı Nasıl Hareket Edilmelidir?

İşletme hakkında uygunsuzluk süreci başlatıldığında öncelikle aşağıdaki belgeler temin edilmelidir:

• Uygunsuzluk Tespit Formu,
• Yerinde inceleme tutanağı,
• Denetim veya izleme raporu,
• Kurul kararı,
• Geri istenen destek tutarının hesap cetveli,
• Faiz hesabı,
• İşleme dayanak mevzuat.

Ardından her tespit ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Örneğin aynı dosyada;

• bir makinenin teknik özellikleri,
• bir faturanın ödeme şekli,
• bir personelin çalışma durumu

ayrı ayrı sorunlu bulunmuş olabilir.

Bütün iddialara tek paragrafla cevap verilmesi yerine her tespit için ayrı delil ve açıklama sunulması daha etkili olacaktır.

İşletmenin Dosyadaki Belgeleri Talep Etme Hakkı

İşletme aleyhine karar verilirken kullanılan inceleme raporu, tutanak, değerlendirme formu veya kurul kararı işletmenin elinde bulunmayabilir.

Bu belgelerin işletmeden saklanması, etkili bir savunma hazırlanmasını güçleştirebilir.

Bu nedenle işletme;

• kurul kararını,
• tespit tutanağını,
• denetim raporunu,
• ödeme hesap tablosunu,
• hakkında kullanılan diğer belgeleri

KOSGEB’den yazılı olarak talep edebilir.

Dava açılması hâlinde ise idare mahkemesi dava konusu işlemin dayanağı olan işlem dosyasını davalı idareden isteyebilir.

Bu nedenle işletmenin elinde bütün belgelerin bulunmaması dava açılmasını imkânsız hâle getirmez.

Denetimde Ticari Sırların Korunması

KOSGEB denetimi sırasında işletmenin müşteri listeleri, üretim yöntemleri, teknik çizimleri, maliyet bilgileri veya ticari sözleşmeleri gibi hassas belgelerin sunulması gerekebilir.

İşletme gerekli belgeleri sunmaktan tamamen kaçınmamalıdır. Ancak belgenin ticari sır veya gizli bilgi içerdiğini açıkça belirtmesi ve mümkünse bu belgelerin gizlilik kapsamında değerlendirilmesini yazılı olarak talep etmesi yararlı olacaktır.

Gereksiz kişisel veya ticari bilgilerin ayıklanması mümkünse, KOSGEB’in talep ettiği konuyla ilgili bölümlerin sunulması tercih edilebilir.

Ancak bir belgenin destek denetimi bakımından zorunlu kısmının “ticari sırdır” denilerek tamamen saklanması da işletme aleyhine sonuç doğurabilir.

KOSGEB Denetiminde Şirket Yöneticisinin Sorumluluğu

Denetim sırasında şirket adına açıklama yapan kişinin rolü önemlidir.

Şirket yetkilisi;

• bilmediği konuda kesin açıklama yapmamalı,
• muhasebe veya teknik konularda ilgili çalışanlardan bilgi almalı,
• hatalı beyanda bulunmamalı,
• teslim edilen belgelerin bir listesini saklamalıdır.

Özellikle denetim sırasında “bu makineyi sattık”, “personel aslında çalışmıyordu” veya “fatura yalnızca destek almak için düzenlendi” gibi kontrol edilmeden verilen ifadeler çok ciddi hukuki sonuçlar doğurabilir.

Denetim görüşmesine teknik sorumlu, mali müşavir veya avukatla hazırlanılması bu nedenle önemlidir.

Denetim Sonrası Belgeler Sonradan Değiştirilebilir mi?

Hayır.

Denetim sonucunda bir eksiklik tespit edilmesi hâlinde gerçek durumu açıklayan mevcut belgeler sunulmalıdır.

Gerçekte olmayan;

• teslim tutanağı,
• hizmet raporu,
• banka belgesi,
• sözleşme,
• personel kaydı

sonradan hazırlanarak geçmişe dönük işlem varmış gibi gösterilmemelidir.

Gerçeğe aykırı belge oluşturulması, basit bir destek uyuşmazlığını sahtecilik veya dolandırıcılık iddiasına dönüştürebilir.

Eksiklik gerçekten mevcutsa bunun dürüstçe açıklanması ve mevzuata göre giderilebilir olup olmadığının değerlendirilmesi daha güvenli olacaktır.

KOSGEB Denetimi Sonrasında Ceza Soruşturması Başlatılabilir mi?

Denetimde yalnızca program koşullarına aykırılık değil, suç şüphesi de tespit edilebilir.

Örneğin;

• hiç alınmayan makine için fatura düzenlenmesi,
• sahte banka dekontu kullanılması,
• fiilen çalışmayan personelin çalışıyor gösterilmesi,
• sahte veya tahrif edilmiş belge sunulması

durumlarında KOSGEB idari işlemlerin yanında suç duyurusunda da bulunabilir.

KOSGEB’in güncel Uygunsuzluk Yönergesi, destek süreçlerindeki uygunsuzlukların hukuki ve mali takibi açısından yürürlükteki temel düzenlemelerden biridir.

Bu nedenle denetim yazısında “suç unsuru” veya “hukuk birimine gönderilme” gibi ifadeler bulunuyorsa idari savunma ile ceza hukuku savunması birlikte hazırlanmalıdır.

KOSGEB’e verilen açıklama, daha sonra savcılık dosyasında delil olarak gündeme gelebilir.

KOSGEB Denetim Sonucuna Karşı Dava Açılabilir mi?

Denetim sonucunda yalnızca bir hazırlık raporu düzenlenmişse doğrudan iptal davası açılması mümkün olmayabilir.

Ancak rapor veya tespit sonucunda;

• destek sonlandırılmış,
• daha önce ödenen destek geri istenmiş,
• işletme KOSGEB sisteminde pasif hâle getirilmiş,
• yeni destek başvuruları engellenmiş

ise işletmenin hukuki durumunu doğrudan etkileyen kesin ve icrai bir idari işlem ortaya çıkabilir.

Bu durumda işlemin niteliğine göre idare mahkemesinde iptal davası gündeme gelebilir.

Dava açılması hâlinde;

• denetimin eksik incelemeye dayanması,
• işletmenin belgelerinin değerlendirilmemesi,
• yanlış maddi tespit yapılması,
• giderilebilir eksiklik için süre verilmemesi,
• yaptırımın ölçüsüz olması,
• yanlış mevzuatın uygulanması

hukuka aykırılık gerekçesi olarak ileri sürülebilir.

Yürütmenin Durdurulması Talep Edilebilir mi?

Denetim sonucunda KOSGEB desteği geri alınmış veya işletmenin yeni desteklere erişimi engellenmişse iptal davasıyla birlikte yürütmenin durdurulması talebi değerlendirilebilir.

Bunun için;

• işlemin açıkça hukuka aykırı olması,
• uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması

şartlarının birlikte ortaya konulması gerekir.

Örneğin yüksek tutarlı bir geri alma işlemi nedeniyle;

• işletmenin üretiminin durması,
• teminatın nakde çevrilmesi,
• kredi limitlerinin kapanması,
• işçilerin işten çıkarılması,
• şirketin ödeme güçlüğüne düşmesi

gibi riskler varsa bunlar mali tablolar ve diğer belgelerle gösterilmelidir.

Dava açılması tek başına KOSGEB işlemini otomatik olarak durdurmaz.

KOSGEB Denetimi Öncesinde İşletmeler Ne Yapmalıdır?

Denetim ihtimali yalnızca bir sorun çıktığında düşünülmemelidir.

Destek alan işletmeler baştan itibaren denetime hazır dosya oluşturmalıdır.

Dosyada en azından;

1. KOSGEB başvuru formu,
2. Taahhütname,
3. Kurul kararları,
4. Proje dokümanları,
5. Revizyon kararları,
6. Faturalar,
7. Banka dekontları,
8. Teslim ve kurulum belgeleri,
9. Makine seri numaraları,
10. Makine fotoğrafları,
11. Personel kayıtları,
12. SGK belgeleri,
13. Hizmet raporları,
14. Tedarikçi sözleşmeleri,
15. KOSGEB yazışmaları

saklanmalıdır.

KOSGEB’in güncel programlarında başvuru, ödeme, izleme ve program sonrası izleme için farklı belgeler kullanılması, destek sürecinin yalnızca ödeme anından ibaret olmadığını açıkça göstermektedir.

Yerinde İnceleme Öncesi Kontrol Listesi

İşletme KOSGEB denetimi veya yerinde inceleme yapılacağını öğrendiğinde şu kontrolleri yapmalıdır:

• Desteklenen makineler işletmede mi?
• Makine seri numaraları belgelerle eşleşiyor mu?
• Faturalar ve banka dekontları hazır mı?
• Makine servisteyse servis belgesi mevcut mu?
• Destekli personelin kayıtları güncel mi?
• Adres değişikliği yapılmışsa KOSGEB’e bildirildi mi?
• Ortaklık yapısında değişiklik olmuş mu?
• Proje faaliyetleri zaman planına uygun mu?
• Revizyon gereken bir konu bulunuyor mu?
• Desteklenen makine üzerinde haciz veya tedbir var mı?
• Başka kamu desteğiyle mükerrer gider bulunuyor mu?

Bu kontrol denetimden önce hatalı belge üretmek amacıyla değil, mevcut hukuki durumun doğru şekilde tespit edilmesi için yapılmalıdır.

KOSGEB Denetiminde Yapılmaması Gereken Hatalar

İşletmeler denetim sırasında özellikle şu hatalardan kaçınmalıdır:

• Denetim yazısını cevapsız bırakmak,
• Görevlilere belge vermeyi tamamen reddetmek,
• Tutanakları okumadan imzalamak,
• Yanlış tespit bulunduğu hâlde şerh düşmemek,
• Belgeleri sonradan gerçeğe aykırı şekilde oluşturmak,
• Proje danışmanının her açıklamasını kontrol etmeden kabul etmek,
• Makinenin başka yerde olduğunu saklamak,
• Fatura ve banka hareketleri arasındaki farkları açıklamamak,
• Denetim süresini kaçırmak,
• Yalnızca telefonla savunma yapmak,
• Denetim sonucundaki yazılı kararı beklemeden hiçbir kayıt tutmamak,
• KOSGEB’e verilen açıklamayla savcılıktaki savunmayı çelişkili hâle getirmek.

Denetim Sonrası Hukuki Yol Haritası

KOSGEB denetimi sonucunda işletme aleyhine bir tespit yapılması durumunda şu sıra izlenebilir:

1. Yerinde inceleme ve denetim tutanaklarının örnekleri alınır.
2. İşletmenin sunduğu belgeler liste hâline getirilir.
3. KOSGEB tespitinin hangi mevzuat hükmüne dayandığı belirlenir.
4. Her aykırılık ayrı ayrı değerlendirilir.
5. Tespiti çürüten belgeler toplanır.
6. Giderilebilir eksiklikler süresinde tamamlanır.
7. Kurul veya uygulama birimine yazılı açıklama sunulur.
8. Uygunsuzluk kararı varsa ilgili form ve hesap cetveli alınır.
9. Kurum içi itiraz yolu ve süresi belirlenir.
10. Geri alma veya sonlandırma işlemi kesinleşmişse idari dava değerlendirilir.
11. Tahsil riski bulunuyorsa yürütmenin durdurulması talep edilir.
12. Suç isnadı varsa ceza savunması ayrıca planlanır.

Sık Sorulan Sorular

KOSGEB haber vermeden denetime gelebilir mi?

Denetim ve izleme yöntemi ilgili program ve denetimin niteliğine göre değişebilir. İşletmeler, destek süresince belgelerini ve destekli varlıklarını denetime hazır tutmalıdır.

KOSGEB makinenin seri numarasını kontrol eder mi?

Makine ve ekipmanın gerçekten işletmede bulunduğunu ve desteklenen giderle aynı olduğunu doğrulamak amacıyla marka, model, seri numarası ve teknik özellikler kontrol edilebilir.

Denetimde makine servisteyse destek geri alınır mı?

Makinenin geçici olarak yetkili serviste bulunması her durumda destek ihlali anlamına gelmez. Ancak servis kaydı, teslim belgesi ve bakım faturası gibi belgelerle durumun açıklanması gerekir.

Denetim tutanağına itiraz edilebilir mi?

Tutanağın kendisi her zaman kesin idari işlem olmayabilir. Ancak yanlış tespit varsa derhâl yazılı açıklama ve delil sunulmalıdır. Tespit daha sonra geri alma veya sonlandırma kararına dönüşürse ayrıca idari itiraz ve dava yolları gündeme gelebilir.

KOSGEB denetiminden sonra desteğin tamamı geri alınabilir mi?

Aykırılığın niteliğine bağlıdır. Her teknik veya belge eksikliği tüm desteğin geri alınmasını gerektirmez. İhlalin hangi destek kalemini etkilediği ve işletmenin temel başvuru koşullarını taşıyıp taşımadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

KOSGEB denetimi sonunda dava açılabilir mi?

Denetim sonucunda kesin ve icrai nitelikte destek sonlandırma, geri alma veya benzeri bir işlem tesis edilmişse somut işlemin niteliğine göre idari yargı yoluna başvurulabilir.

Sonuç

KOSGEB desteği alan şirketler, destek süresi boyunca ve bazı programlarda destek sonrasında izleme ve denetime tabi tutulabilir. Denetim kapsamında proje faaliyetleri, makine ve ekipmanlar, personel, faturalar, banka ödemeleri ve şirketin program yükümlülüklerine uyumu incelenebilir.

KOSGEB’in 2026 yılında yürürlükte bulunan mevzuatında denetim, uygunsuzluk ve program sonrası izlemeye ilişkin özel düzenlemeler bulunmaktadır. Güncel İşletme Geliştirme Destek Programı mevzuatında program sonrası izleme formunun bulunması ve Girişimci Destek Programında dönemsel izleme sonuçlarının kurul gündemine alınabilmesi, denetimin destek ilişkisinin temel unsurlarından biri olduğunu göstermektedir.

Bununla birlikte işletmenin de denetim sürecinde önemli hakları vardır. Yanlış tespitlere karşı belge sunabilir, tutanaklara açıklama ekletebilir, giderilebilir eksiklikleri tamamlayabilir, revizyon talep edebilir ve kesin idari işlemlere karşı itiraz veya dava yoluna başvurabilir.

Denetim sırasında en önemli husus, yapılan her açıklamanın belgelerle desteklenmesidir. Makinenin serviste olması, personelin izinli bulunması veya projenin tedarikçi kaynaklı gecikmesi gibi durumlar yalnızca sözlü olarak değil, objektif belgelerle ortaya konulmalıdır.

Ayrıca işletmenin denetimden sonra gerçeğe aykırı belge oluşturmaması büyük önem taşır. Basit bir proje uygunsuzluğu, sahte belge kullanılması hâlinde çok daha ağır idari, mali ve cezai sonuçlar doğurabilir.

Bu nedenle KOSGEB desteği alan işletmelerin destek dosyasını ödeme sonrasında kapatmaması; bütün mali, teknik ve hukuki belgeleri düzenli şekilde arşivlemesi ve denetim sırasında tesis edilen işlemlere karşı süreleri kaçırmadan hukuki değerlendirme yapması gerekir.