Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış Nedeniyle Boşanma Nedir? TMK 162 Boşanma Davası 2026

Pek kötü veya onur kırıcı davranış nedeniyle boşanma nedir? Türk Medeni Kanunu m.162’ye göre eşlerden biri diğer eşin hayatına kasteder, ona pek kötü davranır veya ağır derecede onur kırıcı bir davranışta bulunursa mağdur eş bu özel sebebe dayanarak boşanma davası açabilir.

TMK m.162’nin güncel metnine göre dava hakkı, boşanma sebebinin öğrenilmesinden itibaren 6 ay ve her hâlde olayın gerçekleşmesinden itibaren 5 yıl içerisinde kullanılmalıdır. Affeden eşin ise bu özel boşanma sebebine dayanarak dava hakkı bulunmamaktadır.

Bu boşanma sebebi özel ve mutlak boşanma sebebi niteliğindedir. Fiilin kanunun aradığı ağırlıkta olduğu ispatlandığında hâkimin ayrıca;

“Bu evlilik artık çekilmez hale geldi mi?”

araştırması yapması gerekmez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da TMK m.162’yi mutlak özel boşanma sebepleri arasında değerlendirmektedir.

TMK 162 Neleri Kapsar?

Madde üç farklı davranış grubunu düzenlemektedir:

• Hayata kast,
• Pek kötü davranış,
• Ağır derecede onur kırıcı davranış.

Bu üç davranıştan herhangi birinin şartları oluşmuşsa TMK m.162 gündeme gelebilir.

Ancak her tartışma, kaba söz veya evlilikte yaşanan her fiziksel temas otomatik olarak bu madde kapsamında değerlendirilmez.

Davranışın ağırlığı önemlidir.

Hayata Kast Nedeniyle Boşanma Nedir?

Hayata kast, bir eşin diğer eşin yaşamına bilerek ve isteyerek son vermeye yönelik davranışta bulunmasıdır.

Örneğin somut olayın şartlarına göre;

• Eşi öldürmeye teşebbüs etmek,
• Silahla ateş etmek,
• Zehirlemeye çalışmak,
• Öldürmeye elverişli ağır saldırıda bulunmak

hayata kast kapsamında değerlendirilebilir.

Yargıtay’ın bir kararında eşini öldürmeye teşebbüs ettiği ceza dosyasından anlaşılan tarafın davranışı TMK m.162 kapsamında değerlendirilmiştir.

Pek Kötü Davranış Nedir?

Pek kötü davranış, eşin bedensel veya ruhsal bütünlüğüne yönelik olağan evlilik tartışmalarını açık biçimde aşan ağır muameleleri ifade eder.

Özellikle ağır fiziksel şiddet bu kapsamda değerlendirilebilir.

Yargıtay’ın incelediği bir dosyada eşine oklavayla şiddet uygulayarak görme yetisini kaybetmesine neden olan erkeğin eylemi, TMK m.162 kapsamında hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış nedeniyle boşanma sebebi olarak kabul edilmiştir.

Bir Tokat TMK 162 Kapsamında mıdır?

Her olay ayrıca değerlendirilmelidir.

Tek bir fiziksel şiddet eylemi dahi boşanma sebebi olabilir. Ancak bunun mutlaka TMK m.162’deki “pek kötü davranış” ağırlığında olup olmadığı olayın özelliklerine göre belirlenir.

TMK m.162 şartları oluşmasa dahi fiziksel şiddet TMK m.166 kapsamında evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanma sebebi ve kusurlu davranış olabilir.

Bu nedenle;

“Bir kez vurduysa hiçbir şey olmaz.”

da,

“Her fiziksel temas kesin TMK 162’dir.”

de doğru değildir.

Onur Kırıcı Davranış Nedir?

Kanun her onur kırıcı davranışı değil, ağır derecede onur kırıcı davranışı özel boşanma sebebi olarak kabul etmektedir.

Burada kişinin;

• Şeref,
• Haysiyet,
• Saygınlık,
• Kişilik değeri

ağır biçimde hedef alınmış olmalıdır.

Örneğin kişinin eşini toplum veya aile önünde çok ağır şekilde aşağılaması, insanlık onurunu hedef alan davranışlarda bulunması veya son derece küçük düşürücü muameleye maruz bırakması somut olayın şartlarına göre bu kapsamda değerlendirilebilir.

Her Hakaret TMK 162 Kapsamında mıdır?

Hayır.

Hakaret boşanmada kusur oluşturabilir; ancak TMK m.162 bakımından ağır derecede onur kırıcı davranış aranır.

Örneğin eşlerin tartışma sırasında birbirlerine söylediği her kaba söz bu özel boşanma sebebini oluşturmayabilir.

Buna karşılık çok ağır, sistematik ve kişinin şerefini hedef alan küçük düşürücü davranışlar farklı değerlendirilebilir.

TMK m.162’nin şartları oluşmasa dahi hakaretler TMK m.166 kapsamında boşanma sebebi olabilir.

Eşi İnsanların Önünde Aşağılamak Boşanma Sebebi midir?

Şartlarına göre evet.

Özellikle eşin;

• Aile bireylerinin,
• Arkadaşların,
• İş arkadaşlarının,
• Çocukların

önünde ağır biçimde küçük düşürülmesi, davranışın yoğunluğuna göre TMK m.162 veya TMK m.166 kapsamında değerlendirilebilir.

Mahkeme yalnızca sözcüklere değil olayın gerçekleşme biçimine ve ağırlığına bakar.

Cinsel Şiddet Pek Kötü Davranış Sayılır mı?

Eşe yönelik cinsel şiddet çok ciddi bir boşanma sebebidir.

Somut olayın özelliklerine göre TMK m.162’deki pek kötü davranış kapsamında değerlendirilmesi mümkün olduğu gibi, ceza hukuku ve 6284 sayılı Kanun kapsamında da ayrıca sonuç doğurabilir.

Yargıtay’ın güncel boşanma kararlarında fiziksel, cinsel ve psikolojik şiddet iddialarının kusur değerlendirmesine konu edildiği görülmektedir.

TMK 162 Mutlak Boşanma Sebebi Ne Demektir?

Mutlak boşanma sebebi, kanundaki olay ispatlandığında ayrıca evlilik birliğinin çekilmez hale gelip gelmediğinin araştırılmaması anlamına gelir.

Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre TMK m.162 bu niteliktedir.

Dolayısıyla kanunda aranan nitelikte hayata kast, pek kötü davranış veya ağır onur kırıcı davranış ispatlanmışsa hâkim;

“Buna rağmen taraflar evliliği sürdürebilir mi?”

şeklinde ayrıca bir değerlendirmeyle davayı reddetmez.

TMK 162 ile TMK 166 Arasındaki Fark Nedir?

TMK m.162 özel boşanma sebebidir.

TMK m.166 ise evlilik birliğinin temelinden sarsılması şeklindeki genel boşanma sebebidir.

TMK m.162 için belirli ağırlıkta özel bir eylemin ispatı gerekir.

TMK m.166’da ise tarafların davranışlarının toplamı sonucunda ortak hayatın devamının beklenemeyecek hale gelip gelmediği değerlendirilir.

Dosyanın özelliğine göre farklı hukuki sebeplere dayalı talepler birlikte ileri sürülebilir.

TMK 162 Davasında 6 Aylık Süre Nedir?

Davaya hakkı olan eş, boşanma sebebini öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde bu özel sebebe dayanmalıdır.

Bu süre zamanaşımı değil, hak düşürücü süredir.

Ayrıca olayın üzerinden her hâlde 5 yıl geçmişse TMK m.162’ye dayalı dava hakkı düşer.

Örneğin kişi olayı 1 Ocak tarihinde öğrenmişse altı aylık sürenin hesabı önemlidir.

5 Yıllık Süre Nedir?

Olay öğrenilmemiş olsa dahi TMK m.162’deki özel sebebe dayanma hakkı fiilin gerçekleşmesinin üzerinden 5 yıl geçmesiyle düşer.

Bu nedenle eski tarihli şiddet veya ağır onur kırıcı davranışlar söz konusuysa olay tarihleri dikkatle belirlenmelidir.

Eşimi Affettiysem Sonradan TMK 162 Davası Açabilir miyim?

Kanun bu konuda açıktır:

Affeden tarafın dava hakkı yoktur.

Ancak affın bulunup bulunmadığı her zaman basit değildir.

Tarafların kısa süre görüşmesi veya zorunlu nedenlerle aynı ortamda bulunması her zaman otomatik affetme anlamına gelmeyebilir.

Buna karşılık olay sonrasında evlilik ilişkisini bilinçli ve isteyerek sürdürmek affetme iddiasını güçlendirebilir.

Affetmek ile Hoşgörü Aynı Şey midir?

Yargılamada önemli olan, mağdur eşin yaşanan olayı bilmesine rağmen davranışı gerçekten affedip affetmediğinin somut olaydan anlaşılmasıdır.

Mesajlar, birlikte yaşamanın sürdürülmesi, tarafların olaydan sonraki davranışları ve beyanları birlikte değerlendirilebilir.

Affetme savunması ileri sürülecekse delillendirilmesi önemlidir.

Şiddet İçin Ceza Davası Olması Şart mı?

Hayır.

TMK m.162 nedeniyle boşanma davası açmak için eş hakkında mutlaka kesinleşmiş ceza mahkûmiyeti bulunması şart değildir.

Aile Mahkemesi;

• Hastane kayıtları,
• Adli rapor,
• Tanık,
• Polis tutanakları,
• Mesajlar,
• Fotoğraf ve videolar,
• 6284 tedbir kararları

gibi delilleri kendisi değerlendirebilir.

Ancak ceza dosyası ve özellikle kesinleşmiş mahkûmiyet güçlü delil niteliğinde olabilir.

Uzaklaştırma Kararı Delil Olur mu?

6284 sayılı Kanun kapsamında verilmiş koruma veya uzaklaştırma kararları dosyaya sunulabilir.

Ancak tedbir kararı verilmiş olması tek başına her zaman TMK m.162’deki fiilin kesin olarak gerçekleştiğini göstermez.

Mahkeme bütün delilleri birlikte değerlendirir.

TMK 162 Nedeniyle Manevi Tazminat Alınabilir mi?

Şartları varsa evet.

Hayata kast, ağır şiddet veya ağır onur kırıcı davranış çoğu zaman kişinin kişilik haklarını da etkileyebilir.

TMK m.174 kapsamında kusursuz veya daha az kusurlu eş maddi; kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş ise manevi tazminat talep edebilir.

Tazminatın miktarı olayın ağırlığına, kusura ve tarafların ekonomik-sosyal koşullarına göre belirlenir.

TMK 162 Davasında Nafaka İstenebilir mi?

Şartları varsa;

• Tedbir nafakası,
• Yoksulluk nafakası,
• Çocuk için iştirak nafakası

talep edilebilir.

Ayrıca müşterek çocuk varsa velayet ve kişisel ilişki düzenlemeleri de boşanma dosyasında değerlendirilir.

Pek Kötü Davranış Nedeniyle Boşanma Nasıl İspatlanır?

Özellikle;

• Adli muayene raporları,
• Hastane dosyaları,
• Fotoğraf ve videolar,
• Tanıklar,
• Mesaj ve sesli mesajlar,
• Kolluk kayıtları,
• Savcılık ve ceza dosyaları,
• 6284 kararları

önem taşıyabilir.

Delillerin hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Pek kötü davranış nedeniyle boşanma hangi maddede?

Türk Medeni Kanunu m.162’de düzenlenmiştir.

TMK 162’de dava süresi kaç ay?

Fiilin öğrenilmesinden itibaren 6 ay, her durumda olaydan itibaren 5 yıldır.

Şiddet TMK 162 kapsamına girer mi?

Şiddetin ağırlığına göre girebilir. Yargıtay ağır fiziksel şiddetin TMK m.162 kapsamında değerlendirildiği kararlar vermiştir.

Hakaret TMK 162 midir?

Her hakaret değil; kanun ağır derecede onur kırıcı davranış aramaktadır. Daha hafif hakaretler TMK m.166 kapsamında kusur oluşturabilir.

Affedersem dava açabilir miyim?

TMK m.162 uyarınca affeden tarafın bu özel nedene dayalı dava hakkı yoktur.

Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış Nedeniyle Boşanma İçin Avukat Desteği

TMK m.162’ye dayalı davalarda olayın yalnızca;

“Şiddet oldu.”

veya

“Bana hakaret etti.”

şeklinde anlatılması yeterli değildir.

Fiilin ağırlığının, tarihinin ve delillerinin ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi gerekir. Özellikle 6 aylık ve 5 yıllık hak düşürücü süreler nedeniyle dava sebebinin doğru belirlenmesi son derece önemlidir.

Avukat Ferhat Küle Hukuk Bürosu olarak hayata kast, fiziksel ve psikolojik şiddet, pek kötü muamele, ağır onur kırıcı davranış, 6284 tedbirleri, tazminat, nafaka ve velayet taleplerini içeren çekişmeli boşanma davalarında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktayız.

Av. Ferhat Küle
İstanbul