Çocuğun Soyadı Boşanmadan Sonra Değiştirilebilir mi? Anne Kendi Soyadını Verebilir mi? 2026

Çocuğun soyadı boşanmadan sonra değiştirilebilir mi? Evet, şartları varsa değiştirilebilir. Ancak anne ve babanın boşanması, çocuğun soyadını kendiliğinden değiştirmez. Velayetin anneye verilmiş olması da çocuğun babadan gelen soyadının nüfus müdürlüğü tarafından otomatik şekilde annenin soyadıyla değiştirilmesi sonucunu doğurmaz.

Bununla birlikte güncel Yargıtay uygulamasında, haklı sebep bulunması ve çocuğun üstün yararının gerektirmesi halinde velayet sahibi annenin çocuğun soyadının kendi soyadıyla değiştirilmesini talep edebileceği kabul edilmektedir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2025 yılında verdiği kararlarında bu yaklaşımı açık biçimde benimsemiştir.

Anayasa Mahkemesi de boşanma sonrasında velayet hakkı annede bulunan çocuğun soyadının değiştirilmesine kategorik olarak izin verilmemesinin, velayetin kullanılması bakımından kadın ve erkek arasında ayrımcılık yaratabileceğine karar vermiştir.

Bu nedenle;

“Çocuk boşanınca otomatik olarak annenin soyadını alır.”

ifadesi yanlış olduğu gibi;

“Çocuk 18 yaşına gelmeden hiçbir şekilde annenin soyadını alamaz.”

şeklindeki eski bilgi de güncel Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi uygulaması bakımından doğru değildir.

Boşanma Çocuğun Soyadını Otomatik Olarak Değiştirir mi?

Hayır.

Anne ve babanın boşanması sonrasında velayet anneye verilse dahi çocuğun mevcut soyadı nüfus kaydında kendiliğinden değişmez.

Örneğin evlilik içerisinde doğan çocuk babasının soyadını taşıyorsa boşanma kararının kesinleşmesi üzerine nüfus müdürlüğü çocuğun soyadını otomatik olarak annenin bekârlık soyadıyla değiştirmez.

Soyadının değiştirilmesi için ayrıca hukuki talepte bulunulması gerekir.

Velayet Annedeyse Çocuk Annenin Soyadını Alabilir mi?

Şartları varsa evet.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin güncel yaklaşımına göre velayet hakkına sahip annenin çocuğun soyadını kendi soyadıyla değiştirme talebinde bulunması mümkündür.

Ancak yalnızca;

“Velayet bende.”

demek her dosyada yeterli değildir.

Yargıtay özellikle iki unsura önem vermektedir:

Haklı sebep ve çocuğun üstün yararı.

2025 tarihli kararlarında Yargıtay, Anayasa Mahkemesi kararlarını da dikkate alarak velayet sahibi annenin haklı sebep ve küçüğün üstün yararı mevcutsa bu talepte bulunabileceğini kabul etmektedir.

Çocuğun Soyadını Değiştirmek İçin Haklı Sebep Nedir?

Her olay kendi şartlarına göre değerlendirilir.

Örneğin;

Çocuğun uzun süredir yalnızca anneyle yaşaması,
Baba ile fiilî bağının çok zayıf olması,
Çocuğun farklı soyadı nedeniyle okul veya sosyal yaşamında sorun yaşaması,
Çocuğun anneyle aynı soyadı kullanma yönünde güçlü ve istikrarlı isteğinin bulunması,
Soyadı farklılığının çocuk bakımından somut sıkıntılara neden olması

haklı sebep ve üstün yarar değerlendirmesinde önem taşıyabilir.

Yargıtay’ın bir kararında sosyal inceleme raporunda çocuğun kendisini annenin soyadıyla tanıttığı, babasıyla yeterli ilişkisinin bulunmadığı ve annenin soyadını kullanmasının çocuğun üstün yararına aykırı olmadığı tespitleri dikkate alınmış; ret kararı bozulmuştur.

Velayetin Annede Olması Tek Başına Yeterli mi?

Hayır.

Velayetin anneye verilmesi önemli olmakla birlikte soyadı değişikliğinin otomatik sebebi değildir.

Mahkeme;

“Velayet annede, o halde soyadı da annenin olsun.”

şeklinde mekanik bir değerlendirme yapmaz.

Haklı neden ve özellikle çocuğun üstün yararı somutlaştırılmalıdır.

Nitekim güncel Yargıtay kararlarında soyadı değişikliği uyuşmazlığının temel meselelerinden birinin haklı sebep ve çocuğun üstün yararı olduğu açıkça görülmektedir.

Babanın İzni Olmadan Çocuğun Soyadı Değiştirilebilir mi?

Babanın muvafakati her durumda zorunlu bir veto şartı değildir.

Uyuşmazlık mahkemeye taşınmışsa mahkeme çocuğun üstün yararına göre karar verir.

Babanın kabul veya itirazı dosyada değerlendirilir; ancak belirleyici olan yalnızca babanın;

“İzin vermiyorum.”

demesi değildir.

Anayasa Mahkemesi, velayet kapsamında çocuğun soyadını belirleme konusunda kadın ile erkek arasında cinsiyete dayalı farklı muamele yapılmasını ayrımcılık yasağı bakımından sorunlu bulmuştur.

Baba Çocuğuyla Görüşüyorsa Soyadı Değiştirilemez mi?

Böyle kesin bir kural bulunmamaktadır.

Babanın çocukla düzenli kişisel ilişki kurması, bakımına katkıda bulunması ve çocukla güçlü duygusal bağının bulunması mahkemenin değerlendireceği önemli unsurlardır.

Ancak her dosyada tek başına;

“Babasıyla görüşüyor, soyadı kesin değişemez.”

sonucu çıkarılamaz.

Mahkeme çocuğun bütün koşullarını birlikte değerlendirir.

Baba Nafaka Ödemiyorsa Çocuğun Soyadı Değişir mi?

Nafakanın ödenmemesi tek başına otomatik soyadı değişikliği sebebi değildir.

Ancak babanın;

Çocukla hiç ilgilenmemesi,
Kişisel ilişki kurmaması,
Bakım yükümlülüklerini uzun süre yerine getirmemesi

gibi başka olaylarla birlikte değerlendirildiğinde dosyada önem taşıyabilir.

Soyadı değişikliği davasının merkezinde yine çocuğun üstün yararı bulunur.

Çocuk Annesinin Soyadını Kullanmak İstiyorsa Bu Önemli mi?

Evet.

Özellikle yaşı ve olgunluğu itibarıyla kendi görüşünü oluşturabilecek çocuğun talebi, üstün yarar incelemesinde önemli bir unsur olabilir.

Ancak çocuk;

“Annemin soyadını istiyorum.”

dedi diye mahkeme otomatik olarak talebi kabul etmek zorunda değildir.

Çocuğun isteğinin nedenleri, sürekliliği ve değişikliğin gelecekteki etkileri birlikte değerlendirilir.

Çocuğun Soyadının Farklı Olması Tek Başına Yeterli mi?

Her zaman değil.

Anne ile çocuğun soyadının farklı olması;

Okul kayıtlarında,
Hastane işlemlerinde,
Seyahat işlemlerinde,
Sosyal çevrede

birtakım açıklama ihtiyaçları yaratabilir.

Ancak yalnızca farklı soyadı taşımanın soyadı değişikliğini otomatik olarak gerektirdiği söylenemez.

Somut olayda bunun çocuk bakımından nasıl bir sorun meydana getirdiğinin açıklanması davayı güçlendirebilir.

Anayasa Mahkemesi Çocuğun Anne Soyadını Kullanması Hakkında Ne Diyor?

Anayasa Mahkemesi konuya ilişkin çok sayıda karar vermiştir.

Mahkeme, erkeğe velayet kapsamında tanınan soyadı belirleme yetkisinin kadına kategorik olarak tanınmamasının cinsiyete dayalı farklı muamele oluşturduğunu belirtmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 2025 tarihli Esra Ertan kararında da boşanma sonrası çocuğun soyadının değiştirilmesi talebinin aile hayatına saygı ve ayrımcılık yasağı kapsamında yeniden ele alındığı görülmektedir.

Yargıtay’ın 2025 ve 2026 Yaklaşımı Nedir?

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2025 kararlarında, velayet sahibi annenin haklı sebep ve çocuğun üstün yararı bulunması halinde çocuğun soyadının değiştirilmesini isteyebileceği kabul edilmektedir.

2026 yılında da Yargıtay önüne gelen dosyalarda velayet sahibi annenin soyadının çocuk tarafından kullanılmasına ilişkin hükümlerin aile mahkemelerince verildiği görülmektedir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 15 Nisan 2026 tarihli kararında daha önce kesinleşmiş soyadı hükmünün yeniden kurulmasının usule aykırı olduğu belirtilmiştir. Bu karar da bu davaların güncel uygulamada sürdüğünü göstermektedir.

Çocuğun Soyadı Değişikliği Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Velayet sahibi annenin çocuğun soyadının kendi soyadıyla değiştirilmesini istemesine ilişkin uyuşmazlık aile hukukundan kaynaklandığı için görevli mahkeme Aile Mahkemesidir.

Aile Mahkemesi bulunmayan yerde Asliye Hukuk Mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakabilir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da velayet hakkı kapsamında açılan bu nitelikteki soyadı davalarının Aile Mahkemesinde görülmesi gerektiğini kabul etmiştir.

Çocuğun Soyadı Davasında Hangi Deliller Kullanılabilir?

Somut olayın özelliğine göre;

Boşanma ve velayet kararı,
Sosyal inceleme raporu,
Çocuğun okul kayıtları,
Tanık anlatımları,
Baba ile çocuk arasındaki kişisel ilişkiye ilişkin kayıtlar,
Çocuğun yaşadığı sosyal veya psikolojik sıkıntıları gösteren belgeler

önem taşıyabilir.

Amaç anne ile baba arasındaki uyuşmazlığı çözmekten çok soyadı değişikliğinin çocuk açısından yararlı olup olmadığını ortaya koymaktır.

Sık Sorulan Sorular

Boşanınca çocuğun soyadı otomatik değişir mi?

Hayır. Boşanma ve velayetin anneye verilmesi çocuğun soyadını otomatik olarak değiştirmez.

Anne çocuğa kendi soyadını verebilir mi?

Haklı sebep bulunması ve çocuğun üstün yararının gerektirmesi halinde velayet sahibi anne dava açarak bunu talep edebilir.

Babanın izni şart mı?

Babanın kabulü önemli olmakla birlikte mahkeme bakımından mutlak veto hakkı değildir. Nihai değerlendirme çocuğun üstün yararına göre yapılır.

Dava nerede açılır?

Görevli mahkeme kural olarak Aile Mahkemesidir.

Çocuk 18 yaşına geldiyse ne olur?

Ergin kişi kendi ad ve soyadının değiştirilmesini TMK m.27 kapsamında haklı sebeplere dayanarak kendisi talep edebilir. Küçüğün velayetine dayalı dava ile ergin kişinin kendi soyadı davası aynı hukuki nitelikte değildir.

Çocuğun Soyadının Değiştirilmesi İçin Avukat Desteği

Çocuğun soyadının değiştirilmesi davalarında yalnızca;