NFT’LERİN HUKUKİ NİTELİĞİ

1.GİRİŞ

Blokzincir teknolojisinin gelişmesiyle birlikte dijital varlıkların oluşturulması, saklanması ve devredilmesi yeni bir boyut kazanmıştır. Bu gelişimin en dikkat çekici örneklerinden biri olan NFT’ler, diğer kripto varlıklardan farklı olarak benzersiz ve birbirinin yerine geçmeyen dijital kayıtlar şeklinde oluşturulmaktadır. NFT’ler; dijital sanat eserleri, fotoğraflar, videolar, müzik kayıtları, oyun içi unsurlar ve fiziksel varlıklarla ilişkilendirilebilmektedir.

NFT’lerin ekonomik değer kazanması ve geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşması, bu varlıkların hukuki niteliğine ilişkin çeşitli tartışmaları beraberinde getirmiştir. NFT’nin bir eşya, menkul kıymet, kripto varlık, fikrî ürün veya gayri maddi malvarlığı değeri olarak kabul edilip edilemeyeceği konusunda öğretide farklı görüşler bulunmaktadır. Bunun yanında NFT’nin satın alınmasının bağlantılı eser üzerindeki telif haklarını da devredip devretmediği önemli bir hukuki sorun oluşturmaktadır.

Türk hukukunda NFT’leri bütün yönleriyle düzenleyen özel bir kanun bulunmamaktadır. Bu nedenle NFT işlemleri; Türk Borçlar Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, tüketici hukuku, kişisel verilerin korunması, vergi hukuku ve sermaye piyasası mevzuatı kapsamında değerlendirilmektedir. NFT’nin hukuki niteliğinin belirlenmesinde yalnızca teknik yapısı değil, temsil ettiği varlık, sahibine sağladığı haklar, akıllı sözleşmenin içeriği ve taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi de dikkate alınmalıdır.

Bu çalışma kapsamında NFT kavramı ve teknik yapısı açıklanacak, NFT’lerin Türk hukukundaki hukuki niteliği incelenecek ve fikrî mülkiyet, sözleşme, tüketici ve sermaye piyasası hukuku bakımından doğurduğu başlıca sorunlar ele alınacaktır.

2.NFT KAVRAMI

2.1.NFT NEDİR?

NFT, İngilizce “Non-Fungible Token” ifadesinin kısaltması olup Türkçede “değiştirilemez token”, “misli olmayan token” veya “benzersiz dijital varlık” şeklinde ifade edilmektedir. NFT’ler, blokzincir teknolojisi üzerinde oluşturulan ve her biri kendine özgü niteliklere sahip olan dijital kayıtlardır.

NFT’leri diğer kripto varlıklardan ayıran temel özellik, birbirlerinin yerine aynı değer ve nitelikte geçirilememeleridir. Örneğin aynı türden kripto paralar kendi aralarında eş değer kabul edilebilirken her NFT; kendine özgü kimlik numarası, işlem geçmişi ve teknik özellikleri nedeniyle benzersizdir.

NFT’ler; dijital sanat eserleri, fotoğraflar, videolar, müzik kayıtları, oyun içi varlıklar, koleksiyon ürünleri, sanal taşınmazlar ve bazı fiziksel varlıklarla ilişkilendirilebilir. Ancak NFT çoğu zaman bağlantılı olduğu eserin veya malın kendisi değil, o varlığı temsil eden blokzincir kaydıdır.

Bir NFT’nin blokzincir üzerinde oluşturulması “minting” olarak adlandırılmaktadır. NFT’nin hangi dijital varlıkla bağlantılı olduğu, kim tarafından üretildiği ve hangi cüzdanlar arasında devredildiği blokzincir kayıtları üzerinden takip edilebilir. Bu yapı, NFT’lerin sahiplik ve işlem geçmişinin şeffaf biçimde izlenmesine imkân sağlamaktadır.

Bununla birlikte NFT sahibi olmak, bağlantılı dijital eser üzerindeki telif haklarının kendiliğinden kazanıldığı anlamına gelmez. NFT’nin alıcıya hangi hakları sağladığı; satış sözleşmesine, platform koşullarına ve akıllı sözleşmenin içeriğine göre belirlenir. Bu nedenle NFT kavramı, yalnızca teknik bir dijital kayıt olarak değil, ekonomik ve hukuki sonuçlar doğurabilen bir dijital malvarlığı unsuru olarak değerlendirilmelidir.

2.2.NFT İLE KRİPTO PARA ARASINDAKİ FARKLAR

NFT’ler ile kripto paralar, blokzincir teknolojisi üzerinde oluşturulmaları bakımından benzerlik göstermektedir. Ancak hukuki ve ekonomik nitelikleri açısından birbirlerinden önemli ölçüde ayrılmaktadır.

Kripto paralar genel olarak misli nitelikteki dijital varlıklardır. Aynı tür ve miktardaki kripto paralar birbirlerinin yerine geçebilir. Örneğin bir Bitcoin, aynı miktardaki başka bir Bitcoin ile ekonomik açıdan eş değer kabul edilir. NFT’ler ise misli olmayan ve benzersiz dijital kayıtlardır. Her NFT’nin kimliği, özellikleri, işlem geçmişi ve temsil ettiği varlık farklıdır.

Kripto paralar çoğunlukla ödeme, yatırım, değer saklama veya transfer aracı olarak kullanılmaktadır. NFT’ler ise dijital sanat eserleri, fotoğraflar, videolar, müzik kayıtları, oyun içi unsurlar, koleksiyon ürünleri ve fiziksel varlıklarla ilişkilendirilebilmektedir. Bu nedenle NFT’nin değeri yalnızca piyasa koşullarına değil, temsil ettiği varlığın niteliğine, nadirliğine ve sağladığı haklara da bağlıdır.

Kripto paralar genellikle bölünebilir niteliktedir. Bir kripto para daha küçük birimlere ayrılarak alınıp satılabilir. NFT’ler ise kural olarak bir bütün hâlinde devredilir. Bununla birlikte bazı teknik modellerde NFT’lerin paylara bölünmesi mümkün olabilmektedir.

Bir diğer önemli fark, sahiplik ve hak ilişkisi bakımından ortaya çıkmaktadır. Kripto para sahibi, dijital cüzdanındaki belirli miktardaki kripto varlık üzerinde tasarruf edebilir. NFT sahibi ise blokzincir üzerindeki benzersiz tokenı kontrol eder. Ancak NFT’nin satın alınması, bağlantılı dijital eser üzerindeki telif, çoğaltma, yayma veya ticari kullanım haklarının kendiliğinden devredildiği anlamına gelmez.

Sonuç olarak kripto paralar birbirinin yerine geçebilen ve çoğunlukla ekonomik değişim aracı olarak kullanılan dijital varlıklardır. NFT’ler ise benzersizliği, temsil ettiği varlık ve sahibine sağlayabileceği özel haklar nedeniyle farklı bir hukuki ve ekonomik yapıya sahiptir.

3.NFT’LERİN HUKUKİ NİTELİĞİ

NFT’ler, blokzincir üzerinde oluşturulan, birbirinin yerine geçmeyen ve benzersiz nitelik taşıyan dijital kayıtlardır. Sermaye Piyasası Kurulu da NFT’leri, dijital varlıkların temsilini ve sahipliğini kaydetmek amacıyla kullanılan, misli olmayan ve benzersiz nitelikteki kripto varlıklar olarak tanımlamaktadır.

Türk hukukunda NFT’lerin bütün yönlerini düzenleyen ve hukuki niteliğini kesin olarak belirleyen özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Türk Medeni Kanunu’nun 762. maddesinde taşınır mülkiyetinin konusu, taşınabilen maddi şeyler ile edinmeye elverişli doğal güçlerle sınırlandırılmıştır. NFT’lerin fiziksel varlığa sahip olmaması nedeniyle klasik anlamda taşınır eşya olarak kabul edilmeleri güçtür. Bu nedenle NFT’lerin gayri maddi dijital malvarlığı değeri veya kendine özgü nitelik taşıyan dijital varlık olarak değerlendirilmesi daha uygun görünmektedir.

NFT ile NFT’nin ilişkilendirildiği eser veya varlık birbirinden ayrılmalıdır. NFT, çoğu zaman bir fotoğrafın, videonun, müzik eserinin veya başka bir dijital içeriğin kendisi değil; bu içerikle bağlantılı blokzincir kaydıdır. Dolayısıyla NFT’yi satın alan kişi, kural olarak yalnızca ilgili token üzerinde teknik kontrol ve tasarruf imkânı elde eder.

NFT’nin satın alınması, bağlantılı eser üzerindeki telif haklarının kendiliğinden devredildiği anlamına gelmez. Eserin çoğaltılması, yayılması, işlenmesi veya ticari olarak kullanılması gibi mali hakların alıcıya geçebilmesi için ayrıca bir hak devri yapılmalıdır. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 52. maddesi uyarınca mali haklara ilişkin sözleşmelerin yazılı olması ve devredilen hakların ayrı ayrı gösterilmesi zorunludur.

NFT’nin hukuki niteliği, sahibine sağladığı haklara göre farklılaşabilir. NFT yalnızca koleksiyon amacı taşıyan bir dijital kayıt olabileceği gibi sahibine bir hizmetten yararlanma, etkinliğe katılma, oyun içi unsur kullanma, lisans alma veya belirli bir sözleşmesel talepte bulunma hakkı da sağlayabilir. Bu durumda NFT’nin teknik yapısından çok, akıllı sözleşmenin ve taraflar arasındaki hukuki ilişkinin içeriği önem taşır.

Sermaye Piyasası Kurulu, yalnızca NFT ve sanal oyun varlıklarının alım satım, dağıtım, transfer ve saklama işlemlerini gerçekleştirenlerin belirli kripto varlık hizmet sağlayıcılığı hükümlerine tabi olmayacağını belirtmiştir. Ancak bu istisna, NFT işlemlerinin tüm hukuk kurallarının dışında kaldığı anlamına gelmez; fikrî mülkiyet, sözleşme, tüketici, vergi, kişisel verilerin korunması ve ceza hukuku hükümleri uygulanmaya devam eder.

Sonuç olarak NFT’ler, klasik anlamda eşya veya doğrudan eser olarak değil, temsil ettiği varlıktan ayrı olarak değerlendirilmesi gereken gayri maddi dijital malvarlığı değerleridir. NFT sahibinin elde ettiği hakların kapsamı; akıllı sözleşmeye, satış şartlarına, platform kurallarına ve taraflar arasındaki sözleşmeye göre belirlenmelidir.

4.NFT’LERDE FİKRİ MÜLKİYET VE TELİF HAKLARI

NFT’lerin en çok kullanıldığı alanların başında dijital sanat eserleri, fotoğraflar, müzik kayıtları, videolar ve oyun içi tasarımlar gelmektedir. Bu nedenle NFT işlemlerinde fikrî mülkiyet ve telif hakları büyük önem taşımaktadır. Ancak bir eserin NFT hâline getirilmesi veya NFT’nin satın alınması, eser üzerindeki telif haklarının kendiliğinden devredildiği anlamına gelmemektedir.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na göre bir fikrî ürünün eser olarak korunabilmesi için sahibinin hususiyetini taşıması ve Kanun’da sayılan ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserlerinden birine dâhil olması gerekir. Bu nedenle her NFT tek başına eser niteliğinde değildir. FSEK kapsamında korunabilecek unsur, çoğunlukla NFT’nin ilişkilendirildiği dijital resim, fotoğraf, müzik, video veya diğer özgün içeriktir. Eser sahipliği ise kural olarak ilgili eseri meydana getiren kişiye aittir.

NFT ile bağlantılı eser üzerindeki haklar, manevi ve mali haklar olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Manevi haklar; eserin kamuya sunulmasına karar verme, eser sahibinin adının belirtilmesini isteme ve eserde izinsiz değişiklik yapılmasını engelleme gibi yetkileri kapsamaktadır. NFT’yi satın alan kişi, token üzerinde tasarruf yetkisine sahip olsa bile eser sahibinin bu manevi haklarını ortadan kaldıramaz. Özellikle eserin NFT hâline getirilmesi sırasında eser sahibinin adının kaldırılması, yanlış kişinin eser sahibi olarak gösterilmesi veya eserde izinsiz değişiklik yapılması manevi hak ihlali oluşturabilir.

Eser üzerindeki işleme, çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletim hakları ise mali haklardır. Bir eserin dijital ortamda kopyalanması, değiştirilmesi, blokzincirle ilişkilendirilmesi veya NFT platformunda kullanıcıların erişimine sunulması; işlemin teknik yapısına göre çoğaltma, işleme ya da umuma iletim haklarını ilgilendirebilir. Bu nedenle başkasına ait bir eserin hak sahibinden izin alınmadan NFT hâline getirilmesi, satışa sunulması veya tanıtım amacıyla kullanılması telif hakkı ihlaline yol açabilir.

NFT satın alan kişi, kural olarak yalnızca blokzincir üzerindeki tokenı ve buna bağlı sözleşmesel yetkileri kazanır. Bağlantılı eseri çoğaltma, değiştirme, reklamda kullanma, ticari ürünlere basma veya yeniden lisanslama yetkileri, açıkça kararlaştırılmadıkça alıcıya geçmez. Örneğin dijital bir tabloya ilişkin NFT’yi satın alan kişi, eseri kişisel koleksiyonunda bulundurabilir ve NFT’yi yeniden satabilir; ancak eseri tişört, afiş veya reklam materyali üzerinde kullanabilmesi için ayrıca hak sahibinin iznine ihtiyaç duyabilir.

FSEK’in 48. maddesine göre mali haklar tamamen devredilebileceği gibi yalnızca kullanım izni, diğer bir ifadeyle lisans da verilebilir. Kanun’un 52. maddesi uyarınca mali haklara ilişkin sözleşmelerin yazılı olması ve devredilen hakların ayrı ayrı belirtilmesi zorunludur. Bu nedenle yalnızca “tüm telif hakları alıcıya aittir” şeklindeki genel ifadeler yerine; çoğaltma, işleme, yayma ve umuma iletim haklarından hangilerinin, hangi süreyle, hangi ülkelerde ve hangi amaçlarla devredildiği açıkça gösterilmelidir.

Akıllı sözleşmede telif devrine veya lisansa ilişkin bazı hükümler bulunması mümkün olmakla birlikte yalnızca NFT transferinin blokzincir üzerinde gerçekleşmesi, FSEK’teki yazılı şekil şartının her durumda yerine getirildiği anlamına gelmez. Bu nedenle NFT satışlarında platform koşullarının yanında, tarafların kimliğini ve devredilen mali hakları açıkça gösteren yazılı bir lisans veya hak devir sözleşmesi hazırlanması hukuki güvenlik bakımından önemlidir.

Bir eserin hak sahibi olmayan kişi tarafından NFT hâline getirilmesi durumunda, eserin gerçek sahibi NFT’nin satışının durdurulmasını, platformdan kaldırılmasını, hak ihlalinin önlenmesini ve meydana gelen zararın giderilmesini talep edebilir. FSEK kapsamında tecavüzün önlenmesi ve durdurulması davaları açılabileceği gibi, izinsiz kullanım nedeniyle rayiç lisans bedeline bağlı mali talepler ve şartları varsa maddi veya manevi tazminat da ileri sürülebilir. Kanun, hak sahibinden yazılı izin alınmadan eseri işleyen, çoğaltan, yayan veya umuma ileten kişiler bakımından cezai sorumluluk da öngörmektedir.

NFT platformlarının kullanım şartları da telif haklarının kapsamının belirlenmesinde önem taşımaktadır. Bazı platformlar alıcıya yalnızca kişisel kullanım hakkı verirken bazı projelerde sınırlı ticari kullanım lisansı tanınabilmektedir. Ancak platform kuralları, NFT’yi oluşturan kişinin gerçekte sahip olmadığı bir telif hakkını alıcıya kazandıramaz. Hak sahibi olmayan kişiden mali hak veya lisans edinen alıcının iyi niyetli olması da kural olarak geçerli bir telif hakkı kazanmasını sağlamaz. FSEK’in 54. maddesi uyarınca yetkisiz kişiden hak edinen kimse, iyi niyetli olsa dahi telif hukuku korumasından yararlanamaz.

Sonuç olarak NFT sahipliği ile eser sahipliği birbirinden farklı kavramlardır. NFT’nin satın alınması, bağlantılı dijital eser üzerindeki telif haklarını otomatik olarak alıcıya geçirmez. NFT işlemlerinde eser sahibinin kim olduğu, NFT’yi oluşturan kişinin yetkisi, alıcıya tanınan kullanım hakları ve hak devrinin şekil şartları açıkça belirlenmelidir. Bu ayrımın gözetilmemesi, hem NFT üreticisi ve satıcısı hem de alıcısı bakımından ciddi hukuki ve mali sonuçlar doğurabilir.

5. NFT’lerin Hukuki İşlemlerde Kullanımı

NFT’ler, ekonomik değere sahip dijital varlıklar olarak satış, devir, bağışlama, lisanslama ve çeşitli hizmetlerden yararlanma amacıyla hukuki işlemlere konu olabilmektedir. NFT’ye ilişkin hukuki işlemin niteliği belirlenirken yalnızca blokzincir üzerindeki tokenın değil, NFT’nin temsil ettiği varlığın ve sahibine sağladığı hakların da incelenmesi gerekir.

5.1. NFT Satışı ve Devri

NFT’lerin en yaygın kullanım biçimi, dijital platformlar üzerinden satılması ve başka bir dijital cüzdana devredilmesidir. Türk Borçlar Kanunu’nun 1. maddesine göre sözleşme, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamalarıyla kurulur. Bu nedenle NFT satışında tarafların NFT’nin devri ve ödenecek bedel üzerinde anlaşmasıyla sözleşme ilişkisi kurulabilir.

NFT’nin blokzincir üzerinde alıcının dijital cüzdanına aktarılması, sözleşmenin teknik olarak yerine getirilmesini sağlayabilir. Bununla birlikte NFT’ye ilişkin özel bir sözleşme türü bulunmadığından işlemin hukuki niteliği, tarafların iradelerine göre satış, hak devri veya isimsiz sözleşme olarak değerlendirilebilir.

Satış sözleşmesinde NFT’nin kimliği, bağlı olduğu blokzincir ağı, akıllı sözleşme adresi, satış bedeli, işlem ücretleri ve alıcıya sağlanan haklar açıkça belirtilmelidir. NFT’nin yalnızca token mülkiyetini mi yoksa bağlantılı eser üzerindeki belirli kullanım haklarını da mı kapsadığı özellikle açıklanmalıdır.

5.2. Akıllı Sözleşmelerin Kullanılması

NFT işlemleri çoğunlukla blokzincir üzerinde çalışan akıllı sözleşmeler aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. Akıllı sözleşmeler, önceden belirlenen koşullar gerçekleştiğinde NFT’nin devredilmesi veya satış bedelinin aktarılması gibi işlemleri otomatik olarak yerine getirebilir.

Ancak akıllı sözleşme kodu her zaman taraflar arasındaki hukuki sözleşmenin tamamını oluşturmaz. Kod, çoğu durumda sözleşmenin ifasını sağlayan teknik bir araç niteliğindedir. Tarafların kimliği, uyuşmazlıklarda uygulanacak hukuk, yetkili mahkeme, ayıp sorumluluğu, cayma hakkı ve fikrî mülkiyet hakları gibi konuların ayrıca sözleşmeyle düzenlenmesi gerekebilir.

Kodlama hatası, siber saldırı veya yanlış cüzdan adresine yapılan transfer nedeniyle uyuşmazlık çıkması hâlinde yalnızca blokzincir kaydına değil, tarafların gerçek ve ortak iradelerine de bakılmalıdır.

5.3. NFT Aracılığıyla Lisans ve Kullanım Hakkı Verilmesi

NFT’ler, bağlantılı dijital eser üzerinde belirli kullanım haklarının verilmesi amacıyla da kullanılabilir. Örneğin NFT sahibine eseri kişisel koleksiyonunda sergileme, belirli ticari ürünlerde kullanma veya çevrim içi bir platformda yayımlama hakkı tanınabilir.

Ancak NFT’nin satın alınması, bağlantılı eser üzerindeki telif haklarını kendiliğinden alıcıya geçirmez. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında mali hakların devri veya kullanım izninin verilmesi için devredilen hakların açıkça belirlenmesi gerekir. Mali haklara ilişkin sözleşmelerin yazılı olması ve hakların ayrı ayrı gösterilmesi zorunludur.

Bu nedenle NFT satış sözleşmesinde alıcıya yalnızca kişisel kullanım hakkı mı yoksa ticari kullanım yetkisi de mi verildiği açıkça düzenlenmelidir. Aksi takdirde alıcı, NFT sahibi olsa bile bağlantılı eseri çoğaltma, değiştirme, reklamda kullanma veya ticari ürünlere basma yetkisine sahip olmayabilir.

5.4. Üyelik ve Hizmetlere Erişim Aracı Olarak NFT

NFT’ler yalnızca sanat veya koleksiyon ürünü olarak değil, belirli hizmetlere erişim sağlamak amacıyla da kullanılabilir. NFT sahibine bir etkinliğe katılma, üyelik sisteminden yararlanma, özel dijital içeriğe erişme veya oyun içi özellikleri kullanma hakkı verilebilir.

Bu durumda NFT, ekonomik değer taşıyan dijital varlık olmasının yanında sözleşmesel bir hakkı temsil etmektedir. NFT’yi elinde bulunduran kişinin hangi hizmetlerden, ne kadar süreyle ve hangi şartlarla yararlanabileceği platform kurallarında veya satış sözleşmesinde açıkça belirtilmelidir.

NFT’nin başka bir kişiye devredilmesi hâlinde üyelik veya hizmetten yararlanma hakkının da yeni sahibine geçip geçmeyeceği ayrıca düzenlenmelidir.

5.5. Tüketici İşlemlerinde NFT

NFT’nin ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden bir kişi ya da işletme tarafından tüketiciye sunulması hâlinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri gündeme gelebilir. NFT’nin internet üzerinden satın alınması ise somut olayın özelliklerine göre mesafeli sözleşme niteliği taşıyabilir.

Satıcının NFT’nin temel özellikleri, toplam bedeli, işlem ücretleri, kullanım hakları, teknik riskleri ve cayma hakkının bulunup bulunmadığı konusunda tüketiciyi açık ve anlaşılır biçimde bilgilendirmesi gerekir.

NFT’nin belirtilen nitelikleri taşımaması, bağlantılı dijital içeriğe erişilememesi veya satıcının yetkisi bulunmadığı hâlde eseri NFT olarak satması ayıplı ifa ve sözleşmeye aykırılık iddialarına yol açabilir. Ancak tüketici hukukunun uygulanabilmesi için alıcının tüketici, satıcının ise ticari veya mesleki amaçla hareket eden sağlayıcı konumunda bulunması gerekir.

5.6. Teminat ve Finansman Aracı Olarak NFT

Ekonomik değeri bulunan NFT’lerin borç ilişkilerinde teminat olarak gösterilmesi mümkündür. Taraflar, borcun ödenmemesi hâlinde NFT’nin alacaklıya devredilmesini veya üçüncü kişiye satılarak bedelinin borca mahsup edilmesini kararlaştırabilir.

Bununla birlikte NFT’lerin klasik anlamda taşınır eşya sayılıp sayılmayacağı ve üzerlerinde hangi yöntemle rehin hakkı kurulacağı konusunda özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle NFT’nin teminat olarak kullanılması hâlinde tarafların hak ve yükümlülükleri, NFT’nin hangi cüzdanda saklanacağı, özel anahtarın kontrolü ve temerrüt durumunda nasıl paraya çevrileceği ayrıntılı biçimde düzenlenmelidir.

5.7. Miras ve Cebri İcra İşlemleri

Malvarlığı değeri taşıyan NFT’ler, kural olarak miras bırakanın malvarlığına dâhil olabilir. Ancak NFT’ye erişim için gerekli özel anahtarın veya cüzdan bilgilerinin mirasçılar tarafından bilinmemesi, dijital varlığın fiilen kullanılamamasına yol açabilir.

Benzer şekilde ekonomik değeri bulunan NFT’lerin cebri icra kapsamında haczedilmesi teorik olarak mümkün görünse de özel anahtarın tespiti, NFT’nin bulunduğu cüzdanın kontrol altına alınması ve NFT’nin paraya çevrilmesi uygulamada güçlük yaratmaktadır. Türk hukukunda NFT’lerin haczi ve satışına ilişkin özel bir yöntem henüz düzenlenmemiştir.

5.8. Sermaye Piyasası Mevzuatı Bakımından Durum

Sermaye Piyasası Kurulu, NFT’leri dijital varlıkların sahipliğini temsil eden misli olmayan ve benzersiz nitelikteki kripto varlıklar olarak tanımlamıştır. Kurulun 19 Eylül 2024 tarihli ilke kararında, yalnızca NFT ve sanal oyun varlıklarına ilişkin hizmet sunan platformların belirli kripto varlık hizmet sağlayıcılığı hükümleri dışında tutulduğu belirtilmiştir.

Bununla birlikte bu istisna, NFT işlemlerinin tüm mevzuatın dışında olduğu anlamına gelmemektedir. İşlemin niteliğine göre borçlar, tüketici, fikrî mülkiyet, kişisel verilerin korunması, vergi ve ceza hukuku hükümleri uygulanabilir. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin kapsamlı ikincil düzenlemeler de 13 Mart 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Genel Değerlendirme

NFT’ler satış, devir, lisans, üyelik, teminat ve miras gibi çok sayıda hukuki işleme konu olabilir. Ancak NFT’nin hukuki sonuçları yalnızca tokenın teknik olarak devredilmesine göre belirlenemez. NFT’nin temsil ettiği varlık, alıcıya tanınan haklar, akıllı sözleşme hükümleri ve platform kuralları birlikte değerlendirilmelidir.

Hukuki güvenliğin sağlanabilmesi için NFT sözleşmelerinde tarafların kimliği, tokenın özellikleri, bedel, fikrî mülkiyet hakları, teknik riskler, uygulanacak hukuk ve uyuşmazlık çözüm yöntemi açıkça düzenlenmelidir.

6.TÜRK HUKUKUNDA NFT’LERE İLİŞKİN DÜZENLEMELER