Kripto Para Borsasının Sorumluluğu: Hesap Ele Geçirilmesi, Kripto Varlık Kaybı ve Tazminat Davaları

Kripto para yatırımlarında yaşanan her zarar kripto para borsasının sorumluluğunu doğurmaz. Bitcoin veya başka bir kripto varlığın piyasa değerinin düşmesi, yatırımcının kendi kararıyla riskli bir işlem gerçekleştirmesi veya piyasanın olağan dalgalanması nedeniyle zarar edilmesi kural olarak platformun zararı karşılamasını gerektirmez.

Buna karşılık müşterinin hesabındaki kripto varlıkların izinsiz şekilde başka bir cüzdana transfer edilmesi, platformun bilgi sistemlerinin siber saldırıya uğraması, müşteri varlıklarının korunamaması, platformun nakit veya kripto varlık teslim yükümlülüğünü yerine getirememesi ya da platform personelinin hukuka aykırı işlemleri nedeniyle zarar meydana gelmesi çok farklı bir hukuki tablo oluşturur.

Türkiye’de bu konu artık yalnızca genel sözleşme ve haksız fiil hükümlerine bırakılmış değildir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının müşterilerine karşı sorumluluğunu doğrudan düzenlemektedir. Kanuna göre kripto varlık hizmet sağlayıcıları hukuka aykırı faaliyetlerinden ve nakit ödeme veya kripto varlık teslim yükümlülüklerini yerine getirememelerinden kaynaklanan zararlardan sorumludur. Ayrıca bilişim sistemlerinin işletilmesi, siber saldırılar, bilgi güvenliği ihlalleri ve personelin davranışlarından kaynaklanan kripto varlık kayıpları bakımından da özel bir sorumluluk rejimi kabul edilmiştir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu nedenle özellikle “Kripto hesabım hacklendi, borsa sorumlu mu?”, “Borsadan izinsiz USDT transferi yapıldı, zararımı isteyebilir miyim?” veya “Kripto platformu kapandı, paramı nasıl alırım?” gibi sorular artık Türk hukukunda çok daha ayrıntılı şekilde değerlendirilebilir.

Türkiye’de Kripto Para Borsaları Hangi Hukuki Rejime Tabidir?

Türkiye’de kripto varlık hizmet sağlayıcıları, 2 Temmuz 2024 tarihinde yürürlüğe giren değişikliklerle 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamına alınmış ve Sermaye Piyasası Kurulunun düzenleme ve denetimine tabi hâle gelmiştir. Alım satım, takas, transfer, saklama ve özel anahtarların yönetimi gibi faaliyetler düzenlemeye tabi hizmetler arasında yer almaktadır. (https://spk.gov.tr)

13 Mart 2025 tarihinde ise iki temel ikincil düzenleme yürürlüğe girmiştir. III-35/B.1 sayılı Tebliğ kuruluş, faaliyet izni, organizasyon, iç kontrol, risk yönetimi, bilgi sistemleri, teknolojik altyapı, bağımsız denetim ve rezerv kanıt denetimini; III-35/B.2 sayılı Tebliğ ise kripto varlıkların alım satımı, saklanması, transferi, platformlarda listelenmesi ve sermaye yeterliliği gibi konuları düzenlemektedir. (https://spk.gov.tr)

Dolayısıyla 2026 itibarıyla Türkiye’de faaliyet gösteren kripto platformlarının sorumluluğu, yalnızca kullanıcı sözleşmesinde ne yazdığına göre belirlenmez. Sermaye piyasası mevzuatındaki emredici kurallar da doğrudan uygulanır.

Kripto Borsası Müşterisine Karşı Hangi Durumlarda Sorumlu Olabilir?

6362 sayılı Kanunun kripto varlık hizmet sağlayıcılarının denetimi ve yaptırımlarını düzenleyen hükümleri bu konuda oldukça önemlidir.

Kanuna göre kripto varlık hizmet sağlayıcılarının hukuka aykırı faaliyetleri ile nakit ödeme veya kripto varlık teslim yükümlülüklerini yerine getirememelerinden kaynaklanan zararlardan doğrudan hizmet sağlayıcının kendisi sorumludur. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu kapsamda örneğin kullanıcı hesabında bulunan Bitcoin’i başka bir cüzdana göndermek istediği hâlde platformun mevzuata aykırı biçimde teslim yükümlülüğünü yerine getirmemesi, müşteriye ait bakiyenin gerçekte mevcut olmaması veya hukuka aykırı faaliyet nedeniyle müşterinin varlıklarına ulaşamaması platformun sorumluluğunu gündeme getirebilir.

Ancak platformun sorumluluk rejiminin en dikkat çekici kısmı siber güvenlik olayları bakımından düzenlenmiştir.

Kripto Borsası Hacklenirse Zarardan Kim Sorumludur?

6362 sayılı Kanuna göre kripto varlık hizmet sağlayıcıları;

bilişim sistemlerinin işletilmesi, siber saldırılar, bilgi güvenliği ihlalleri veya personelin davranışlarından kaynaklanan kripto varlık kayıplarından Türk Borçlar Kanunu’nun 71. maddesi kapsamında sorumludur. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu düzenleme kripto borsasının sorumluluğu bakımından son derece önemlidir.

Örneğin platformun sıcak cüzdan sistemine gerçekleştirilen bir saldırı sonucunda müşterilere ait kripto varlıkların çalındığını düşünelim.

Platform yalnızca;

“Bizi de hackerlar mağdur etti.”

diyerek müşterilere karşı sorumluluğunun bulunmadığını ileri süremez.

Kanun, siber saldırı ve bilgi güvenliği ihlallerinden kaynaklanan kripto varlık kayıplarını açıkça platformun sorumluluk rejiminin içerisine almaktadır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Müşterinin Kripto Hesabı Ele Geçirilirse Borsa Her Durumda Sorumlu mudur?

Hayır. Bu noktada platform sisteminin hacklenmesi ile yalnızca belirli müşterinin hesabının ele geçirilmesi birbirinden ayrılmalıdır.

Örneğin müşterinin telefonuna gelen sahte bağlantıya tıklaması, hesabının şifresini dolandırıcıya vermesi ve doğrulama kodunu üçüncü kişiyle paylaşması sonucunda hesabından kripto transferi yapılmış olabilir.

Başka bir olayda ise müşterinin hiçbir güvenlik bilgisini paylaşmadığı hâlde platformun kimlik doğrulama veya erişim sistemindeki zafiyet nedeniyle hesap ele geçirilmiş olabilir.

İki durumda platformun hukuki sorumluluğu aynı olmayacaktır.

Uyuşmazlıkta özellikle yetkisiz erişimin hangi nedenle gerçekleştiği, platformun güvenlik sistemlerinin yeterli olup olmadığı, transfer öncesinde hangi doğrulama yönteminin uygulandığı, olağandışı işlem uyarılarının bulunup bulunmadığı ve müşterinin olayda kusurunun olup olmadığı araştırılmalıdır.

Bu nedenle “Kripto hesabım hacklendi, borsa kesin ödemek zorunda.” sonucuna otomatik olarak varılamaz. Buna karşılık platformun bilgi sistemi, siber güvenlik altyapısı veya personelinden kaynaklanan bir kayıp bulunuyorsa 6362 sayılı Kanundaki özel sorumluluk düzenlemesi doğrudan önem kazanır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Platform Sözleşmesine “Her Türlü Zarardan Müşteri Sorumludur” Yazılabilir mi?

Kripto platformları kullanıcı sözleşmelerinde çeşitli risk açıklamalarına yer verebilir. Ancak platformun mevzuattan doğan sorumluluğu sözleşmeyle tamamen ortadan kaldırılamaz.

6362 sayılı Kanunun 35/C maddesi açık şekilde, kripto varlık hizmet sağlayıcısının müşterilerine karşı sorumluluğunu kaldıran veya sınırlandıran sözleşme hükümlerinin geçersiz olduğunu düzenlemektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Dolayısıyla sözleşmede;

“Platform hiçbir siber saldırıdan sorumlu değildir.”

“Platform sistem hatalarından doğan hiçbir zararı ödemez.”

“Müşteri her koşulda tüm zararı üstlenir.”

şeklinde hükümler bulunması, kanundan doğan sorumluluğun kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Bu husus özellikle kripto platformu ile müşteri arasındaki uyuşmazlıklarda kullanıcı sözleşmesinin incelenmesini önemli hâle getirmektedir.

Kripto Borsasının Şikâyet Mekanizması Kurma Yükümlülüğü Var mı?

Evet.

6362 sayılı Kanun, platformların müşterilerin işlemlerine ilişkin itiraz ve şikâyetlerini etkili şekilde çözecek dâhili mekanizmalar oluşturmasını zorunlu tutmaktadır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu nedenle örneğin müşteri hesabından izinsiz 50.000 USDT transfer edildiğinde platformun yalnızca otomatik bir e-posta gönderip herhangi bir inceleme yapmaması somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirmeye konu olabilir.

Şikâyet sonrasında platformdan özellikle işlem kayıtlarının, giriş bilgilerinin ve güvenlik loglarının korunması talep edilebilir.

Kripto Borsasının Müşteri Varlıklarını Kendi Parası Gibi Kullanması Mümkün mü?

Hayır.

6362 sayılı Kanun müşterilere ait nakit ve kripto varlıkların, kripto varlık hizmet sağlayıcısının kendi malvarlığından ayrı olduğunu açıkça kabul etmektedir.

Üstelik kayıtların da bu ayrımı yansıtacak şekilde tutulması gerekir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu düzenleme, kripto platformu iflas ettiğinde veya ağır borç altında olduğunda son derece önemlidir.

Müşterilere ait kripto varlıkların şirketin işletme sermayesi gibi kullanılması veya şirketin kendi borçları için teminat olarak gösterilmesi hukuken kabul edilen sistemle bağdaşmaz.

Kripto Borsası İflas Ederse Müşterinin Kripto Paraları Ne Olur?

Kanuna göre müşterilerin platform nezdindeki nakit ve kripto varlıkları, platformun borçları nedeniyle;

haczedilemez, rehnedilemez, iflas masasına dâhil edilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz.

Aynı şekilde platformun kendi malvarlığı da müşterinin kişisel borçları nedeniyle takip konusu yapılamaz. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu düzenleme, müşteri varlıklarının hukuken platformun şirket varlıklarından ayrılmasının en önemli sonuçlarından biridir.

Ancak hukuken müşteriye ait olması ile kripto varlığın gerçekten ve eksiksiz olarak mevcut olması birbirinden farklı meselelerdir.

Platformun kayıtlarında müşteri adına 10 Bitcoin görünmesine rağmen gerçekte karşılığında yeterli kripto varlık bulunmaması durumunda daha ağır hukuki ve cezai sorunlar ortaya çıkabilir.

Kripto Varlıkların Saklanmasından Kim Sorumludur?

6362 sayılı Kanun, müşterilerin kendi cüzdanlarında bulundurmayı tercih etmedikleri kripto varlıklara ilişkin saklama hizmetinin yetkilendirilmiş saklama kuruluşlarınca sunulmasını öngörmektedir.

Kanunda ayrıca müşterilere ait nakitlerin bankalarda tutulması zorunluluğu bulunmaktadır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

SPK’nın 2025 yılında yürürlüğe koyduğu ikincil düzenlemeler de kripto varlıkların saklanması ve transfer edilmesini ayrıntılı şekilde düzenlemiştir. (https://spk.gov.tr)

2026 yılı içerisinde SPK, belirli bankalara kripto varlık saklama kuruluşu olarak faaliyet izni vermeye başlamıştır; bu durum kripto saklama altyapısının uygulamada da kurumsallaştığını göstermektedir. (https://spk.gov.tr)

Kripto Borsasındaki Para Mevduat Sigortası Kapsamında mı?

Hayır.

Bu konuda kullanıcıların sık yaptığı önemli bir hata bulunmaktadır.

Kanunda müşterilere ait nakitlerin bankalarda tutulması öngörülmekle birlikte, kripto saklama yapısı kapsamında tutulan kripto varlıklar ile ilgili müşteri nakitlerinin 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndaki mevduat ve katılım fonu sigortası rejimine tabi olmadığı açıkça belirtilmektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Dolayısıyla bir kripto platformunun SPK tarafından düzenleniyor olması;

“Devlet müşterinin bütün kripto parasını garanti ediyor.”

anlamına gelmez.

Düzenleme ve denetim ile devlet garantisi birbirinden farklı kavramlardır.

Kripto Borsası Fiyat Düşüşünden Sorumlu mudur?

Kural olarak sırf kripto varlığın piyasa değerinin düşmesi nedeniyle platformun müşteriye tazminat ödemesi söz konusu olmaz.

Örneğin müşteri 100.000 dolar değerinde Bitcoin satın aldıktan sonra Bitcoin’in piyasa değerinin %30 düşmesi yatırım riskinin gerçekleşmesidir.

Platformun hukuki sorumluluğu ile yatırım zararını birbirinden ayırmak gerekir.

Buna karşılık fiyatın veya işlem ortamının platformun hukuka aykırı uygulamalarıyla manipüle edildiği, müşteri emirlerinin mevzuata aykırı biçimde gerçekleştirildiği veya yatırımcının yanıltıldığı iddiası bulunuyorsa konu farklı hukuki değerlendirmelere tabi olabilir.

SPK’nın 2025 düzenlemeleri kripto platformlarındaki alım satım ortamları ve kripto varlıkların listelenmesine ilişkin kurallar da getirmiştir. (https://spk.gov.tr)

Platformda Sistem Çöktü ve İşlem Yapamadım: Zararımı İsteyebilir miyim?

Burada önemli bir özel düzenleme bulunmaktadır.

6362 sayılı Kanun, platformun kusuru olmaksızın sunulan hizmetlerde yaşanan kesintiler nedeniyle geçici süre emir iletilememesi veya işlem ya da transfer yapılamaması sonucu oluşan zararların, siber güvenlik ve bilgi sistemi kayıplarına ilişkin özel sorumluluk kapsamında değerlendirilmeyeceğini düzenlemektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Dolayısıyla örneğin Bitcoin fiyatının hızla düştüğü sırada platform birkaç dakika çalışmadığı için satış yapamayan yatırımcının her durumda otomatik olarak tazminat hakkına sahip olduğu söylenemez.

Ancak burada Kanundaki kritik ifade **“kusuru olmaksızın”**dır.

Kesinti;

yetersiz teknolojik altyapı, gerekli kapasitenin kurulmamış olması, uzun süredir bilinen sistem arızalarının giderilmemesi veya platformun başka bir kusurundan kaynaklanıyorsa sorumluluk ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu tür dosyalarda teknik bilirkişi incelemesi önemli hâle gelebilir.

Kripto Borsası Transfer Emrini Yerine Getirmezse Sorumlu Olur mu?

Kanun kripto varlık hizmet sağlayıcısının kripto varlık teslim yükümlülüğünü yerine getirememesinden kaynaklanan zararlardan sorumlu olduğunu açıkça düzenlemektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Örneğin müşteri platform hesabındaki 5 Bitcoin’i kişisel cüzdanına çekmek istediği hâlde platformun gerçekte yeterli Bitcoin’e sahip olmadığı için transferi haftalarca yerine getiremediğini düşünelim.

Burada yalnızca teknik gecikme değil, platformun müşteriye karşı teslim yükümlülüğünü yerine getirememesi gündeme gelebilir.

Aynı değerlendirme müşteri nakdinin haklı bir neden bulunmaksızın ödenmemesi bakımından da yapılabilir.

Kripto Transfer Kayıtları Saklanmak Zorunda mı?

Evet.

6362 sayılı Kanuna göre müşterilerin kripto transferlerinin gerçekleştirildiği cüzdanlar ile fon transferlerinin gerçekleştirildiği hesaplara ilişkin kayıtların güvenli, erişilebilir ve takip edilebilir şekilde tutulması gerekir.

Ayrıca işlem kayıtlarının bütünlüğünün, doğruluğunun ve gizliliğinin sağlanması zorunludur. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu düzenleme özellikle yetkisiz transfer davalarında büyük önem taşır.

Örneğin müşterinin hesabından 03.15’te 100.000 USDT çıkmışsa şu soruların cevaplandırılması gerekebilir:

İşlem hangi IP adresinden gerçekleştirildi?

Hangi cihaz kullanıldı?

Hesaba yeni cihaz tanımlandı mı?

İki aşamalı doğrulama uygulandı mı?

SMS veya uygulama doğrulaması yapıldı mı?

Çekim adresi daha önce kullanılmış mıydı?

İşlem öncesinde şifre değiştirildi mi?

Olağandışı giriş tespit edildi mi?

Bu bilgilerin önemli bölümü platformun teknik kayıtlarından ortaya çıkarılabilir.

Platform Kayıtları Davada Delil Olabilir mi?

Evet.

Kripto uyuşmazlıklarında teknik loglar, hesap hareketleri, emir kayıtları, transfer TXID’leri, giriş kayıtları, cihaz bilgileri ve güvenlik uyarıları önemli deliller arasında yer alabilir.

Bu nedenle yüksek tutarlı bir yetkisiz transferde platforma gecikmeden başvurularak ilgili kayıtların korunmasının talep edilmesi önemlidir.

Dava aşamasında ise söz konusu kayıtların mahkeme aracılığıyla getirtilmesi ve teknik bilirkişiye incelettirilmesi gündeme gelebilir.

Kripto Borsasının Personeli Müşteri Varlığını Çalarsa Ne Olur?

6362 sayılı Kanun yalnızca platformun hukukî sorumluluğunu değil, belirli durumlarda ceza sorumluluğunu da ayrıca düzenlemiştir.

Kanunun 110/A maddesinde, görevi nedeniyle kendisine tevdi edilmiş veya koruma, saklama ve gözetimiyle yükümlü olduğu para, diğer mallar veya kripto varlıkları kendisinin ya da başkasının zimmetine geçiren kripto varlık hizmet sağlayıcısı yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile diğer mensupları bakımından kripto varlık hizmet sağlayıcılarda zimmet suçu öngörülmüştür. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Suçun temel şekli için sekiz yıldan on dört yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörülmekte; zimmetin açığa çıkmasını engellemeye yönelik hile kullanılması hâlinde daha ağır yaptırımlar gündeme gelmektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

SPK bünyesinde de kripto varlık hizmet sağlayıcılardaki zimmet fiillerinin denetlenmesi özel görev alanlarından biri olarak belirlenmiştir. (https://spk.gov.tr)

Bu nedenle platform içerisindeki personelin müşteri kripto varlıklarını başka hesaplara aktarması yalnızca tazminat davası konusu olmayabilir; ayrıca ciddi ceza hukuku sonuçları doğurabilir.

Platform Zararı Ödeyemezse Yöneticilerin Şahsi Sorumluluğu Olabilir mi?

Evet, belirli koşullarda mümkündür.

6362 sayılı Kanuna göre hukuka aykırı faaliyetlerden veya ödeme/teslim yükümlülüğünün yerine getirilememesinden kaynaklanan zararın platformdan tahsil edilememesi ya da edilemeyeceğinin açıkça belli olması hâlinde, kripto varlık hizmet sağlayıcısının mensupları kusurlarına ve durumun gereklerine göre zarar kendilerine yüklenebildiği ölçüde sorumlu tutulabilir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Benzer düzenleme siber saldırı, bilgi güvenliği ihlali ve personel davranışından doğan kayıplar bakımından da bulunmaktadır.

Dolayısıyla şirketin malvarlığının yetersiz olması her durumda yöneticilerin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığı anlamına gelmez.

Ancak yöneticilerin sorumluluğu otomatik değildir; ilgili kişinin kusuru ve zararla bağlantısı ayrıca ortaya konulmalıdır.

Kullanıcının Kendi Cüzdanına Gönderdiği Kripto İçin Borsa Sorumlu Olur mu?

Kullanıcı platform üzerinden kendi iradesiyle başka bir cüzdana transfer yaptıysa ve platform transfer talimatını doğru şekilde gerçekleştirdiyse, sonradan karşı tarafın dolandırıcı olduğunun anlaşılması platformun otomatik olarak zarardan sorumlu tutulmasını gerektirmez.

Örneğin kullanıcı sosyal medyada tanıştığı kişiye 20.000 USDT göndermişse, esas dolandırıcılık ilişkisi kullanıcı ile dolandırıcı arasında olabilir.

Bununla birlikte somut olayda platformun;

mevzuattan kaynaklanan müşteri tanıma, işlem izleme, transfer kayıtları veya başka bir yükümlülüğünü ihlal ettiği ileri sürülüyorsa bu hususlar ayrıca incelenebilir.

Kripto transferlerinde platformların hem SPK düzenlemelerine hem de MASAK tarafından belirlenen transfer yükümlülüklerine uymaları gerekir; Kanun da transfer mesajlarında gönderici ve alıcıya ilişkin gerekli bilgilerin güvenli şekilde iletilmesini öngörmektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Dolandırıcının Hesabı Kripto Borsasındaysa Borsa Zarardan Sorumlu mudur?

Her durumda değil.

Bir dolandırıcının belirli bir kripto platformunda hesap açmış olması, platformun mağdurun bütün zararından otomatik olarak sorumlu olduğu anlamına gelmez.

Sorumluluk için platformun somut olay bakımından kendisine düşen hukuki yükümlülüklerden hangisini ihlal ettiği incelenmelidir.

Örneğin;

kimlik tespitinin mevzuata aykırı yapılması, açıkça riskli faaliyetlerin gerekli kontroller olmaksızın sürdürülmesi veya mahkeme/savcılık kararının gereğinin yerine getirilmemesi

gibi durumlar ayrıca değerlendirmeye konu olabilir.

Buna karşılık bütün düzenleyici yükümlülüklerini yerine getiren bir platformda suç işlemek amacıyla hesap açan kişinin tek başına varlığı, platformu dolandırıcılığın garantörü hâline getirmez.

Kripto Borsasına Karşı Hangi Hukuki Yollara Başvurulabilir?

Somut olaya göre başvurulabilecek yollar farklılaşabilir. Örneğin öncelikle platformun kendi itiraz ve şikâyet mekanizması kullanılabilir; düzenleyici aykırılık iddiası varsa SPK nezdinde başvuru değerlendirilebilir; suç şüphesi bulunuyorsa Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilir; müşterinin uğradığı zararın tazmini için ise somut ilişkinin hukuki niteliğine göre alacak veya tazminat davası gündeme gelebilir.

Özellikle yetkisiz kripto transferi bulunan dosyalarda platform başvurusu ve dava stratejisiyle ceza soruşturmasının birbirinden tamamen kopuk yürütülmemesi önemlidir.

Çünkü ceza soruşturmasında elde edilen IP kayıtları, cüzdan bilgileri veya kullanıcı kayıtları özel hukuk davasında da önem taşıyabilir.

SPK’ya Şikâyet Edilirse Para Otomatik Olarak Geri Alınır mı?

Hayır.

SPK, Türkiye’deki kripto varlık hizmet sağlayıcılarının düzenleyici ve denetleyici otoritesidir. Kurul, kuruluşların mevzuata uygunluğunu denetleyebilir ve hukuka aykırı faaliyetler bakımından çeşitli tedbirler uygulayabilir. (https://spk.gov.tr)

Ancak SPK’ya yapılan şikâyet, özel hukuk anlamında otomatik bir tazminat ödeme mekanizması değildir.

Müşteri zararının tahsili için somut olayda ayrıca platform başvurusu, dava, icra veya ceza soruşturması gibi farklı yolların değerlendirilmesi gerekebilir.

Kripto Borsasının Faaliyetleri Durdurulabilir mi?

Evet.

6362 sayılı Kanun, platformun nakit ödeme veya kripto varlık teslim yükümlülüklerini yerine getirememesi, kısa sürede yerine getiremeyeceğinin anlaşılması veya mali yapısının ciddi biçimde zayıflaması hâlinde SPK’ya önemli yetkiler vermektedir.

Kurul, şirketten mali yapısını güçlendirmesini isteyebileceği gibi belirli durumlarda platform faaliyetlerini geçici olarak durdurabilir veya faaliyet yetkilerini kaldırabilir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu durum kullanıcılar açısından önemlidir.

Özellikle bir platform para çekme işlemlerini sürekli erteliyor, kripto transferlerini yerine getirmiyor ve müşterilerin varlıklarını çekmesine izin vermiyorsa sorun yalnızca müşteri hizmetleri problemi olmayabilir.

Platformun mali yapısına ilişkin daha ciddi bir sorun bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Kripto Platformundaki Müşteri Varlıklarına Haciz Konulabilir mi?

Müşterinin kendi borçları nedeniyle müşteriye ait kripto varlıklar üzerinde haciz ve diğer kanuni takip işlemleri uygulanabilir.

6362 sayılı Kanun, müşterilere ait nakit ve kripto varlıklar hakkındaki tedbir, haciz ve benzeri adli veya idari taleplerin kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından yerine getirilmesini düzenlemektedir.

Kanun, kripto varlıkların bilişim sistemleri üzerinden sorgulanması ve elektronik haciz uygulanmasına da hukuki zemin sağlamaktadır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Buna karşılık platformun kendi borçları nedeniyle müşterinin kripto varlıklarının haczedilmesi yasaktır.

Bu iki durum birbirine karıştırılmamalıdır.

Kripto Para Borsası Zararını Nasıl İspatlamak Gerekir?

Platforma karşı tazminat talebinde yalnızca hesabın ekran görüntüsünü sunmak çoğu zaman yeterli olmayacaktır.

Olayın niteliğine göre şu tür deliller önem kazanabilir:

• hesap hareket dökümleri,
• cüzdan adresleri ve TXID kayıtları,
• giriş ve IP kayıtları,
• iki faktörlü doğrulama kayıtları,
• e-posta ve SMS bildirimleri,
• platformla yapılan yazışmalar,
• şikâyet kayıtları,
• işlem emirleri,
• hesap bakiyesine ilişkin kayıtlar,
• siber güvenlik veya bilirkişi incelemeleri,
• ceza soruşturmasında elde edilen teknik veriler.

Özellikle yüksek tutarlı uyuşmazlıklarda platformdaki hesabın hangi anda ve nasıl ele geçirildiğinin teknik olarak ortaya konulması dava sonucunu doğrudan etkileyebilir.

Kripto Borsasının Sorumlu Olabileceği ve Olmayabileceği Durumlar Nasıl Ayrılır?

Pratik olarak temel ayrım şudur:

Platform, müşterinin yatırım kararının sonucunu garanti etmez; fakat kendi sistemini, müşterinin varlığını, kayıtlarını ve mevzuattan doğan ödeme/teslim yükümlülüklerini hukuka uygun biçimde yönetmek zorundadır.

Örneğin Bitcoin fiyatının %50 düşmesi kural olarak platform sorumluluğu değildir.

Fakat platformdaki Bitcoin’in güvenlik açığı nedeniyle çalınması farklıdır.

Kullanıcının kendi isteğiyle dolandırıcıya USDT göndermesi ile kullanıcının hiçbir talimatı olmadan hesabından USDT çıkarılması farklıdır.

Platformun kusursuz olduğu kısa bir sistem kesintisi ile uzun süredir bilinen teknolojik yetersizlik nedeniyle müşterilerin varlıklarına erişememesi de aynı şekilde değerlendirilmez.

Bu nedenle her dosyada zarar türünün doğru sınıflandırılması gerekir.

Kripto Borsasına Karşı Dava Açmadan Önce Ne Yapılmalıdır?

Yüksek tutarlı kripto kayıplarında en önemli hususlardan biri delillerin kaybolmasını önlemektir.

Özellikle yetkisiz işlem tespit edildiğinde mümkün olduğunca erken şekilde platforma yazılı bildirim yapılması, işlem ve giriş kayıtlarının korunmasının istenmesi, hesaba ilişkin bütün ekranların ve transfer kayıtlarının kaydedilmesi ve cüzdan hareketlerinin tespit edilmesi yararlı olacaktır.

Ceza soruşturması ihtimali bulunuyorsa savcılık başvurusunun da geciktirilmemesi gerekir.

Çünkü kripto varlık kısa süre içinde farklı cüzdanlara aktarılabilir.

Kripto Borsasına Karşı Açılacak Davada Bilirkişi İncelemesi Önemli midir?

Evet.

Özellikle hesap ele geçirilmesi ve bilgi güvenliği uyuşmazlıklarında olayın yalnızca hukuki belgeler üzerinden çözümlenmesi mümkün olmayabilir.

Bilirkişinin;

hesap girişlerini, IP’leri, kullanılan cihazları, doğrulama sistemini, çekim adresinin nasıl eklendiğini, işlem emirlerini, platform güvenlik mekanizmalarını ve olayın gerçekleşme şeklini

incelemesi gerekebilir.

Bu nedenle dava açılmadan önce teknik olay kronolojisinin hazırlanması önemli avantaj sağlayabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kripto hesabım hacklendi, borsa paramı ödemek zorunda mı?

Her olayda otomatik olarak değil. Ancak kayıp platformun bilgi sistemlerinin işletilmesi, siber saldırı, bilgi güvenliği ihlali veya personel davranışından kaynaklanmışsa 6362 sayılı Kanunda platform bakımından özel sorumluluk düzenlenmiştir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Kripto borsası hacklenirse müşterinin zararından sorumlu mu?

Kanun, siber saldırılardan kaynaklanan kripto varlık kayıpları bakımından kripto varlık hizmet sağlayıcılarının TBK m.71 kapsamında sorumluluğunu açıkça düzenlemektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Borsa kullanıcı sözleşmesiyle sorumluluğunu kaldırabilir mi?

Hayır. Müşteriye karşı kanundan doğan sorumluluğu ortadan kaldıran veya sınırlandıran sözleşme hükümleri 6362 sayılı Kanun uyarınca geçersizdir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Kripto platformu batarsa müşterinin Bitcoin’i iflas masasına girer mi?

Kanuna göre müşterilere ait nakit ve kripto varlıklar platformun malvarlığından ayrıdır ve platformun borçları nedeniyle iflas masasına dâhil edilemez. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Kripto borsasındaki para devlet garantisinde mi?

Hayır. Kanunda müşterilere ait ilgili nakit ve kripto varlıkların mevduat ve katılım fonu sigortası kapsamında olmadığı açıkça düzenlenmiştir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Sistem çöktüğü için Bitcoin satamadım, tazminat isteyebilir miyim?

Platformun kusuru olmaksızın gerçekleşen geçici kesintiler nedeniyle emir veya transfer yapılamamasından kaynaklanan zararlar Kanundaki özel kripto kaybı sorumluluğu kapsamında değerlendirilmez. Ancak platform kusuru bulunup bulunmadığı somut olayda ayrıca araştırılmalıdır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Kripto borsası para çekme talebimi yerine getirmiyor, ne yapabilirim?

Öncelikle platformun iç şikâyet mekanizmasına yazılı başvuru yapılabilir. Sorunun devam etmesi hâlinde SPK başvurusu, hukuki takip ve olayın niteliğine göre ceza hukuku yolları değerlendirilebilir. Kanun, platformun nakit ödeme ve kripto teslim yükümlülüğünü yerine getirememesinden kaynaklanan zararlar bakımından sorumluluk öngörmektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Kripto borsasının çalışanı parayı çalarsa ne olur?

Somut olayda 6362 sayılı Kanundaki kripto varlık hizmet sağlayıcılarda zimmet hükümleri gündeme gelebilir. Kanun, bu fiiller için ağır hapis ve adli para cezaları öngörmektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

SPK’ya şikâyet edince para geri gelir mi?

SPK şikâyeti düzenleyici incelemeyi sağlayabilir ancak doğrudan ve otomatik bir tazminat mekanizması değildir. Zararı geri almak için somut olaya göre ayrıca özel hukuk veya ceza hukuku yollarına başvurulması gerekebilir.

Sonuç: Kripto Borsası Yatırım Zararını Değil, Kendi Hukuki ve Teknik Yükümlülüklerinden Doğan Zararı Karşılayabilir

Kripto para borsasının sorumluluğunda yapılması gereken en önemli ayrım, yatırım riski ile platform kaynaklı zararı birbirinden ayırmaktır.

Kripto varlığın fiyatının düşmesi, müşterinin yanlış yatırım yapması veya kendi iradesiyle dolandırıcı bir cüzdana transfer gerçekleştirmesi platformu otomatik olarak sorumlu hâle getirmez.

Buna karşılık Türk hukukunda bugün açık bir düzenleme bulunmaktadır: kripto varlık hizmet sağlayıcıları hukuka aykırı faaliyetlerinden, nakit ödeme ve kripto varlık teslim yükümlülüklerini yerine getirememelerinden kaynaklanan zararlardan sorumludur. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Daha da önemlisi; bilişim sistemlerinin işletilmesi, siber saldırılar, bilgi güvenliği ihlalleri ve platform personelinin davranışlarından kaynaklanan kripto varlık kayıpları bakımından Kanun doğrudan TBK m.71’e atıf yapan özel bir sorumluluk sistemi kurmuştur. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Müşteri varlıklarının platform malvarlığından ayrı tutulması, platformun borçları nedeniyle haczedilememesi veya iflas masasına dâhil edilememesi de yatırımcıların korunması açısından getirilen temel güvenceler arasındadır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

2025 yılında yürürlüğe giren SPK Tebliğleriyle birlikte kripto platformlarının iç kontrolü, risk yönetimi, teknolojik altyapısı, bilgi sistemleri, bağımsız denetimi, kripto varlık transferleri ve saklama faaliyetleri de ayrıntılı bir düzenleyici sisteme bağlanmıştır. (https://spk.gov.tr)

Bu nedenle bir kripto platformunda ciddi miktarda varlık kaybı meydana geldiğinde yalnızca;

“Hesap hacklendi.”

tespitine dayanmak yerine;

yetkisiz işlemin nasıl gerçekleştiği → platformun güvenlik sisteminin nasıl çalıştığı → kullanıcının kusurunun bulunup bulunmadığı → hangi doğrulama süreçlerinin uygulandığı → kripto varlığın hangi cüzdana gönderildiği → platformun olaya nasıl müdahale ettiği → SPK mevzuatındaki hangi yükümlülüğün ihlal edildiği → zararın miktarı ve nedensellik bağı

birlikte incelenmelidir.

Özellikle yüksek tutarlı kripto varlık kayıplarında, teknik blockchain analizi ile hukuki sorumluluk analizinin birlikte yürütülmesi, platforma karşı tazminat talebinin hukuki temelinin doğru kurulması açısından belirleyici olabilir.