İmzalanan Sözleşmenin Bir Nüshası Bana Verilmediyse Sözleşme Geçerli midir? (2026)
Günlük hayatta banka kredisi, spor salonu üyeliği, özel okul kaydı, internet aboneliği, araç kiralama veya çeşitli hizmet alımları sırasında birçok sözleşme imzalanmaktadır. Ancak bazı durumlarda sözleşmeyi imzalayan kişiye sözleşmenin bir örneği verilmemekte, bütün belgeler karşı tarafta kalmaktadır.
Bu durumda “İmzaladığım sözleşmenin bir nüshası bana verilmedi, sözleşme geçerli mi?”, “Sözleşmeyi görmeden ödeme yapmak zorunda mıyım?” ve “Sözleşmenin örneğini vermeyen firmadan şikâyetçi olabilir miyim?” soruları gündeme gelmektedir.
Türk hukukunda imzalanan sözleşmenin bir örneğinin taraflardan birine verilmemiş olması, kural olarak sözleşmenin kendiliğinden geçersiz hâle gelmesine neden olmaz. Bununla birlikte özellikle tüketici sözleşmelerinde, sözleşmenin bir nüshasının tüketiciye verilmesi kanuni bir yükümlülüktür.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesine göre, yazılı olarak düzenlenmesi öngörülen tüketici sözleşmelerinin bir nüshasının tüketiciye verilmesi zorunludur.
Dolayısıyla sözleşmenin geçerliliği ile sözleşme örneğinin teslim edilmesi birbirinden farklı hukuki konulardır.
Bu yazımızda sözleşmenin bir nüshasının verilmemesinin hukuki sonuçlarını, sözleşmenin geçersizliğinin hangi durumlarda ileri sürülebileceğini, tüketicilerin haklarını ve sözleşmenin örneğini almak için başvurulabilecek hukuki yolları inceleyeceğiz.
1. Sözleşmenin Bir Nüshası Verilmezse Sözleşme Geçersiz Olur mu?
Hayır. Sözleşmenin bir nüshasının verilmemesi, kural olarak sözleşmenin geçersiz olması sonucunu doğurmaz.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 12. maddesine göre sözleşmelerin geçerliliği, kanunda aksi öngörülmedikçe herhangi bir şekle bağlı değildir.
Ayrıca Türk Borçlar Kanunu’nun 1. maddesi uyarınca sözleşme, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamalarıyla kurulur.
Bu nedenle tarafların geçerli şekilde anlaşması ve kanunun aradığı şekil şartlarının yerine getirilmesi hâlinde sözleşme, imzalı nüshalardan biri diğer tarafa teslim edilmemiş olsa bile geçerli olabilir.
Örneğin bir kişi, bir hizmet şirketiyle 12 aylık sözleşme imzalamış ancak şirket sözleşmenin örneğini vermemiş olabilir.
Bu durumda sözleşme kendiliğinden geçersiz sayılmaz. Ancak şirketin sözleşme örneğini teslim etme yükümlülüğünü ihlal edip etmediği ayrıca değerlendirilmelidir.
Sözleşmenin türüne ilişkin özel kanun hükümleri bulunması hâlinde ise farklı sonuçlar ortaya çıkabilir.
2. Tüketiciye Sözleşmenin Bir Örneğinin Verilmesi Zorunlu mu?
Evet. Kanunda yazılı olarak düzenlenmesi öngörülen tüketici sözleşmeleri bakımından sözleşmenin bir örneğinin tüketiciye verilmesi zorunludur.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi uyarınca sözleşmeler ve bilgilendirmeler açık, sade, anlaşılır ve okunabilir şekilde hazırlanmalıdır.
Bu sözleşmelerin en az 12 punto büyüklüğünde düzenlenmesi ve bir nüshasının kâğıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla tüketiciye verilmesi gerekir.
Örneğin bir tüketici, spor salonunda üyelik sözleşmesi imzalamışsa ve ilgili sözleşme kanunen yazılı düzenlemeye tabi ise işletmenin sözleşmenin bir örneğini tüketiciye vermesi gerekir.
Sözleşme örneğinin verilmemesi, işletmenin kanuni yükümlülüğünü ihlal etmesi sonucunu doğurabilir.
Ancak bu ihlal, tek başına bütün sözleşmenin otomatik olarak geçersiz sayılmasını gerektirmez.
3. Sözleşmenin Bir Nüshası E-Posta veya SMS ile Gönderilebilir mi?
Tüketici sözleşmelerinin bir örneğinin her durumda fiziki kâğıt olarak verilmesi zorunlu değildir.
6502 sayılı Kanun’un 4. maddesi, sözleşme örneğinin kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla verilmesine de imkân tanımaktadır.
Kalıcı veri saklayıcısı, tüketicinin kendisine gönderilen bilgileri amacına uygun bir süre boyunca inceleyebilmesini ve değiştirilmeden kopyalayabilmesini sağlayan araçları ifade eder.
Örneğin sözleşmenin PDF biçiminde tüketicinin e-posta adresine gönderilmesi, ilgili mevzuatın şartları karşılanıyorsa teslim yükümlülüğünün yerine getirilmesini sağlayabilir.
Ancak tüketiciye yalnızca sonradan değiştirilebilen bir internet sayfasının bağlantısının gönderilmesi, her durumda kalıcı veri saklayıcısı şartının yerine getirildiği anlamına gelmeyebilir.
Bu nedenle elektronik ortamda sözleşme tesliminin hukuken geçerli olup olmadığı, bilginin erişilebilirliği ve saklanabilirliği dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
4. Sözleşmeyi İmzaladım Ama İçeriğini Okumadım, Geçerli midir?
Sözleşmenin okunmadan imzalanması, kural olarak sözleşmenin kendiliğinden geçersiz olmasına neden olmaz.
Türk hukukunda kişilerin imzaladıkları sözleşmelerin içeriğini bilerek hareket etmeleri beklenir.
Ancak bu durum, sözleşmede yer alan bütün hükümlerin her koşulda geçerli olduğu anlamına gelmez.
Özellikle genel işlem koşulları, haksız şartlar, irade sakatlıkları ve kanunun emredici hükümlerine aykırılık bakımından farklı değerlendirmeler yapılabilir.
Örneğin sözleşmeye tüketicinin aleyhine ağır yükümlülükler getiren, kendisiyle müzakere edilmemiş ve dürüstlük kuralına aykırı hükümler eklenmiş olabilir.
Bu durumda 6502 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında haksız şart denetimi yapılabilir.
Ayrıca Türk Borçlar Kanunu’nun 20–25. maddelerinde düzenlenen genel işlem koşulları da önem taşımaktadır.
Dolayısıyla sözleşmenin imzalanmış olması, içindeki her hükmün hukuka uygun olduğunu garanti etmez.
5. Sözleşmenin Bir Nüshası Verilmeden Cayma Bedeli Talep Edilebilir mi?
Sözleşmenin örneği kendisine verilmemiş bir kişiden, daha sonra yüksek miktarda cayma bedeli talep edilmesi sık karşılaşılan uyuşmazlıklardan biridir.
Örneğin bir tüketici, internet aboneliği sözleşmesi imzalamış ancak taahhütname kendisine verilmemiş olabilir.
Aboneliğini sonlandırmak istediğinde ise işletme, sözleşmedeki bir hükme dayanarak 15.000 TL cayma bedeli talep edebilir.
Bu durumda öncelikle sözleşmenin ilgili tüketiciye hangi şartlarla sunulduğu ve cayma bedeline ilişkin hükmün geçerli olup olmadığı araştırılmalıdır.
Sözleşmenin nüshasının verilmemiş olması tek başına cayma bedelini otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Ancak satıcı veya sağlayıcının bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmemesi, sözleşme koşullarının yeterince açık olmaması veya ilgili hükmün haksız şart oluşturması durumunda cayma bedeline itiraz edilmesi mümkün olabilir.
Özellikle tüketicinin önceden bilgilendirilmesinin zorunlu olduğu sözleşmelerde, bilgilendirmenin yapılıp yapılmadığı önem taşır.
6. Sözleşmenin Bir Örneğini Vermeyen İşletme Şikâyet Edilebilir mi?
Evet. Sözleşme örneğini vermekle yükümlü olan işletmenin bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi hâlinde ilgili idari mercilere başvurulabilir.
Özellikle tüketici sözleşmelerinde kanuni bilgilendirme ve belge teslim yükümlülüklerinin ihlal edilmesi, idari yaptırımlara konu olabilir.
Tüketici, uyuşmazlığın niteliğine göre Ticaret Bakanlığına veya ilgili denetim makamlarına şikâyette bulunabilir.
Bununla birlikte idari şikâyet ile sözleşmeden kaynaklanan alacak veya iade talebi birbirinden farklı işlemlerdir.
Örneğin tüketici ödediği paranın iadesini istiyorsa, uyuşmazlığın türüne ve değerine göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurması gerekebilir.
Dolayısıyla yalnızca işletmenin şikâyet edilmesi, ödenen paranın kendiliğinden iade edilmesini sağlamaz.
7. Banka Kredi Sözleşmesinin Bir Nüshası Verilmezse Ne Olur?
Banka kredileri bakımından sözleşme örneğinin tüketiciye verilmesi özel önem taşımaktadır.
Özellikle tüketici kredisi sözleşmelerinde kredi koşullarının, faiz oranının, toplam geri ödeme tutarının ve ilgili diğer bilgilerin mevzuata uygun biçimde tüketiciye sunulması gerekir.
6502 sayılı Kanun’un tüketici kredilerine ilişkin hükümleri uyarınca sözleşmenin ve gerekli bilgilendirmelerin verilmesi konusunda özel yükümlülükler bulunmaktadır.
Örneğin bir tüketici, bankadan 500.000 TL kredi kullanmış ancak kredi sözleşmesini daha sonra incelemek istediğinde kendisine verilmediğini fark etmiş olabilir.
Bu durumda tüketici, bankadan sözleşme örneğini ve ilgili belgeleri talep edebilir.
Ancak sözleşme örneğinin teslim edilmemiş olması, kullanılmış kredi borcunun kendiliğinden ortadan kalkması anlamına gelmez.
Bununla birlikte faiz, masraf, erken ödeme ve diğer sözleşme hükümlerinin hukuka uygunluğu ayrı ayrı incelenebilir.
8. Özel Okul veya Kurs Sözleşmesinin Nüshası Verilmezse Ne Yapılabilir?
Özel okul, dil kursu, spor kursu ve diğer eğitim hizmetlerinde sözleşmenin bir nüshasının öğrenciye veya veliye verilmemesi uyuşmazlığa neden olabilir.
Özellikle eğitim ücretinin artırılması, kayıt iptali, cayma bedeli ve ücret iadesi konularında sözleşmenin içeriğinin bilinmesi büyük önem taşır.
Örneğin özel bir eğitim kurumuna kayıt yaptıran veli, sözleşmede yer alan ücret iadesi koşullarını öğrenmek istediğinde sözleşmenin örneğine ulaşamıyor olabilir.
Bu durumda öncelikle ilgili kurumdan sözleşmenin yazılı olarak talep edilmesi uygun olacaktır.
Kurumun sözleşmeyi vermemesi hâlinde ilgili özel eğitim mevzuatı, tüketici hukuku ve diğer hükümler kapsamında başvuru yapılabilir.
Ancak özel okul, kurs ve üniversite sözleşmelerinin tamamı aynı hukuki kurallara tabi değildir.
Bu nedenle eğitim kurumunun niteliği ve sözleşmenin türü ayrıca değerlendirilmelidir.
9. Sözleşmenin Bir Nüshası Verilmediğinde Hangi Deliller Kullanılabilir?
Sözleşmenin örneğine ulaşamayan kişi, aralarında sözleşme ilişkisi bulunduğunu veya sözleşme hükümlerine ilişkin iddialarını farklı belgelerle destekleyebilir.
Özellikle şu deliller önem taşıyabilir:
-
Sözleşme imzalandığı sırada verilen teslim belgeleri.
-
E-posta ve SMS yazışmaları.
-
WhatsApp üzerinden yapılan bilgilendirmeler.
-
Banka ödeme dekontları.
-
Faturalar ve ödeme planları.
-
Üyelik veya abonelik kayıtları.
-
Elektronik ortamda kabul edilen sözleşmelere ilişkin kayıtlar.
-
Sözleşme örneğinin talep edildiğini gösteren yazışmalar.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 219 ve devamı maddeleri kapsamında, tarafların ellerinde bulunan ve uyuşmazlığın çözümünde önem taşıyan belgelerin mahkemeye ibraz edilmesi gündeme gelebilir.
Sözleşmenin yalnızca karşı tarafta bulunması, diğer tarafın hiçbir şekilde sözleşme içeriğine ulaşamayacağı anlamına gelmez.
10. Sözleşmenin Aslı Karşı Tarafta Kalırsa Hukuki Risk Oluşur mu?
Sözleşmenin yalnızca karşı tarafta bulunması, özellikle ispat bakımından önemli riskler doğurabilir.
Örneğin kişi, sözleşmede aylık hizmet bedelinin 5.000 TL olarak belirlendiğini ileri sürerken işletme sözleşme bedelinin 8.000 TL olduğunu iddia edebilir.
Sözleşmenin bir örneği kişide bulunmuyorsa, başlangıçta hangi hükümlerin kararlaştırıldığının belirlenmesi güçleşebilir.
Bu nedenle sözleşme imzalandığında imzalanan metnin tam bir örneğinin alınması, eklerinin muhafaza edilmesi ve sonradan yapılan değişikliklerin yazılı olarak kayıt altına alınması önemlidir.
Ayrıca tüketici sözleşmelerinde, sözleşme süresi içerisinde tüketici aleyhine değişiklik yapılmasına ilişkin kanuni sınırlamalar bulunmaktadır.
11. Sonradan Sözleşmeye Madde Eklenirse Ne Olur?
İmzalanan sözleşmeye sonradan, tarafın rızası olmaksızın yeni hükümler eklenmesi ciddi hukuki sorunlara neden olabilir.
Özellikle imza sırasında bulunmayan bir cayma bedeli, faiz oranı, ödeme yükümlülüğü veya cezai şartın sonradan sözleşmeye eklenmesi durumunda belgenin gerçekliği ve tarafların iradesi araştırılmalıdır.
Türk Borçlar Kanunu’nun 13. maddesi uyarınca kanunda yazılı şekilde yapılması öngörülen bir sözleşmenin değiştirilmesinde de kural olarak yazılı şekle uyulması gerekir.
Bununla birlikte sözleşme değişikliklerinin geçerliliği, sözleşmenin türüne ve kanunun öngördüğü diğer şartlara göre değerlendirilir.
Sözleşmeye sonradan izinsiz ekleme yapılması, olayın niteliğine göre özel hukuk uyuşmazlığının yanı sıra ceza hukuku bakımından da inceleme gerektirebilir.
Bu nedenle sözleşmenin imza tarihindeki içeriğinin ve sonradan yapılan değişikliklerin tespit edilmesi önemlidir.
12. İş Yeri Dışında İmzalanan Sözleşmenin Nüshası Verilmezse Ne Olur?
İş yeri dışında kurulan tüketici sözleşmelerinde daha özel ve koruyucu hükümler bulunmaktadır.
6502 sayılı Kanun’un 47. maddesine göre iş yeri dışında kurulan sözleşmelerin yazılı olarak yapılması gerekir. Bu sözleşmeler bakımından satıcı veya sağlayıcı, sözleşmenin bir nüshasını tüketiciye vermekle yükümlüdür.
Ayrıca sözleşmenin tüketiciye teslim edildiğinin ispatı satıcı veya sağlayıcıya aittir.
Bu tür sözleşmelerde, tüketicinin kanuni cayma hakkı ve cayma süresinin başlamasına ilişkin kurallar da önem taşır.
Örneğin tüketicinin evinde gerçekleştirilen bir ürün tanıtımı sırasında sözleşme imzalanmış ancak nüshası verilmemiş olabilir.
Bu durumda tüketicinin cayma hakkı, bilgilendirme yükümlülüğü ve sözleşmenin teslimine ilişkin özel kurallar ayrıca incelenmelidir.
13. Sözleşme Nüshasını Almak İçin Noter İhtarnamesi Gönderilebilir mi?
Evet. Sözleşmenin bir örneğinin teslim edilmediği durumlarda karşı tarafa yazılı başvuru yapılabilir.
Öncelikle sözleşmenin bir nüshasının e-posta veya diğer yazılı iletişim yollarıyla talep edilmesi mümkündür.
Talebin karşılıksız kalması hâlinde noter ihtarnamesi gönderilmesi de değerlendirilebilir.
Noter ihtarnamesinde sözleşmenin tarihi, tarafları, sözleşmenin konusu ve talep edilen belgeler açıkça belirtilmelidir.
Özellikle karşı tarafın sözleşme hükümlerine dayanarak yüksek tutarlı alacak talep ettiği durumlarda, sözleşmenin örneğinin yazılı olarak istenmesi hukuki uyuşmazlığın çözümü bakımından önem taşıyabilir.
Bununla birlikte ihtarname gönderilmesi her uyuşmazlıkta zorunlu değildir.
14. Sözleşmenin Nüshası Verilmediği Hâlde İcra Takibi Başlatılabilir mi?
Evet. Sözleşmenin bir nüshası borçluya teslim edilmemiş olsa bile alacaklı, koşulları mevcutsa icra takibi başlatabilir.
Ancak icra takibinin başlatılması, talep edilen alacağın veya sözleşme hükümlerinin hukuken kesin olarak geçerli olduğu anlamına gelmez.
Genel haciz yoluyla ilamsız icra takibinde borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren kural olarak yedi gün içerisinde borca itiraz edebilir.
Borçlu, sözleşme hükümlerini ve alacaklının taleplerini inceleyerek uygun savunmaları ileri sürebilir.
Özellikle tüketici sözleşmelerinde haksız şart, bilgilendirme yükümlülüğünün ihlali ve sözleşme koşullarının geçerliliği gibi hususlar uyuşmazlık bakımından önem taşıyabilir.
Ancak sözleşmenin örneğinin verilmemesi, borçlunun icra takibine karşı kanuni sürelerde işlem yapma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
15. Sık Sorulan Sorular
İmzaladığım sözleşmenin bir nüshası bana verilmedi, sözleşme geçerli mi?
Kural olarak evet. Sözleşmenin örneğinin teslim edilmemesi tek başına geçersizlik nedeni değildir. Ancak özel mevzuatta farklı hükümler bulunabilir.
Sözleşmenin örneğini vermeyen işletmeye karşı ne yapabilirim?
İşletmeden sözleşmenin örneğini yazılı olarak talep edebilir, yükümlülüğün ihlali hâlinde ilgili idari mercilere başvurabilirsiniz.
Sözleşmeyi okumadan imzaladım, iptal ettirebilir miyim?
Yalnızca okumadan imzalamış olmak kural olarak iptal sebebi değildir. Ancak hile, korkutma, esaslı yanılma, haksız şart veya diğer geçersizlik nedenleri varsa hukuki başvuru gündeme gelebilir.
Sözleşmenin fotoğrafını çekmem yeterli mi?
İmzalanan sözleşmenin tamamının, bütün sayfaları ve ekleriyle birlikte görüntülenebilmesi ispat açısından yararlı olabilir. Ancak bu durum, kanunen gerekli resmî şekil şartlarının yerine geçtiği anlamına gelmez.
Sözleşme bana e-posta ile gönderildiyse teslim edilmiş sayılır mı?
İlgili mevzuat elektronik teslimata izin veriyorsa ve kalıcı veri saklayıcısı şartları karşılanıyorsa teslim yükümlülüğü yerine getirilmiş olabilir.
Sözleşmenin nüshası verilmeden cayma bedeli istenebilir mi?
Talep edilmesi mümkündür ancak bedelin hukuken geçerli olup olmadığı ayrıca değerlendirilir. Tüketici hukuku kapsamında bilgilendirme yükümlülüğü ve haksız şart hükümleri önem taşır.
Sözleşmenin örneğini mahkeme aracılığıyla isteyebilir miyim?
Görülmekte olan bir dava kapsamında, uyuşmazlık için gerekli olan sözleşmenin ibrazı talep edilebilir. Mahkeme, HMK hükümleri çerçevesinde belge ibrazına karar verebilir.
İmzalanan sözleşmenin bütün sayfalarında imzam yoksa geçerli midir?
Bütün sözleşmelerde her sayfanın ayrı ayrı imzalanması şeklinde genel bir geçerlilik şartı bulunmamaktadır. Ancak sözleşmenin türü, özel şekil şartları ve imzalanan metnin bütünlüğü değerlendirilmelidir.
Sonuç: Sözleşmenin Bir Nüshasının Verilmemesi Her Zaman Geçersizlik Nedeni Değildir
İmzalanan bir sözleşmenin nüshasının taraflardan birine verilmemesi, Türk hukukunda kural olarak sözleşmenin kendiliğinden geçersiz hâle gelmesine neden olmaz.
Ancak tüketici sözleşmeleri bakımından 6502 sayılı Kanun’un 4. maddesinde sözleşme örneğinin tüketiciye verilmesine ilişkin açık yükümlülük bulunmaktadır.
Özellikle banka kredisi, internet aboneliği, spor salonu üyeliği, özel eğitim ve diğer tüketici işlemlerinde sözleşmenin bir nüshasının teslim edilmemesi, tüketicinin haklarının değerlendirilmesi bakımından önem taşıyabilir.
Ayrıca sözleşmede yer alan haksız şartlar, geçersiz hükümler veya sonradan yapılan değişiklikler bakımından ayrı hukuki inceleme yapılması gerekebilir.
Bu nedenle sözleşme imzalayan kişilerin, imzaladıkları metnin tamamını ve eklerini muhafaza etmeleri, sözleşme örneğinin verilmemesi durumunda yazılı talepte bulunmaları ve hak kaybına neden olabilecek işlemlerden kaçınmaları önemlidir.
Avukat Ferhat Küle Hukuk Bürosu, borçlar hukuku, sözleşmeler hukuku, tüketici uyuşmazlıkları, haksız şartların geçersizliği, sözleşmenin iptali ve icra takiplerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar konusunda hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.
İnternet sitesi: ferhatkule.av.tr