Borçlunun banka hesaplarında para bulunmaması, üzerine kayıtlı taşınmaz veya araç olmaması artık tahsil kabiliyetinin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmeyebilir. Günümüzde kişiler malvarlıklarının önemli bir bölümünü Bitcoin, Ethereum, USDT veya diğer kripto varlıklarda tutabilmektedir.

Bu nedenle icra takiplerinde giderek daha sık şu soru gündeme gelmektedir:

Borçlunun Bitcoin’i varsa nasıl haciz konulur?

Türkiye’de 2024 yılında yürürlüğe giren kripto varlık düzenlemeleri bu konuda önemli bir hukuki altyapı oluşturmuştur. Güncel 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 99/B maddesinin yedinci fıkrası, müşterilere ait kripto varlıklarla ilgili haciz ve benzeri adli taleplerin kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından yerine getirileceğini açıkça düzenlemektedir. Kanun ayrıca kripto varlıkların bilişim sistemleri üzerinden sorgulanmasına ve elektronik ortamda haczedilmesine doğrudan imkân tanımakta ve bu konuda İcra ve İflas Kanunu’nun 78. maddesine atıf yapmaktadır. (Mevzuat)

Dolayısıyla 2026 itibarıyla Bitcoin bakımından temel tartışma artık;

“Bitcoin haczedilebilir mi?”

sorusundan ziyade;

“Borçlunun Bitcoin’i nerede tutuluyor, nasıl tespit edilecek ve haciz fiilen nasıl uygulanacak?”

sorusu üzerinde yoğunlaşmaktadır.

Bitcoin Haczedilebilir mi?

Evet.

Bitcoin’in fiziki bir varlığının bulunmaması, ekonomik değer taşımadığı veya cebri icra dışında kaldığı anlamına gelmez. Nitekim yürürlükteki Sermaye Piyasası Kanunu, genel olarak müşterilere ait “kripto varlıklara” ilişkin haciz taleplerini açıkça düzenlemektedir. (Mevzuat)

Bu nedenle borçluya ait;

Bitcoin,

Ethereum,

USDT,

USDC

ve diğer kripto varlıklar, özellikleri ve bulunduğu sistem dikkate alınarak haciz konusu olabilir.

Burada özellikle Bitcoin’in bir kripto para platformundaki müşteri hesabında tutulması ile borçlunun kendi kontrolündeki özel cüzdanda tutulması birbirinden ayrılmalıdır.

Bitcoin Haczinde İlk Adım Nedir?

Bir icra takibinde Bitcoin haczi için öncelikle borçlunun kripto varlığının tespit edilmesi gerekir.

Klasik icra takiplerinde alacaklı;

banka,

tapu,

araç,

SGK,

şirket ortaklığı

gibi malvarlığı araştırmaları yaptırabilir.

Kripto varlıklarda da benzer şekilde borçlunun düzenlemeye tabi kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde varlığı bulunup bulunmadığının araştırılması gündeme gelebilir.

6362 sayılı Kanunun 99/B/7 hükmünün en önemli yeniliklerinden biri, müşterilere ait nakit ve kripto varlıkların bilişim sistemleri vasıtasıyla sorgulanabileceğinin açıkça düzenlenmiş olmasıdır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu nedenle alacaklı açısından ilk hukuki hedef:

borçlu → kripto platformu → hesap → Bitcoin bakiyesi

bağlantısını ortaya çıkarmaktır.

İcra Dosyasında Bitcoin Haczi Nasıl Talep Edilir?

Alacaklı tarafından yürütülen kesinleşmiş icra takibinde icra müdürlüğüne Bitcoin ve diğer kripto varlıkların araştırılması ve haczedilmesi yönünde talepte bulunulabilir.

Talepte örneğin;

borçlu adına kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan nakit ve kripto varlıkların 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.99/B/7 ile İİK m.78 kapsamında bilişim sistemleri üzerinden sorgulanması ve takip borcuna yeter miktarının haczedilmesi

istenebilir.

İİK m.78, alacaklının haciz talebinde bulunmasına ilişkin temel düzenlemeyi içermekte ve UYAP ile entegre bilişim sistemlerinden borçlunun mal, hak veya alacaklarının sorgulanmasına ilişkin hukuki altyapıyı düzenlemektedir. (Mevzuat)

6362 sayılı Kanun da kripto varlıklar bakımından açık biçimde bu maddeye atıf yapmaktadır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bitcoin İçin E-Haciz Mümkün mü?

Kanuni olarak evet.

6362 sayılı Kanun m.99/B/7 yalnızca kripto varlıkların haczedilebilir olduğunu belirtmemektedir. Hüküm açıkça:

nakit ve kripto varlıkların bilişim sistemleri vasıtasıyla sorgulanması ve elektronik ortamda haczi

bakımından İİK m.78’in uygulanacağını düzenlemektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Dolayısıyla Bitcoin ve diğer kripto varlıkların elektronik haciz sistemine dâhil edilmesinin açık bir kanuni dayanağı bulunmaktadır.

Ancak burada iki kavram birbirinden ayrılmalıdır:

Kanunda e-haczin mümkün olması ile her icra dairesinde ve her kripto platformunda bütün sürecin tek tuşla tamamen otomatik işlemesi aynı şey değildir.

Somut icra dosyasında ilgili bilişim sistemlerinin entegrasyonu ve uygulamadaki teknik süreç ayrıca önem taşıyabilir.

Bu nedenle uygulamada alacaklının açık biçimde kripto varlık sorgulaması ve haczi talep etmesi yararlı olabilir.

Kripto Para Borsasındaki Bitcoin Nasıl Haczedilir?

Borçlunun Bitcoin’i Türkiye’deki düzenlemeye tabi bir kripto varlık hizmet sağlayıcısında bulunuyorsa hukuki durum daha açıktır.

Kanuna göre müşterilere ait nakit ve kripto varlıklarla ilgili;

tedbir, haciz ve benzeri her türlü idari ve adli talep münhasıran ilgili kripto varlık hizmet sağlayıcısı tarafından yerine getirilir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Örneğin borçlunun bir platform hesabında:

3 BTC

bulunduğunu düşünelim.

İcra dosyasındaki toplam borç ise 2 milyon TL olsun.

Kripto varlık platformuna ulaştırılan haciz işlemi sonucunda platformun borçluya ait kripto varlıklar üzerinde mevzuata uygun haciz işlemini yerine getirmesi gündeme gelir.

Ancak haczin kapsamı takip alacağıyla orantılı olmalıdır. İİK m.85 uyarınca borçlunun malları ve haklarından ana para, faiz ve masraflar dâhil alacağa yetecek miktarın haczedilmesi esastır. (Mevzuat)

Dolayısıyla borç 500.000 TL iken borçlunun bütün kripto portföyünün gereksiz biçimde haczedilmesi ayrı bir ölçülülük sorunu yaratabilir.

Haciz Konulduğunda Bitcoin Başka Cüzdana Gönderilebilir mi?

Haczin amacı, borçlunun haczedilen malvarlığı üzerinde tahsili etkisiz hâle getirecek şekilde tasarruf etmesini önlemektir.

Bu nedenle platform nezdinde Bitcoin üzerine haciz işlendiğinde borçlunun haczedilen miktarı serbestçe çekmesi veya başka cüzdana göndermesi engellenmelidir.

Kripto varlıkların saniyeler içerisinde başka bir cüzdana aktarılabilmesi, Bitcoin haczinde hızın neden son derece önemli olduğunu göstermektedir.

Örneğin borçlunun haciz talebinden haberdar olduktan sonra;

Türkiye’deki platform → özel cüzdan → yabancı platform

şeklinde transfer gerçekleştirmesi tahsil sürecini önemli ölçüde zorlaştırabilir.

Bu nedenle borçlunun yüksek miktarda kripto varlığı bulunduğunun bilindiği dosyalarda haciz talebinin geciktirilmemesi önemlidir.

Borçlunun Hangi Kripto Borsasında Hesabı Olduğu Bilinmiyorsa Ne Yapılır?

Tam da bu nedenle kanun kripto varlıkların bilişim sistemleri üzerinden sorgulanmasını öngörmektedir. (Mevzuat)

SPK, Türkiye’deki kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin güncel bir “Faaliyette Bulunanlar Listesi” yayımlamaktadır. 2026 itibarıyla bu listede çok sayıda kripto alım-satım platformu ve saklama başvurusu bulunan kuruluş yer almaktadır. (https://spk.gov.tr)

Dolayısıyla borçlunun hangi platformu kullandığının alacaklı tarafından önceden bilinmemesi, prensip olarak kripto varlık araştırmasının hiç yapılamayacağı anlamına gelmez.

Ancak düzenlemeye tabi platformlardaki müşteri hesaplarının tespiti ile self-custody cüzdanların bulunması teknik olarak aynı kolaylıkta değildir.

Bitcoin Haczi İçin İİK m.89 Haciz İhbarnamesi Gerekir mi?

Kripto varlıklar bakımından uygulamada üçüncü kişi nezdindeki mal ve hakların haczine ilişkin İİK m.89’un rolü ayrıca tartışılabilir.

Ancak güncel mevzuatta kripto varlıklar için özel bir düzenleme bulunmaktadır.

6362 sayılı Kanun m.99/B/7, müşterilere ait kripto varlıklara yönelik haciz taleplerinin kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından yerine getirileceğini özel olarak düzenlemekte ve elektronik sorgulama ile haciz konusunda doğrudan İİK m.78’e atıf yapmaktadır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu nedenle Bitcoin haczinde her durumda klasik banka alacağı haczindeki mekanizmanın birebir uygulanacağını varsaymak yerine, öncelikle kripto varlıklara ilişkin özel hüküm esas alınmalıdır.

Somut dosyada haczin platforma hangi teknik veya usulî yöntemle ulaştırılacağı mevcut UYAP entegrasyonu ve icra müdürlüğünün uygulamasına göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Bitcoin Haczi İçin Örnek İcra Talebi Nasıl Olabilir?

Pratikte talep özü itibarıyla şu şekilde kurulabilir:

Borçlunun 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında faaliyet gösteren kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan nakit ve kripto varlıklarının, anılan Kanunun 99/B/7. maddesi ile İİK m.78 uyarınca bilişim sistemleri üzerinden sorgulanmasına; tespit edilecek Bitcoin ve sair kripto varlıklarının dosya borcuna yeter miktarı üzerine haciz konulmasına ve borçlunun haczedilen varlıklar üzerindeki transfer ve çekim tasarruflarının engellenmesi için gerekli işlemlerin yapılmasına karar verilmesi talep olunur.

Somut dosyanın niteliğine göre metnin uyarlanması gerekir.

Özellikle alacak miktarı yüksekse Bitcoin dışındaki kripto varlıkların da talebe dâhil edilmesi yararlı olabilir.

Bitcoin’in Tamamına mı Haciz Konulur?

Her durumda değil.

İcra hukukunda temel kural, borca yetecek miktarda haciz uygulanmasıdır.

İİK m.85, borçlunun kendi elindeki veya üçüncü kişilerde bulunan malları, alacakları ve haklarından takip alacağını karşılamaya yetecek miktarın haczedileceğini düzenlemektedir. (Mevzuat)

Örneğin:

Toplam takip borcu: 1.000.000 TL

Borçlunun kripto hesabı:

• 2 Bitcoin
• 30 Ethereum
• 100.000 USDT

ise bütün portföyün haczedilmesi yerine alacağa ve ferilerine yeter miktarda haciz uygulanması esastır.

Kripto varlıkların fiyatının hızlı değişebilmesi nedeniyle yeter miktarın belirlenmesinde makul bir değerleme ve haciz güvenliği ihtiyacı ortaya çıkabilir.

Bitcoin Haczinde Hangi Kur Esas Alınır?

Bitcoin’in Türk lirası karşılığı sürekli değişmektedir.

Bu nedenle “1 Bitcoin haczedildiği anda kaç TL idi?” sorusu önem taşıyabilir.

Ancak haciz ile haczedilen malın paraya çevrilmesi aynı işlem değildir.

Örneğin Bitcoin haciz tarihinde 4 milyon TL iken satış tarihinde 4,5 milyon TL veya 3,5 milyon TL olabilir.

Bu nedenle haciz sırasında varlığın miktarının tespit edilmesi ile alacaklının satış sonunda elde edeceği Türk lirası tutarı birbirinden ayrılmalıdır.

Kripto varlıkların elektronik haczine ilişkin kanuni sistem açık olmakla birlikte, cebri icra yoluyla Bitcoin’in satışının her teknik ayrıntısı 6362 sayılı Kanunda ayrıca düzenlenmiş değildir. Bu nedenle paraya çevirme aşamasında İcra ve İflas Kanunu’nun genel hükümleri ile kripto varlığın teknik niteliğinin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Bu, mevcut kanuni düzenlemeden çıkan uygulamaya ilişkin bir sonuçtur. (Mevzuat)

Haczedilen Bitcoin Nasıl Paraya Çevrilir?

Bitcoin haczinin alacaklı bakımından nihai amacı çoğunlukla kripto varlığın kendisini elde etmek değil, takip alacağının tahsil edilmesidir.

Bu nedenle hacizden sonra ikinci aşama paraya çevirme aşamasıdır.

Kripto varlığın;

hangi platform veya mekanizma üzerinden satılacağı,

hangi andaki fiyatın esas alınacağı,

piyasa hareketlerinden kaynaklanan değer değişikliğinin nasıl yönetileceği,

işlem ücretlerinin nasıl değerlendirileceği

gibi konular uygulamada önem taşır.

Örneğin yüksek miktarda Bitcoin’in tek seferde satılması piyasa fiyatını etkileyebilecekse, paraya çevirme işleminin nasıl yürütüleceği daha da önemli hâle gelir.

Dolayısıyla “Bitcoin’e haciz konulması” ile “alacaklının dosyadan para tahsil etmesi” arasında ayrı bir icra aşaması bulunmaktadır.

Alacaklı Haczedilen Bitcoin’i Aynen Alabilir mi?

Bu konu klasik para alacağı takibi bakımından dikkatle değerlendirilmelidir.

Örneğin alacaklının borçludan 1 milyon TL alacağı varsa haczedilen 0,5 Bitcoin’in doğrudan alacaklı cüzdanına gönderilmesi otomatik bir sonuç değildir.

İcra takibinin amacı para alacağının tahsilidir ve haczedilen malvarlığının mevzuata uygun biçimde paraya çevrilmesi esastır.

Buna karşılık dava veya ilamın konusu doğrudan belirli miktarda kripto varlığın iadesi ise farklı bir hukuki durum ortaya çıkabilir.

Bu nedenle:

para alacağı için Bitcoin haczi

ile

Bitcoin’in aynen iadesine ilişkin uyuşmazlık

birbirinden ayrılmalıdır.

Self-Custody Cüzdandaki Bitcoin Nasıl Haczedilir?

Bitcoin haczinin en zor kısmı budur.

Self-custody cüzdanda Bitcoin üzerinde tasarruf yetkisini sağlayan özel anahtar, borçlunun kendisindedir. Arada;

banka,

kripto platformu,

saklama kuruluşu

gibi haciz kararını uygulayabilecek merkezi bir üçüncü kişi bulunmayabilir.

Örneğin borçlunun 10 Bitcoin’i Ledger benzeri bir donanım cüzdanı üzerinden kontrol ettiğini düşünelim.

Burada Bitcoin’in ekonomik değerinin bulunması ve borçluya ait olması cebri icra açısından önemlidir. Ancak 6362 sayılı Kanun m.99/B/7’deki özel elektronik haciz sistemi esas olarak kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdinde bulunan müşteri varlıkları üzerine kurulmuştur. (Mevzuat)

Self-custody cüzdanda asıl sorun hukuki haczedilebilirlikten ziyade:

cüzdanın tespiti + borçluya aidiyetinin ispatı + private key üzerinde kontrol sağlanması

sorunudur.

Bu nedenle self-custody Bitcoin haczi merkezi borsa hesabına göre çok daha yoğun teknik inceleme gerektirir.

Soğuk Cüzdan Fiziken Haczedilirse Bitcoin de Haczedilmiş Olur mu?

Her zaman değil.

Donanım cüzdanı fiziksel olarak USB cihazına benzeyebilir; ancak Bitcoin cihazın içerisinde fiziksel olarak saklanmaz.

Bitcoin blokzincir üzerindedir.

Donanım cüzdanı esas olarak Bitcoin üzerinde tasarruf etmeyi sağlayan private key – özel anahtarın güvenli şekilde kullanılmasına yarar.

Dolayısıyla yalnızca cihazın icra müdürlüğü tarafından alınması, her durumda blokzincir üzerindeki Bitcoin’in fiilen kontrol altına alındığı anlamına gelmeyebilir.

Cihazın PIN’i, seed phrase’i veya başka güvenlik mekanizmalarının durumu ayrıca önemlidir.

Bu nedenle cold wallet haczi klasik bilgisayar veya telefon haczinden farklı teknik sorunlar doğurur.

Borçlu Bitcoin’ini Başkasının Cüzdanına Gönderirse Ne Olur?

Borçlu kendi Bitcoinlerini bir yakınının veya üçüncü kişinin cüzdanında tutabilir.

Bu durumda teknik olarak cüzdan üçüncü kişi tarafından kontrol ediliyor gibi görünse dahi varlıkların gerçek hak sahibinin kim olduğu tartışması ortaya çıkabilir.

Örneğin borçlu;

icra takibinden hemen önce 5 Bitcoin’i kardeşinin cüzdanına transfer etmiş olabilir.

Bu durumda;

transferin tarihi,

cüzdan hareketleri,

taraflar arasındaki hukuki ilişki,

ödeme veya satış karşılığı bulunup bulunmadığı,

varlığı gerçekte kimin yönettiği

gibi hususlar önem kazanabilir.

Üçüncü kişinin varlığın kendisine ait olduğunu ileri sürmesi hâlinde icra hukukundaki istihkak uyuşmazlığı gündeme gelebilir.

Dolayısıyla blockchain üzerindeki adresin kime ait olduğu ile varlığın hukuki mülkiyetinin kime ait olduğu her zaman aynı sorunun cevabı değildir.

Bitcoin Cüzdanı Borçluya Nasıl Bağlanabilir?

Self-custody cüzdanlarda en önemli ispat problemlerinden biri budur.

Bir Bitcoin adresinin üzerinde:

“Bu cüzdan Ahmet Yılmaz’a aittir.”

şeklinde kimlik bilgisi bulunmaz.

Ancak cüzdan başka kayıtlarla ilişkilendirilebilir.

Örneğin:

Borçlu kendi adına kayıtlı kripto platformundan 2 Bitcoin çekmiştir.

Platformdaki çekim kaydında hedef cüzdan adresi bulunmaktadır.

Aynı cüzdan daha sonra tekrar borçlunun platform hesabına transfer gerçekleştirmiştir.

Bu tür veriler, cüzdan ile borçlu arasındaki bağlantının kurulmasına yardımcı olabilir.

Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin güncel mevzuat, platformların kripto transferi ve saklama faaliyetlerini düzenlemekte; SPK’nın 2025 yılında yürürlüğe koyduğu III-35/B.1 ve III-35/B.2 sayılı Tebliğler bu faaliyetlere ilişkin ayrıntılı bir düzenleyici yapı oluşturmuştur. (https://spk.gov.tr)

Bitcoin İçin İhtiyati Haciz Alınabilir mi?

Şartları oluşmuşsa değerlendirilebilir.

Örneğin alacak henüz kesin icra takibine dönüşmemiş ancak borçlunun Bitcoinlerini hızla başka cüzdanlara aktararak tahsili imkânsızlaştıracağına ilişkin ciddi risk bulunuyorsa, İcra ve İflas Kanunu’ndaki şartlar çerçevesinde ihtiyati haciz talebi gündeme gelebilir.

6362 sayılı Kanun m.99/B/7 yalnızca kesin hacizden değil, müşterilere ait kripto varlıklarla ilgili “tedbir, haciz ve benzeri her türlü idari ve adli taleplerden” söz etmektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Dolayısıyla mahkemece verilen uygun bir geçici hukuki koruma kararının kripto varlık hizmet sağlayıcısı tarafından yerine getirilmesine kanuni engel bulunmamaktadır.

Ancak Bitcoin’in varlığı tek başına ihtiyati haciz sebebi değildir. İİK’daki ihtiyati haciz koşullarının ayrıca gerçekleşmesi gerekir.

Bitcoin’e İhtiyati Tedbir Konulabilir mi?

İhtiyati haciz ile ihtiyati tedbir birbirinden farklıdır.

Örneğin uyuşmazlığın konusu doğrudan;

5 Bitcoin’in mülkiyetinin kime ait olduğu

ise söz konusu Bitcoinlerin dava sonuna kadar transfer edilmesinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir tartışılabilir.

Buna karşılık klasik bir para alacağı bakımından ihtiyati haciz daha uygun bir geçici koruma türü olabilir.

6362 sayılı Kanun, kripto platformlarının müşterilerine ait varlıklara yönelik tedbir taleplerini yerine getireceğini açıkça kabul etmektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Ceza Soruşturmasındaki Bitcoin Blokesi ile İcra Haczi Aynı mıdır?

Hayır.

İcra haczi:

alacaklının alacağını tahsil etmeye

yöneliktir.

Ceza soruşturmasındaki el koyma ise:

suçla bağlantılı malvarlığının muhafazasına

yönelik ceza muhakemesi tedbiridir.

6362 sayılı Kanun bu ayrım bakımından da özel hüküm içermektedir. Müşterilere ait kripto varlıklara adli makamlarca el konulması hâlinde söz konusu varlıkların SPK tarafından yetkilendirilmiş saklama hizmeti sağlayıcılarında oluşturulacak cüzdanlarda muhafazasına ilişkin işlemlerin adli makamlar tarafından yapılması öngörülmektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Dolayısıyla savcılık dosyasındaki “kripto varlığa el koyma” ile icra müdürlüğündeki “Bitcoin haczi” hukuken farklı işlemlerdir.

Vergi Borcu İçin Bitcoin’e Haciz Konulabilir mi?

Evet.

6362 sayılı Kanun m.99/B/7, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamındaki kamu alacakları için de açık düzenleme getirmektedir.

Kanuna göre bu alacaklar bakımından da nakit ve kripto varlıklar bilişim sistemleri aracılığıyla sorgulanabilir ve elektronik ortamda haciz uygulanabilir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Dolayısıyla borçlunun;

vergi,

kamu alacağı

veya 6183 sayılı Kanuna göre takip edilen başka borçları

nedeniyle de kripto varlıkları üzerine haciz uygulanması mümkündür.

Kripto Borsasının Borcu İçin Müşterinin Bitcoin’i Haczedilebilir mi?

Hayır.

Bu önemli bir istisnadır.

6362 sayılı Kanun, müşterilere ait nakit ve kripto varlıkların kripto varlık hizmet sağlayıcısının kendi malvarlığından ayrı olduğunu düzenlemektedir.

Müşterilere ait varlıklar, platformun borçları nedeniyle;

haczedilemez, rehnedilemez, iflas masasına dâhil edilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Örneğin bir kripto platformunun 500 milyon TL şirket borcu bulunuyorsa platform kullanıcılarının Bitcoinleri bu şirket borcunun tahsili amacıyla kullanılamaz.

Buna karşılık müşterinin kendi kişisel borcu nedeniyle müşteriye ait Bitcoinin haczi mümkündür.

Yurt Dışındaki Kripto Borsasında Bitcoin Varsa Ne Olur?

Bu durumda süreç daha karmaşıktır.

6362 sayılı Kanunda düzenlenen sistem Türkiye’deki kripto varlık hizmet sağlayıcıları bakımından açık hukuki altyapı sağlamaktadır. SPK güncel olarak Türkiye’de faaliyette bulunan kripto varlık hizmet sağlayıcılarını kamuya açık şekilde listelemektedir. (https://spk.gov.tr)

Ancak borçlunun Bitcoin’i yalnızca yurt dışındaki bir platformda bulunuyorsa Türk icra müdürlüğünün haciz kararının o yabancı platform üzerinde otomatik biçimde uygulanacağını söylemek mümkün değildir.

Bu durumda;

platformun kurulduğu ülke,

ilgili ülkenin cebri icra hukuku,

Türk kararlarının etkisi,

platformun Türkiye’deki hukuki varlığı

ayrıca değerlendirilmelidir.

Dolayısıyla yabancı platformdaki Bitcoin haczi, Türkiye’de düzenlemeye tabi platforma göre daha uzun ve karmaşık olabilir.

Bitcoin Haczinde En Büyük Pratik Sorunlar Nelerdir?

Bitcoin haczinde temel hukuki dayanak artık oldukça açıktır. Buna karşılık uygulamada özellikle dört problem önem taşımaktadır.

Birincisi varlığın tespitidir. Borçlunun hangi platform veya cüzdanda Bitcoin tuttuğunun bilinmesi gerekir.

İkincisi private key sorunudur. Self-custody cüzdanlarda merkezi bir kurum bulunmadığından kontrolün fiilen elde edilmesi güçleşir.

Üçüncüsü fiyat oynaklığıdır. Bitcoin’in değeri haciz ile paraya çevirme arasında ciddi şekilde değişebilir.

Dördüncüsü ise cebri satış yöntemidir. Elektronik haczin kanuni dayanağı açık olmakla birlikte kripto varlıkların paraya çevrilmesinin bütün teknik ayrıntılarının klasik taşınır satışındaki kadar standartlaşmış olduğunu söylemek güçtür.

Bu nedenle Bitcoin haczi dosyalarında icra hukuku ile kripto teknolojisinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Bitcoin Haczi İçin Alacaklıların İzleyebileceği Yol

Uygulamada süreç genel olarak şu şekilde planlanabilir:

1. Borçluya karşı icra takibi başlatılır ve haciz aşamasına gelinir.
2. Borçlunun klasik malvarlığı araştırmalarıyla birlikte kripto varlıkları da araştırılır.
3. 6362 sayılı Kanun m.99/B/7 ve İİK m.78 kapsamında kripto varlıkların bilişim sistemleri üzerinden sorgulanması talep edilir.
4. Borçlunun platform hesabı ve Bitcoin bakiyesi tespit edilirse takip alacağına yeter miktarı üzerine haciz konulması istenir.
5. Platform nezdinde transfer ve çekim imkânı haciz kapsamında sınırlandırılır.
6. Kripto varlığın haciz tutanağında miktarı ve mümkün olduğunca niteliği açıkça belirlenir.
7. Haciz sonrasında paraya çevirme işlemleri takip edilir.
8. Elde edilen bedel icra dosyasına aktarılır ve sıra ile takip alacağına mahsup edilir.

Self-custody cüzdan bulunması hâlinde ise bu standart süreçten farklı olarak cüzdanın borçluya aidiyetinin ve varlık üzerinde teknik kontrolün ayrıca çözülmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bitcoin’e haciz konulabilir mi?

Evet. 6362 sayılı Kanun m.99/B/7 müşterilere ait kripto varlıklara haciz uygulanabileceğini ve bu varlıkların bilişim sistemleri üzerinden sorgulanarak elektronik ortamda haczedilebileceğini açıkça düzenlemektedir. (Mevzuat)

Bitcoin haczi hangi maddeye göre yapılır?

Kripto varlık bakımından temel özel düzenleme 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.99/B/7’dir. Elektronik sorgulama ve haciz bakımından hüküm doğrudan İİK m.78’e atıf yapmaktadır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

İcra müdürlüğü kripto borsasındaki Bitcoin’e haciz koyabilir mi?

Kanun, müşterilere ait kripto varlıklarla ilgili haciz ve benzeri adli taleplerin kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından yerine getirilmesini açıkça düzenlemektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bitcoin için e-haciz mümkün mü?

Evet. Kanunda nakit ve kripto varlıkların bilişim sistemleri üzerinden sorgulanması ve elektronik ortamda haczi açıkça düzenlenmiştir. (Mevzuat)

Borçlunun hangi kripto borsasını kullandığını bilmiyorsam Bitcoin haczi isteyebilir miyim?

Kanun, kripto varlıkların bilişim sistemleri üzerinden sorgulanmasının hukuki temelini oluşturmuştur. Bununla birlikte somut dosyada kullanılabilen teknik entegrasyon ve icra müdürlüğü uygulaması ayrıca önem taşır. (Mevzuat)

USDT ve Ethereum da Bitcoin gibi haczedilebilir mi?

Evet. Kanun yalnızca Bitcoin’i değil genel olarak müşterilere ait kripto varlıkları kapsamaktadır. (Mevzuat)

Soğuk cüzdandaki Bitcoin haczedilebilir mi?

Borçluya ait ekonomik değerin sırf self-custody cüzdanda bulunması nedeniyle cebri icra dışında kaldığını söylemek doğru değildir. Ancak Kanundaki özel elektronik haciz mekanizması kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki müşteri varlıklarında daha kolay uygulanabilir. Cold wallet bakımından aidiyetin ve private key kontrolünün sağlanması ayrıca çözülmelidir.

Bitcoin haczedilince hemen satılır mı?

Hayır. Haciz ve paraya çevirme ayrı aşamalardır. Hacizle varlık üzerinde tasarruf sınırlandırılır; tahsil için daha sonra icra hukukuna uygun paraya çevirme işleminin yürütülmesi gerekir.

Bitcoin’in tamamına haciz konulabilir mi?

İİK m.85 uyarınca takip borcuna yetecek miktarda haciz uygulanması esastır. Haciz miktarının alacak, faiz ve masrafları karşılayacak ölçüde belirlenmesi gerekir. (Mevzuat)

Vergi borcu nedeniyle Bitcoin’e e-haciz uygulanabilir mi?

Evet. 6362 sayılı Kanun, 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen kamu alacakları bakımından da kripto varlıkların bilişim sistemleri üzerinden sorgulanmasına ve elektronik haczine açıkça imkân vermektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Kripto borsasının borcu nedeniyle müşterinin Bitcoin’i haczedilebilir mi?

Hayır. Müşteriye ait kripto varlıklar platformun malvarlığından ayrıdır ve platformun borçları nedeniyle haczedilemez veya iflas masasına dâhil edilemez. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Yabancı kripto borsasındaki Bitcoin haczedilebilir mi?

Hukuken değerlendirilmesi mümkündür; ancak Türk elektronik haciz sisteminin yabancı bir platform üzerinde otomatik olarak uygulanacağı söylenemez. Yabancı platformun bulunduğu ülkenin hukuku ve uluslararası icra imkânları ayrıca incelenmelidir.

Sonuç: Bitcoin Haczi Artık Kanunda Açıkça Düzenlenen Bir Tahsil Yoludur

Bitcoin ve diğer kripto varlıkların fiziki olarak bulunmaması, bu varlıkların icra hukukunun dışında olduğu anlamına gelmemektedir.

Güncel Türk hukukunda bu konuda açık bir özel hüküm bulunmaktadır.

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.99/B/7, müşterilere ait nakit ve kripto varlıklara ilişkin haciz ve benzeri adli taleplerin kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından yerine getirileceğini ve kripto varlıkların bilişim sistemleri üzerinden sorgulanarak elektronik ortamda haczedilebileceğini açıkça düzenlemektedir. (Mevzuat)

Dolayısıyla yüksek tutarlı icra takiplerinde borçlunun malvarlığı araştırması yalnızca;

banka + tapu + araç + şirket hissesi

ile sınırlı tutulmamalıdır.

Borçlunun kripto varlık sahibi olabileceğine ilişkin bilgi veya emare bulunuyorsa;

Bitcoin + Ethereum + USDT + diğer kripto varlıklar

da tahsil stratejisinin içerisine alınabilir.

Özellikle düzenlemeye tabi kripto platformlarında bulunan Bitcoin bakımından kanuni mekanizma oldukça nettir. SPK’nın güncel sisteminde kripto varlık hizmet sağlayıcıları düzenleme ve denetim altında faaliyet göstermekte; 2025 yılında yürürlüğe giren III-35/B.1 ve III-35/B.2 sayılı Tebliğler platformların faaliyetlerini, transfer ve saklama sistemlerini ayrıntılı biçimde düzenlemektedir. (https://spk.gov.tr)

Buna karşılık self-custody veya soğuk cüzdandaki Bitcoinler bakımından temel sorun haczedilebilirlikten ziyade tespit ve teknik kontroldür. Cüzdan adresinin borçluyla ilişkilendirilmesi ve özel anahtar üzerinde fiilî kontrol sağlanması gerekebilir.

Bu nedenle etkili bir Bitcoin haczi süreci genel olarak;

icra takibi → kripto varlık sorgulama talebi → platform hesabının tespiti → Bitcoin bakiyesinin belirlenmesi → borca yeter miktarda haciz → transferin engellenmesi → paraya çevirme → tahsil

şeklinde planlanmalıdır.

Özellikle yüksek meblağlı icra dosyalarında kripto varlıkların araştırılmaması, borçlunun en önemli malvarlığı unsurunun tahsil sürecinin tamamen dışında kalmasına neden olabilir.