Single Blog Title

This is a single blog caption

Bir Ekran Görüntüsü Davayı Kazandırır mı? Instagram Mesajlarının Mahkemede Delil Olarak Kullanılması

Bir Ekran Görüntüsü Davayı Kazandırır mı? Instagram Mesajlarının Mahkemede Delil Olarak Kullanılması

Instagram artık yalnızca fotoğraf ve video paylaşılan bir sosyal medya platformu değildir. Taraflar Instagram üzerinden ticari anlaşmalar yapmakta, borç ilişkileri kurmakta, ürün siparişi vermekte, iş görüşmeleri gerçekleştirmekte ve özel ilişkilerini sürdürmektedir. Bunun yanında hakaret, tehdit, taciz, şantaj, dolandırıcılık, sadakat yükümlülüğüne aykırı davranış ve kişilik hakkı ihlalleri de Instagram mesajları üzerinden gerçekleştirilebilmektedir.

Uyuşmazlık mahkemeye taşındığında ise çoğu kişinin elinde yalnızca bir kullanıcı adı, profil fotoğrafı ve birkaç ekran görüntüsü bulunmaktadır. Ancak bir Instagram mesajının telefonda görünmesi ile o mesajın mahkemede güvenilir ve hükme esas alınabilir bir delil sayılması aynı şey değildir.

Instagram yazışmalarının delil değeri esas olarak dört soruya bağlıdır:

  1. Mesajlar hukuka uygun şekilde mi elde edilmiştir?
  2. Mesajların bulunduğu hesabın kime ait olduğu belirlenebilir mi?
  3. Yazışmaların içeriği değiştirilmiş veya bağlamından koparılmış olabilir mi?
  4. Mesajlar, ileri sürülen vakıayı gerçekten ispatlıyor mu?

Bu nedenle doğru soru yalnızca “Instagram mesajları delil olur mu?” değildir. Asıl soru, hangi Instagram mesajının, hangi yöntemle elde edildiğinde ve hangi ek delillerle desteklendiğinde hükme esas alınabileceğidir.

Instagram Mesajları Hukuken Delil Sayılır mı?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 199. maddesinde; yazılı ve basılı metinler, fotoğraflar, görüntüler, ses kayıtları ve elektronik ortamdaki veriler “belge” olarak kabul edilmiştir. Bu nedenle Instagram doğrudan mesajları, hikâye yanıtları, gönderi yorumları, profil açıklamaları, fotoğraf ve video paylaşımları, sesli mesajlar ve benzeri içerikler uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli oldukları ölçüde belge niteliği taşıyabilir.

Ancak Instagram mesajının “belge” olması, onun otomatik olarak kesin delil sayılacağı anlamına gelmez. HMK’nın 198. maddesi uyarınca hâkim, kanuni istisnalar dışında delilleri serbestçe değerlendirir. Dolayısıyla mahkeme ekran görüntüsünü dosyaya kabul edebilir; fakat görüntünün güvenilirliğini, aidiyetini ve ispat gücünü ayrıca değerlendirir.

Instagram yazışmaları somut olayın özelliklerine göre:

  • Elektronik belge,
  • Takdiri delil,
  • Delil başlangıcı,
  • Başka delilleri destekleyen yardımcı delil,
  • Borç veya vakıa ikrarı içeren mahkeme dışı beyan

niteliğinde değerlendirilebilir.

Mesajın hangi kategoriye gireceği, konuşmanın içeriği ve diğer delillerle ilişkisine göre belirlenir.

Instagram Mesajının Doğrudan Tarafı Yazışmayı Mahkemeye Sunabilir mi?

Kişinin kendisiyle yapılan Instagram yazışmasını mahkemeye veya savcılığa sunması, üçüncü bir kişinin haberleşmesine gizlice erişmesinden farklıdır. Örneğin bir kişi kendisine Instagram üzerinden gönderilen hakaret, tehdit, borç kabulü veya taciz içerikli mesajların ekran görüntüsünü alarak yargı makamlarına sunabilir.

Bu durumda kişi, yabancısı olduğu bir konuşmaya izinsiz girmemekte; doğrudan tarafı olduğu haberleşmenin içeriğini hakkını korumak amacıyla yetkili makama iletmektedir. Bununla birlikte delilin yalnızca uyuşmazlıkla ilgili kısmının sunulması, özel hayatla ilgisiz içeriklerin yayılmaması ve yazışmanın sosyal medyada ifşa edilmemesi gerekir.

Örneğin tehdit mesajının savcılığa verilmesi ile mesajın gönderenin adı ve fotoğrafı açık şekilde binlerce kişiye yayımlanması aynı değildir. İlkinde hak arama amacı öne çıkarken ikincisinde haberleşmenin hukuka aykırı ifşası ve kişilik hakkı ihlali gündeme gelebilir.

Anayasa Mahkemesi, haberleşmenin gizliliği güvencesinin internet aracılığıyla gerçekleştirilen yazılı ve görsel iletişimleri de kapsadığını kabul etmektedir. Anayasa’nın 20. maddesi özel hayatı, 22. maddesi ise haberleşmenin gizliliğini korumaktadır.

Mesajı Mahkemeye Sunmak ile Sosyal Medyada Paylaşmak Aynı Değildir

Instagram mesajının tarafı olmak, mesajı dilediği şekilde kamuya açıklama konusunda sınırsız yetki vermez. Türk Ceza Kanunu’nun 132. maddesi, kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğinin ihlalini ve haberleşme içeriklerinin hukuka aykırı biçimde ifşa edilmesini yaptırıma bağlamaktadır. Kişinin tarafı olduğu haberleşmeyi diğer tarafın rızası olmadan alenen ifşa etmesi de koşulları varsa suç oluşturabilir.

Bu nedenle uyuşmazlığa konu bir Instagram konuşması:

  • Mahkemeye,
  • Cumhuriyet savcılığına,
  • Kolluk makamlarına,
  • Avukata,
  • Arabulucuya veya ilgili resmî kuruma

yalnızca hakkın korunması için gerekli ölçüde sunulmalıdır.

Mesajın sosyal medyada yayımlanması, arkadaş gruplarına gönderilmesi, işverene veya aile bireylerine ilgisiz şekilde dağıtılması ise farklı hukuki sonuçlar doğurabilir. Mesajın içeriğine göre özel hayatın gizliliğinin ihlali, haberleşmenin gizliliğinin ihlali, kişisel verilerin hukuka aykırı paylaşılması veya manevi tazminat sorumluluğu gündeme gelebilir. TCK’nın 132, 134 ve 136. maddeleri haberleşme içeriklerinin, özel hayata ilişkin verilerin ve kişisel verilerin korunmasına yönelik hükümler içermektedir.

Başkasının Instagram Hesabına Gizlice Girilerek Alınan Mesajlar Delil Olur mu?

HMK’nın 189/2. maddesine göre hukuka aykırı olarak elde edilen deliller, hukuk mahkemesi tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz. Delilin kullanılabilir olup olmadığına mahkeme karar verir.

Bu nedenle aşağıdaki yöntemlerle elde edilen Instagram yazışmalarının hukuka aykırı kabul edilme riski oldukça yüksektir:

  • Başkasının şifresini izinsiz kullanarak hesaba girmek,
  • Şifreyi kırmak veya ele geçirmek,
  • Telefona casus yazılım yüklemek,
  • E-posta hesabına girerek Instagram şifresini değiştirmek,
  • Açık bırakılmış hesaptan ilgisiz özel konuşmaları sistemli şekilde kopyalamak,
  • Bir başkasının telefonunu gizlice alıp mesajları incelemek,
  • Sahte bağlantı göndererek hesap bilgilerini ele geçirmek,
  • Başkasının hesabını taklit ederek özel konuşmaları elde etmek.

Mesajların gerçeği göstermesi, elde edilme yöntemindeki hukuka aykırılığı ortadan kaldırmaz. Başka bir ifadeyle, doğru bilgi de hukuka aykırı yöntemle elde edilmişse hükme esas alınmayabilir.

Ayrıca bu yöntemler yalnızca delilin reddedilmesine değil; bilişim sistemine girme, haberleşmenin gizliliğini ihlal, özel hayatın gizliliğini ihlal ve kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme suçları bakımından da soruşturma riskine yol açabilir.

Instagram Hesabının Kime Ait Olduğu Nasıl İspatlanır?

Instagram yazışmalarında en önemli sorunlardan biri hesap aidiyetidir. Bir hesabın kullanıcı adında veya profil açıklamasında bir kişinin adının yazması, hesabın kesin olarak o kişiye ait olduğunu göstermez.

Instagram’da:

  • Kullanıcı adı değiştirilebilir,
  • Profil fotoğrafı kopyalanabilir,
  • Başka kişinin adıyla sahte hesap oluşturulabilir,
  • Hesap üçüncü bir kişi tarafından kullanılabilir,
  • Hesap ele geçirilmiş olabilir,
  • Mesaj görünümü sonradan taklit edilebilir.

Bu nedenle mahkeme yalnızca profil fotoğrafına veya görünen ada dayanarak hesap ile kişi arasında kesin bağ kurmamalıdır.

Hesabın aidiyetini güçlendirebilecek unsurlar şunlardır:

  • Hesabın uzun süredir ilgili kişi tarafından kullanılması,
  • Hesapta kişiye ait özgün fotoğraf ve videoların bulunması,
  • Kişinin başka iletişim kanallarından kullanıcı adını doğrulamış olması,
  • Mesajlarda yalnızca ilgili kişinin bilebileceği bilgilerin yer alması,
  • Hesabın ilgili kişinin telefonunda açık bulunması,
  • E-posta veya telefon numarası bağlantısı,
  • Tarafın mesajları gönderdiğini kabul etmesi,
  • Ortak tanıkların hesabı doğrulaması,
  • Aynı hesaptan daha önce yapılan ticari veya özel görüşmeler,
  • Banka ödemeleri, kargo kayıtları veya sözleşmelerle mesajların örtüşmesi,
  • Bilirkişi incelemesinde hesaba ilişkin teknik verilerin doğrulanması.

Hesabın aidiyeti açıkça inkâr edildiğinde, yalnızca “bu hesap zaten davalının hesabıdır” şeklindeki soyut iddia yeterli olmayabilir. İddia sahibi, hesap ile kişi arasındaki bağlantıyı somutlaştırmalıdır.

Mavi Tik veya Doğrulanmış Hesap Kesin Delil midir?

Doğrulanmış bir hesabın kullanılması, aidiyet konusunda sıradan bir hesaba göre daha güçlü bir belirti oluşturabilir. Ancak doğrulama işareti bile belirli mesajın bizzat hesap sahibi tarafından gönderildiğini tartışmasız biçimde ispatlamaz.

Hesap sahibi:

  • Hesabının ele geçirildiğini,
  • Sosyal medya yöneticisinin mesaj gönderdiğini,
  • Çalışanının hesaba erişimi bulunduğunu,
  • Mesajların sahte olarak düzenlendiğini

ileri sürebilir.

Özellikle şirket, marka, sanatçı veya kamuya açık kişilerin hesaplarında birden fazla kişinin erişim yetkisi bulunabilir. Bu durumda hesabın kime ait olduğundan ayrı olarak, mesajı kimin gönderdiğinin ve bu kişinin temsil yetkisinin bulunup bulunmadığının araştırılması gerekir.

Ekran Görüntüsü Tek Başına Yeterli midir?

Instagram ekran görüntüsü dosyaya delil olarak sunulabilir. Fakat ekran görüntüsü, teknik yapısı gereği üzerinde değişiklik yapılabilen bir veridir.

Ekran görüntülerinde:

  • Kullanıcı adı değiştirilebilir,
  • Profil fotoğrafı başka hesaptan alınabilir,
  • Mesajların öncesi ve sonrası kesilebilir,
  • Tarih ve saat gizlenebilir,
  • Mesaj sıralaması değiştirilebilir,
  • Yazılar görsel düzenleme programlarıyla eklenebilir,
  • Farklı konuşmalar birleştirilebilir,
  • Gönderilen ve alınan mesajların yönü taklit edilebilir.

Bu nedenle yalnızca tek bir cümlenin kırpılmış ekran görüntüsü yerine konuşmanın tamamına yakın kısmının sunulması daha güçlüdür.

Konuşmanın Öncesi ve Sonrası Neden Önemlidir?

Bir Instagram mesajı, konuşmanın bütününden koparıldığında farklı anlamlara gelebilir.

Örneğin kişinin:

“Seni bitireceğim.”

şeklindeki mesajı tek başına tehdit gibi görünebilir. Ancak konuşmanın devamında bunun bir çevrim içi oyun, spor karşılaşması veya şaka bağlamında söylendiği anlaşılabilir.

Benzer şekilde:

“Paranı ödeyeceğim.”

mesajı borç ikrarı gibi görünse de konuşmanın önceki bölümünde bunun ortak bir masrafın paylaşımı, iade veya sulh teklifi olduğu ortaya çıkabilir.

Mahkeme mesajın yalnızca sözlük anlamını değil:

  • Konuşmanın tamamını,
  • Tarafların önceki ilişkisini,
  • Mesajın gönderildiği zamanı,
  • Kullanılan emojileri,
  • Önceki ve sonraki mesajları,
  • Mesajın gönderilme amacını,
  • Tarafların sonraki davranışlarını

birlikte değerlendirmelidir.

Bu nedenle delil sunulurken yalnızca lehe görülen bir veya iki cümlenin seçilmesi, delilin güvenilirliğine zarar verebilir. Karşı taraf eksik sunum yapıldığını ispatlarsa, ekran görüntülerinin tamamı şüpheli hâle gelebilir.

Silinen veya Geri Alınan Instagram Mesajları Ne Olur?

Instagram’da kullanıcı, gönderdiği mesajı geri alabilir veya konuşmayı kendi hesabından silebilir. Bu nedenle önemli bir mesajın sonradan kaybolma ihtimali vardır.

Meta’nın resmî yardım sayfalarına göre kullanıcılar Instagram verilerinin bir kopyasını dışa aktarabilir; mesajlar ve veri günlükleri belirli kategoriler hâlinde HTML veya JSON formatında alınabilir. Ancak silinen veya gönderimi geri alınan mesajlar dışa aktarılan veri dosyasında yer almayabilir.

Bu nedenle uyuşmazlık doğduğu anda yalnızca tek bir ekran görüntüsü almak yerine:

  • Konuşmanın tamamının ekran kaydını almak,
  • Hesabın profil sayfasını göstermek,
  • Kullanıcı adını ve profil bağlantısını kaydetmek,
  • Tarih ve saatleri görünür tutmak,
  • Varsa sesli mesaj ve fotoğrafları ayrı saklamak,
  • Instagram verilerinin dışa aktarımını istemek,
  • Orijinal telefonu muhafaza etmek

daha sağlıklı olur.

Bununla birlikte kişinin kendi oluşturduğu arşiv veya ekran kaydı da tek başına mutlak doğruluk sağlamaz. Delilin aidiyeti ve bütünlüğü yine yargılama sırasında tartışılabilir.

Noter Tespiti Instagram Mesajlarını Kesin Delile Dönüştürür mü?

Instagram profilinin, mesajın veya paylaşımın noter huzurunda tespit ettirilmesi delilin belirli bir tarihte mevcut olduğunu göstermesi bakımından yararlı olabilir. Özellikle silinme ihtimali bulunan:

  • Hikâyeler,
  • Gönderiler,
  • Yorumlar,
  • Profil açıklamaları,
  • Herkese açık videolar

bakımından noter tespiti delilin korunmasını güçlendirebilir.

Ancak noter tespiti her sorunu çözmez. Noter çoğunlukla ekranda görülen içeriği ve tespit tarihini kayıt altına alır. Bu işlem:

  • Hesabı fiilen kimin kullandığını,
  • Mesajı kimin yazdığını,
  • İçeriğin doğru olduğunu,
  • Hesabın ele geçirilmediğini,
  • Paylaşımın başka bir kişi tarafından yapılmadığını

tek başına kesin biçimde kanıtlamaz.

Dolayısıyla noter tespiti, içeriğin o anda görüldüğünü güçlendiren önemli bir yöntemdir; fakat hesap aidiyeti ve içerik gerçekliği ayrıca incelenebilir.

Bilirkişi Instagram Mesajlarını Nasıl İnceler?

Mesajın aidiyeti, bütünlüğü veya teknik gerçekliği inkâr edildiğinde adli bilişim bilirkişisi incelemesi talep edilebilir.

Bilirkişinin incelemesi somut dosyaya göre şu konuları kapsayabilir:

  • Mesajların orijinal cihazda bulunup bulunmadığı,
  • Ekran görüntülerinin oluşturulma tarihleri,
  • Görsel dosyalarda düzenleme izleri,
  • Cihazın Instagram hesabıyla bağlantısı,
  • Hesabın giriş ve kullanım verileri,
  • Dışa aktarılan Instagram verilerinin içeriği,
  • Mesajların tarih ve saat uyumu,
  • Fotoğraf, video veya ses dosyalarının teknik özellikleri,
  • Hesap ile telefon veya e-posta arasındaki teknik bağlantı.

Ancak bilirkişi, mesajın hukuken hakaret, tehdit, borç ikrarı veya sadakatsizlik sayılıp sayılmayacağına karar vermez. Bilirkişi teknik konuyu inceler; hukuki nitelendirme hâkim veya savcılık tarafından yapılır.

Bilirkişi incelemesi de hukuka aykırı elde edilmiş bir delili kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez. Bir hesaba izinsiz girilerek alınan mesajların gerçek olduğunun teknik olarak doğrulanması, erişim yöntemindeki hukuka aykırılığı ortadan kaldırmaz.

Mahkemeden Instagram Hesabının İncelenmesi Talep Edilebilir mi?

Taraf, belirli bir Instagram hesabı veya mesajlaşma hakkında inceleme yapılmasını talep edebilir. Ancak talebin somut ve ölçülü olması gerekir.

“Davalının bütün Instagram hesabı incelensin” şeklindeki sınırsız bir talep, özel hayatın tamamının araştırılması sonucunu doğurabileceğinden kabul edilmeyebilir.

Daha uygun bir inceleme talebinde:

  • Hesabın kullanıcı adı,
  • İncelenecek kişi veya konuşma,
  • Tarih aralığı,
  • İspatlanmak istenen vakıa,
  • Mesajların neden önemli olduğu,
  • Aidiyet veya manipülasyon iddiası

açıkça belirtilmelidir.

Örneğin:

“Davalının ‘…’ kullanıcı adlı Instagram hesabından davacıya 12–15 Mayıs 2026 tarihleri arasında gönderilen mesajların, hesaba ve davalıya aidiyeti ile sunulan ekran görüntülerinde teknik değişiklik bulunup bulunmadığının adli bilişim bilirkişisi marifetiyle incelenmesi”

şeklindeki talep, tüm hesabın sınırsız incelenmesi istemine göre daha belirli ve ölçülüdür.

Mahkemenin karşı tarafın bütün sosyal medya geçmişini araştırmak amacıyla genel bir inceleme yaptırması beklenmemelidir. Talep uyuşmazlık konusu vakıayla doğrudan bağlantılı olmalıdır.

Instagram veya Meta’dan Mesajların Getirilmesi İstenebilir mi?

Özellikle ceza soruşturmalarında yetkili makamlar, usulüne uygun adli taleplerle platform sağlayıcısından mevcut kullanıcı verilerini isteyebilir. Meta, devlet makamlarından gelen veri taleplerini ayrı bir ekip aracılığıyla değerlendirdiğini ve resmî yargısal süreçlerle bağlantılı talepler için özel sistem kullandığını açıklamaktadır.

Ancak “Instagram bütün geçmiş mesajları mahkemeye gönderir” şeklinde kesin bir varsayım doğru değildir. Elde edilebilecek veriler:

  • Talebin hukuki niteliğine,
  • Verinin hâlen platformda bulunup bulunmadığına,
  • Hesabın durumuna,
  • Mesajın silinip silinmediğine,
  • Uluslararası adli yardımlaşma süreçlerine,
  • Teknik ve hukuki saklama koşullarına

göre değişebilir.

Özellikle silinmiş veya geri alınmış mesajların her zaman platformdan getirilebileceği düşünülmemelidir. Bu nedenle mağdurun veya tarafın elindeki orijinal cihaz ve kayıtların korunması önemlidir.

Ceza Davalarında Instagram Mesajları Delil Olabilir mi?

Ceza yargılamasında Instagram mesajları özellikle şu suçların araştırılmasında kullanılabilir:

  • Hakaret,
  • Tehdit,
  • Şantaj,
  • Israrlı takip,
  • Cinsel taciz,
  • Dolandırıcılık,
  • Özel hayatın gizliliğini ihlal,
  • Kişisel verileri hukuka aykırı yayma,
  • Müstehcenlik,
  • Suça teşvik,
  • Sahte hesapla gerçekleştirilen eylemler.

CMK’nın 206. maddesi, kanuna aykırı elde edilen delillerin reddedilmesini düzenlemektedir. CMK’nın 217. maddesine göre hâkim ancak duruşmaya getirilmiş ve tarafların huzurunda tartışılmış delillere dayanabilir; yüklenen suç da hukuka uygun şekilde elde edilmiş her türlü delille ispatlanabilir.

Bu nedenle mağdurun kendisine gelen hakaret veya tehdit mesajını ekran görüntüsüyle savcılığa sunması mümkündür. Fakat şüpheli hesabın kendisine ait olmadığını söylerse, yalnızca ekran görüntüsüyle mahkûmiyet hükmü kurulması yerine:

  • Hesap aidiyeti,
  • IP ve erişim verileri,
  • Cihaz incelemesi,
  • Telefon numarası ve e-posta bağlantısı,
  • Tanık anlatımları,
  • Taraflar arasındaki önceki görüşmeler

araştırılmalıdır.

Ceza mahkûmiyeti, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillere dayanmalıdır. Sahte hesap açılmasının kolay olduğu bir ortamda, profil fotoğrafı ve kullanıcı adı tek başına failin kimliğini kesinleştirmeyebilir.

Hakaret İçerikli Instagram Mesajında Aleniyet Var mıdır?

Instagram mesajının doğrudan yalnızca mağdura gönderilmesi ile herkese açık yorum veya gönderi şeklinde yayımlanması aynı değildir.

Doğrudan mesajda hakaret içeriği yalnızca mağdura ulaşmışsa, hakaret suçunun mağdurun huzurunda veya iletişim aracıyla işlenmesi hükümleri değerlendirilir. Mesajın grup konuşmasına gönderilmesi, yorum olarak yazılması veya hikâye ve gönderi yoluyla geniş kitlelere açıklanması ise suçun aleniyet ve ihtilat unsurları bakımından farklı sonuçlar doğurabilir.

Mesajın kaç kişiye ulaştığı, hesabın açık veya kapalı olması, gönderinin takipçilere açık olup olmadığı ve ifadelerin mağduru belirlenebilir kılıp kılmadığı somut olayda araştırılmalıdır.

Boşanma Davalarında Instagram Mesajları

Boşanma davalarında Instagram yazışmaları özellikle:

  • Sadakat yükümlülüğüne aykırı davranış,
  • Başka kişiyle duygusal veya cinsel içerikli görüşme,
  • Hakaret ve aşağılama,
  • Tehdit,
  • Eşi istemediğini açıklama,
  • Evlilik dışı ilişki kabulü,
  • Ekonomik şiddet,
  • Evi terk etme iradesi,
  • Çocuğa veya eşe yönelik olumsuz davranışlar

bakımından ileri sürülebilir.

Ancak bir kişinin karşı cinsten biriyle Instagram’da görüşmesi tek başına zina veya sadakatsizlik ispatı sayılmaz. Mesajların içeriği, görüşmenin niteliği, sıklığı ve diğer delillerle bağlantısı incelenmelidir.

Eşin doğrudan tarafı olduğu mesajları sunması ile diğer eşin hesabına gizlice girerek üçüncü kişilerle yaptığı bütün konuşmaları kopyalaması aynı değildir. Evlilik, eşlerin birbirlerinin sosyal medya hesaplarını sınırsız şekilde denetleme yetkisi bulunduğu anlamına gelmez. Özel hayat ve haberleşmenin gizliliği evlilik içinde de korunur.

İş Davalarında Instagram Mesajları ve Paylaşımları

Çalışanın herkese açık Instagram paylaşımları; devamsızlık, rekabet yasağı, işverenin ticari sırlarının açıklanması, işyeri çalışanlarına hakaret veya işverene zarar verici davranış iddialarında delil olarak ileri sürülebilir.

Ancak işverenin çalışanın kapalı hesabına veya özel mesajlarına izinsiz erişmesi farklıdır. İşverenin çalışan iletişimini incelemesi için meşru bir amaç, önceden bilgilendirme, ölçülülük ve daha hafif bir yöntemin bulunup bulunmadığı önem taşır.

Anayasa Mahkemesi, Samet Ayyıldız kararında mesajlaşma programındaki yazışmalar gerekçe gösterilerek yapılan iş akdi feshi bakımından özel hayata saygı hakkı ve haberleşme hürriyetinin ihlal edildiğine karar vermiş; işverenin iletişimi denetlemesinde meşru amaç, bilgilendirme ve ölçülülük kriterlerini öne çıkarmıştır.

Dolayısıyla çalışanın kamuya açık paylaşımının görülmesi ile şifreli özel hesabına girilmesi veya özel yazışmalarının sistemli biçimde takip edilmesi aynı hukuki değerlendirmeye tabi değildir.

Alacak ve Sözleşme Davalarında Instagram Mesajları

Instagram mesajları yalnızca aile ve ceza davalarında değil, sözleşme ve alacak uyuşmazlıklarında da kullanılabilir.

Taraflar Instagram üzerinden:

  • Ürün siparişi verebilir,
  • Hizmet bedelini kararlaştırabilir,
  • Ödeme planı oluşturabilir,
  • Borcu kabul edebilir,
  • Teslim tarihini belirleyebilir,
  • Ayıplı malı bildirebilir,
  • Sözleşmeden dönme veya fesih beyanında bulunabilir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2015/14813 Esas, 2016/2351 Karar sayılı kararında, borcu kabul anlamında açıklama içeren sosyal medya mesajının HMK’nın 199. maddesi kapsamında belge olarak değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmiştir. Kararda mesajları ve sözleşme ilişkisini inkâr etmeyen tarafın borç kabulü dikkate alınmadan karar verilmesi hatalı bulunmuştur.

Örneğin:

“Size kalan 75.000 TL borcumu gelecek hafta göndereceğim.”

şeklindeki mesaj, hesabın borçluya ait olduğunun doğrulanması hâlinde güçlü bir borç kabulü oluşturabilir.

Buna karşılık:

“Bir şekilde hallederiz.”

veya

“Seni mağdur etmeyeceğim.”

şeklindeki belirsiz mesajlar, borcun miktarını ve sebebini tek başına ispatlamayabilir.

Instagram Mesajlarının Delil Değerini Güçlendirmek İçin Ne Yapılmalıdır?

Uyuşmazlığa konu mesaj tespit edildiğinde delilin korunması için şu yöntemlerin birlikte uygulanması yararlı olur:

  1. Konuşmanın tamamına yakın kısmının ekran görüntüsü alınmalıdır.
  2. Kullanıcı adı, profil fotoğrafı ve tarih-saat bilgileri görünmelidir.
  3. Hesabın profil bağlantısı ayrıca kaydedilmelidir.
  4. Hesabın takipçi, gönderi ve profil bilgileri görüntülenmelidir.
  5. Konuşma ekranı kaydırılarak video kaydı alınmalıdır.
  6. Orijinal telefon ve hesap korunmalıdır.
  7. Instagram veri dışa aktarımı yapılmalıdır.
  8. Mesajla bağlantılı banka dekontu, e-posta ve kargo kaydı saklanmalıdır.
  9. İçeriğin silinme riski varsa noter tespiti değerlendirilmelidir.
  10. Mesaj üzerinde kırpma, işaretleme veya düzenleme yapılmamalıdır.

Mahkemeye sunulacak görseller üzerinde açıklama yapılması gerekiyorsa, orijinal görüntüler ayrıca muhafaza edilmeli; açıklamalı kopyalar ile orijinaller birbirinden ayrılmalıdır.

Instagram Mesajlarına İtiraz Edilecekse Hangi Hususlar İleri Sürülebilir?

Karşı tarafça sunulan Instagram yazışmalarına itiraz edilirken yalnızca “kabul etmiyoruz” demek çoğu zaman yeterli değildir. İtiraz mümkün olduğunca somutlaştırılmalıdır.

Şu hususlar incelenebilir:

  • Hesap müvekkile ait midir?
  • Mesajların tamamı sunulmuş mudur?
  • Konuşmanın öncesi ve sonrası kesilmiş midir?
  • Kullanıcı adı sonradan değiştirilmiş midir?
  • Ekran görüntüsünün oluşturulma tarihi nedir?
  • Görselde düzenleme izi bulunmakta mıdır?
  • Mesajı gönderen kişinin kimliği belirlenmiş midir?
  • Hesaba üçüncü kişilerin erişimi var mıdır?
  • Mesajlar hukuka uygun şekilde mi elde edilmiştir?
  • Mesajın ileri sürülen olayla doğrudan ilgisi var mıdır?
  • İçerik başka delillerle doğrulanmakta mıdır?
  • Orijinal cihaz incelemeye sunulmuş mudur?

Aidiyet ve bütünlük açıkça inkâr ediliyorsa adli bilişim bilirkişisi incelemesi, hesabın teknik bağlantılarının araştırılması ve ekran görüntülerinin orijinal cihazla karşılaştırılması talep edilebilir.

Sonuç

Instagram mesajları mahkemede delil olarak kullanılabilir. HMK’nın 199. maddesi uyarınca elektronik ortamda bulunan yazışmalar, görüntüler ve ses kayıtları belge niteliği taşıyabilir. Ancak her ekran görüntüsü tek başına kesin ve tartışmasız delil değildir.

Mesajların hükme esas alınabilmesi için:

  • Hukuka uygun şekilde elde edilmesi,
  • Hesabın ilgili kişiye ait olduğunun belirlenmesi,
  • Mesajların değiştirilmediğinin ortaya konulması,
  • Konuşmanın bağlamıyla birlikte sunulması,
  • İleri sürülen vakıayla doğrudan bağlantılı olması,
  • Gerektiğinde başka delillerle desteklenmesi

gerekir.

Kişinin kendisine gönderilen mesajı hakkını korumak amacıyla mahkemeye veya savcılığa sunması ile başkasının hesabına gizlice girerek özel yazışmaları ele geçirmesi arasında temel bir fark bulunmaktadır. Aynı şekilde mesajı yetkili yargı makamına vermek ile sosyal medyada yayımlamak da aynı hukuki sonucu doğurmaz.

Instagram yazışmaları; boşanma, iş, alacak, tüketici ve tazminat davalarında önemli bir ispat aracı olabileceği gibi hakaret, tehdit, şantaj, taciz ve dolandırıcılık soruşturmalarında da etkili delil oluşturabilir. Fakat dijital delillerde belirleyici olan yalnızca mesajın ne söylediği değil, mesajın kime ait olduğu, nasıl elde edildiği ve teknik bütünlüğünün korunup korunmadığıdır.

Kısacası mahkemede güçlü olan yalnızca “ekran görüntüsü” değil; hukuka uygun şekilde elde edilmiş, aidiyeti doğrulanmış, bağlamı korunmuş ve diğer delillerle desteklenmiş Instagram kaydıdır.

Leave a Reply

Call Now Button