Türkiye’de açık bankacılık alanında faaliyet göstermek isteyen fintech şirketleri açısından en önemli hukuki konuların başında TCMB faaliyet izni ve teknik sertifikasyon süreci gelmektedir. Banka hesaplarının tek bir uygulama üzerinden görüntülenmesi, farklı bankalardaki hesap hareketlerinin bir araya getirilmesi veya müşterinin banka hesabından üçüncü taraf bir fintech uygulaması üzerinden ödeme başlatılması, yalnızca teknolojik API hizmetleri olarak değerlendirilmemektedir.

Bu faaliyetlerin önemli bir bölümü 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun kapsamında açıkça ödeme hizmeti olarak düzenlenmiştir.

Türkiye’de açık bankacılığın iki temel lisanslı hizmeti;

• ödeme emri başlatma hizmeti ve
• hesap bilgisi hizmetidir.

Ödeme emri başlatma hizmeti 6493 sayılı Kanunun 12. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi, hesap bilgisi hizmeti ise aynı fıkranın (g) bendi kapsamında düzenlenmektedir. Bu hizmetleri banka dışında kendi ad ve hesabına sunmak isteyen şirketlerin TCMB’den uygun faaliyet iznini alması gerekir.

Ancak açık bankacılık lisans süreci yalnızca TCMB’ye bir dilekçe verilmesinden ibaret değildir. Süreç; iş modelinin hukuki sınıflandırılması, şirket yapısının hazırlanması, TCMB faaliyet izni veya faaliyet genişletme başvurusu, bilgi sistemlerinin oluşturulması, BKM teknik sertifikasyonu, bağımsız denetim ve nihai onay aşamalarından oluşmaktadır.

Açık Bankacılık Lisansı Nedir?

Uygulamada “açık bankacılık lisansı” olarak ifade edilen izin, aslında tek başına bu isimle düzenlenmiş bağımsız bir lisans değildir.

Şirketin sunacağı hizmete göre 6493 sayılı Kanunun 12. maddesindeki ilgili ödeme hizmeti bakımından TCMB faaliyet izni alınması gerekir.

Açık bankacılık bakımından temel olarak iki ayrı yetki bulunmaktadır:

Ödeme Emri Başlatma Hizmeti – 12/1-(f)

Müşterinin başka bir ödeme hizmeti sağlayıcısında bulunan ödeme hesabından ödeme işleminin, müşterinin talebi doğrultusunda üçüncü taraf hizmet sağlayıcı aracılığıyla başlatılmasıdır.

Hesap Bilgisi Hizmeti – 12/1-(g)

Müşterinin bir veya birden fazla ödeme hizmeti sağlayıcısı nezdindeki ödeme hesaplarına ilişkin bilgilerin çevrim içi platformlarda konsolide edilerek müşteriye sunulmasıdır.

Bir fintech şirketi yalnızca hesapları görüntülüyorsa (g) bendi, müşterinin hesabından ödeme de başlatıyorsa (f) bendi ve iş modelinin kapsamına göre her iki faaliyet izni birlikte gündeme gelebilir. TCMB’nin ÖHVPS Rehberi de hem hesap bilgisi sunan hem de ödeme başlatan bir hizmet sağlayıcının ilgili her iki faaliyet türü bakımından yetkilendirilmesinin gerekebileceğini açıkça göstermektedir.

Açık Bankacılık Lisans Sürecinde İlk Adım Nedir?

İlk yapılması gereken işlem şirket kurmak değil, iş modelinin hukuki analizidir.

Fintech şirketinin planladığı hizmet bakımından şu sorular cevaplandırılmalıdır:

Müşterinin hangi finansal bilgilerine erişilecek?

Yalnızca hesap bakiyesi mi gösterilecek?

Hesap hareketleri de görüntülenecek mi?

Kart bilgileri veya kart hareketleri sisteme dâhil edilecek mi?

Müşteri adına ödeme emri başlatılacak mı?

İleri tarihli veya düzenli ödeme talimatı verilecek mi?

Şirket müşteriyle doğrudan sözleşme yapacak mı?

Hizmet başka bir lisanslı kuruluşun temsilcisi olarak mı sunulacak?

Bu soruların cevapları hangi faaliyet izninin gerekli olduğunu belirler.

Özellikle bir teknoloji şirketinin bankalardan aldığı finansal verileri müşteriye kendi adı altında sunması, iş modelinin özelliklerine göre hesap bilgisi hizmeti oluşturabilir ve TCMB faaliyet izni gerektirebilir. TCMB’nin yayımladığı iş modeli örneklerinde bu tür hizmetlerin doğrudan (g) bendi kapsamında faaliyet iznine tabi olabileceği açıkça belirtilmektedir.

Her API Hizmeti Açık Bankacılık Lisansı Gerektirir mi?

Hayır.

Bu ayrım özellikle fintech yazılım şirketleri açısından önemlidir.

Bir teknoloji şirketi yalnızca lisanslı bir ödeme hizmeti sağlayıcısına teknik altyapı sağlıyor, müşterinin doğrudan muhatabı olmuyor ve ödeme hizmetini kendi adına sunmuyorsa faaliyet iznine tabi ödeme hizmeti sunduğu sonucuna her durumda varılamaz.

Buna karşılık şirket;

müşteriyle doğrudan sözleşme yapıyor, finans kuruluşlarından müşteri hesap bilgilerini kendi hizmeti kapsamında alıyor ve bu bilgileri müşteriye kendi adına sunuyorsa hesap bilgisi hizmeti nedeniyle TCMB faaliyet izni gündeme gelebilir.

TCMB’nin ÖHVPS Rehberinde teknik hizmet sağlayıcının faaliyet iznine ihtiyaç duymadığı modeller ile doğrudan hesap bilgisi hizmeti sunarak faaliyet izni alması gereken modeller ayrı ayrı örneklendirilmiştir.

Bu nedenle API entegrasyonunun teknik görünümüne değil, şirketin müşteri ve finansal kuruluş karşısındaki hukuki rolüne bakılması gerekir.

Açık Bankacılık Lisansı İçin Yeni Şirket mi Kurulmalıdır?

Bu sorunun cevabı yatırımcının mevcut yapısına göre değişir.

Açık bankacılık alanına girmek isteyen şirketler açısından esas olarak iki farklı senaryo bulunmaktadır:

Birinci senaryo: Henüz TCMB faaliyet izni bulunmayan yeni bir şirketin açık bankacılık hizmeti sunmak için faaliyet izni alması.

İkinci senaryo: Hâlihazırda ödeme veya elektronik para kuruluşu olan şirketin mevcut faaliyet iznini açık bankacılık hizmetlerini kapsayacak şekilde genişletmesi.

TCMB de lisanslama sistemini bu iki ihtimale göre ayırmaktadır. Mevcut ödeme veya elektronik para kuruluşlarının YÖS olmak istemesi hâlinde BKM teknik sertifikasyonuna ek olarak (f) ve/veya (g) bentleri kapsamında faaliyet genişletme izni alması; henüz ödeme kuruluşu olmayan şirketlerin ise faaliyet izni alması gerekmektedir.

Yeni Bir Şirket İçin Açık Bankacılık Lisans Süreci Nasıl İşler?

Henüz ödeme kuruluşu veya elektronik para kuruluşu olmayan bir şirket açısından süreç genel faaliyet izni sistemi üzerinden yürütülür.

TCMB Yönetmeliğine göre faaliyet izni başvurusu esas olarak;

istihbari inceleme aşaması ve
nihai onay aşaması

olmak üzere iki adımdan oluşmaktadır.

Ancak bu iki aşamadan önce şirketin ticaret siciline tesciline ilişkin başlangıç işlemleri bulunmaktadır.

1. İş Modeli ve Faaliyet Kapsamı Belirlenir

Şirketin yalnızca hesap bilgisi hizmeti mi, yalnızca ödeme emri başlatma hizmeti mi yoksa her ikisini birlikte mi sunacağı belirlenir.

Bu aşamada yanlış faaliyet iznine başvurulması, teknik sistemlerin ve başvuru dosyasının yeniden hazırlanmasına neden olabilir.

Örneğin uygulama başlangıçta yalnızca farklı bankalardaki hesapları tek ekranda gösterirken daha sonra müşterinin aynı uygulama üzerinden ödeme yapmasına da imkân sağlayacaksa (f) bendi bakımından ayrıca yetkilendirme ihtiyacı doğabilir.

2. TCMB’ye Ticaret Siciline Tescil Öncesi Başvuru Yapılır

Faaliyet izni başvurusu yapan şirketin unvanının ödeme kuruluşu veya elektronik para kuruluşu olduğunu gösteren uygun ibareleri taşıması gerekir.

Bu unvanın ticaret siciline tescilinden önce Yönetmelikte belirtilen başvuru formları, bildirim dilekçeleri ve esas sözleşme taslağı TCMB’ye sunularak süreç başlatılır. Yönetmeliğe göre bu aşamada 500.000 TL başvuru ücretinin ve ilgili kanuni yükümlülüklerin yatırıldığını gösteren dekont da sunulmaktadır.

Bu ücret şirket sermayesi veya özkaynağı değildir. Lisans projesindeki ayrı bir başvuru maliyetidir.

3. Şirket Kuruluşu Tamamlanır

İlk süreç sonrasında şirketin ticaret sicili işlemleri tamamlanır.

Açık bankacılık lisansı alınması hedefleniyorsa standart bir teknoloji şirketi esas sözleşmesiyle hareket edilmemesi önemlidir.

Şirketin;

faaliyet konusu, sermaye yapısı, ortakları, yönetimi ve organizasyon yapısının ödeme kuruluşları mevzuatına uygun olması gerekir.

İstihbari İnceleme Aşaması Nedir?

TCMB lisans sürecinin ilk esaslı aşaması istihbari incelemedir.

Bu aşamada TCMB yalnızca şirketin geliştirdiği yazılımı değerlendirmez.

Şirketin;

• ortaklık yapısı,
• nitelikli pay sahipleri,
• nihai kontrol sahipleri,
• yöneticileri,
• mali gücü,
• sermayenin kaynağı,
• iş planı,
• organizasyon yapısı,
• sunacağı ödeme hizmetleri

incelenmektedir.

Yönetmelik uyarınca ilk başvurudan sonra TCMB tarafından düzenlenen başvuru belgesinin şirkete tebliğ edilmesini takip eden altı ay içerisinde istihbari inceleme başvurusunun yapılması gerekir. Aksi durumda söz konusu başvuru belgesi geçerliliğini kaybeder.

Bu nedenle açık bankacılık lisans başvurusunun yalnızca teknoloji geliştirme ekibinin hazırlıkları üzerinden yürütülmesi doğru değildir.

Ortaklık ve finansman yapısı da lisans sürecinin önemli parçalarıdır.

İstihbari İnceleme Olumlu Sonuçlanınca Ne Olur?

Yeni faaliyet izni başvurularında açık bankacılığa özgü önemli bir aşama bu noktada başlamaktadır.

TCMB’nin ÖHVPS Rehberine göre (f) ve/veya (g) bentleri kapsamında yeni faaliyet izni başvurusu yapan şirketler, BKM teknik sertifikasyonuna doğrudan ilk gün başlayamaz.

Öncelikle TCMB nezdindeki istihbari inceleme aşamasının olumlu sonuçlanması gerekir.

Şirket, TCMB’den istihbari incelemenin olumlu sonuçlandığını gösteren resmî yazıyı aldıktan sonra bu yazıyla BKM’ye başvurarak teknik sertifikasyon sürecini başlatır.

Bu ayrım yeni şirketler açısından proje takviminin oluşturulmasında önemlidir.

BKM Teknik Sertifikasyonu Nedir?

Açık bankacılık lisans sürecinin klasik ödeme kuruluşu lisansından farklılaşan önemli unsurlarından biri BKM teknik sertifikasyonudur.

Türkiye’de açık bankacılık kapsamında standart ödeme hizmetleri veri paylaşım altyapısında GEÇİT, ortak ÖHVPS altyapısı olarak kullanılmaktadır. BKM tarafından geliştirilen bu altyapı, hesap hizmeti sağlayıcıları ile yetkili ödeme hizmeti sağlayıcılarının standart servisler üzerinden bağlantı kurmasını sağlamaktadır.

TCMB tarafından belirlenen teknik ve operasyonel gerekliliklere uyulup uyulmadığı BKM tarafından gerçekleştirilen teknik kontrol ve değerlendirme, başka bir ifadeyle teknik sertifikasyon süreci üzerinden incelenmektedir.

BKM Teknik Sertifikasyonunda Ne Kontrol Edilir?

Teknik sertifikasyon esas itibarıyla şirketin ÖHVPS altyapısına teknik olarak güvenli ve standartlara uygun şekilde bağlanıp bağlanamayacağını ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Bu kapsamda;

API yapısı, güvenli iletişim, kimlik doğrulama, yetkilendirme, işlem akışları ve ÖHVPS teknik standartlarına uyum gibi unsurlar önem kazanır.

Dolayısıyla yalnızca “bankanın API’sine bağlanabiliyoruz” şeklindeki teknik yeterlilik açık bankacılık sistemine katılmak için yeterli değildir.

Sistemin TCMB ve BKM tarafından belirlenen standartlara uygun olarak kurulması gerekir.

Bilgi Sistemleri Bağımsız Denetimi Gerekir mi?

Evet.

Açık bankacılık faaliyet izni yalnızca ticari iş modelinin değerlendirilmesine dayanmaz.

(f) veya (g) bentleri kapsamında lisans başvurusunda bulunan şirketlerin bilgi sistemleri de Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşlarının Bilgi Sistemleri ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcılarının Ödeme Hizmetleri Alanındaki Veri Paylaşım Servislerine İlişkin Tebliğ hükümlerine uygun olmak zorundadır.

TCMB’nin ÖHVPS lisanslama akışında, yeni faaliyet izni başvurusu yapan şirketin BKM teknik sertifikasyonu sonucunu ve bilgi sistemleri bağımsız denetimi sonucunu nihai onay başvurusuna eklemesi öngörülmektedir.

Bu nedenle açık bankacılık teknolojisinin hukuki ve teknik ekipler birlikte çalışmadan geliştirilmesi lisans sürecini uzatabilir.

Nihai Onay Aşamasında Ne İncelenir?

Nihai onay aşamasında artık şirketin yalnızca bir iş planına sahip olması değil, açık bankacılık hizmetini fiilen güvenli biçimde sunabilecek duruma gelmiş olması beklenir.

Genel faaliyet izni rejiminde TCMB;

şirketin altyapısını, bilgi sistemlerini, yönetim yapısını, personelini, iç kontrol süreçlerini ve faaliyet için gerekli organizasyonunu değerlendirir. Ayrıca TCMB personeli tarafından kuruluş nezdinde yönetim yapısı, personel, fiziki koşullar, teknik donanım ve belge-kayıt düzeni bakımından yerinde inceleme yapılabilmektedir.

Açık bankacılık başvurularında buna;

BKM teknik sertifikasyon sonucu ve bilgi sistemleri bağımsız denetimi

de eklenmektedir.

Başvurunun olumlu sonuçlanması hâlinde TCMB nihai onay verir ve nihai onayın verilmesiyle faaliyet izni verilmiş olur. Faaliyet izninin hangi ödeme hizmetlerini kapsadığı kararda açıkça belirtilir ve izin kararı Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte geçerlilik kazanır.

Mevcut Ödeme Kuruluşları Açık Bankacılık Lisansını Nasıl Alır?

Hâlihazırda TCMB faaliyet iznine sahip bir ödeme veya elektronik para kuruluşunun açık bankacılık alanına girmek istemesi durumunda sıfırdan yeni bir ödeme kuruluşu lisansı alması gerekmez.

Ancak mevcut lisansı açık bankacılık hizmetini kapsamıyorsa faaliyet izni genişletme başvurusu yapılmalıdır.

Yönetmeliğe göre faaliyet izni verilmiş kuruluşun yeni bir faaliyet alanında hizmet sunmak istemesi hâlinde TCMB’nin onayını alması zorunludur. Başvuruya ilgili faaliyet alanına ilişkin belgelerin ve Faaliyet Genişletme Başvurusu Belge Kontrol Listesinin (EK-17) eklenmesi gerekir.

Dolayısıyla ödeme kuruluşunun hâlihazırda;

sanal POS, para transferi veya ödeme aracının kabulü

gibi başka faaliyet izinlerinin bulunması, kendisine otomatik olarak açık bankacılık hizmeti sunma yetkisi vermez.

(f) ve/veya (g) bentlerinin faaliyet izni kapsamında ayrıca bulunması gerekir.

Faaliyet Genişletmede BKM Sertifikasyonuna Ne Zaman Başvurulur?

Yeni faaliyet izni başvurusu ile faaliyet genişletme başvurusu arasında burada önemli bir fark bulunmaktadır.

Yeni kuruluşta: Öncelikle TCMB istihbari incelemesinin olumlu sonuçlanması beklenir. Daha sonra BKM teknik sertifikasyonuna başlanır.

Mevcut lisanslı kuruluşta faaliyet genişletmede: Kuruluş, TCMB’ye faaliyet genişletme başvurusunu yaptıktan sonra BKM teknik sertifikasyon sürecini başlatabilir.

TCMB Rehberine göre faaliyet genişletme başvurusunda kuruluş, BKM başvurusu sırasında mevcut faaliyet izninin yayımlandığı Resmî Gazete bilgilerini ve TCMB’ye faaliyet genişletme için sunulan belgelerin ilgili kapak sayfasını kullanabilmektedir.

Bu nedenle mevcut fintech şirketlerinde lisans ve teknik entegrasyon süreçlerinin belirli ölçüde paralel yürütülmesi mümkün olabilir.

Teknik Sertifikasyon Alınması TCMB Lisansı Alındığı Anlamına Gelir mi?

Hayır.

Bu ayrım son derece önemlidir.

BKM teknik sertifikasyonu, kuruluşun ilgili teknik standartları yerine getirdiğini gösterir. Ancak faaliyet izni verme yetkisi TCMB’ye aittir.

TCMB Rehberinde süreç açıkça;

TCMB lisans başvurusu → BKM teknik sertifikasyonu → TCMB idari lisans sürecinin tamamlanması → nihai onayın Resmî Gazete’de yayımlanması → üretim ortamına geçiş

şeklinde yapılandırılmıştır.

Dolayısıyla BKM entegrasyon testlerinin başarıyla tamamlanması, şirkete müşterilere açık bankacılık hizmeti vermeye başlama hakkını tek başına sağlamaz.

Hesap Bilgisi Hizmeti İçin Sermaye Şartı Var mıdır?

Açık bankacılık lisanslarında önemli farklılıklardan biri münhasıran hesap bilgisi hizmeti, yani yalnızca 6493 sayılı Kanunun 12/1-(g) bendi kapsamında faaliyet gösterecek kuruluşlar bakımından ortaya çıkmaktadır.

Yönetmelik, münhasıran (g) bendindeki hesap bilgisi hizmetini sunmak için yapılan başvurularda faaliyet izni sürecindeki bazı sermaye hükümlerinin uygulanmayacağını açıkça düzenlemektedir.

Ayrıca yalnızca hesap bilgisi hizmeti sunan kuruluş, mesleki faaliyetlerinden doğabilecek zararlar için Yönetmelikte öngörülen şekilde mesleki sorumluluk sigortası yaptırmak veya teminat bulundurmakla yükümlüdür. Mevcut Yönetmelikte başlangıç seviyesi 1.000.000 TL olarak düzenlenmiş ve müşteri sayısına göre artış sistemi öngörülmüştür.

Bu nedenle yalnızca hesap bilgisi hizmeti sunacak bir açık bankacılık girişimi ile ödeme emri başlatma hizmeti de sunacak şirketin finansal gereklilikleri aynı değildir.

Ödeme Emri Başlatma Hizmetinde Özkaynak Şartı Ne Kadardır?

Münhasıran hesap bilgisi hizmeti veren kuruluşların aksine, ödeme emri başlatma hizmeti sunacak ödeme kuruluşları genel ödeme kuruluşu mali yeterlilik rejimine tabidir.

TCMB tarafından 31 Ocak 2026 tarihinde yayımlanan ve 30 Haziran 2026 tarihinde yürürlüğe giren Tebliğ uyarınca, yalnızca hesap bilgisi hizmeti sunan kuruluşlar hariç diğer ödeme kuruluşları için asgari özkaynak tutarı 40.000.000 TL olarak belirlenmiştir.

Dolayısıyla yalnızca (g) bendi kapsamında hesap bilgisi sağlayacak bir şirket ile (f) bendi kapsamında ödeme emri başlatacak şirket arasında yatırım maliyeti bakımından önemli fark ortaya çıkabilir.

Bu nedenle lisans stratejisinin şirket kurulmadan önce belirlenmesi önemlidir.

Açık Bankacılık Faaliyet İzni Alındıktan Sonra Ne Yapılır?

Yeni faaliyet izni verilen kuruluşun izin kapsamı Resmî Gazete’de yayımlandıktan sonra açık bankacılık faaliyetinin üretim ortamına alınmasına ilişkin teknik süreç tamamlanır.

TCMB’nin ÖHVPS akışına göre kuruluş nihai onay yazısını BKM’ye iletir ve BKM gerekli teknik hazırlıkların ardından kuruluşun üretim ortamına alınmasını sağlar.

Yeni faaliyet izni almış kuruluşun faaliyete başlamasından itibaren 10 gün içerisinde TCMB’ye faaliyete başlama bildirimi yapması gerekir. Genel faaliyet izni sisteminde bu bildirime 1.000.000 TL lisans ücretinin ve ilgili kanuni yükümlülüklerin ödendiğini gösteren dekont eklenmektedir.

2026 Yılında Açık Bankacılık Altyapısında Neler Değişti?

Açık bankacılık teknik altyapısı sabit değildir ve sunulabilecek standart servisler gelişmeye devam etmektedir.

TCMB tarafından 17 Mart 2026 tarihinde ÖHVPS 2.0.0 sürümü kullanıma alınmıştır.

Yeni sürümle birlikte;

• kart bilgilerine erişim,
• kart hareketlerinin görüntülenmesi,
• ileri tarihli ödeme emri başlatılması,
• düzenli ödeme emri başlatılması

gibi yeni fonksiyonlar açık bankacılık altyapısına eklenmiştir.

Bu gelişme açık bankacılık lisans projesinin yalnızca mevcut ürün fonksiyonlarına göre değil, şirketin ileride sunacağı hizmetler de düşünülerek planlanmasını önemli hâle getirmektedir.

Örneğin bugün yalnızca hesap bilgilerini görüntüleyen bir fintech uygulaması, ileride düzenli ödeme başlatma özelliği eklemek isterse faaliyet izninin kapsamı yeniden değerlendirilmelidir.

Açık Bankacılıkta Müşteri Onayı Lisans Sürecinde Neden Önemlidir?

Lisans alınması, hizmet sağlayıcının müşterinin bütün hesap bilgilerine sınırsız erişim hakkına sahip olduğu anlamına gelmez.

Hesap bilgisi hizmeti sağlayıcısı yalnızca müşterinin onay verdiği hizmetleri sunabilir ve yalnızca belirlenen ödeme hesapları ile ilgili işlem bilgilerine erişebilir. Ayrıca elde edilen verilerin hesap bilgisi hizmetinin sunulması amacı dışında kullanılması ve saklanması konusunda mevzuattaki özel sınırlamalara uyulması gerekir.

Bu nedenle açık bankacılık lisans başvurusunda teknik yetkilendirme ekranları ve kullanıcı onay mekanizmaları ürün tasarımının önemli bir parçasıdır.

Açık Bankacılık Lisansında KVKK da Dikkate Alınmalı mıdır?

Evet.

Açık bankacılık sisteminde hesap bakiyesi, hesap hareketleri, IBAN, kart hareketleri ve ödeme geçmişi gibi çok sayıda kişisel finansal veri işlenebilir.

Ancak TCMB faaliyet izninin bulunması, söz konusu verilerin her amaçla kullanılabileceği anlamına gelmez.

Yönetmelik, ödeme hizmetinin gerçekleştirilmesiyle doğrudan ilgili olmayan nedenlerle verilere erişilmesi, verilerin kullanılması ve saklanması bakımından müşteri onayını; söz konusu veriler kişisel veri niteliğindeyse ayrıca kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuatı dikkate alan bir yapı öngörmektedir.

Bu nedenle açık bankacılık lisans projesinde;

TCMB mevzuatı + KVKK + bilgi sistemleri düzenlemeleri

birlikte değerlendirilmelidir.

Bankalar Açık Bankacılık Lisansı Almak Zorunda mıdır?

Bankalar, ödeme kuruluşlarıyla aynı faaliyet izni rejimine tabi değildir.

TCMB’nin ÖHVPS Rehberine göre hesap bilgisi veya ödeme emri başlatma hizmeti sunan bankaların bu faaliyetler için ödeme kuruluşları gibi ayrıca TCMB’den faaliyet izni almaları gerekmemektedir.

Bununla birlikte bankaların ÖHVPS sistemindeki teknik, operasyonel ve güvenlik yükümlülüklerine uyması gerekir.

Bu nedenle “açık bankacılık lisansı” ifadesi kullanılırken banka ile banka dışı fintech şirketlerinin hukuki statülerinin birbirinden ayrılması gerekir.

Yabancı Açık Bankacılık Lisansı Türkiye’de Geçerli midir?

Yurt dışında alınmış bir açık bankacılık, ödeme kuruluşu veya PSD2 lisansı Türkiye’de kendiliğinden TCMB faaliyet izni yerine geçmez.

Türkiye’de 6493 sayılı Kanunun 12/1-(f) ve (g) bentleri kapsamında kendi ad ve hesabına ödeme hizmeti sunmak isteyen banka dışı şirketlerin Türk mevzuatındaki faaliyet izni rejimine göre değerlendirilmesi gerekir.

Bu nedenle Avrupa’da Account Information Service Provider veya Payment Initiation Service Provider olarak yetkilendirilmiş bir fintech şirketinin Türkiye pazarına girişinde yerel lisans stratejisinin ayrıca oluşturulması gerekir.

Mevcut Lisanslı Kuruluşun Temsilcisi Olarak Açık Bankacılık Hizmeti Sunulabilir mi?

Bazı iş modellerinde şirketin kendi adına doğrudan faaliyet izni almak yerine lisanslı bir ödeme hizmeti sağlayıcısının temsilcisi olarak faaliyet göstermesi gündeme gelebilir.

TCMB’nin ÖHVPS Rehberinde, uygun koşulların sağlanması ve müşterinin lisans sahibi kuruluşun müşterisi olması kaydıyla temsilcilik mekanizmasının kullanılabileceği belirtilmektedir. Bu durumda hizmet sağlayıcının ödeme hizmetini kendi ad ve hesabına sunduğu izlenimini oluşturmaması ve sözleşmelerin lisanslı kuruluşun hukuki konumunu doğru yansıtması gerekir.

Dolayısıyla özellikle erken aşama fintech girişimleri açısından;

kendi TCMB faaliyet iznini almak ile
mevcut lisanslı bir kuruluşun temsilcilik yapısı içinde faaliyet göstermek

iki ayrı yatırım modeli olarak değerlendirilebilir.

Ancak temsilcilik modelinin yalnızca lisans yükümlülüğünü dolanmak amacıyla kurgulanması mümkün değildir. Gerçek operasyon ve müşteri ilişkilerinin de temsilcilik yapısıyla uyumlu olması gerekir.

Açık Bankacılık Lisansı Ne Kadar Sürede Alınır?

Açık bankacılık lisans süreci bakımından herkes için geçerli tek bir toplam süre vermek doğru değildir.

Çünkü süre;

• yeni faaliyet izni mi yoksa faaliyet genişletme mi yapıldığına,
• şirket ve ortaklık yapısına,
• TCMB dosyasındaki eksikliklere,
• iş modelinin kapsamına,
• bilgi sistemlerinin hazır olup olmadığına,
• BKM teknik sertifikasyonuna,
• bağımsız denetim sonuçlarına

göre değişebilir.

Yeni kuruluşlarda özellikle istihbari incelemenin tamamlanmasından önce BKM teknik sertifikasyonuna başlanamaması, lisans ile teknoloji takviminin doğru planlanmasını gerekli kılmaktadır. Buna karşılık mevcut lisanslı kuruluşların faaliyet genişletme başvurularında TCMB başvurusundan sonra BKM teknik sertifikasyon çalışmalarına başlayabilmesi sürecin yapısını değiştirmektedir.

Bu nedenle yatırım planı hazırlanırken açık bankacılık lisansının yalnızca hukuki dosya hazırlama süresi üzerinden hesaplanması doğru değildir.

Açık Bankacılık Lisans Sürecinde En Sık Yapılan Hatalar

Açık bankacılık projelerinde sık karşılaşılan hataların başında iş modelinin yalnızca teknik açıdan değerlendirilmesi gelmektedir.

Özellikle;

• hesap bilgisi hizmetinin lisansa tabi olmadığının düşünülmesi,
• ödeme emri başlatma hizmeti ile hesap bilgisi hizmetinin birbirine karıştırılması,
• mevcut ödeme kuruluşu lisansının (f) ve (g) hizmetlerini otomatik olarak kapsadığının varsayılması,
• TCMB süreci başlamadan teknoloji mimarisinin tamamen oluşturulması,
• BKM teknik sertifikasyonunun TCMB faaliyet izniyle aynı şey olduğunun düşünülmesi,
• müşteri onay mekanizmalarının mevzuata uygun tasarlanmaması,
• bilgi sistemleri bağımsız denetiminin geç aşamaya bırakılması,
• yalnızca hesap bilgisi hizmetinin özel mali rejiminin gözden kaçırılması,
• yabancı açık bankacılık lisansının Türkiye’de geçerli olduğunun düşünülmesi

önemli hukuki ve operasyonel sorunlar doğurabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Açık bankacılık için lisans gerekir mi?

Banka dışında kendi adına hesap bilgisi veya ödeme emri başlatma hizmeti sunacak kuruluşların faaliyet modeline göre TCMB’den 6493 sayılı Kanunun 12/1-(f) ve/veya (g) bentleri kapsamında faaliyet izni alması gerekir.

Hesap bilgisi hizmeti hangi lisans kapsamındadır?

Hesap bilgisi hizmeti 6493 sayılı Kanunun 12. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamındadır.

Ödeme emri başlatma hizmeti hangi lisans kapsamındadır?

Ödeme emri başlatma hizmeti 6493 sayılı Kanunun 12. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi kapsamında düzenlenmektedir.

Mevcut ödeme kuruluşunun yeniden lisans alması gerekir mi?

Şirket hâlihazırda ödeme veya elektronik para kuruluşu ise yeni bir şirket lisansı yerine mevcut faaliyet iznini (f) ve/veya (g) bentlerini kapsayacak şekilde genişletmesi gerekebilir.

BKM teknik sertifikasyonu zorunlu mudur?

İş akışları standartları belirlenmiş ÖHVPS veri paylaşım servislerini içeren (f) ve/veya (g) kapsamındaki başvurularda BKM GEÇİT teknik sertifikasyonunun başarıyla tamamlanması lisans sürecinin önemli bir parçasıdır.

BKM sertifikası alınırsa faaliyete başlanabilir mi?

Hayır. Teknik sertifikasyon TCMB faaliyet izninin yerine geçmez. TCMB idari lisans sürecinin ve nihai onayın tamamlanması gerekir.

Sadece hesap bilgisi hizmetinde 40 milyon TL özkaynak gerekir mi?

Münhasıran (g) bendi kapsamında hesap bilgisi hizmeti sunan kuruluşlar genel asgari özkaynak rejiminden ayrılmıştır. Yönetmelikte bu kuruluşlar için mesleki sorumluluk sigortası veya teminat sistemi öngörülmektedir.

Ödeme emri başlatma şirketinde 2026 asgari özkaynak ne kadardır?

30 Haziran 2026 itibarıyla münhasıran hesap bilgisi hizmeti sağlayanlar hariç diğer ödeme kuruluşları için asgari özkaynak 40 milyon TL olarak uygulanmaktadır.

2026 yılında açık bankacılığa yeni özellikler eklendi mi?

Evet. 17 Mart 2026 tarihinde kullanıma alınan ÖHVPS 2.0.0 ile kart bilgileri ve kart hareketleri ile ileri tarihli ve düzenli ödeme emri başlatma fonksiyonları açık bankacılık altyapısına eklenmiştir.

Sonuç: Açık Bankacılık Lisansı Hukuki ve Teknik Süreçlerin Birlikte Yönetilmesini Gerektirir

Türkiye’de açık bankacılık lisans süreci klasik bir şirket ruhsatı veya yalnızca teknik API bağlantısı olarak değerlendirilmemelidir.

Hesap bilgisi ve ödeme emri başlatma hizmetleri 6493 sayılı Kanun kapsamında düzenlenmiş ödeme hizmetleridir ve banka dışında kendi adına bu hizmetleri sunmak isteyen kuruluşların gerekli TCMB faaliyet izinlerine sahip olması gerekir.

Yeni kurulacak şirketlerde süreç genel olarak;

iş modelinin hukuki analizi → TCMB ilk başvurusu → şirket kuruluşu → istihbari inceleme → BKM teknik sertifikasyonu → bilgi sistemleri bağımsız denetimi → TCMB nihai onayı → Resmî Gazete’de faaliyet izni → üretim ortamına geçiş

şeklinde ilerlemektedir.

Mevcut ödeme veya elektronik para kuruluşlarında ise faaliyet genişletme başvurusu ile BKM teknik sertifikasyonunun koordineli şekilde yürütülmesi gerekir.

Özellikle yalnızca hesap bilgisi hizmeti sunan kuruluşlarla ödeme emri başlatma hizmeti sunacak kuruluşlar arasında sermaye ve mali yeterlilik şartları bakımından önemli farklılıklar bulunduğundan, açık bankacılık girişiminin hangi hizmetleri sunacağının henüz yatırım aşamasında kesinleştirilmesi önem taşımaktadır. 30 Haziran 2026 itibarıyla diğer ödeme kuruluşları bakımından 40 milyon TL asgari özkaynak şartının uygulanması da yanlış lisans modelinin yatırım bütçesi üzerindeki etkisini artırmaktadır.

Bu nedenle açık bankacılık girişimlerinde en sağlıklı yöntem, önce veri ve ödeme akışının hukuki olarak sınıflandırılması, ardından gerekli (f) ve/veya (g) faaliyet izinlerinin belirlenmesi ve son olarak yazılım, API, GEÇİT, bilgi sistemleri ve uyum mimarisinin bu lisans kapsamına göre oluşturulmasıdır.