Doktor Hastayla İlgilenmezse Nereye Şikâyet Edilir?
Doktorun hastayla ilgilenmemesi, gerekli muayeneyi yapmaması veya hastanın sağlık şikâyetlerini dikkate almaması durumunda ilgili sağlık kuruluşuna ve yetkili kamu kurumlarına şikâyette bulunulabilir. Hastalar, devlet hastanelerinde ve özel hastanelerde kendilerine gerekli tıbbi özenin gösterilmesini isteme hakkına sahiptir.
Günlük hayatta birçok vatandaş, hastaneye başvurduğunda doktorun kendisini yeterince dinlemediğinden, muayene etmeden ilaç yazdığından, gerekli tetkikleri istemediğinden veya hastalığı hakkında açıklama yapmadığından şikâyet etmektedir.
Ancak doktorun her davranışı doğrudan hukuka aykırılık oluşturmaz. Önemli olan, hastanın sağlık durumunun tıbbi gereklere uygun şekilde değerlendirilip değerlendirilmediği ve sağlık hizmetinin gerekli dikkat ve özenle sunulup sunulmadığıdır.
Peki, doktor hastayı muayene etmezse nereye şikâyet edilir? Devlet hastanesindeki doktor CİMER’e şikâyet edilebilir mi? Doktor ihmali nedeniyle tazminat davası açılabilir mi?
Doktorun Hastayla İlgilenmemesi Hasta Hakları İhlali midir?
Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 11. maddesine göre hastalar, modern tıbbi bilgi ve teknolojinin gereklerine uygun teşhis, tedavi ve bakım hizmeti alma hakkına sahiptir.
Aynı Yönetmeliğin 14. maddesi, sağlık personelinin hastanın durumunun gerektirdiği tıbbi özeni göstermesi gerektiğini düzenlemektedir.
Bu hükümler çerçevesinde doktorun hastayı yeterince değerlendirmemesi, gerekli tıbbi incelemeleri yapmaması veya sağlık durumunu tehlikeye düşürecek şekilde ilgisiz davranması hasta hakkı ihlali oluşturabilir.
Örneğin şiddetli göğüs ağrısı şikâyetiyle hastaneye başvuran bir kişinin gerekli tıbbi değerlendirme yapılmadan gönderilmesi ve sonrasında ciddi sağlık sorunları yaşaması halinde, sağlık hizmetinin gereği gibi sunulup sunulmadığı araştırılabilir.
Bununla birlikte, hastanın talep ettiği her tetkikin yapılmaması veya her ilacın reçete edilmemesi tek başına doktorun kusurlu olduğu anlamına gelmez. Tıbbi gereklilikler ve hekimin mesleki değerlendirmesi dikkate alınmalıdır.
Doktor Hastayla İlgilenmezse Nereye Şikâyet Edilir?
Doktorun ilgisizliği, hatalı davranışı veya gerekli tıbbi hizmeti sunmadığı iddiasıyla farklı mercilere başvurulabilir.
1. Hastanenin Hasta Hakları Birimine Şikâyet
Devlet hastanelerinde ve ilgili özel sağlık kuruluşlarında hasta hakları başvurularını değerlendirmek üzere Hasta Hakları Birimleri bulunmaktadır.
Doktor tarafından yeterli sağlık hizmeti sunulmadığını düşünen hastalar, öncelikle hastanenin Hasta Hakları Birimine yazılı şikâyette bulunabilir.
Başvuruda doktorun adı, hastanenin adı, muayene tarihi ve yaşanan olay ayrıntılı şekilde açıklanmalıdır.
Başvuruların önemli bir kısmı ilgili sağlık kuruluşunda değerlendirilerek çözülmeye çalışılır. Yerinde çözülemeyen başvurular, ilgili usuller çerçevesinde Hasta Hakları Kuruluna iletilebilir.
Ayrıca Sağlık Bakanlığının resmî Hasta Hakları Başvuru Sistemi üzerinden elektronik şikâyet oluşturulabilir.
2. ALO 184 SABİM Üzerinden Doktor Şikâyeti
Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi olarak bilinen SABİM, sağlık hizmetleriyle ilgili şikâyetlerin iletilebildiği resmî başvuru kanallarından biridir.
ALO 184 SABİM hattı, haftanın 7 günü 24 saat hizmet vermektedir.
Doktorun hastaya ilgisiz davranması, gerekli sağlık hizmetinin verilmemesi veya sağlık kuruluşunda yaşanan diğer sorunlar bu hat üzerinden bildirilebilir.
Başvuru sırasında olayın hangi hastanede gerçekleştiğinin, tarihinin ve şikâyetin nedeninin açıkça belirtilmesi önemlidir.
Başvurudan sonra verilen kayıt numarasının saklanması, şikâyetin sonucunun takip edilebilmesini sağlar.
3. CİMER Üzerinden Doktor Şikâyeti
Devlet hastanesinde görev yapan bir doktor hakkında Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) üzerinden de şikâyet başvurusu yapılabilir.
Başvurular www.cimer.gov.tr adresi veya e-Devlet üzerinden gerçekleştirilebilir.
CİMER başvurusunda doktorun davranışının neden hasta haklarına aykırı görüldüğü somut olarak açıklanmalıdır.
Örneğin doktorun hastayı muayene etmeden göndermesi, tıbbi şikâyetleri dikkate almaması veya hastanın sağlık durumuyla ilgili gerekli açıklamaları yapmaması şikâyete konu edilebilir.
CİMER üzerinden yapılan başvuruların ilgili kuruma iletilmesi ve değerlendirilmesi mümkündür. Ancak her başvuru mutlaka disiplin cezası verilmesiyle sonuçlanmaz.
4. İl Sağlık Müdürlüğüne Şikâyet
Doktorun görev yaptığı sağlık kuruluşu hakkında ilgili İl Sağlık Müdürlüğüne de başvurulabilir.
İl Sağlık Müdürlükleri bünyesindeki Hasta Hakları Kurulları, mevzuatta öngörülen hasta hakları ihlali başvurularını değerlendirebilmektedir.
Bu kapsamda doktorun davranışı, sağlık kuruluşunun uygulamaları ve hastaya sunulan hizmetin hasta haklarına uygunluğu incelenebilir.
5. Özel Hastanede Doktoru Şikâyet Etme
Özel hastanelerde çalışan doktorların da hasta haklarına ve mesleki yükümlülüklerine uygun davranması gerekir.
Özel hastanede doktorun hastayı muayene etmemesi, ilgisiz davranması veya tedavi sürecinde gerekli özeni göstermemesi halinde hastanenin yönetimine, Hasta Hakları Birimine ve İl Sağlık Müdürlüğüne başvuru yapılabilir.
Ayrıca somut olayın özelliklerine göre özel hastane veya ilgili sağlık meslek mensubunun hukuki sorumluluğu da gündeme gelebilir.
Doktorun Hastayı Muayene Etmemesi Suç mudur?
Doktorun hastayı muayene etmemesi her durumda suç oluşturmaz.
Ancak hekimin yükümlülüklerine aykırı şekilde hareket etmesi, gerekli tıbbi müdahaleyi gerçekleştirmemesi veya hastanın sağlık durumunu tehlikeye düşüren bir ihmalde bulunması halinde olayın cezai sorumluluk açısından da incelenmesi gerekebilir.
Özellikle doktorun ihmali sonucunda hastanın yaralanması, sağlık durumunun ağırlaşması veya hayatını kaybetmesi durumunda Türk Ceza Kanunu kapsamında taksirle yaralama veya taksirle öldürme hükümleri gündeme gelebilir.
Bununla birlikte cezai sorumluluğun doğması için suçun kanuni unsurlarının ve gerekli nedensellik bağının bulunması gerekir.
Kamu görevlisi sağlık personeli hakkında soruşturma yapılmasında ayrıca özel izin usulleri uygulanabileceğinden, başvurunun hukuki niteliğinin doğru belirlenmesi önemlidir.
Doktor Hastayı Dinlemeden İlaç Yazarsa Şikâyet Edilebilir mi?
Doktorun hastanın şikâyetlerini yeterince değerlendirmeden ilaç yazması, gerekli tıbbi özenin gösterilip gösterilmediği yönünden incelenebilir.
Ancak her hastaya uzun süreli muayene yapılması veya mutlaka laboratuvar tetkiki istenmesi zorunlu değildir.
Muayene süresi ve gerekli tetkikler, hastanın şikâyetlerine ve tıbbi gerekliliklere göre değişir.
Önemli olan, doktorun hastanın mevcut sağlık durumunu tıbbi standartlara uygun biçimde değerlendirmesi ve uygun teşhis ve tedavi yöntemini belirlemesidir.
Yanlış ilaç kullanımı nedeniyle zarar meydana gelmişse, olay ayrıca tıbbi malpraktis kapsamında değerlendirilebilir.
Acil Serviste Doktor İlgilenmezse Ne Yapılmalıdır?
Acil servislerde hastalara müdahale önceliği, sağlık durumlarının aciliyetine göre belirlenmektedir.
Bu nedenle acil serviste bekleyen her hastanın aynı anda muayene edilmemesi kendiliğinden hasta hakları ihlali anlamına gelmez.
Ancak acil müdahale gerektiren bir hastanın gerekli değerlendirme yapılmadan bekletilmesi veya tıbbi durumuna uygun müdahalenin geciktirilmesi halinde sağlık hizmetinin sunumunda kusur bulunabilir.
Özellikle kalp krizi, inme, ağır travma ve benzeri acil durumlarda zamanında müdahale edilmemesi ciddi sonuçlara neden olabilir.
Böyle bir olayda hastanenin acil servis kayıtları, triyaj değerlendirmesi, muayene saatleri ve uygulanan tedaviler önem taşımaktadır.
Hastanın durumu halen acil müdahale gerektiriyorsa öncelikle gerekli sağlık hizmetine erişilmesi sağlanmalı; şikâyet süreci ise ayrıca yürütülmelidir.
Doktorun Hastaya Kötü Davranması Şikâyet Sebebi midir?
Evet. Doktorun hastaya hakaret etmesi, aşağılayıcı ifadeler kullanması veya insan onuruna aykırı davranışlarda bulunması hasta hakları bakımından şikâyete konu olabilir.
Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 39. maddesi, sağlık hizmetlerinde insan onuruna saygı gösterilmesini düzenlemektedir.
Hastalar, sağlık hizmeti alırken kişilik haklarına saygı gösterilmesini ve uygun bir iletişim kurulmasını isteme hakkına sahiptir.
Doktorun davranışının niteliğine göre idari, disiplin hukuku veya ceza hukuku kapsamında farklı sorumluluklar gündeme gelebilir.
Doktorun İlgisizliği Nedeniyle Tazminat Davası Açılabilir mi?
Doktorun hastayla ilgilenmemesi sonucunda hastanın zarara uğraması halinde tazminat talep edilmesi mümkün olabilir.
Ancak yalnızca doktorun ilgisiz davranması veya hastanın muayeneden memnun kalmaması her durumda tazminat hakkı doğurmaz.
Tazminat sorumluluğunun belirlenebilmesi için hukuka aykırı bir uygulama, tazmin edilebilir zarar ve gerekli nedensellik bağının bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.
Örneğin hastanın önemli belirtilerinin göz ardı edilmesi nedeniyle teşhis gecikmiş ve bu gecikme hastalığın ilerlemesine neden olmuşsa, meydana gelen zarar için tazminat talep edilmesi gündeme gelebilir.
Devlet Hastanesinde Doktor İhmali Nedeniyle Tazminat
Devlet hastanesinde kamu hizmetinin yürütülmesinden kaynaklanan tıbbi ihmal nedeniyle zarar meydana gelmişse, ilgili kamu idaresine karşı idari yargıda tam yargı davası açılması söz konusu olabilir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 13. maddesi kapsamında, idari eylemlerden doğan zararlar bakımından dava açılmadan önce ilgili idareye başvurulması gerekmektedir.
Kanunda öngörülen genel kurala göre başvuru, eylemin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl ve her durumda eylem tarihinden itibaren beş yıl içerisinde yapılmalıdır. Ancak zararın ve idari faaliyetle bağlantısının sonradan öğrenilmesi gibi durumlar süre başlangıcının ayrıca değerlendirilmesini gerektirebilir.
Özel Hastanede Doktor İhmali Nedeniyle Tazminat
Özel hastanede çalışan doktorun tıbbi standartlara aykırı davranması nedeniyle zarar meydana gelmesi halinde, hastanenin ve ilgili kişilerin hukuki sorumluluğu incelenebilir.
Uyuşmazlığın niteliğine göre tüketici mahkemesinde veya başka bir görevli mahkemede tazminat davası açılması gündeme gelebilir.
Talep edilebilecek tazminat, hastanın uğradığı maddi zararları ve şartları oluştuğunda manevi zararlarını kapsayabilir.
Doktor Şikâyetinde Hangi Belgeler Gereklidir?
Doktorun ilgisizliği veya ihmali nedeniyle yapılacak başvurularda olayın somut bilgilerle açıklanması önemlidir.
Şikâyetin niteliğine göre şu belgeler kullanılabilir:
- Hastane başvuru ve randevu kayıtları.
- Muayene ve tedavi kayıtları.
- Epikriz raporları.
- Reçeteler ve tetkik sonuçları.
- e-Nabız üzerinden erişilebilen ilgili sağlık kayıtları.
- Hukuka uygun şekilde elde edilmiş yazışmalar ve diğer deliller.
- Varsa tanık bilgileri ve başka sağlık kuruluşlarından alınan raporlar.
Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 16. maddesi kapsamında hastalar, kendilerine ait sağlık kayıtlarının örneğini talep edebilir.
Sağlık kuruluşunun kayıtları vermemesi durumunda bu husus ayrıca şikâyet ve hukuki başvuru konusu yapılabilir.
Doktor Şikâyeti Nasıl Yapılır?
Doktorun davranışı nedeniyle şikâyette bulunmak isteyen hastanın öncelikle olayın gerçekleştiği tarihi, sağlık kuruluşunu ve yaşanan sorunu belirlemesi gerekir.
Şikâyet dilekçesinde doktorun hangi davranışının hasta haklarına aykırı olduğu açıkça belirtilmelidir.
Örneğin yalnızca “Doktor benimle ilgilenmedi” şeklinde genel bir ifade kullanmak yerine, hangi şikâyetle hastaneye başvurulduğu, doktorun hangi değerlendirmeleri yapmadığının düşünüldüğü ve bunun hangi sonuçlara yol açtığı açıklanmalıdır.
Başvurunun sonunda olayın incelenmesi, varsa hasta hakkı ihlalinin tespit edilmesi ve sonucunun başvurucuya bildirilmesi talep edilebilir.
Doktor Şikâyeti Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Doktoru şikâyet etmek için hangi numara aranır?
Doktor ve sağlık kuruluşları hakkında sağlık hizmetine ilişkin şikâyetler için ALO 184 SABİM hattı aranabilir.
Doktoru CİMER’e şikâyet edersem ne olur?
Başvuru ilgili kuruma yönlendirilerek incelenebilir. Ancak şikâyet yapılması tek başına doktor hakkında disiplin cezası uygulanacağı anlamına gelmez.
Özel hastanedeki doktoru Sağlık Bakanlığına şikâyet edebilir miyim?
Evet. Özel hastanelerde yaşanan hasta hakları ihlalleri için İl Sağlık Müdürlüğüne veya Sağlık Bakanlığının ilgili başvuru kanallarına müracaat edilebilir.
Doktor beni muayene etmeden gönderdi, dava açabilir miyim?
Olayın şartlarına göre mümkün olabilir. Özellikle gerekli tıbbi değerlendirmenin yapılmaması nedeniyle zarar meydana gelmişse tazminat sorumluluğu araştırılabilir.
Doktorun ilgisiz davranması nedeniyle manevi tazminat alınabilir mi?
Kişilik haklarının ihlali veya hukuken manevi tazminat gerektiren başka bir durum söz konusuysa manevi tazminat talep edilebilir. Ancak her ilgisiz davranış manevi tazminat hakkı doğurmaz.
Hasta Hakları Birimine yapılan şikâyet kaç günde sonuçlanır?
Başvuru öncelikle ilgili sağlık kuruluşunda değerlendirilir. Hasta Hakları Kuruluna intikal eden başvurular bakımından, Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 42/C maddesinde kurulun başvurunun kendisine ulaşmasından itibaren 30 gün içerisinde karar vermesi öngörülmektedir. Bu süre, bütün şikâyetlerin ilk başvurudan itibaren 30 günde sonuçlanacağı anlamına gelmez.
Sonuç: Doktorun Hastayla İlgilenmemesi Durumunda Hukuki Haklarınızı Kullanabilirsiniz
Doktorların hastaları tıbbi standartlara uygun şekilde değerlendirmesi, gerekli özeni göstermesi ve hastaları sağlık durumları hakkında bilgilendirmesi hasta haklarının temel unsurlarındandır.
Doktorun hastayla ilgilenmemesi, gerekli sağlık hizmetini sunmaması veya tıbbi yükümlülüklerini ihlal etmesi halinde hastalar, ilgili sağlık kuruluşuna ve yetkili kurumlara başvurabilir.
Özellikle doktor ihmali sonucunda kalıcı sağlık sorunu, tedavide gecikme veya başka bir zarar meydana gelmişse, olayın tıbbi malpraktis ve tazminat hukuku yönünden incelenmesi önemlidir.
FBC Hukuk Bürosu, sağlık hukuku, hasta hakları ihlalleri, doktor hatası ve tıbbi malpraktis uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.
Av. Ferhat Küle – FBC Hukuk Bürosu