Sel Felaketinde Pert Olan Aracın Hurda veya Sovtaj Bedeli Kime Aittir? (2026)

Sel felaketinde pert olan aracın hurda veya sovtaj bedeli kime aittir? Şiddetli yağışlar, sel ve su baskınları sonucunda araçların tamamen kullanılamaz hâle gelmesi, sigorta şirketleriyle araç sahipleri arasında önemli hukuki uyuşmazlıklara neden olmaktadır.

Özellikle sel nedeniyle motoru, elektronik sistemleri, elektrik tesisatı ve diğer parçaları zarar gören araçların tam hasarlı kabul edilmesinden sonra, sigorta şirketinin ödeyeceği tazminat ve aracın hurda bedelinin kime ait olacağı merak edilmektedir.

Bazı sigorta şirketleri, aracın hasar tarihindeki piyasa değerini belirledikten sonra sovtaj bedeli adı altında kesinti yapmaktadır. Araç sahipleri ise hem sigorta tazminatının eksik ödendiğini hem de hasarlı aracın kendilerine bırakılmadığını ileri sürebilmektedir.

Türk hukukunda sel nedeniyle pert olan aracın hurda veya sovtaj bedelinin kime ait olacağı, hasarlı aracın kime bırakıldığına, sigorta sözleşmesinin hükümlerine ve uygulanacak tazminat yöntemine bağlıdır.

Aracın rayiç değeri tam olarak ödenerek hasarlı araç sigorta şirketine bırakılıyorsa, sigorta şirketinin sovtaj değerinden yararlanması mümkün olabilir. Buna karşılık hasarlı araç araç sahibinde bırakılıyorsa sovtaj bedeli, sigorta tazminatının hesabında dikkate alınabilir.

Ancak her durumda sovtaj bedelinin doğru belirlenmesi, aracın hasar sınıflandırmasının mevzuata uygun yapılması ve sigorta şirketinin hesaplama yönteminin denetlenmesi gerekir.

Sovtaj Bedeli Nedir?

Sovtaj bedeli, hasar gören bir malın olaydan sonra geriye kalan ekonomik değerini ifade etmektedir.

Araç sigortalarında sovtaj, özellikle tam hasarlı veya ağır hasarlı araçların hasarlı durumdaki değerini belirlemek amacıyla kullanılmaktadır.

Örneğin sel öncesinde piyasa değeri 2.000.000 TL olan bir otomobil, su baskını sonucunda tamamen kullanılamaz hâle gelmiş olabilir.

Ancak aracın bazı parçaları, metal aksamı veya diğer bileşenleri ekonomik değer taşımaya devam edebilir.

Bu durumda aracın hasarlı durumdaki ekonomik değeri 300.000 TL olarak belirlenmiş olabilir.

Söz konusu 300.000 TL, örnekteki sovtaj bedelidir.

Ancak sovtajın değeri, aracın marka ve modeline, hasarın niteliğine, kullanılabilir parçalarına ve ilgili piyasa koşullarına göre değişebilir.

Özellikle sel nedeniyle zarar gören araçların elektronik sistemleri, motoru ve elektrik tesisatı ciddi hasar görmüşse sovtaj değerinin doğru belirlenmesi önem taşır.

Selde Pert Olan Aracın Hurda Bedeli Araç Sahibine mi Aittir?

Selde pert olan aracın hurda bedelinin mutlaka araç sahibine veya mutlaka sigorta şirketine ait olduğunu söylemek doğru değildir.

Öncelikle sigorta şirketinin hangi tazminatı ödediği ve hasarlı aracın kime bırakıldığı belirlenmelidir.

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları’nın B.3.3.2.2 maddesi, hasarlı aracın sigortalıya bırakılması durumunda tazminatın nasıl hesaplanabileceğini düzenlemektedir.

Bu hükme göre hak sahibinin onayıyla hasarlı araç kendisinde bırakılırsa, aracın riziko tarihindeki rayiç değeri ile hasarlı durumdaki değeri arasındaki fark tazminat olarak ödenebilir.

Buna karşılık aracın hasarlı hâlinin sigorta şirketine bırakılması durumunda, genel şartlar ve ilgili yargı kararları çerçevesinde farklı bir hesaplama yapılır.

Bu nedenle sovtaj bedelinin kime ait olacağı, hasarlı aracın mülkiyetinin ve ekonomik değerinin hangi tarafta kalacağı sorusuyla birlikte değerlendirilmelidir.

Sigorta Şirketi Aracın Tam Bedelini Öderse Hurda Kime Kalır?

Sel nedeniyle tam hasarlı kabul edilen aracın sigorta şirketine bırakılması ve aracın hasar tarihindeki rayiç değerine uygun tam tazminat ödenmesi durumunda, hasarlı aracın ekonomik değeri sigorta şirketine geçebilir.

Örneğin bir aracın sel öncesindeki rayiç değerinin 1.800.000 TL olduğunu düşünelim.

Sigorta şirketi, ilgili poliçe koşullarına göre araç için 1.800.000 TL tazminat ödemeyi kabul etmiş ve hasarlı araç da sigorta şirketine bırakılmış olabilir.

Bu durumda araç sahibi, hem 1.800.000 TL tazminat alıp hem de ayrıca aracın 250.000 TL tutarındaki hurda bedelinin kendisine ödenmesini kural olarak talep edemez.

Çünkü bu durumda aynı zarar bakımından mükerrer ödeme meydana gelebilir.

Ancak sigorta şirketinin tam rayiç bedelden kesinti yapıp yapmadığı ve hasarlı aracın mülkiyetinin gerçekten kendisine bırakılıp bırakılmadığı incelenmelidir.

Özellikle sigorta şirketinin hem hasarlı aracı teslim alması hem de sovtaj değerini tazminattan düşmesi hâlinde işlemin hukuki dayanağı sorgulanabilir.

Sigorta Şirketi Sovtaj Bedelini Tazminattan Düşebilir mi?

Evet. Ancak bu kesintinin uygulanabilmesi için hukuki şartların bulunması gerekir.

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları’nın B.3.3.2.2 maddesine göre hasarlı aracın hak sahibine bırakılmasına onay verilmesi hâlinde, aracın hasar tarihindeki rayiç değeri ile hasarlı durumdaki değeri arasındaki fark tazminat olarak ödenebilir.

Bu nedenle hasarlı aracın araç sahibinde kalması durumunda sovtaj kesintisi gündeme gelebilir.

Örnek: Araç Sahibi Hasarlı Aracı Kendisinde Tutmak İsterse

Bir aracın sel felaketi öncesindeki rayiç değeri 2.000.000 TL olsun.

Aracın hasarlı durumdaki sovtaj değeri ise 350.000 TL olarak tespit edilsin.

Araç sahibi hasarlı aracın kendisinde kalmasını kabul etmişse, uygulanabilir sözleşme ve mevzuat hükümleri kapsamında şu hesaplama gündeme gelebilir:

• Aracın hasar tarihindeki rayiç değeri: 2.000.000 TL
• Sovtaj bedeli: 350.000 TL
• Hesaplanan nakdi tazminat: 1.650.000 TL

Bu örnekte araç sahibi 1.650.000 TL tazminat alırken, hasarlı araç da kendisinde kalmaktadır.

Ancak aracın tam hasarlı veya ağır hasarlı olmasına göre hurda ya da çekme işlemlerinin yerine getirilmesi gerekir.

Ayrıca varsa poliçe muafiyetleri, rehin hakları ve diğer hukuki şartlar hesabı etkileyebilir.

Sigorta Şirketi Hem Aracı Alıp Hem Sovtaj Bedelini Kesebilir mi?

Araç sahiplerinin en sık karşılaştığı uyuşmazlıklardan biri, sigorta şirketinin hasarlı aracı teslim almasına rağmen tazminattan sovtaj bedeli düşmesidir.

Örneğin aracın rayiç değerinin 2.000.000 TL, sovtaj değerinin ise 400.000 TL olduğunu düşünelim.

Sigorta şirketi araç sahibine yalnızca 1.600.000 TL ödemiş ve hasarlı aracı da kendisine devretmesini istemiş olabilir.

Bu durumda sovtajın kime bırakıldığı ve hangi hukuki gerekçeyle kesinti yapıldığı önem taşımaktadır.

Sigorta şirketinin, hasarlı aracı da kendisine almasına rağmen sovtaj bedelini geçerli bir hukuki dayanak olmaksızın tazminattan düşmesi eksik ödeme iddiasına neden olabilir.

Ancak ödeme teklifinin niteliği, poliçedeki hükümler ve tarafların anlaşması değerlendirilmeden her sovtaj kesintisinin hukuka aykırı olduğu söylenemez.

Araç sahibinin ödeme teklifini kabul etmeden önce rayiç değer, sovtaj bedeli ve kesintilerin ayrı ayrı gösterilmesini istemesi önemlidir.

Yargıtay’a Göre Pert Aracın Sovtaj Bedeli Kime Aittir?

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 18.04.2018, 2017/4360 E., 2018/4291 K.

Yargıtay’ın bu kararı, pert araçta sovtajın kime bırakılacağı ve sigorta tazminatının nasıl hesaplanacağı bakımından önemli bir içtihattır.

Karara konu olayda sigortalı araç tam hasarlı kabul edilmiş ve aracın piyasa rayiç değeri 92.000 TL olarak belirlenmiştir.

Uyuşmazlıkta sigorta şirketi, hasarlı aracın kimde kalacağının belirlenmediğini ve bu nedenle tazminat hesabının hatalı yapıldığını ileri sürmüştür.

Yargıtay, kasko sigortasının temel amacının sigortalının gerçek zararının karşılanması olduğunu vurgulamıştır.

Kararda, hasarlı aracın kime bırakılacağı konusunda sigortalının tercihinin belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Buna göre sigortalı, hasarlı aracın kendisinde kalmasını istemiyorsa gerekli devir ve tescil işlemleri çerçevesinde araç sigortacıya bırakılarak tazminat hesabı yapılmalıdır.

Buna karşılık sigortalı hasarlı aracı kendisinde tutacaksa sovtaj bedeli dikkate alınarak tazminat hesaplanabilir.

Yargıtay, bu ayrımın yeterince değerlendirilmemesi nedeniyle kararı bozmuştur.

Bu kararın önemi, sigorta şirketinin sovtaj bedelini hangi koşullarda tazminattan düşebileceğinin belirlenmesinde, hasarlı aracın kimde kalacağının açıklığa kavuşturulması gerektiğini ortaya koymasıdır.

Ancak kararın 2018 yılında verildiği ve günümüzde tam ve ağır hasarlı araçlara ilişkin 2025/12 sayılı SEDDK Genelgesinin ayrıca uygulanması gerektiği unutulmamalıdır.

2026 Yılında Pert Araç ve Ağır Hasarlı Araç Arasındaki Fark Nedir?

Sel nedeniyle hasarlanan aracın hurda ve sovtaj bedelinin değerlendirilmesi bakımından tam hasar ile ağır hasar ayrımı önemlidir.

SEDDK’nin 2025/12 sayılı Genelgesi, 1 Temmuz 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Genelgenin 4. maddesi tam hasarlı araçları, 5. maddesi ise ağır hasarlı araçları düzenlemektedir.

Tam Hasarlı Araç

Onarım masraflarının KDV dahil aracın hasar tarihindeki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporuyla aracın onarım kabul etmez hâle geldiğinin belirlenmesi durumunda araç tam hasarlı sayılır.

Tam hasarlı araçlarda hurdaya ayırma işlemleri gündeme gelir.

Ağır Hasarlı Araç

Onarım masraflarının KDV dahil aracın hasar tarihindeki değerinin yüzde 60’ını aşması durumunda araç ağır hasarlı sayılır.

Ayrıca onarım maliyeti bu oranı aşmasa bile Genelgenin ekinde belirtilen belirli kritik parçaların hasarlanması hâlinde ağır hasar değerlendirmesi yapılabilir.

Ağır hasarlı araçlarda ise trafikten çekme işlemleri uygulanmaktadır.

Dolayısıyla tam hasarlı araç ile ağır hasarlı aracın hukuki durumu, satış imkânları ve tescil işlemleri aynı değildir.

Tam Hasarlı Aracın Hurda Belgesi Alınmadan Kasko Tazminatı Ödenir mi?

2025/12 sayılı SEDDK Genelgesinin 4. maddesi uyarınca tam hasarlı araçlarda hurda tescil belgesine ilişkin özel kurallar bulunmaktadır.

Genelgeye göre tam hasar durumunda, aracın sigortalıya veya sigorta şirketine bırakılması hâllerinde dahi ilgili mevzuat doğrultusunda hurdaya ayrıldığına ilişkin belgenin sigortacıya sunulması gerekir.

Bu nedenle aracın tam hasarlı olduğunun belirlenmesi, tazminat ödemesi için gerekli bütün işlemlerin kendiliğinden tamamlandığı anlamına gelmez.

Özellikle araç üzerinde rehin, haciz veya başka bir takyidat bulunması durumunda işlemler daha karmaşık hâle gelebilir.

Ancak araç sicilindeki işleme engel kayıtlar nedeniyle hurda veya çekme belgesinin alınamaması durumunda, Genelgenin 8. maddesinde öngörülen özel tevdi usulü de gündeme gelebilir.

Dolayısıyla her olayda belge eksikliğinin tamamen sigortalının aleyhine sonuç doğuracağı söylenemez.

Tam Hasarlı Sel Aracı Hurda Olarak Satılabilir mi?

Sel nedeniyle tam hasarlı kabul edilen bir aracın hurda olarak değerlendirilmesi, yürürlükteki çevre ve araç tescil mevzuatına uygun şekilde yapılmalıdır.

2025/12 sayılı Genelgeye göre tam hasarlı araçların ilgili mevzuat çerçevesinde hurdaya ayrılması ve Ömrünü Tamamlamış Araçların Kontrolü Hakkında Yönetmelik kapsamındaki işlemlerin yerine getirilmesi gerekir.

Bu nedenle tam hasarlı aracın herhangi bir işlem yapılmadan normal ikinci el araç gibi satılması veya yeniden trafiğe çıkarılması mümkün değildir.

Hasarlı aracın sigorta şirketine veya araç sahibine bırakılması da bu yasal işlemleri ortadan kaldırmaz.

Hurdaya ayrılan araçların bertaraf veya lisanslı işleme tesislerine teslimine ilişkin kurallar dikkate alınmalıdır.

Özellikle motor, elektronik parçalar, batarya ve diğer donanımların usulsüz biçimde piyasaya sürülmesi ayrıca hukuki sorumluluk doğurabilir.

Ağır Hasarlı Araçta Sovtaj Kime Aittir?

Ağır hasarlı araçlarda sovtajın değerlendirilmesi, aracın tam hasarlı araçlardan farklı olarak onarılabilir durumda bulunması nedeniyle ayrıca önem taşımaktadır.

2025/12 sayılı Genelgenin 5. maddesi uyarınca ağır hasarlı araçlar hakkında trafikten çekme işlemleri yapılmalıdır.

Bununla birlikte aracın hasarlı hâliyle sigortalıya veya sigorta şirketine bırakılması mümkündür.

Ancak bu işlem, aracın tescil ve yeniden trafiğe çıkarılmasına ilişkin şartların göz ardı edilmesini sağlamaz.

Örneğin ağır hasarlı bir aracın hasarlı durumdaki ekonomik değeri 500.000 TL olabilir.

Bu değer, araç sahibinin hasarlı aracı kendisinde tutması veya sigorta şirketine bırakması durumunda tazminat hesabına etki edebilir.

Dolayısıyla ağır hasarlı araçlarda da sovtajın kime ait olacağı belirlenirken aracın kime bırakıldığı ve taraflar arasındaki ödeme anlaşması önem taşır.

Sigorta Şirketinin Belirlediği Sovtaj Bedeline İtiraz Edilebilir mi?

Evet. Sigorta şirketinin belirlediği sovtaj bedeline itiraz edilmesi mümkündür.

Özellikle sel nedeniyle zarar gören araçlarda motor, elektronik sistemler ve diğer bileşenlerin gerçek durumu, hasarlı aracın ekonomik değerini önemli ölçüde etkileyebilir.

Örneğin sigorta şirketi, aracın sovtaj bedelini 600.000 TL olarak belirlemiş olabilir.

Ancak aracın gerçek hasar durumu ve piyasadaki alım teklifleri dikkate alındığında hasarlı değerinin 350.000 TL olduğu ileri sürülebilir.

Bu durumda sigorta şirketinin belirlediği sovtaj değerinin hangi verilere dayandığının açıklanması istenebilir.

Özellikle ekspertiz raporu, hasarlı araç alım teklifleri ve teknik incelemeler önem taşımaktadır.

Ancak araç sahibinin yalnızca daha düşük sovtaj bedeli talep etmesi, bu tutarın otomatik olarak kabul edilmesini sağlamaz.

Gerçek ekonomik değerin delillerle ortaya konulması gerekir.

Sigorta Şirketi Sovtaj Bedelini Bir Ay Boyunca Garanti Etmek Zorunda mı?

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları’nın B.3.3.2.2 maddesinde, sovtaj bedelinin garanti edilmesine ilişkin özel düzenleme bulunmaktadır.

Bu hükme göre sigorta şirketi, hak sahibinin onayıyla hasarlı aracı sigortalıya bırakıp tazminat ödemek istediğinde, tespit ederek sigortalıya bildirdiği sovtaj bedelini bildirim tarihinden itibaren bir ay süreyle garanti etmiş sayılır.

Örneğin sigorta şirketi hasarlı aracın sovtaj bedelini 400.000 TL olarak belirlemiş ve araç sahibine bildirmiş olabilir.

Ancak daha sonra hasarlı araç için piyasadan yalnızca 300.000 TL teklif alınabilir.

Bu durumda Genel Şartlarda düzenlenen bir aylık garanti hükmü ve taraflar arasındaki işlemler çerçevesinde sigorta şirketinin sorumluluğu değerlendirilebilir.

Ancak garanti süresi, bildirimin niteliği ve uygulanacak sözleşme hükümleri dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle araç sahibinin sigorta şirketinin bildirdiği sovtaj değerini ve bildirim tarihini yazılı şekilde belgelemesi önemlidir.

Hurda Satışı Sonrasında Sovtaj Bedeli Beklenenden Yüksek Çıkarsa Fark Kime Ait Olur?

Hurda veya sovtaj bedelinin beklenenden yüksek çıkması, araç sahiplerinin merak ettiği bir başka konudur.

Örneğin sigorta şirketi bir aracın sovtaj değerini 250.000 TL olarak belirlemiş olabilir.

Ancak hasarlı araç daha sonra 350.000 TL bedelle elden çıkarılmış olabilir.

Bu durumda 100.000 TL farkın kime ait olacağı, aracın mülkiyetinin hangi tarafta bulunduğuna ve taraflar arasında nasıl bir anlaşma yapıldığına bağlıdır.

Hasarlı araç sigorta şirketine usulüne uygun şekilde bırakılmışsa sonradan elde edilen satış veya ekonomik değerlendirme gelirinin kime ait olduğu bu hukuki ilişkiye göre belirlenir.

Araç sigortalıda kalmışsa sigortalının hasarlı araç üzerindeki tasarruf hakkı ve sovtaj bedeline ilişkin anlaşma önem taşır.

Ancak aracın tam hasarlı veya ağır hasarlı olması nedeniyle uygulanan tescil ve çevre mevzuatına aykırı bir satış işlemi yapılamaz.

Bu nedenle sovtajın sonradan yüksek fiyata değerlendirilmesi, her durumda sigorta şirketinin veya araç sahibinin diğer tarafa otomatik ek ödeme yapacağı anlamına gelmez.

Yargıtay’a Göre Sovtaj Bedeli Hatalı Hesaplanırsa Ne Olur?

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 03.12.2019, 2018/1593 E., 2019/11441 K.

Yargıtay’ın bu kararında kasko sigortası kapsamında pert olduğu belirlenen bir aracın sigorta tazminatı ve mülkiyet işlemleri değerlendirilmiştir.

Somut olayda sigorta poliçesinde banka lehine dain-i mürtehin kaydı bulunduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca araç sahibi, hasarlı aracın kendisinde kalmasını istememiştir.

Yargıtay, bankanın rehin alacağının devam edip etmediğinin ve gerekli muvafakatin araştırılması gerektiğini değerlendirmiştir.

Kararda ayrıca hasarlı aracın sigorta şirketine bırakılması hâlinde, üzerindeki takyidatların kaldırılması ve ilgili devir ve tescil işlemlerinin dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir.

Bu karar, sovtaj uyuşmazlığının yalnızca bir bedel hesabından ibaret olmadığını göstermektedir.

Özellikle hasarlı aracın kimde kalacağı, rehin hakkı ve mülkiyet işlemlerinin tamamlanması da önem taşımaktadır.

Ancak bu karar 2025/12 sayılı Genelgeden önce verilmiş olduğundan, günümüzde tam ve ağır hasar işlemlerinde yeni düzenlemeler esas alınmalıdır.

Rehinli veya Kredili Araçta Sovtaj Bedeli Kime Aittir?

Taşıt kredisiyle satın alınan araçlarda banka veya finansman kuruluşu lehine rehin bulunabilir.

Bu durumda kasko poliçesinde banka dain-i mürtehin olarak gösterilmiş olabilir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1456. maddesine göre, sınırlı ayni hak ile yükümlü bir mal üzerindeki malik menfaati sigortalanmışsa, ilgili ayni hak kanuni şartlarla sigorta tazminatı üzerinde de devam eder.

Dolayısıyla sel nedeniyle pert olan bir araçta banka lehine geçerli rehin bulunuyorsa, sigorta tazminatının ödenmesi ve hasarlı aracın devri sırasında bankanın hakkının korunması gerekir.

Örneğin aracın rayiç değeri 2.000.000 TL, bankanın rehinle güvence altına alınmış güncel alacağı 700.000 TL olabilir.

Bu durumda banka alacağı ile araç sahibinin kalan tazminat hakkı ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Ayrıca aracın hurda veya sovtaj bedelinin kime bırakılacağı belirlenirken rehin ve diğer takyidatların etkisi dikkate alınmalıdır.

Bankanın rehinle güvence altına alınmış alacağını aşan bütün sigorta tazminatına yalnızca dain-i mürtehin kaydı nedeniyle kendiliğinden sahip olduğu söylenemez.

Sigorta Şirketi Aracın Hurda Bedelini Ödemezse Ne Yapılabilir?

Sigorta şirketinin hurda veya sovtaj hesabını hatalı yaptığı düşünülüyorsa öncelikle yazılı bir itiraz yapılması önemlidir.

Özellikle aracın hasarlı hâlinin sigorta şirketine bırakıldığı ancak tazminattan sovtaj bedeli düşüldüğü iddiası varsa, ödeme ve mülkiyet işlemleri ayrıntılı şekilde incelenmelidir.

Sigorta şirketinden şu hususların açıklanması istenebilir:

1. Aracın hasar tarihindeki rayiç değeri,
2. Aracın tam veya ağır hasar sınıflandırması,
3. Belirlenen sovtaj bedeli,
4. Sovtaj değerinin nasıl hesaplandığı,
5. Hasarlı aracın kime bırakıldığı,
6. Tazminattan yapılan kesintiler,
7. Poliçede uygulanan muafiyetler,
8. Tazminatın net ödeme tutarı.

Bu bilgilerin yazılı biçimde alınması, daha sonra yapılabilecek tahkim veya dava başvurularında önem taşır.

2026 Yılında Eksperin Sovtaj Değerine Kaç Gün İçinde İtiraz Edilebilir?

12 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği, 1 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Yönetmeliğin 8. maddesinde sigorta eksperinin tespitlerine karşı itiraz usulü düzenlenmektedir.

Buna göre eksper raporunun ilgili sisteme girişine ilişkin bildirimin yapılmasından itibaren üç iş günü içerisinde itiraz edilebilir.

İtiraz üzerine yeni eksper atanması, ardından ilgili şartlarla hakem eksper incelemesi yapılması mümkündür.

Ancak Yönetmelikte sıralı eksper atamaları bakımından pilot uygulama ve geçiş hükümleri de bulunduğundan, dosyanın bulunduğu yerde ve tarihte hangi usulün uygulandığı kontrol edilmelidir.

Üç iş günlük eksper itiraz süresi, sigorta şirketine karşı tazminat talebinde bulunma zamanaşımıyla aynı değildir.

Bu nedenle sigorta şirketinin sovtaj veya rayiç değer hesabına itiraz edilmesi düşünülüyorsa eksper raporunun bildirim tarihi ayrıca önem taşır.

Sovtaj Uyuşmazlığı İçin Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvurulabilir mi?

Evet. Sigorta şirketinin sovtaj bedelini hatalı hesaplaması, tazminatı eksik ödemesi veya aracın kime bırakılacağı konusunda uyuşmazlık bulunması hâlinde, kanuni şartlarla Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesi, sigortacılıkta tahkim sistemini düzenlemektedir.

Kasko sigortası bakımından sigorta şirketinin tahkim sistemine üyeliği ve rizikonun üyelik kapsamında gerçekleşmesi önem taşır.

Tahkime başvurulmadan önce sigorta şirketine yazılı müracaat yapılmalıdır.

Sigorta şirketinin talebi tamamen veya kısmen reddetmesi ya da on beş iş günü içerisinde yazılı nihai cevap vermemesi hâlinde diğer şartların da bulunması durumunda Komisyona başvurulabilir.

Bu uyuşmazlıklarda sigorta şirketinin belirlediği sovtaj değerinin gerçek ekonomik değeri yansıtıp yansıtmadığı ve hangi tazminat hesabının uygulanması gerektiği incelenebilir.

Ancak tahkim başvurusu yapılması, araç sahibinin talep ettiği tutarın mutlaka kabul edileceği anlamına gelmez.

Sovtaj Bedeli Nedeniyle Sigorta Şirketine Karşı Dava Açılabilir mi?

Sigorta şirketiyle uyuşmazlığın devam etmesi hâlinde, kanuni koşullarla görevli mahkemede dava açılması mümkündür.

Örneğin sigorta şirketinin hasarlı aracı teslim almasına rağmen rayiç bedelden hukuka aykırı sovtaj kesintisi yaptığı ileri sürülebilir.

Benzer şekilde hasarlı aracın değerinin olduğundan yüksek hesaplanması nedeniyle sigorta tazminatının eksik ödendiği iddiası da dava konusu yapılabilir.

Bu tür uyuşmazlıklarda poliçe hükümleri, eksper raporu, sovtaj bedeline ilişkin piyasa verileri ve araç mülkiyetine ilişkin belgeler incelenir.

Sigorta sözleşmesinin niteliğine ve tarafların sıfatlarına göre görevli mahkeme değişebilir.

Ayrıca uyuşmazlık bakımından dava şartı arabuluculuk hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı da değerlendirilmelidir.

Sovtaj Bedeline İlişkin İbraname İmzalanırsa Sonradan İtiraz Edilebilir mi?

Sigorta şirketleri pert araç tazminatının ödenmesi sırasında araç sahibinden ibraname, sulh sözleşmesi veya ödeme belgesi imzalamasını isteyebilir.

Ancak bu belgelerin hukuki sonuçları aynı değildir.

Örneğin yalnızca belirli bir tutarın alındığını gösteren makbuz ile bütün uyuşmazlıkların sona erdirildiğini içeren sulh sözleşmesi farklı değerlendirilebilir.

Özellikle sovtaj bedelinin gerçek değerden yüksek belirlendiği veya tazminatın eksik ödendiği düşünülüyorsa, imzalanacak belgenin kapsamı önemlidir.

Araç sahibinin fazlaya ilişkin haklarını açıkça saklı tutması bazı durumlarda önem taşıyabilir.

Ancak böyle bir kayıt bulunması, sonradan yapılacak bütün ek taleplerin mutlaka kabul edileceği anlamına gelmez.

Belgenin hukuki niteliği ve geçerliliği ayrıca değerlendirilmelidir.

Sovtaj Bedeli Uyuşmazlığında Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?

Kasko sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemlerinde Türk Ticaret Kanunu’nun 1420. maddesi önem taşımaktadır.

Bu hükme göre sigorta sözleşmesinden doğan istemler, kural olarak alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar.

Sigorta tazminatı ve sigorta bedeline ilişkin istemler bakımından ise rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıllık nihai zamanaşımı süresi bulunmaktadır.

Bu sürelerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Örneğin sel nedeniyle 2026 yılında tam hasara uğrayan aracın sovtaj bedelinin hatalı hesaplandığı ileri sürülüyorsa, sigorta alacağının ne zaman muaccel olduğu ve ilgili diğer süreler araştırılmalıdır.

Ayrıca eksper raporuna karşı başvurulabilecek özel itiraz süreleri bu zamanaşımı sürelerinden farklıdır.

Bu nedenle hak kaybının önlenmesi için başvuru sürelerine dikkat edilmelidir.

Sigorta Şirketiyle Sovtaj Uyuşmazlığında Hangi Belgeler Gereklidir?

Sovtaj bedeline veya hurda değerine itiraz edilecekse aşağıdaki belgeler önem taşır:

• Kasko sigortası poliçesi ve özel şartları,
• Sel ve su baskını teminatına ilişkin kayıtlar,
• Sigorta şirketinin hasar dosyası,
• Eksper raporu,
• Aracın hasar tarihindeki rayiç değerine ilişkin belgeler,
• Sovtaj değerini gösteren değerlendirme ve teklifler,
• Aracın tam veya ağır hasarlı olduğuna ilişkin rapor,
• Hurda veya trafikten çekme belgeleri,
• Hasarlı aracın kime bırakıldığına ilişkin belgeler,
• Aracın devri veya teslimine ilişkin tutanaklar,
• Sigorta ödeme dekontları,
• Varsa ibra veya sulh belgeleri,
• Sigorta şirketiyle yapılan yazışmalar,
• Varsa banka rehni ve dain-i mürtehin kayıtları.

Özellikle sovtaj bedelinin hangi değerleme yöntemiyle belirlendiğinin ve hasarlı aracın gerçekte hangi tarafta kaldığının tespit edilmesi önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Selde pert olan aracın hurda bedeli kime aittir?

Hurda veya sovtaj bedelinin kime ait olacağı, hasarlı aracın hangi tarafta bırakıldığına ve tazminatın nasıl hesaplandığına bağlıdır. Araç sigorta şirketine bırakılıp tam rayiç tazminatı ödenmişse sovtajın ayrıca araç sahibine ödenmesi kural olarak söz konusu değildir.

Sigorta şirketi sovtaj bedelini kesebilir mi?

Hasarlı aracın araç sahibinde bırakılmasına onay verilmişse sovtaj bedeli tazminat hesabında dikkate alınabilir. Ancak kesintinin hukuki dayanağı ve gerçek sovtaj değeri önemlidir.

Sigorta şirketi hem aracı alıp hem hurda parasını düşebilir mi?

Hasarlı araç sigorta şirketine bırakıldığı hâlde ayrıca sovtaj kesintisi yapılması, somut sözleşme ve ödeme hükümlerine göre eksik tazminat iddiasına neden olabilir.

Pert aracın hurda bedelini araç sahibi belirleyebilir mi?

Araç sahibi sovtaj değerine itiraz edebilir. Ancak gerçek ekonomik değerin teknik raporlar ve piyasa verileriyle ortaya konulması gerekir.

Hurda bedeli 500.000 TL hesaplandı ama araç 300.000 TL ediyor. Ne yapabilirim?

Sigorta şirketinin değerleme yöntemi ve eksper raporu incelenerek sovtaj hesabına itiraz edilebilir. Ayrıca Genel Şartlardaki bir aylık sovtaj bedeli garantisi koşulları değerlendirilebilir.

Pert aracın hurdası sigorta şirketinde kalırsa tam araç bedeli ödenir mi?

İlgili poliçe koşullarına göre tam hasar tazminatı ve devir işlemleri değerlendirilebilir. Ancak poliçe muafiyetleri ve diğer hukuki kesintiler bulunabilir.

Ağır hasarlı araç ile hurdaya ayrılmış araç aynı mıdır?

Hayır. Ağır hasarlı araç, güncel mevzuat kapsamında onarılabilir olduğu tespit edilen ve trafikten çekme işlemine tabi tutulan araçtır. Tam hasarlı araç ise hurdaya ayırma işlemlerine tabidir.

Hurda belgesi olmadan kasko parasını alabilir miyim?

Tam hasarlı araçlarda hurda tescil belgesi, ağır hasarlı araçlarda çekme belgesi bakımından özel kurallar bulunmaktadır. Ancak işleme engel kayıtlar nedeniyle belgelerin alınamaması hâlinde kanunda düzenlenen özel tevdi usulü gündeme gelebilir.

Kredi borcu bulunan pert aracın sovtajı kime kalır?

Banka lehine rehin veya dain-i mürtehin kaydı varsa, bu hakların sigorta tazminatı ve araç üzerindeki etkisi değerlendirilmelidir. Banka alacağı ve araç sahibinin kalan hakları ayrı ayrı belirlenir.

Sovtaj kesintisi nedeniyle sigorta şirketine dava açabilir miyim?

Şartları mevcutsa Sigorta Tahkim Komisyonuna veya görevli mahkemeye başvurulabilir. Uyuşmazlığın çözümü, poliçe hükümlerine, değerleme delillerine ve aracın kime bırakıldığına bağlıdır.

Sonuç: Selde Pert Olan Aracın Hurda veya Sovtaj Bedeli Kimindir?

Sel felaketinde pert olan bir aracın hurda veya sovtaj bedelinin kime ait olduğu, kasko sigortası bakımından önemli hukuki sonuçlar doğurmaktadır.

Özellikle sigorta şirketinin ödeyeceği tazminatın hesaplanmasında aracın hasar tarihindeki rayiç değeri ve hasarlı durumdaki ekonomik değeri birlikte değerlendirilebilir.

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, hasarlı aracın sigortalıya bırakılması durumunda rayiç değer ile sovtaj değeri arasındaki farkın tazminat olarak ödenebilmesine imkân tanımaktadır.

Yargıtay’ın kararlarında da sovtajın hangi tarafta kalacağının belirlenmesi ve tazminatın buna göre hesaplanması gerektiği vurgulanmaktadır.

Bununla birlikte 2025/12 sayılı SEDDK Genelgesi uyarınca tam hasarlı ve ağır hasarlı araçların farklı tescil ve tasfiye işlemlerine tabi olduğu unutulmamalıdır.

Sonuç olarak sel nedeniyle pert olan aracın hurda veya sovtaj bedeli her durumda sigorta şirketine ait değildir. Hasarlı aracın araç sahibinde veya sigorta şirketinde kalmasına göre tazminat hesabı değişebilir.

Özellikle sigorta şirketinin hem hasarlı aracı teslim alıp hem de sovtaj bedelini tazminattan düşmesi veya sovtaj değerini gerçeğinden yüksek hesaplaması durumunda araç sahiplerinin hukuki itiraz ve başvuru yollarını değerlendirmeleri mümkündür.

Av. Ferhat Küle – Kasko Sigortası, Pert Araç ve Sovtaj Uyuşmazlıkları

Sel felaketi, su baskını, trafik kazası veya diğer sigortalı olaylar nedeniyle araçları tam veya ağır hasara uğrayan kişilerin, kasko şirketleriyle yaşadıkları tazminat uyuşmazlıklarında hukuki haklarını değerlendirmeleri mümkündür.

Av. Ferhat Küle, İstanbul’da kasko sigortası uyuşmazlıkları, pert araç tazminatları, sovtaj bedelinin hatalı hesaplanması, sigorta şirketlerinin eksik ödeme yapması, eksper raporlarına itiraz ve Sigorta Tahkim Komisyonu başvuruları kapsamında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.

Sigorta şirketinin pert aracın hurda bedelini tazminattan haksız şekilde düşmesi, sovtaj değerini yüksek belirlemesi, aracın mülkiyetine ilişkin sorunlar veya tazminatın eksik ödenmesi gibi durumlarda poliçe ve hasar dosyası üzerinden hukuki değerlendirme yapılabilir.

İletişim Bilgileri

Av. Ferhat Küle