NFT’LERİN HUKUKİ NİTELİĞİ

Türk hukukunda NFT’leri bütün yönleriyle tanımlayan ve NFT işlemlerine özel bir hukuki rejim getiren müstakil bir kanun bulunmamaktadır. NFT’lerin üretimi, satışı, devri ve kullanılması; işlemin niteliğine göre sermaye piyasası, borçlar, fikrî mülkiyet, tüketici, kişisel verilerin korunması ve ceza hukuku hükümleri kapsamında değerlendirilmektedir.

6.1. Sermaye Piyasası Mevzuatı

7518 sayılı Kanun ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nda değişiklik yapılmış ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları Sermaye Piyasası Kurulunun düzenleme ve denetimi altına alınmıştır. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kuruluşu, faaliyeti, saklama ve transfer işlemleri ile sermaye yeterliliğine ilişkin ayrıntılı düzenlemeler ise 13 Mart 2025 tarihinde yayımlanan III-35/B.1 ve III-35/B.2 sayılı tebliğlerle oluşturulmuştur.

Bununla birlikte Sermaye Piyasası Kurulunun 19 Eylül 2024 tarihli ilke kararında NFT’ler, dijital varlıkların temsilini ve sahipliğini kaydetmek için kullanılan, misli olmayan ve benzersiz nitelikteki kripto varlıklar olarak tanımlanmıştır. Yalnızca bu nitelikteki NFT’lerin alım satım, ilk satış, dağıtım, takas, transfer ve saklama işlemlerini gerçekleştiren kişiler hakkında 6362 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir.

Ancak bu istisna, NFT işlemlerinin tamamen denetim dışında olduğu anlamına gelmemektedir. NFT’nin bir sermaye piyasası aracını, yatırım hakkını, gayrimenkulü veya başka bir düzenlemeye tabi varlığı temsil etmesi hâlinde ilgili özel mevzuat uygulanabilir. SPK da kripto varlıkların araç olarak kullanılmasının diğer kanunlardan doğan yükümlülükleri ve yaptırımları ortadan kaldırmadığını açıkça belirtmektedir.

6.2. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu

NFT’lerle bağlantılı dijital resim, fotoğraf, müzik, video veya tasarımın eser niteliği taşıması hâlinde 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uygulanır. Her NFT kendiliğinden eser sayılmamakta; korunan unsur çoğunlukla NFT’nin ilişkilendirildiği özgün dijital içerik olmaktadır.

NFT’nin satın alınması, bağlantılı eser üzerindeki telif haklarının kendiliğinden alıcıya geçmesini sağlamaz. Eserin çoğaltılması, işlenmesi, yayılması, temsil edilmesi veya dijital ortamda umuma iletilmesi gibi mali hakların devri için ayrıca hukuki işlem yapılması gerekir. FSEK’in 52. maddesi uyarınca mali haklara ilişkin sözleşmelerin yazılı olması ve devredilen hakların ayrı ayrı belirtilmesi zorunludur.

Hak sahibinin izni olmadan bir eserin NFT hâline getirilmesi ve satışa sunulması; eser sahibinin mali ve manevi haklarını ihlal edebilir. Bu durumda NFT satışının durdurulması, içeriğin platformdan kaldırılması, tecavüzün önlenmesi ve maddi veya manevi tazminat talep edilmesi mümkündür.

6.3. Türk Borçlar Kanunu

NFT satış ve devirleri bakımından Türk Borçlar Kanunu’nun sözleşmelere ilişkin genel hükümleri uygulanır. Tarafların NFT’nin devri, bedeli ve sağladığı haklar konusunda karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamasında bulunmasıyla bir sözleşme ilişkisi kurulabilir.

NFT işlemlerinde tokenın kimliği, akıllı sözleşme adresi, satış bedeli, işlem ücretleri, alıcıya tanınan kullanım hakları ve uyuşmazlık hâlinde uygulanacak hukuk açıkça belirlenmelidir. Akıllı sözleşme işlemi otomatik olarak yerine getiren teknik bir araç olsa da taraflar arasındaki hukuki sözleşmenin bütün hükümlerini her zaman karşılamayabilir.

6.4. Tüketicinin Korunması

NFT’nin ticari veya mesleki amaçla hareket eden bir satıcı tarafından tüketiciye sunulması hâlinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uygulanabilir. Kanun, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsamaktadır.

Satıcı; NFT’nin özellikleri, toplam bedeli, işlem masrafları, teknik riskleri ve alıcıya sağlanan fikrî haklar konusunda tüketiciyi açık biçimde bilgilendirmelidir. NFT’nin vaat edilen nitelikleri taşımaması, bağlantılı içeriğe erişilememesi veya satıcının NFT’yi oluşturma yetkisinin bulunmaması sözleşmeye aykırılık ve ayıplı ifa hükümlerini gündeme getirebilir.

6.5. Kişisel Verilerin Korunması

NFT içerisinde veya NFT’ye bağlı dosyalarda kişilerin adı, görüntüsü, sesi, cüzdan bilgileri ya da kimliği belirlenebilir hâle getiren başka veriler bulunabilir. Bu verilerin toplanması, blokzincire kaydedilmesi, aktarılması veya üçüncü kişilerin erişimine açılması 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında veri işleme faaliyeti oluşturabilir.

Blokzincir kayıtlarının değiştirilemez olması, kişisel verilerin silinmesi veya düzeltilmesi taleplerinin yerine getirilmesini güçleştirebilir. Bu nedenle kişisel verilerin doğrudan blokzincire kaydedilmesi yerine, mümkün olduğunca zincir dışında saklanması ve blokzincirde yalnızca doğrulama amacı taşıyan teknik verilerin tutulması daha uygun olabilir.

6.6. Diğer Hukuki Düzenlemeler

NFT işlemleri somut olayın niteliğine göre Türk Ticaret Kanunu, Sınai Mülkiyet Kanunu ve Türk Ceza Kanunu kapsamında da değerlendirilebilir. Başkasına ait marka veya tasarımın izinsiz biçimde NFT’de kullanılması sınai mülkiyet hakkı ihlali; yanıltıcı satış ve tanıtım faaliyetleri haksız rekabet oluşturabilir.

Başkasına ait eserin NFT olarak satılması, sahte NFT oluşturulması, dijital cüzdan bilgilerinin ele geçirilmesi veya alıcının hileli davranışlarla zarara uğratılması hâlinde dolandırıcılık, bilişim sistemine girme veya kişisel verilere ilişkin suçlar gündeme gelebilir.

Genel Değerlendirme

Türk hukukunda NFT’lere ilişkin düzenlemeler parçalı bir yapı göstermektedir. Sermaye piyasası mevzuatı NFT’leri belirli ölçüde tanımlamış olmakla birlikte NFT sahipliği, telif haklarının devri, miras, haciz, teminat ve tüketici işlemleri gibi konularda özel hükümler bulunmamaktadır.

Bu nedenle NFT’nin hukuki durumu her somut olayda temsil ettiği varlık, sahibine sağladığı haklar, satış sözleşmesi, akıllı sözleşme ve platform koşulları birlikte incelenerek belirlenmelidir. NFT’nin teknik olarak devredilmiş olması, bağlantılı eser veya varlık üzerindeki bütün hukuki hakların da devredildiği anlamına gelmemektedir.

7.SONUÇ