Türkiye’de Malı Olan Yabancının Ölümü Halinde Ne Yapılır?

Meta Açıklama: Türkiye’de taşınmazı, banka hesabı veya şirket hissesi olan yabancının ölümü halinde mirasçılar ne yapmalıdır? Veraset ilamı, apostil, tapu intikali ve miras süreci.

Türkiye’de Malı Olan Yabancı Vefat Ederse Ne Olur?

Türkiye’de taşınmazı, banka hesabı, aracı, şirket hissesi veya başka bir malvarlığı bulunan yabancının ölümü halinde, bu mallar kendiliğinden mirasçılar adına geçmez. Mirasçıların Türkiye’de hukuki işlem yapması, mirasçılık sıfatını ispatlaması ve ilgili kurumlarda intikal işlemlerini tamamlaması gerekir.

Bu süreç, hem Türk miras hukuku hem de yabancılar hukuku bakımından önemlidir. Çünkü mirasbırakan yabancı olduğu için dosyada yabancılık unsuru bulunur. Bu nedenle uygulanacak hukuk, mirasçıların tespiti, yabancı belgelerin Türkiye’de kullanılması ve tapu/banka işlemleri dikkatle yürütülmelidir.

İlk Yapılması Gereken İşlem: Ölüm Belgesinin Temini

Yabancı kişi Türkiye’de vefat etmişse ölüm belgesi Türkiye’deki yetkili makamlarca düzenlenir. Kişi yurt dışında vefat etmiş ancak Türkiye’de malı varsa, yabancı ülkeden alınan ölüm belgesinin Türkiye’de kullanılabilir hale getirilmesi gerekir.

Bu durumda ölüm belgesi genellikle:

• Apostilli olmalı,
• Türkçeye yeminli tercüme edilmeli,
• Noter onaylı tercümesi alınmalı,
• Gerekirse konsolosluk tasdikinden geçirilmelidir.

Belge apostil sistemine taraf olmayan bir ülkeden alınmışsa, apostil yerine konsolosluk tasdiki gerekebilir.

Mirasçılık Belgesi Alınması Gerekir

Türkiye’de miras işlemlerinin yapılabilmesi için mirasçıların kim olduğunun ve miras paylarının belirlenmesi gerekir. Bu belgeye mirasçılık belgesi veya uygulamadaki adıyla veraset ilamı denir.

Türkiye’deki tapu veya banka işlemleri için mirasçılık belgesi temel belgedir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, miras intikali için gereken belgeler arasında veraset belgesini açıkça saymakta; yabancılar için pasaport veya kendi ülkesince düzenlenmiş kimlik belgesinin de sunulabileceğini belirtmektedir. Ayrıca yurt dışındaki mahkemelerden alınmış veraset belgelerinin, Tapu Kanunu m.37 gereği Türk mahkemelerince onaylanması gerektiği ifade edilmektedir.

Yabancının Mirasında Hangi Hukuk Uygulanır?

Yabancı mirasbırakanın Türkiye’de malı varsa uygulanacak hukuk konusu önemlidir. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’a göre yabancılık unsuru taşıyan özel hukuk ilişkilerinde uygulanacak hukuk bu kanuna göre belirlenir.

MÖHUK sisteminde genel olarak miras, ölen kişinin milli hukukuna tabidir. Ancak Türkiye’de bulunan taşınmazlar bakımından Türk hukuku uygulanır. Bu ayrım çok önemlidir. Yani yabancı kişinin Türkiye’de evi, arsası, tarlası veya işyeri varsa, bu taşınmazların miras yoluyla intikali Türk hukuku kurallarına göre değerlendirilir.

Buna karşılık taşınır mallar, banka hesapları veya diğer malvarlığı değerleri bakımından ayrıca mirasbırakanın milli hukuku, ilgili ülke hukuku ve Türk milletlerarası özel hukuk kuralları birlikte incelenebilir.

Türkiye’deki Taşınmazlar İçin Ne Yapılır?

Yabancı kişinin Türkiye’de taşınmazı varsa mirasçılar, veraset ilamı aldıktan sonra tapu müdürlüğüne başvurarak intikal işlemi yapmalıdır.

Tapu intikali için genellikle şu belgeler gerekir:

• Mirasçılık belgesi,
• Ölüm belgesi,
• Mirasçıların pasaport veya kimlik belgeleri,
• Vergi numarası,
• Tapu bilgileri,
• Varsa vekâletname,
• Yabancı belgeler için apostil ve noter onaylı tercüme,
• Veraset ve intikal vergisi işlemlerine ilişkin belgeler.

Yabancı uyruklu kişiye miras yoluyla taşınmaz intikali, taşınmaz edinimindeki sınırlamalardan tamamen bağımsız değildir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün konuya ilişkin görüşünde, miras yoluyla intikalin Tapu Kanunu m.35 ve ilgili sınırlamalar dışında gerçekleştiği; ancak bu sınırlamaların, intikal sonrası taşınmazın yabancı kişi üzerinde kalıp kalamayacağı bakımından belirleyici olabileceği belirtilmektedir.

Yabancı Mirasçılar Türkiye’de Taşınmazı Üzerlerine Alabilir mi?

Evet, yabancı mirasçılar Türkiye’deki taşınmazı miras yoluyla edinebilir. Ancak mirasçının vatandaşı olduğu ülke, taşınmazın niteliği, taşınmazın bulunduğu yer ve Türk hukukundaki yabancıların taşınmaz edinimine ilişkin sınırlamalar ayrıca incelenmelidir.

Örneğin bazı bölgelerde yabancıların taşınmaz edinimi özel sınırlamalara tabi olabilir. Askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri veya mevzuatla sınırlanmış alanlar söz konusuysa tapu işlemleri ayrıca değerlendirilir.

Banka Hesabı Olan Yabancı Vefat Ederse Ne Yapılır?

Yabancı kişinin Türkiye’de banka hesabı varsa, mirasçıların bankaya doğrudan başvurması yeterli olmayabilir. Banka genellikle mirasçılık belgesi, ölüm belgesi, kimlik belgeleri, vergi ilişik kesme yazısı veya veraset ve intikal vergisi işlemlerine ilişkin belgeler talep eder.

Yabancı ülkeden alınan mirasçılık belgesi Türkiye’de doğrudan kabul edilmeyebilir. Bu belge için tanıma, onay veya Türk mahkemesinden mirasçılık belgesi alınması gerekebilir.

Yabancının Türkiye’de Şirket Hissesi Varsa

Mirasbırakan yabancının Türkiye’de şirket hissesi, ortaklık payı veya ticari işletme bağlantısı varsa, mirasçılar yalnızca veraset ilamı almakla yetinmemelidir. Şirket türüne göre ticaret sicili, pay defteri, genel kurul, müdürler kurulu veya noter işlemleri gerekebilir.

Limited şirket hissesi, anonim şirket payı veya şahıs işletmesi bakımından farklı işlemler uygulanır. Bu nedenle şirket belgeleri, ticaret sicil kayıtları ve esas sözleşme ayrıca incelenmelidir.

Yabancı Belgeler Türkiye’de Nasıl Kullanılır?

Yabancı miras dosyalarında en çok yaşanan sorun belgelerin Türkiye’de geçerli şekilde sunulamamasıdır. Yurt dışından alınan belgeler çoğu zaman doğrudan kullanılamaz.

Genellikle şu belgeler gerekir:

• Ölüm belgesi,
• Doğum belgesi,
• Evlilik belgesi,
• Aile nüfus kayıt belgesi,
• Mirasçılık belgesi,
• Boşanma kararı,
• Soybağı belgeleri,
• Pasaport ve kimlik belgeleri.

Bu belgelerin apostilli veya konsolosluk tasdikli olması, Türkçe tercümelerinin yapılması ve noter onaylarının alınması gerekebilir.

Türkiye’de Veraset ve İntikal Vergisi

Türkiye’de malvarlığı bulunan yabancının ölümü halinde veraset ve intikal vergisi yönünden de işlem yapılması gerekebilir. Mirasçılar, taşınmaz veya diğer malvarlığı değerleri için ilgili vergi dairesi nezdinde gerekli bildirimleri yapmalıdır.

Vergi işlemleri tamamlanmadan bazı tapu veya banka işlemlerinin sonuçlandırılması mümkün olmayabilir. Bu nedenle miras sürecinde vergi boyutu ihmal edilmemelidir.

Mirasçılar Türkiye’ye Gelmeden İşlem Yapabilir mi?

Evet. Mirasçılar Türkiye’ye gelmeden de avukat aracılığıyla işlem yapabilir. Bunun için yurt dışında düzenlenmiş geçerli bir vekâletname gerekir.

Vekâletname:

• Türk konsolosluğunda düzenlenebilir,
• Yabancı noter önünde düzenlenip apostil yaptırılabilir,
• Türkçeye tercüme edilip noter onaylı hale getirilebilir.

Tapu, banka, vergi ve mahkeme işlemleri için vekâletnamede özel yetkilerin bulunması önemlidir.

En Sık Yaşanan Sorunlar

Türkiye’de malı olan yabancının ölümü halinde mirasçılar şu sorunlarla karşılaşabilir:

• Yabancı mirasçılık belgesinin Türkiye’de kabul edilmemesi,
• Apostil veya tercüme eksikliği,
• Mirasçıların soybağının ispatlanamaması,
• Mirasbırakanın birden fazla vatandaşlığı bulunması,
• Tapu kaydı ile pasaport bilgilerinin uyuşmaması,
• İsim ve soyisim farklılıkları,
• Evlilik veya boşanma belgelerinin eksikliği,
• Taşınmazın yabancı edinim sınırlamasına tabi olması,
• Veraset ve intikal vergisi işlemlerinin yapılmaması,
• Bankaların ek belge talep etmesi.

Sonuç

Türkiye’de malı olan yabancının ölümü halinde mirasçılar, öncelikle ölüm belgesi ve mirasçılık belgesi süreçlerini tamamlamalıdır. Türkiye’de taşınmaz varsa tapu intikali, banka hesabı varsa banka işlemleri, şirket hissesi varsa ticaret sicili ve şirket işlemleri ayrıca yürütülmelidir.

Yabancı miras dosyalarında apostil, tercüme, noter onayı, uygulanacak hukuk ve veraset ilamı konuları büyük önem taşır. Özellikle Türkiye’de taşınmaz bulunması halinde Türk hukuku uygulanacağı için miras işlemlerinin Türkiye’de hukuka uygun biçimde yürütülmesi gerekir.

Bu süreçte hatalı veya eksik belgeyle işlem yapılması, miras intikalinin aylarca uzamasına neden olabilir. Bu nedenle yabancı mirasçılar bakımından sürecin avukat aracılığıyla takip edilmesi hak kaybını önlemek açısından önemlidir.