Mirasın Reddi Nasıl Yapılır?

1. Giriş: Borçlu Miras Gerçeği

Miras, yalnızca malvarlığını değil; aynı zamanda borçları da kapsar. Bu nedenle miras bırakanın yüksek borç yükü bulunması halinde mirasçılar açısından ciddi ekonomik riskler doğabilir. İşte bu noktada “mirasın reddi” kurumu devreye girer.

Mirasın reddi, mirasçının terekeye dahil borç ve alacakların tamamından hukuken vazgeçmesi anlamına gelir. Uygulamada özellikle kredi borçları, vergi borçları ve ticari borçlar nedeniyle sıkça başvurulan bir yoldur.

---

2. Mirasın Reddi Nedir?

Mirasın reddi, mirasçının mirası kabul etmediğini resmi şekilde beyan etmesidir. Bu kurum Türk Medeni Kanunu m. 605 ve devamında düzenlenmiştir.

Red beyanı ile mirasçı, miras bırakanın borçlarından şahsi malvarlığı ile sorumlu olmaktan kurtulur.

---

3. Mirası Reddetme Süresi

Mirasın reddi için en kritik husus süredir.

Kanuna göre mirasçı, miras bırakanın ölümünü öğrendiği tarihten itibaren 3 ay içinde reddi miras beyanında bulunmalıdır.

Bu süre hak düşürücüdür. Sürenin kaçırılması halinde miras zımnen kabul edilmiş sayılır.

---

4. Red Beyanı Nasıl Yapılır?

Red beyanı:

• Miras bırakanın son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesine

• Yazılı veya sözlü beyanla

• Şartsız ve kayıtsız olarak

yapılır.

Noter beyanı tek başına yeterli değildir; mahkeme kayıtlarına geçirilmelidir.

---

5. Zımni Kabul Nedir?

Mirasçı, mirası açıkça reddetmemiş olsa bile bazı davranışları ile mirası kabul etmiş sayılabilir.

Örneğin:

• Terekeye ait malı satmak

• Borç ödemek

• Terekeyi sahiplenmek

bu durumda miras zımnen kabul edilmiş sayılır ve reddetme hakkı ortadan kalkar.

---

6. Hükmen Ret (Terekenin Borca Batık Olması)

Eğer miras bırakanın borçları, malvarlığından açıkça fazlaysa miras hükmen reddedilmiş sayılabilir.

Bu durumda mirasçının ayrıca red beyanında bulunmasına gerek olmayabilir. Ancak borca batıklığın ispatı gerekir.

Bankalara yazı yazılması, icra dosyalarının incelenmesi ve bilirkişi raporu bu süreçte önemlidir.

---

7. Mirasın Reddi Altsoyu Nasıl Etkiler?

Bir mirasçı mirası reddederse, onun payı kendi altsoyuna geçer.

Örneğin çocuk mirası reddederse, torunlar mirasçı olur. Bu nedenle aile içinde koordineli hareket edilmesi gerekir.

---

8. Reddi Mirasın Sonuçları

Reddi miras halinde:

• Mirasçı borçlardan sorumlu olmaz

• Tereke tasfiye sürecine girer

• Pay bir sonraki mirasçıya geçer

Tüm mirasçılar reddederse tereke iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.

---

9. Mirasın Reddi ve Eş

Sağ kalan eş de mirası reddedebilir. Ancak mal rejimi tasfiyesinden doğan alacak hakları devam eder.

Bu ayrım uygulamada sıkça karıştırılmaktadır.

---

10. Reddi Miras ile Feragat Arasındaki Fark

Reddi miras ile mirastan feragat birbirinden farklıdır:

• Feragat → Miras açılmadan önce sözleşme ile yapılır.

• Red → Miras açıldıktan sonra beyanla yapılır.

Feragat sözleşmesi resmi şekle tabidir; reddi miras mahkeme beyanı ile yapılır.

---

11. Zamanaşımı ve Süre Hesaplaması

3 aylık süre:

• Ölüm tarihinden değil,

• Mirasçının ölümü öğrendiği tarihten

başlar.

Ancak çoğu durumda bu tarih ölüm tarihi olarak kabul edilir.

---

12. En Sık Yapılan Hatalar

• Sürenin kaçırılması

• Noter beyanının yeterli sanılması

• Tereke mallarının satılması

• Altsoyun durumunun dikkate alınmaması

Bu hatalar mirasçıyı borç yükü altında bırakabilir.

---

13. Yargıtay Uygulaması

Reddi miras ve hükmen ret uygulamasında özellikle Yargıtay 2. Hukuk Dairesi ve Yargıtay 3. Hukuk Dairesi kararları yönlendirici niteliktedir.

Yargıtay, terekenin borca batık olduğunun somut delillerle ispatlanması gerektiğini vurgulamaktadır.

---

14. Reddi Mirasın İptali Mümkün mü?

Red beyanı kural olarak geri alınamaz. Ancak irade fesadı varsa (örneğin hile ile red yaptırılmışsa) iptal davası gündeme gelebilir.

Bu durum istisnai niteliktedir.

---

15. Sonuç: Süre ve Strateji Hayati Öneme Sahiptir

Mirasın reddi, özellikle borçlu tereke söz konusu olduğunda mirasçıyı koruyan önemli bir hukuki mekanizmadır. Ancak 3 aylık sürenin kaçırılması veya zımni kabul davranışları telafisi güç sonuçlar doğurabilir.

Bu nedenle ölüm sonrası süreçte tereke borçları hızla analiz edilmeli; gerekiyorsa reddi miras başvurusu süresi içinde yapılmalıdır.

Miras hukukunda zamanlama ve doğru hukuki yol, ekonomik güvenliğin temel belirleyicisidir.