İstinaf Başvuru Süresi Ne Kadar? (CMK md. 273)
Güncelleme (Ekim 2026): Bu yazı, 2024’te 7499 sayılı Kanunla değişen istinaf süresine göre yeniden düzenlenmiştir.
1. Giriş
Ceza yargılamasında verilen hükmün bölge adliye mahkemesince yeniden incelenmesini sağlayan yol istinaftır. İstinaf hem hukuki hem de olay yönünden denetim imkânı verir. Bu imkânın kullanılabilmesi için kanunda öngörülen süreye uyulması zorunludur.
Eski düzenlemede süre, hükmün açıklanmasından itibaren yedi gündü. 7499 sayılı Kanunla bu kural değiştirilmiş; süre hem uzatılmış hem de başlangıcı gerekçeli hükmün tebliğine bağlanmıştır. İnternette hâlâ “yedi gün” yazan kaynaklara rastlandığı için bu ayrıma özellikle dikkat edilmelidir.
2. Yasal Dayanak
- CMK m.273/1: İstinaf yoluna başvuru süresi, gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır.
- CMK m.39: Sürelerin hesaplanması.
- CMK m.40–41: Süre kusursuz olarak kaçırıldığında eski hâle getirme.
- Anayasa m.36: Hak arama özgürlüğü.
3. Sürenin Uzunluğu: İki Hafta
İstinaf başvuru süresi iki haftadır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir: süre geçirilirse başvuru hakkı ortadan kalkar ve hüküm kesinleşir. Aynı süre sanık, müdafi, katılan ve Cumhuriyet savcısı için geçerlidir.
4. Sürenin Başlangıcı: Gerekçeli Hükmün Tebliği
Süre, hükmün duruşmada açıklandığı (tefhim edildiği) günden değil, gerekçeli hükmün ilgiliye tebliğ edildiği günden itibaren işlemeye başlar. Hüküm sanığın yüzüne karşı açıklanmış olsa bile süre gerekçeli kararın tebliğiyle başlar.
Bu nedenle eski uygulamada yaygın olan ve süre kaçmasın diye gerekçe beklenmeden verilen “süre tutum dilekçesi” artık zorunlu değildir. Yine de istinaf dilekçesi gerekçeli karar tebliğ edilmeden de verilebilir.
5. Süre Hesaplaması
- Haftayla belirlenen süre, son haftanın, sürenin başladığı güne karşılık gelen gününün çalışma saati bitiminde sona erer (CMK m.39).
- Son gün resmî tatile denk gelirse süre, tatili izleyen ilk iş gününün çalışma saati bitiminde sona erer.
- Tebliğ tarihi, tebligat mazbatasından veya e-tebligat kayıtlarından kontrol edilmelidir.
6. Eski Hâle Getirme (CMK m.40–41)
Taraf kendi kusuru olmadan süreyi kaçırmışsa (örneğin ağır hastalık, doğal afet, usulsüz tebliğ) eski hâle getirme talebinde bulunabilir. Bunun için:
- Talep, engelin kalkmasından itibaren CMK m.41’de öngörülen süre içinde yapılmalı,
- Engel belgelendirilmeli (sağlık raporu, tebligat kaydı vb.),
- Yapılamayan istinaf başvurusu da talep ile birlikte yapılmalıdır.
7. Süreyi Kaçırmanın Sonuçları
- İstinaf başvurusu yapılmazsa hüküm kesinleşir.
- Mahkûmiyet kesinleşirse infaz aşamasına geçilir.
- Beraat kesinleşirse sanık lehine kesin hüküm oluşur.
- Kesinleşen karara karşı artık yalnızca olağanüstü yollar (kanun yararına bozma, yargılamanın yenilenmesi, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru) gündeme gelebilir.
8. Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Tebliğ tarihini doğru belirleyin: Süre gerekçeli hükmün tebliğinden başlar; e-tebligatta tebliğ, kanunda öngörülen kurala göre gerçekleşmiş sayılır.
- Kanun yolu bildirimi: Hükümde başvurulacak yol, süre ve merci gösterilir. Bu bildirim eksik veya hatalıysa bu durum ilgilinin lehine değerlendirilir.
- Gerekçeli dilekçe: Süre gerekçeli karar üzerinden işlediği için itirazlar doğrudan ayrıntılı dilekçede gösterilebilir.
- Müdafi değişikliği: Müdafinin değişmesi sürenin işlemesini durdurmaz.
9. Yargıtay ve BAM Uygulaması
Yargı kararlarında süre konusunda katı bir yaklaşım benimsenmiştir; süresinden sonra yapılan başvurular reddedilmektedir. Bununla birlikte usulsüz tebliğ veya eksik kanun yolu bildirimi, başvuran lehine değerlendirilmektedir. Bölge adliye mahkemeleri de iki haftalık süreyi kesin olarak uygulamaktadır.
10. Örnek Olay
Sanık A hakkında Asliye Ceza Mahkemesinde mahkûmiyet hükmü kurulmuş, hüküm duruşmada yüzüne karşı açıklanmıştır. Gerekçeli karar müdafiye 5 Ekim 2026 Pazartesi günü tebliğ edilmiştir.
- Süre tebliğle başlar ve iki hafta sonraki pazartesi, 19 Ekim 2026 çalışma saati bitiminde sona erer.
- Başvuru 20 Ekim 2026’da yapılırsa süre yönünden reddedilir ve hüküm kesinleşir.
- Hükmün açıklandığı tarih bu hesapta esas alınmaz.
11. İstinaf Süresinin Önemi
- Sanık açısından: Hükmün kesinleşmesi ve infaz önlenir.
- Katılan açısından: Hükmün hukuka aykırı veya eksik bulunduğu hâllerde denetim sağlanır.
- Savcılık açısından: Hatalı kararların düzeltilmesi sağlanır.
12. Örnek Kısa İstinaf Dilekçesi
… ASLİYE CEZA MAHKEMESİ’NE
(Dosya …/… E. – …/… K.)
Sanık : …
Müdafi : Av. …
KONU: İstinaf yoluna başvuru
Mahkemenizce verilen ve gerekçesi …/…/… tarihinde tebliğ edilen hükme karşı CMK m.273 uyarınca süresi içinde istinaf yoluna başvuruyoruz. İstinaf sebeplerimiz ekli dilekçede gösterilmiştir.
Saygılarımızla.
Tarih – İmza
13. Sonuç
CMK m.273’e göre ceza muhakemesinde istinaf başvuru süresi gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır. Süre hak düşürücüdür; kaçırılırsa hüküm kesinleşir ve yalnızca olağanüstü yollar kalır. Tebliğ tarihinin doğru tespiti ve dilekçenin süresinde verilmesi bu nedenle belirleyicidir.