Kazakistan’da Çalışma İzni Başvuru Süreci Nasıl İşler?
GİRİŞ
Kazakistan, sahip olduğu doğal kaynaklar, enerji projeleri ve Orta Asya’nın merkezindeki stratejik konumuyla son yıllarda yabancı yatırımcıların ve işçilerin dikkatini çeken ülkelerden biri olmuştur. Ülke, hem mavi yaka işçiler hem de nitelikli profesyoneller için cazip iş fırsatları sunmaktadır. Ancak Kazakistan’da yasal olarak çalışabilmek için çalışma izni alınması zorunludur.
I. Çalışma İzni ve Hukuki Çerçeve
-
Çalışma İzni (Work Permit): Yabancıların Kazakistan’da belirli bir süreyle ve belirli bir işte çalışmasına olanak sağlayan resmi izindir.
-
Hukuki Dayanak:
-
Kazakistan Cumhuriyeti “Nüfusun Göçü Hakkında Kanun” (Law on Population Migration),
-
Çalışma Bakanlığı düzenlemeleri,
-
Uluslararası iş gücü yönetmeliği.
-
Çalışma izni olmaksızın işçi çalıştıran işverenler para cezası ve diğer yaptırımlarla karşılaşabilir.
II. Kimler Çalışma İzni Alabilir?
Çalışma izni başvurusu genellikle işveren üzerinden yapılır. Yani yabancı birey doğrudan değil, onu istihdam edecek şirket aracılığıyla başvuru yapar. Başvuruda bulunabilecek kişiler:
-
Yabancı uyruklu işçiler,
-
Kazakistan’da faaliyet gösteren yabancı sermayeli şirket çalışanları,
-
Uluslararası projelerde görev alan uzmanlar,
-
Yatırımcı şirketlerin yöneticileri.
Bazı meslek grupları veya kısa süreli görevler için muafiyetler olabilir.
III. Başvuru Şartları
-
Geçerli iş sözleşmesi: Başvuranın Kazakistan’da faaliyet gösteren bir işverenle resmi sözleşme yapmış olması gerekir.
-
Uygun nitelikler: Başvuranın işi yapabilecek yeterliliğe sahip olduğunu gösteren diploma, sertifika veya deneyim belgeleri sunulmalıdır.
-
Sağlık raporu: Kamu sağlığını tehdit eden hastalıklara sahip olunmadığına dair belge ibraz edilmelidir.
-
Sabıka kaydı: Ağır suç geçmişi olanların başvurusu reddedilebilir.
-
İşveren kotası: Kazakistan hükümeti, sektörlere göre yabancı işçi kotaları belirler. İşverenin kotası dolmuşsa yeni izin alınamayabilir.
IV. Gerekli Belgeler
Çalışma izni başvurusu için genellikle şu belgeler talep edilir:
-
İşverenin başvuru dilekçesi,
-
İş sözleşmesi,
-
Başvuranın pasaportu,
-
Diploma veya mesleki yeterlilik belgeleri,
-
Sağlık raporu,
-
Biyometrik fotoğraf,
-
Sabıka kaydı belgesi,
-
Başvuru harcının ödendiğine dair makbuz.
Belgeler Kazakça veya Rusça’ya çevrilmeli ve noter tasdikli olmalıdır.
V. Başvuru Süreci
1. Ön Hazırlık
-
İşveren, gerekli belgeleri toplar ve başvurunun yapılacağı bölgedeki Göç Polisi veya Çalışma Dairesi ile iletişime geçer.
-
Yabancı çalışanın evrakları eksiksiz hazırlanır.
2. Başvurunun Yapılması
-
Başvurular genellikle işveren tarafından yapılır.
-
Belgeler, ilgili bölgesel çalışma ve göç makamlarına sunulur.
3. İnceleme
-
Yetkililer, işverenin kotasının uygun olup olmadığını, çalışanın niteliklerini ve evrakların doğruluğunu inceler.
-
Gerektiğinde mülakat yapılabilir.
4. Karar
-
Başvuru uygun bulunursa çalışma izni verilir.
-
İzin genellikle 1 yıl süreyle geçerli olup yenilenebilir.
5. Yenileme
-
Çalışma izni süresi bitmeden önce işveren yeniden başvuru yaparak uzatma talebinde bulunabilir.
VI. Kurgusal Vaka
A şahsı, yabancı uyruklu bir mühendis olarak Almatı’da faaliyet gösteren bir enerji şirketinde işe kabul edilmiştir.
-
Başvuru: İşveren, A şahsı için Çalışma Dairesi’ne resmi başvuru yapar. Pasaport, diploma, sağlık raporu ve iş sözleşmesi dosyaya eklenir.
-
İnceleme: Yetkililer, A şahsının mühendislik diplomasını ve mesleki yeterliliğini kontrol eder. Ayrıca işverenin yabancı işçi kotasında boşluk olup olmadığı araştırılır.
-
Karar: Tüm belgeler uygun bulunduğu için A şahsına 1 yıllık çalışma izni verilir.
-
Sonuç: A şahsı, Kazakistan’da yasal şekilde çalışmaya başlar. İşveren de yabancı işçi istihdamında hukuka uygun hareket etmiş olur.
Bu vaka, çalışma izninin hem işçi hem de işveren açısından ne kadar kritik olduğunu göstermektedir.
VII. Ret Sebepleri
-
İşverenin yabancı işçi kotasının dolu olması,
-
Sahte diploma veya belgeler sunulması,
-
Ağır suç kaydının bulunması,
-
Kamu sağlığına tehdit oluşturacak hastalıkların tespit edilmesi,
-
İşverenin yasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi.
VIII. İtiraz Yolları
Ret halinde işveren veya yabancı çalışan:
-
İdari makamlara yeniden değerlendirme başvurusu yapabilir,
-
İdari mahkemede dava açabilir,
-
Eksik veya hatalı belgeler varsa yeniden başvuru yapabilir.
IX. Çalışma İzninin Sağladığı Haklar
-
Kazakistan’da yasal çalışma,
-
Sosyal güvenlik ve sağlık sisteminden yararlanma,
-
Sözleşmeye dayalı ücret ve tazminat hakkı,
-
İkamet izni alma kolaylığı,
-
Uzun vadede vatandaşlık için avantajlı başvuru zemini.
X. Sonuç
Kazakistan’da çalışma izni başvuru süreci, yabancıların ülkede yasal şekilde çalışabilmelerini sağlayan en önemli hukuki mekanizmadır. İşverenin kotası, çalışanın nitelikleri, belgelerin eksiksizliği ve başvurunun doğru zamanda yapılması sürecin kritik unsurlarıdır. Eksiklik veya hata durumunda başvuru reddedilebilir; bu nedenle profesyonel hukuki danışmanlık almak büyük önem taşır.
Hukuk Fakültesi Öğrencisi Gamze Akbulut
About Post Author
