Tahliye Taahhütnamesi Nedir? Hangi Durumlarda Geçerlidir?

Tahliye taahhütnamesi, kiracının belirli bir tarihte kiralanan taşınmazı boşaltacağını yazılı olarak üstlendiği belgedir. Özellikle konut ve çatılı işyeri kiralarında, kira ilişkisinin sona erdirilmesi bakımından önemli hukuki sonuçlar doğurabilir.

Ancak her tahliye taahhütnamesi otomatik olarak geçerli değildir. Belgenin ne zaman düzenlendiği, hangi şartlarda imzalandığı ve içeriğinin hukuka uygun olup olmadığı önem taşır.

Tahliye taahhütnamesi nedir?

Türk Borçlar Kanunu’nun 352. maddesine göre kiracı, kiralananın teslim edilmesinden sonra, kiralananı belirli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlenmiş ve bu tarihte taşınmazı boşaltmamışsa, kiraya veren yasal süresi içerisinde icra yoluyla tahliye veya dava yoluyla tahliye talebinde bulunabilir.

Dolayısıyla tahliye taahhütnamesinin temel amacı, kiracının belirli bir tarihte taşınmazı tahliye edeceğine ilişkin yazılı iradesini ortaya koymaktır.

Tahliye taahhütnamesinin geçerli olması için hangi şartlar aranır?

1. Taahhüt yazılı olmalıdır

Tahliye taahhüdünün yazılı şekilde verilmesi gerekir. Yazılı olmayan bir tahliye taahhüdüne dayanılarak TBK m. 352’deki özel tahliye mekanizmasının işletilmesi mümkün değildir.

Belgenin içeriğinde, kiracının taşınmazı belirli bir tarihte boşaltacağı anlaşılabilir şekilde ortaya konulmalıdır.

2. Tahliye tarihi belirli olmalıdır

Taahhütnamede kiralananın hangi tarihte tahliye edileceğinin belirlenebilir olması gerekir.

Örneğin:

“Kiralananı 30 Haziran 2027 tarihinde tahliye edeceğim.”

şeklindeki bir ifade, tahliye tarihini açıkça ortaya koymaktadır.

3. Taahhüt, kural olarak kiralananın tesliminden sonra verilmelidir

Uygulamada en çok tartışılan konulardan biri budur.

TBK m. 352’de düzenlenen tahliye taahhüdü bakımından taahhüdün kiralananın teslim edilmesinden sonra verilmesi önemlidir. Kira sözleşmesi yapılırken veya kiralanan henüz teslim edilmemişken alınan taahhütlerin geçerliliği konusunda somut olayın koşulları ve Yargıtay içtihatları önem kazanabilir.

Bu nedenle kira sözleşmesiyle aynı gün imzalanmış bir belgenin yalnızca adına “tahliye taahhütnamesi” denilerek geçerli kabul edilmesi doğru değildir.

4. Taahhüt kiracının iradesine dayanmalıdır

Tahliye taahhüdünün kiracının gerçek ve serbest iradesiyle verilmiş olması gerekir.

Özellikle boş tahliye taahhütnamesi imzalatılması, sonradan tarih veya içerik eklenmesi, baskı veya hile iddiaları gibi durumlarda belgenin geçerliliği ayrıca tartışılabilir.

Bu nedenle taahhütnamenin hangi koşullarda imzalandığı, uyuşmazlık halinde önem taşıyabilir.

Kiracı tahliye taahhüdündeki tarihte taşınmazı boşaltmazsa ne olur?

Kiracı taahhüt ettiği tarihte taşınmazı tahliye etmezse, kiraya verenin kanunda öngörülen hukuki yollara başvurması mümkündür.

TBK m. 352 kapsamında kiraya veren, taahhüt edilen tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurabilir veya dava açabilir.

Burada bir aylık sürenin kaçırılmaması önemlidir. Somut olayın özelliklerine göre hangi hukuki yolun kullanılacağı ve dava şartlarının oluşup oluşmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Tahliye taahhütnamesi kira sözleşmesini kendiliğinden sona erdirir mi?

Hayır.

Tahliye taahhütnamesinin bulunması, kiracının belirtilen tarihte taşınmazı kendiliğinden terk etmemesi halinde kiraya verenin herhangi bir işlem yapmasına gerek kalmadan kira ilişkisinin fiilen sona erdiği anlamına gelmez.

Kiracının taşınmazı boşaltmaması halinde kiraya veren, kanunda öngörülen süre ve usullere uygun şekilde icra veya dava yoluna başvurabilir.

Boş tahliye taahhütnamesi geçerli midir?

Bu konu uygulamada sıkça uyuşmazlık konusu olmaktadır.

Kiracının üzerinde tarih veya diğer önemli unsurlar bulunmayan boş bir belgeyi imzalaması ve daha sonra bu belgenin kiraya veren tarafından doldurulması halinde, belgenin hangi şartlarda verildiği ve tarafların iradesi önem kazanır.

Kiracı, belgenin iradesi dışında doldurulduğunu veya belgenin hukuken geçersiz olduğunu ileri sürebilir. Böyle bir uyuşmazlıkta yalnızca belgenin varlığına bakılarak sonuca ulaşılması yerine imzanın hangi koşullarda atıldığı ve tarafların gerçek iradesi değerlendirilir.

Tahliye taahhütnamesine itiraz edilebilir mi?

Evet. Kiracı, kendisine karşı başlatılan icra takibine karşı yasal süresi içerisinde itiraz edebilir. Ayrıca belgenin geçersiz olduğunu düşündüğü durumlarda hukuki yollara başvurabilir.

Örneğin;

• Taahhüdün kiralananın tesliminden önce alınması,
• Belgenin irade sakatlığı altında imzalanması,
• Tahliye tarihinin belirsiz olması,
• Belgedeki imzanın kiracıya ait olmaması,
• Belgenin sonradan kiracının iradesi dışında doldurulması

gibi iddialar uyuşmazlığın konusu olabilir.

Ancak her olayın hukuki değerlendirmesi farklıdır. Özellikle belgenin imza tarihi, kira sözleşmesinin tarihi, taşınmazın teslim tarihi ve tahliye tarihi birlikte incelenmelidir.

Sonuç

Tahliye taahhütnamesi, kiraya veren açısından önemli bir hukuki araç olmakla birlikte, tek başına her durumda geçerli ve kesin bir tahliye sebebi olarak kabul edilmemelidir. Belgenin düzenlenme zamanı, içeriği, kiracının iradesi ve yasal başvuru süreleri büyük önem taşır.

Bu nedenle hem kiracıların hem de kiraya verenlerin tahliye taahhütnamesi imzalamadan veya bu belgeye dayanarak işlem yapmadan önce belgenin hukuki durumunu somut olay üzerinden değerlendirmesi önemlidir.

İlgili yazı: Kira tespit davası.