Satıcının “Görerek Aldın” Demesi Ayıp Sorumluluğunu Ortadan Kaldırır mı? 2026

Satıcının “görerek aldın” demesi ayıp sorumluluğunu ortadan kaldırır mı? Her durumda hayır. Bir malın alıcı tarafından görülerek satın alınmış olması, satıcının özellikle gizli ayıplardan doğan sorumluluğunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Türk Borçlar Kanunu m.222’ye göre satıcı, satış sözleşmesi kurulurken alıcının bildiği ayıplardan sorumlu değildir. Alıcının malı yeterince incelemekle görebileceği açık ayıplar bakımından da kural olarak satıcının sorumluluğu bulunmaz.

Ancak;

• Normal incelemeyle anlaşılamayan,
• Kullanım sırasında ortaya çıkan,
• Satıcı tarafından gizlenmiş,
• Malın değerini veya kullanım amacını önemli ölçüde azaltan

gizli ayıplar bakımından durum farklıdır.

Bu nedenle ikinci el araç, makine, ev, elektronik cihaz veya başka bir mal satın alındığında satıcının;

“Sen zaten görerek aldın.”

savunması tek başına yeterli değildir.

Öncelikle ayıbın açık mı yoksa gizli mi olduğu belirlenmelidir.

Ayıp Nedir?

Türk Borçlar Kanunu m.219’a göre satıcı;

satılan malda bildirdiği özelliklerin bulunmaması veya malın kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği yararı ortadan kaldıran ya da önemli ölçüde azaltan eksikliklerden sorumludur.

Ayıp;

• Maddi,
• Hukuki,
• Ekonomik

nitelikte olabilir.

Örneğin;

bir aracın motorunda ciddi arıza bulunması maddi ayıp, taşınmazın hukuki kullanımını engelleyen bir durum hukuki ayıp, malın vaat edilen ekonomik niteliği taşımaması ise ekonomik ayıp oluşturabilir.

Satıcının Ayıbı Bilmesi Şart mı?

Hayır.

TBK m.219’a göre satıcı, ayıbın varlığını bilmese dahi kural olarak sorumlu olabilir.

Dolayısıyla;

“Ben de bu arızayı bilmiyordum.”

savunması her durumda satıcının ayıptan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Ancak satıcının ayıbı bilip bilmediği;

• Ağır kusur,
• Ayıbın gizlenmesi,
• Zamanaşımı,
• Ayıp ihbarı,
• Sorumsuzluk anlaşmasının geçerliliği

bakımından ayrıca önemli olabilir.

Açık Ayıp Nedir?

Açık ayıp, normal ve makul bir inceleme sırasında alıcının fark edebileceği ayıptır.

Örneğin ikinci el araçta;

• Kaportadaki büyük göçük,
• Görülebilir kırık far,
• Açıkça yırtılmış koltuk,
• Çalışmayan ve satış sırasında fark edilebilen klima

açık ayıp olarak değerlendirilebilir.

Alıcı malı bu durumuyla görmüş ve satın almışsa daha sonra;

“Göçüğü fark etmedim.”

diyerek satıcının ayıptan sorumluluğuna gitmesi güçleşebilir.

Gizli Ayıp Nedir?

Gizli ayıp, malın teslimi sırasında mevcut olmakla birlikte normal incelemeyle anlaşılamayan ve çoğu zaman kullanım sırasında ortaya çıkan ayıptır.

Örneğin;

• Motorun iç kısmındaki ciddi arıza,
• Şanzımanın kısa süre sonra ortaya çıkan problemi,
• Kilometre düşürülmesi,
• Gizlenmiş ağır hasar,
• Duvarın içindeki su yalıtım problemi,
• Kullanımla ortaya çıkan elektronik arıza

gizli ayıp olabilir.

Bu durumda alıcının malı görmüş olması tek başına satıcıyı sorumluluktan kurtarmaz.

“Görerek ve Beğenerek Aldım” Yazısı Satıcıyı Kurtarır mı?

Her durumda hayır.

Satış sözleşmelerinde sıkça;

“Alıcı malı görmüş, incelemiş ve mevcut haliyle kabul etmiştir.”

şeklinde hükümler bulunur.

Bu tür hükümler özellikle alıcının bildiği veya normal incelemeyle görebileceği açık ayıplar bakımından satıcı lehine önem taşıyabilir.

Ancak sözleşmedeki bu tür genel ifadeler;

• Gizli ayıbı,
• Satıcının ağır kusurunu,
• Satıcının bildiği ayıbı hileyle gizlemesini

her durumda ortadan kaldırmaz.

TBK m.221 uyarınca satıcı malı ayıplı devretmekte ağır kusurluysa, ayıptan sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür.

Dolayısıyla;

“Her türlü ayıbıyla kabul edilmiştir.”

şeklindeki tek cümle, satıcının bildiği ciddi bir arızayı gizlemesini hukuken korumaz.

“Mevcut Haliyle Satılmıştır” İfadesi Ne Anlama Gelir?

Bu ifade özellikle ikinci el satışlarda önemlidir.

Alıcı;

• Malın yaşını,
• Kullanılmış olduğunu,
• Görünen deformasyonlarını,
• Bilinen kusurlarını

kabul etmiş olabilir.

Ancak “mevcut haliyle” ifadesi, normal incelemeyle anlaşılması mümkün olmayan gizli ayıplar bakımından otomatik bir sorumsuzluk oluşturmaz.

Örneğin 15 yaşındaki araçta küçük çiziklerin bulunması olağandır.

Ancak satıcı aracın motorunun ciddi şekilde arızalı olduğunu bilmesine rağmen geçici bir müdahaleyle bunu gizlemişse;

“İkinci el ve mevcut haliyle sattım.”

savunması yeterli olmayabilir.

İkinci El Araç Görerek Alındıysa Satıcı Sorumlu Olur mu?

Şartları varsa evet.

İkinci el araç satışlarında en önemli ayrım;

normal kullanım ve yaşa bağlı olağan yıpranma

ile

hukuken ayıp sayılabilecek önemli eksiklik

arasındadır.

Örneğin 200.000 kilometredeki aracın bazı parçalarının yıpranmış olması doğal olabilir.

Ancak;

• Kilometrenin düşürülmüş olması,
• Ağır hasarın gizlenmesi,
• Motor arızasının geçici yöntemlerle saklanması,
• Şasi işlem görmüşken “kazasız” denilmesi,
• Airbaglerin bulunmamasına rağmen varmış gibi gösterilmesi

ayıp sorumluluğu doğurabilir.

Aracı Ekspertiz Yaptırmadan Aldıysam Haklarımı Kaybeder miyim?

Otomatik olarak hayır.

Ekspertiz yaptırılmamış olması alıcının somut olayda gerekli özeni gösterip göstermediği bakımından değerlendirilebilir.

Ancak her gizli ayıbın normal ekspertizle tespit edilebileceği söylenemez.

Önemli olan;

ayıbın yeterli ve olağan bir incelemeyle tespit edilmesinin mümkün olup olmadığıdır.

Ayıp teknik inceleme sırasında dahi kolayca fark edilemeyecek nitelikteyse sırf ekspertiz yaptırılmadığı gerekçesiyle bütün hakların kaybedildiği söylenemez.

Ekspertiz Raporunda Ayıp Yazıyorsa Sonradan Satıcıdan Talepte Bulunabilir miyim?

Alıcı, ayıbı satış öncesinde açıkça biliyorsa TBK m.222 uyarınca satıcının ayıptan sorumluluğu kural olarak doğmaz.

Örneğin ekspertiz raporunda;

“Motor yağ yakıyor, şanzımanda arıza mevcut.”

yazmasına rağmen alıcı aracı bu haliyle satın almışsa aynı hususları daha sonra gizli ayıp olarak ileri sürmesi mümkün olmayabilir.

Ancak ekspertiz raporunda yer almayan başka gizli ayıplar bakımından haklar devam edebilir.

Satıcı “Aracın Her Şeyini Sana Söyledim” Derse Kim İspatlayacak?

Uyuşmazlığın özelliğine göre ispat yükü değişebilir.

Özellikle;

• Satış ilanı,
• WhatsApp konuşmaları,
• Ekspertiz raporu,
• Noter satışından önceki yazışmalar,
• Servis kayıtları,
• Tramer kayıtları,
• Tanık anlatımları

önemli hale gelir.

Satıcı;

“Motor arızasını söyledim.”

diyor, alıcı ise bunu reddediyorsa bu açıklamanın gerçekten yapıldığının ispatı uyuşmazlığın sonucunu etkileyebilir.

Bu nedenle özellikle yüksek değerli mal satışlarında bilinen ayıpların sözleşmede açıkça yazılması tarafların her ikisi açısından da önemlidir.

Satıcı Ayıbı Bilerek Gizlediyse Ne Olur?

Bu durumda satıcının hukuki durumu ağırlaşır.

TBK m.225’e göre ağır kusurlu satıcı, ayıbın kendisine süresinde bildirilmediğini ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz.

Aynı düzenleme, satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da uygulanır.

Dolayısıyla profesyonel araç satıcısının mesleği gereği bilmesi beklenen ciddi bir arızayı;

“Alıcı geç ihbar yaptı.”

savunmasıyla her durumda bertaraf etmesi mümkün değildir.

Satıcının “Ayıptan Sorumlu Değilim” Maddesi Geçerli mi?

Taraflar belirli koşullarla ayıp sorumluluğunu sınırlayan anlaşmalar yapabilir.

Ancak TBK m.221 önemli bir sınır koymaktadır.

Satıcı malı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurluysa, sorumluluğu kaldıran veya sınırlayan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür.

Dolayısıyla satıcı;

ayıbı biliyor, gizliyor ve ardından sözleşmeye;

“Satıcı hiçbir ayıptan sorumlu değildir.”

yazıyorsa bu hüküm satıcıyı mutlaka korumaz.

Alıcı Malı İncelemek Zorunda mı?

TBK m.223 uyarınca alıcı, devraldığı malın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmekle yükümlüdür.

Satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse bunu uygun süre içerisinde satıcıya bildirmelidir.

Alıcı açık ayıbı zamanında bildirmezse malı o haliyle kabul etmiş sayılabilir.

Ancak ilk incelemede ortaya çıkmayan gizli ayıp sonradan ortaya çıkarsa durum farklıdır.

Gizli Ayıp Sonradan Ortaya Çıkarsa Ne Yapılmalıdır?

TBK m.223 gereğince olağan incelemeyle ortaya çıkarılamayan ayıp sonradan fark edilirse alıcı bunu hemen satıcıya bildirmelidir.

Örneğin araç satın alındıktan iki hafta sonra motor söküldüğünde eski ve ciddi bir arıza ortaya çıkmışsa;

• Servis raporu alınması,
• Arızanın fotoğraf ve kayıtlarla tespiti,
• Satıcıya yazılı bildirim yapılması

önemlidir.

Mümkünse araç onarılmadan önce delil niteliğini koruyacak teknik tespit yaptırılmalıdır.

Noter İhtarı Göndermek Şart mı?

TBK m.223 bildirim için özel olarak noter şartı öngörmez.

Ancak uyuşmazlığın mahkemeye taşınma ihtimali varsa noter ihtarı;

ayıbın ne zaman öğrenildiğini ve satıcıya hangi tarihte bildirildiğini

ispat açısından güçlü bir delil oluşturur.

WhatsApp, e-posta veya başka yazılı iletişim de ispat bakımından değerlendirilebilir.

Satıcı Profesyonel Satıcıysa Durum Değişir mi?

Evet.

Özellikle satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından TBK m.225 daha ağır bir sorumluluk getirmektedir.

Ayrıca işlem bir tüketici işlemi niteliğindeyse 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri de uygulanabilir.

Tüketici işlemlerinde malın;

• Sözleşmeye,
• Reklam ve ilana,
• Satıcının vaatlerine,
• Objektif olarak bulunması gereken özelliklere

uygun olup olmadığı ayrıca değerlendirilir.

Tüketici İşleminde “Görerek Aldın” Savunması Geçerli mi?

6502 sayılı Kanuna göre tüketicinin sözleşme kurulurken ayıptan haberdar olduğu veya haberdar olmasının kendisinden beklendiği hallerde sözleşmeye aykırılık söz konusu olmaz.

Ancak bunun dışındaki ayıplar bakımından tüketicinin seçimlik hakları devam eder.

Dolayısıyla mağazadan veya profesyonel satıcıdan bir malı fiziksel olarak görmüş olmak, maldaki gizli ayıpları otomatik biçimde kabul etmek anlamına gelmez.

Ayıplı Mal Alan Kişinin Hakları Nelerdir?

TBK m.227 uyarınca şartları oluştuğunda alıcı;

1. Malı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönebilir.
2. Malı elinde tutup ayıp oranında bedel indirimi isteyebilir.
3. Aşırı masraf gerektirmiyorsa ücretsiz onarım talep edebilir.
4. İmkan varsa ayıpsız benzeriyle değiştirme isteyebilir.

Ayrıca genel hükümlere göre tazminat talebi de gündeme gelebilir.

Her Küçük Ayıpta Sözleşmeden Dönülebilir mi?

Hayır.

Ayıbın niteliği ve önem derecesi dikkate alınır.

TBK m.227, sözleşmeden dönme hakkının kullanılmasının somut olayda haklı olmaması halinde hâkime;

• Onarım,
• Bedel indirimi

yönünde karar verme imkanı tanımaktadır.

Örneğin 5 milyon TL değerindeki malda 5.000 TL’lik kolayca giderilebilir küçük eksiklik bulunması sözleşmeden dönmeyi her durumda haklı hale getirmeyebilir.

Gizli Ayıp Nedeniyle Satış Bedelinden İndirim İstenebilir mi?

Evet.

Alıcı malı kullanmaya devam etmek istiyor ancak gizli ayıp nedeniyle değer kaybı oluşmuşsa ayıp oranında satış bedelinden indirim isteyebilir.

Örneğin aracın ayıpsız değeri 1.500.000 TL iken gizli hasarı nedeniyle gerçek değeri 1.250.000 TL ise değer kaybı hesaplaması gündeme gelebilir.

Nihai bedel indirimi teknik bilirkişi incelemesiyle belirlenebilir.

Gizli Ayıp Nedeniyle Onarım Masrafı İstenebilir mi?

Şartları varsa evet.

Alıcı ücretsiz onarım hakkını kullanabilir.

Ayrıca olayın niteliğine göre alıcının ayıp nedeniyle yapmak zorunda kaldığı diğer masrafların tazmini de gündeme gelebilir.

Ancak özellikle pahalı bir onarım yapılacaksa satıcıya ayıp bildirilmeden ve teknik tespit yapılmadan aracın veya malın tamamen onarılması ispat sorunları yaratabilir.

Ayıplı Mal Davasında Zamanaşımı Kaç Yıldır?

TBK m.231’e göre satıcı daha uzun süre üstlenmemişse ayıptan doğan davalar kural olarak satılanın alıcıya devrinden itibaren 2 yılda zamanaşımına uğrar.

Ayıp daha sonra ortaya çıksa da kural budur.

Ancak satıcı malı ayıplı devretmekte ağır kusurluysa, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz.

Taşınmaz yapılarda ise ayrıca TBK m.244’te özel süre bulunmaktadır.

“Görerek Aldın” Savunmasına Karşı Hangi Deliller Kullanılabilir?

Özellikle;

• Satış ilanı,
• Sözleşme,
• WhatsApp konuşmaları,
• Ekspertiz raporları,
• Yetkili servis kayıtları,
• Önceki tamir faturaları,
• Tramer ve hasar kayıtları,
• Bilirkişi incelemesi,
• Fotoğraflar ve videolar

önemlidir.

Örneğin satıcı ilanda;

“Motor kusursuz, hiçbir problemi yoktur.”

demişse bu beyan ayıp sorumluluğunun değerlendirilmesinde oldukça önemlidir.

Örnek: İkinci El Araçta Gizli Motor Arızası

Ali, Mehmet’ten ikinci el araç satın almıştır.

Araç satış sırasında çalışmakta ve görünür bir sorun bulunmamaktadır.

Bir hafta sonra motor ciddi arıza vermiştir.

Servis, arızanın uzun süredir var olduğunu ve satıştan önce yapılan geçici işlemle belirtilerinin gizlenmiş olduğunu tespit etmiştir.

Mehmet;

“Aracı görerek aldın.”

savunması yapmaktadır.

Bu durumda ayıp olağan incelemeyle tespit edilemeyen gizli ayıp niteliğindeyse satıcının yalnız bu savunmayla sorumluluktan kurtulması mümkün olmayabilir.

Örnek: Alıcının Bildiği Kaporta Hasarı

Araçta sağ kapıda büyük göçük vardır.

Alıcı aracı görmüş, ekspertiz raporunda da;

“Sağ kapı hasarlı.”

ifadesini okumuş ve bu nedenle araç daha düşük fiyata satılmıştır.

Alıcı sonradan yalnız bu göçüğü gerekçe göstererek ayıp talebinde bulunursa TBK m.222 kapsamında satıcı sorumluluktan kurtulabilir.

Örnek: Satıcı Ağır Hasarı Gizliyor

Satıcı aracın geçmişte ağır kazaya karıştığını bilmektedir.

Ancak ilanda;

“Hatasız, boyasız, kazasız.”

yazmıştır.

Satış sonrasında yapılan incelemede şasi müdahalesi ve ağır hasar ortaya çıkmıştır.

Böyle bir durumda;

“Alıcı isterse ekspertiz yaptırsaydı.”

savunması satıcının hileli veya ağır kusurlu davranışını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Sık Sorulan Sorular

Satıcı “görerek aldın” derse dava açılamaz mı?

Hayır. Gizli ayıp bulunuyorsa şartları varsa satıcının sorumluluğuna gidilebilir.

Alıcının bildiği ayıptan satıcı sorumlu mu?

Kural olarak hayır.

Açık ayıp nedir?

Normal incelemeyle görülebilen ayıptır.

Gizli ayıp nedir?

Normal incelemeyle anlaşılamayan ve çoğu zaman kullanım sırasında ortaya çıkan ayıptır.

Ekspertiz yaptırmamak bütün hakları kaybettirir mi?

Hayır. Ayıbın olağan inceleme veya ekspertizle tespit edilebilir olup olmadığı ayrıca değerlendirilir.

“Mevcut haliyle satılmıştır” maddesi yeterli mi?

Her durumda değil. Özellikle gizlenmiş ayıp ve satıcının ağır kusuru bakımından bu tür hükümler satıcıyı korumayabilir.

Ayıplı malda para iadesi istenebilir mi?

Şartları varsa sözleşmeden dönülerek satış bedelinin iadesi istenebilir.

Ayıplı malda bedel indirimi istenebilir mi?

Evet.

Gizli ayıp ne zaman bildirilmelidir?

TBK kapsamında gizli ayıp ortaya çıkar çıkmaz satıcıya bildirilmelidir.

Satıcının ayıbı bilmiyor olması sorumluluğu kaldırır mı?

Kural olarak hayır.

Ayıplı Mal ve “Görerek Aldın” Uyuşmazlıklarında Hukuki Destek

Ayıplı mal uyuşmazlıklarında satıcıların en sık kullandığı savunmalardan biri;

“Alıcı malı gördü, kontrol etti ve bu haliyle satın aldı.”

savunmasıdır.

Ancak bu savunmanın hukuki değeri ayıbın niteliğine göre değişir.

Alıcının açıkça bildiği veya olağan incelemeyle kolaylıkla tespit edebileceği bir ayıp bakımından satıcının sorumluluğu bulunmayabilir. Buna karşılık normal incelemeyle fark edilemeyen gizli ayıplar bakımından malın görülerek satın alınması tek başına hak kaybı oluşturmaz.

Özellikle ikinci el araç satışlarında;

• Motor ve şanzıman arızaları,
• Kilometre düşürülmesi,
• Gizli ağır hasar,
• Airbag ve şasi müdahaleleri

bakımından teknik bilirkişi incelemesi son derece önemlidir.

Avukat Ferhat Küle Hukuk Bürosu olarak ayıplı mal, ikinci el araç, gizli ayıp, sözleşmeden dönme, satış bedelinin iadesi, bedel indirimi ve ayıp nedeniyle tazminat uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktayız.

Av. Ferhat Küle
İstanbul