Single Blog Title

This is a single blog caption

Kripto Paraların Mal Rejimine Dâhil Edilmesi: Bitcoin, USDT ve Diğer Kripto Varlıklar Boşanmada Nasıl Değerlendirilir?

Kripto varlıkların yaygınlaşması, boşanma ve mal rejiminin tasfiyesi davalarında yeni bir malvarlığı grubunu gündeme getirmiştir. Artık eşlerin banka hesapları, taşınmazları, araçları ve şirket hisselerinin yanında Bitcoin, Ethereum, USDT ve diğer kripto varlıklarının da araştırılması gerekebilmektedir.

Örneğin eşlerden biri evlilik devam ederken maaşından biriktirdiği 2.000.000 TL ile Bitcoin satın almış olabilir. Başka bir olayda eş, evlenmeden yıllar önce aldığı Bitcoinleri hâlen elinde tutuyor olabilir. Bir diğer ihtimalde ise miras kalan para kripto varlığa çevrilmiş olabilir.

Bu ihtimallerin her birinde sonuç farklıdır.

Bu nedenle kripto paraların mal rejimine dâhil edilmesinde esas soru:

“Kripto para kimin hesabında?”

değil;

“Kripto varlık ne zaman, hangi para kullanılarak ve hangi hukuki sebeple edinildi?”

sorusudur.

Türk Medeni Kanunu’nun edinilmiş mallara katılma sisteminde malvarlığı değerleri edinilmiş mallar ve kişisel mallar olarak ayrılmaktadır. Kanuna göre mal rejimi devam ederken karşılığı verilerek elde edilen malvarlığı değerleri kural olarak edinilmiş maldır. Çalışma karşılığı elde edilen kazançlar ve edinilmiş malların yerine geçen değerler de bu gruba girer. Buna karşılık mal rejiminin başlangıcında eşe ait olan, miras veya başka bir karşılıksız kazanma yoluyla elde edilen malvarlığı değerleri ile bunların yerine geçen değerler kişisel mal kabul edilir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Dolayısıyla Türk Medeni Kanunu’nda özel olarak “Bitcoin” veya “kripto para” ifadesinin bulunmaması, ekonomik değer taşıyan kripto varlıkların mal rejimi tasfiyesinde dikkate alınamayacağı anlamına gelmez. Kripto varlığın hangi mal grubuna dâhil edileceği, edinilme biçimine göre belirlenmelidir.

Kripto Paralar Mal Rejimine Dâhil Edilebilir mi?

Evet.

Bitcoin, Ethereum, USDT veya başka bir ekonomik değere sahip kripto varlığın eşlerden birinin malvarlığında bulunması durumunda, mal rejiminin tasfiyesinde bu değerlerin incelenmesi mümkündür.

Türkiye’de kripto varlık hizmet sağlayıcıları 2024 yılında 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında SPK’nin düzenleme ve denetimine alınmış; 13 Mart 2025’te kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kuruluş, faaliyet, alım satım, saklama ve transfer süreçlerini düzenleyen ikincil mevzuat yürürlüğe girmiştir. (https://spk.gov.tr)

Ancak kripto varlığın sermaye piyasası mevzuatında düzenlenmiş olması, mal rejiminde otomatik olarak “ortak mal” olduğu anlamına gelmez.

Mal rejimi bakımından ayrıca edinilmiş mal–kişisel mal ayrımı yapılır.

Evlilik Sırasında Alınan Kripto Para Edinilmiş Mal mıdır?

Kripto varlık evlilik devam ederken ve edinilmiş mal niteliğindeki kaynak kullanılarak alınmışsa kural olarak mal rejimi tasfiyesinde edinilmiş mal olarak değerlendirilmesi gündeme gelir.

TMK m.219’a göre edinilmiş mal, eşin mal rejimi devam ederken karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değeridir. Eşin çalışmasının karşılığı olan gelirler ile edinilmiş malların yerine geçen değerler de açıkça edinilmiş mallar arasında sayılmaktadır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Örneğin eş;

aylık maaşından para biriktirmiş,

bu parayı kripto platformuna göndermiş,

USDT satın almış

ve daha sonra USDT ile Bitcoin almış olabilir.

Burada ekonomik değer birkaç defa şekil değiştirmiştir:

maaş → TL → USDT → Bitcoin

Ancak para kaynağının edinilmiş mal olması nedeniyle, sırf varlığın Bitcoin’e dönüştürülmesi mal rejimi niteliğini kendiliğinden değiştirmez.

Dolayısıyla uygulamada yalnızca kripto varlığın ne zaman alındığı değil, alışta kullanılan fonun kaynağı da araştırılmalıdır.

Kripto Paralar Otomatik Olarak Yarı Yarıya mı Paylaşılır?

Hayır.

Boşanmada kripto varlıklarla ilgili en sık yapılan hatalardan biri budur.

Edinilmiş mallara katılma rejimi;

“Evlilikte alınan her malın yarısının diğer eşe mülkiyet olarak verilmesi”

şeklinde işleyen bir sistem değildir.

TMK m.236’ya göre her eş, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olur. Katılma alacağı bu tasfiye hesabı üzerinden belirlenir. Kanun ayrıca katılma alacağının para veya aynî şekilde ödenebilmesine imkân tanımaktadır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Örneğin eşin hesabında 4 Bitcoin bulunması durumunda diğer eşin otomatik şekilde:

“2 Bitcoin benimdir.”

demesi doğru değildir.

Öncelikle Bitcoinlerin edinilmiş mal olup olmadığı, borçlar, denkleştirme, eklenecek değerler ve diğer malvarlığı unsurları hesaplanır; daha sonra artık değer ve katılma alacağı belirlenir.

Evlilikten Önce Alınan Bitcoin Mal Rejimine Dâhil Edilir mi?

Evlilikten veya uygulanacak mal rejiminin başlangıcından önce edinilmiş kripto varlıklar kural olarak kişisel mal niteliğindedir.

TMK m.220, mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan malvarlığı değerlerini kişisel mal olarak kabul etmektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Örneğin kişi 2021 yılında 3 Bitcoin satın almış ve 2024 yılında evlenmişse, evlenmeden önce sahip olduğu bu 3 Bitcoin bakımından kişisel mal iddiası gündeme gelir.

Ancak önemli konu ispattır.

TMK m.222 uyarınca belirli bir malın kendisine ait olduğunu ileri süren kişi iddiasını ispatlamakla yükümlüdür. Aynı madde, bir eşin bütün mallarının aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal sayılacağını düzenlemektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu nedenle;

“Bitcoinleri evlenmeden önce almıştım.”

demek tek başına yeterli olmayabilir.

İspat için;

kripto platformu hesap hareketleri, banka dekontları, alış tarihleri, cüzdan transferleri ve TXID kayıtları

önem kazanabilir.

Miras Yoluyla Gelen Bitcoin ve Kripto Paralar Mal Rejimine Girer mi?

Kural olarak miras yoluyla kazanılan malvarlığı değerleri kişisel maldır.

TMK m.220, bir eşin sonradan miras yoluyla veya herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerlerini kişisel mal olarak kabul etmektedir. Kişisel malların yerine geçen değerler de kişisel maldır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Örneğin eşin babasından miras yoluyla:

2 Bitcoin

kalmışsa, söz konusu Bitcoinlerin kural olarak edinilmiş mal kabul edilmesi söz konusu değildir.

Aynı şekilde miras yoluyla 3.000.000 TL kazanılmış ve bu para daha sonra Bitcoin’e çevrilmişse;

miras parası → Bitcoin

dönüşümü kişisel malın yerine geçen değer hükümleri bakımından değerlendirilir.

Ancak yine para kaynağının ispatlanması gerekir.

Hediye Edilen Kripto Paralar Paylaşıma Girer mi?

Karşılıksız kazanma yoluyla edinilen malvarlığı değerleri de TMK m.220 kapsamında kişisel mal olabilir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Örneğin bir kişinin ailesi düğün sonrasında kendisine 1 Bitcoin hediye etmişse, hediyenin gerçekten yalnızca o eşe yapıldığı ispatlandığı ölçüde kişisel mal iddiası gündeme gelebilir.

Buna karşılık eşlerin ikisine birlikte yapılan kazandırmalar bakımından mülkiyet ve mal rejimi değerlendirmesi farklılaşabilir.

Kişisel Mal Niteliğindeki Bitcoinin Değer Artışı Ne Olur?

Bu konu özellikle Bitcoin gibi yüksek fiyat değişimine sahip varlıklarda önemlidir.

Örneğin eş evlilikten önce 1 Bitcoin satın almış olsun. Bitcoinin evlilik başlangıcındaki değeri 1.000.000 TL, tasfiye dönemindeki değeri ise 4.000.000 TL olsun.

Sırf kripto varlığın piyasa fiyatının yükselmesi, kişisel mal niteliğindeki Bitcoin’i otomatik olarak edinilmiş mala dönüştürmez.

Ancak TMK m.219, kişisel malların gelirlerini edinilmiş mal olarak kabul etmektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu nedenle iki kavram ayrılmalıdır:

Bitcoinin kendi piyasa değerindeki yükselme ile

Bitcoin veya başka bir kripto varlık üzerinden ayrıca elde edilen gelir

aynı şey değildir.

Örneğin staking, ödül veya ekonomik olarak ayrı bir getiri mekanizmasıyla elde edilen yeni kripto varlıkların niteliğinin ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.

Kripto ürünlerinin teknik yapıları birbirinden farklı olduğu için her “getiri” aynı hukuki kategoriye konulmamalıdır.

Maaşla Alınan Bitcoin Kişisel Cüzdanda Tutulursa Sonuç Değişir mi?

Hayır.

Kripto varlığın Binance, başka bir merkezi platform veya self-custody cüzdanda tutulması tek başına edinilmiş mal–kişisel mal niteliğini değiştirmez.

Örneğin eş maaşıyla aldığı Bitcoinleri satın aldıktan sonra kendi soğuk cüzdanına göndermiş olabilir.

Varlık:

kripto borsası → Ledger/soğuk cüzdan

şeklinde transfer edilmiş olsa da para kaynağı edinilmiş mal ise mal rejimi bakımından bu transfer tek başına varlığın kişisel mala dönüşmesini sağlamaz.

Burada merkezi platform ile self-custody cüzdan arasındaki esas fark hukuki nitelikten çok tespit ve ispat kolaylığıdır.

Eşin Kripto Cüzdanı Nasıl Tespit Edilebilir?

Merkezi kripto platformlarındaki hesaplar ile self-custody cüzdanlar arasında önemli bir ispat farkı vardır.

Merkezi platformlarda müşteri hesabı ve işlem kayıtları bulunabilir. Güncel SPK düzenlemeleri de kripto varlık hizmet sağlayıcılarının faaliyetlerini, saklama ve transfer süreçlerini düzenlemektedir. (https://spk.gov.tr)

Self-custody cüzdanlarda ise blockchain adresinde kişinin adı yazmaz.

Örneğin;

bc1...

veya

0x...

şeklindeki adres, tek başına belirli bir eşin kimliğini ortaya koymaz.

Bununla birlikte cüzdan başka delillerle eşleştirilebilir.

Örneğin:

Eşin banka hesabından kripto platformuna para gönderilmiştir.

Bu platformda Bitcoin alınmıştır.

Platform hesabından belirli bir cüzdana Bitcoin çekilmiştir.

Daha sonra aynı cüzdandan yeniden eşin platform hesabına varlık gönderilmiştir.

Böyle bir zincir cüzdanın ilgili eşle bağlantısının kurulmasında önemli olabilir.

Kripto Paraların Tespitinde Hangi Deliller Kullanılabilir?

Mal rejimi tasfiyesinde kripto varlık iddiasının mümkün olduğunca somutlaştırılması önemlidir.

Özellikle şu kayıtlar araştırılabilir:

  • banka hesaplarından kripto platformlarına yapılan transferler,
  • kripto platformu alış ve satış hareketleri,
  • cüzdan adresleri,
  • TXID veya transaction hash kayıtları,
  • para çekme kayıtları,
  • e-posta ve SMS bildirimleri,
  • telefon ve bilgisayardaki kripto uygulamaları,
  • blockchain üzerindeki transfer kayıtları,
  • kripto varlığa ilişkin sözleşme ve hesap dökümleri.

Örneğin yalnızca;

“Eşimin milyonlarca liralık Bitcoin’i var.”

şeklindeki soyut iddia yerine;

“Eşin banka hesabından 2024–2026 yılları arasında X kripto platformuna toplam 4.500.000 TL aktarılmıştır.”

şeklinde somut bir başlangıç delili araştırmayı çok daha etkili hâle getirebilir.

İspatlanamayan Kripto Varlık Edinilmiş Mal Sayılır mı?

TMK m.222 mal rejimi uyuşmazlıkları bakımından son derece önemli bir ispat kuralı getirir.

Belirli bir malın kendisine ait olduğunu ileri süren kişi bunu ispat etmekle yükümlüdür. Ayrıca bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu nedenle örneğin eş;

“Bu 100.000 USDT benim evlilik öncesi paramla alındı.”

veya

“Bu Bitcoin bana babam tarafından hediye edildi.”

diyorsa kişisel mal niteliğinin dayanağını ortaya koyması önem taşır.

Kripto varlığın kaynağının yıllar boyunca farklı cüzdan ve platformlar arasında hareket etmiş olması ispat sorununu daha karmaşık hâle getirebilir.

Kişisel ve Edinilmiş Paralar Karıştırılarak Kripto Alınırsa Ne Olur?

Bu durum uygulamada oldukça sık karşılaşılabilecek bir senaryodur.

Örneğin eşin kripto hesabına:

1.000.000 TL miras parası,

1.000.000 TL maaştan birikmiş para

aktarılmış ve toplam 2.000.000 TL ile Bitcoin alınmış olabilir.

Burada aynı kripto varlığın finansmanında hem kişisel mal hem edinilmiş mal kullanılmıştır.

TMK m.230, kişisel mallar ile edinilmiş mallar arasında denkleştirme mekanizmasını düzenlemektedir. Bir mal kesiminden diğer mal kesimindeki malvarlığı değerinin edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına katkı yapılması hâlinde katkı ve tasfiye değeri dikkate alınarak denkleştirme yapılabilir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu nedenle:

“Bitcoin tek hesaptadır, o hâlde ya tamamen kişisel maldır ya da tamamen edinilmiş maldır.”

şeklindeki yaklaşım her durumda doğru değildir.

Finansman kaynaklarının ayrı ayrı incelenmesi gerekebilir.

Diğer Eş Kripto Para Alımına Katkıda Bulunduysa Ne Olur?

TMK m.227 uyarınca eşlerden biri diğer eşe ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına uygun karşılık almadan katkı sağlamışsa, tasfiye sırasında meydana gelen değer artışı bakımından değer artış payı alacağı gündeme gelebilir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Örneğin Bitcoinin bir eşin kişisel malı olduğu kabul edilsin.

Ancak diğer eş, Bitcoinin satın alınması için kendi kişisel malından veya başka bir kaynaktan ciddi katkı sağlamış olsun.

Bu durumda Bitcoinin doğrudan yarısının katkıda bulunan eşe ait olduğu söylenmez; ancak şartları oluştuğunda değer artış payı alacağı hesaplanabilir.

Kripto varlığın fiyatının katlanarak artması hâlinde bu hesap ekonomik olarak oldukça önemli olabilir.

Boşanma Davasının Açıldığı Tarih Kripto Paralar İçin Neden Önemlidir?

TMK m.225 uyarınca boşanma kararı verilmesi hâlinde mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu nedenle boşanma dava tarihi kripto varlık dosyalarında kritik bir kesim noktasıdır.

Örneğin:

Boşanma davası tarihi: 1 Ağustos 2026

Dava tarihinde eşin cüzdanında: 4 BTC

Dava tarihinden üç ay sonra yeni kazancıyla aldığı: 1 BTC

ise iki grubun mal rejimi bakımından aynı şekilde değerlendirilmemesi gerekir.

Ancak dava tarihinden sonra alınan Bitcoinin finansmanı gerçekte dava tarihinden önceki edinilmiş mallardan sağlanmışsa yalnızca satın alma tarihine bakılması yeterli olmayacaktır.

Fonun kaynağı araştırılmalıdır.

Boşanma Öncesinde Kripto Paralar Başka Cüzdana Gönderilirse Ne Olur?

Kripto varlıkların saniyeler içinde başka cüzdanlara gönderilebilmesi mal rejimi tasfiyesinde mal kaçırma iddialarını özellikle önemli hâle getirmektedir.

Eş boşanmanın yaklaşması üzerine Bitcoinlerini;

kardeşine,

arkadaşına,

başka bir self-custody cüzdana

veya yabancı platforma aktarabilir.

Ancak varlığın platform hesabından çıkarılması, tasfiye bakımından mutlaka ortadan kalktığı anlamına gelmez.

TMK m.229’a göre mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içerisinde diğer eşin rızası olmaksızın yapılan olağan dışı karşılıksız kazandırmalar ile diğer eşin katılma alacağını azaltma kastıyla mal rejimi süresince yapılan devirler, edinilmiş mallara değer olarak eklenebilir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Örneğin eşin boşanma davasından iki hafta önce 250.000 USDT’yi kardeşinin cüzdanına karşılıksız göndermesi hâlinde yalnızca boşanma dava tarihindeki hesap bakiyesine bakılması yeterli olmayacaktır.

Transferin sebebi ve mal kaçırma amacı araştırılabilir.

Kripto Paranın Satılıp Paranın Başkasına Gönderilmesi Durumu Değiştirir mi?

Hayır.

Mal rejimi incelemesinde varlığın yalnızca biçimine değil ekonomik değer zincirine bakılmalıdır.

Örneğin:

Bitcoin → TL → banka hesabı → üçüncü kişinin hesabı

şeklinde bir hareket gerçekleşmiş olabilir.

Bu durumda kripto hesabında Bitcoin bulunmaması, ekonomik değerin tasfiye hesabından otomatik olarak çıktığını göstermez.

TMK m.229 kapsamında katılma alacağını azaltma amacıyla yapılan devirler ayrıca değerlendirilebilir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Kripto Paraların Değeri Hangi Tarihe Göre Hesaplanır?

Kripto varlıkların mal rejiminde en kritik sorunlardan biri değerleme tarihidir.

TMK m.228’e göre kişisel mallar ile edinilmiş mallar, mal rejiminin sona erdiği andaki durumlarına göre ayrılır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bununla birlikte TMK m.235, mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut bulunan edinilmiş malların tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılacağını düzenlemektedir. Edinilmiş mallara eklenecek değerlerde ise malın devredildiği tarih esas alınır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu ayrım Bitcoin bakımından çok önemlidir.

Örneğin:

Boşanma davasının açıldığı gün 1 Bitcoin = 2.500.000 TL,

tasfiye döneminde 1 Bitcoin = 4.000.000 TL

olabilir.

Dolayısıyla sırf boşanma dava tarihindeki TL değerinin alınarak hesabın o rakam üzerinden kesinleştirilmesi her durumda TMK’nın değerleme sistemiyle uyumlu olmayabilir.

Hangi Kripto Borsasının Fiyatı Esas Alınmalıdır?

TMK m.232, mal rejiminin tasfiyesinde malların sürüm değerinin esas alınacağını düzenlemektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Kripto varlıklarda ise tek bir merkezî fiyat bulunmayabilir.

Bitcoin aynı anda farklı platformlarda küçük fiyat farklılıklarıyla işlem görebilir.

Bu nedenle bilirkişi incelemesinde;

değerleme tarihi,

kripto varlığın türü ve miktarı,

likit ve güvenilir piyasa fiyatları,

Türk lirasına çevrim yöntemi

gibi kriterlerin objektif biçimde belirlenmesi gerekir.

Özellikle düşük likiditeli tokenlarda bu değerlendirme Bitcoin veya USDT’ye kıyasla çok daha karmaşık olabilir.

USDT Mal Rejimine Dâhil Edilebilir mi?

Evet.

Mal rejimi bakımından temel mesele kripto varlığın adına değil edinilme kaynağına bakılmasıdır.

Örneğin eşin hesabında:

100.000 USDT,

3 Bitcoin,

40 Ethereum

bulunuyorsa her bir varlığın hangi tarihte ve hangi kaynaktan edinildiği araştırılabilir.

Aynı hesapta bulunan USDT’nin bir bölümü kişisel mal, bir bölümü edinilmiş mal kaynağından gelmiş bile olabilir.

Dolayısıyla platformdaki tüm varlıkların tek bir hukuki kategoriye konulması doğru olmayabilir.

Staking Gelirleri Mal Rejimine Dâhil Edilebilir mi?

TMK m.219, kişisel malların gelirlerini edinilmiş mallar arasında saymaktadır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu nedenle eşin kişisel mal niteliğindeki kripto varlığı üzerinden staking veya benzeri mekanizmayla elde ettiği ayrı ekonomik getirilerin, ürünün gerçek teknik ve hukuki yapısına göre edinilmiş mal niteliği tartışılabilir.

Ancak kripto varlığın yalnızca piyasa fiyatının yükselmesiyle ortaya çıkan değer artışı ile staking sonucunda yeni token kazanılması aynı durum değildir.

Her ürünün teknik mekanizması incelenmeden genel bir sonuca varılmamalıdır.

Kripto Paralara İhtiyati Tedbir Konulabilir mi?

Kripto varlıkların hızlı biçimde başka cüzdanlara taşınabilmesi nedeniyle geçici hukuki koruma özellikle önemli olabilir.

HMK m.389’a göre mevcut durumdaki değişiklik nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı veya imkânsız hâle geleceği ya da gecikme nedeniyle ciddi zarar doğacağı endişesi bulunuyorsa uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir verilebilir. Tedbir isteyen tarafın talebinin sebebini ve türünü açıkça göstermesi ve esas yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Örneğin eşin merkezi bir kripto platformunda yüksek miktarda Bitcoin tuttuğu ve varlıkları boşanma sürecinde yurt dışına aktarmaya hazırlandığı somut delillerle ortaya konabiliyorsa geçici koruma talebi değerlendirilebilir.

Ancak her mal rejimi davasında bütün kripto hesaplarına otomatik olarak bloke konulacağı söylenemez.

Tedbirin hukuki şartlarının somutlaştırılması gerekir.

Self-Custody Cüzdana Tedbir Konulması Mümkün mü?

Hukuki tedbir kararı verilmesi ile blockchain üzerinde işlemin teknik olarak durdurulması aynı şey değildir.

Kripto varlık merkezi platformda bulunuyorsa tedbir kararını uygulayabilecek bir hizmet sağlayıcı vardır.

Self-custody cüzdanda ise özel anahtar eşin kontrolündedir ve transferi teknik olarak durduracak merkezi bir kuruluş bulunmayabilir.

Bu nedenle self-custody cüzdanlarda;

hukuki tedbir + cüzdanın tespiti + delillerin korunması + teknik kontrol

birlikte değerlendirilmelidir.

Kripto Varlıkların Mal Rejimine Dâhil Edilmesinde En Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada özellikle şu hatalardan kaçınılmalıdır:

  1. Kripto varlığın kimin adına kayıtlı olduğuna bakıp para kaynağını araştırmamak.
  2. Evlilik öncesi Bitcoinlerle evlilik sırasında alınan Bitcoinleri aynı kategoriye koymak.
  3. Miras veya bağıştan gelen parayla alınan kripto varlıkların kaynağını belgelememek.
  4. Boşanma dava tarihindeki portföy miktarını belirlememek.
  5. Güncel hesap bakiyesinde görünmeyen varlıkların tasfiye dışı kaldığını varsaymak.
  6. Borsadan self-custody cüzdana yapılan transferlerin izini takip etmemek.
  7. Kripto fiyatını yalnızca boşanma dava tarihindeki değer üzerinden hesaplamak.
  8. Katılma alacağını azaltma amacı taşıyan transferleri TMK m.229 kapsamında değerlendirmemek.
  9. Kripto varlığın otomatik olarak yarısının diğer eşe ait olduğunu düşünmek.
  10. Kaçırılma ihtimali bulunan kripto varlıklar bakımından geçici hukuki korumayı zamanında değerlendirmemek.

Sıkça Sorulan Sorular

Kripto paralar mal rejimine dâhil edilir mi?

Evet. Ekonomik değeri bulunan kripto varlıkların mal rejimi tasfiyesinde incelenmesi mümkündür. Edinilmiş mal mı kişisel mal mı oldukları ise varlığın ne zaman ve hangi kaynakla edinildiğine göre belirlenir. TMK m.218-220 bu temel ayrımı düzenlemektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Evlilikte maaşla alınan Bitcoin edinilmiş mal mıdır?

Çalışma karşılığı elde edilen kazançlar edinilmiş maldır ve edinilmiş malların yerine geçen değerler de aynı gruba girer. Bu nedenle maaşla alınan Bitcoinin edinilmiş mal olarak tasfiyeye dâhil edilmesi gündeme gelebilir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Evlilikten önce alınan Bitcoin paylaşılır mı?

Mal rejiminin başlangıcında eşe ait bulunan malvarlığı değerleri kural olarak kişisel maldır. Ancak kişisel mal olduğunu ileri süren eşin bu iddiasını ispatlaması önemlidir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Miras parasıyla alınan USDT kişisel mal mıdır?

Miras yoluyla elde edilen malvarlığı ve kişisel malların yerine geçen değerler kural olarak kişisel maldır. Miras parasının USDT alımında kullanıldığı ispatlanabilirse kişisel mal niteliğinin devamı gündeme gelir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bitcoinler yarı yarıya mı bölünür?

Otomatik olarak hayır. Edinilmiş mallara katılma rejiminde artık değer hesaplanır ve her eş diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibi olur. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Kripto paralar başka cüzdana gönderilirse mal paylaşımından çıkar mı?

Hayır. Diğer eşin katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirler TMK m.229 kapsamında edinilmiş mallara değer olarak eklenebilir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Gizli kripto cüzdanlar tespit edilebilir mi?

Merkezi platformlar bakımından hesap ve işlem kayıtları önemli olabilir. Self-custody cüzdanlarda ise banka hareketleri, platform çekim kayıtları, cüzdan adresleri ve blockchain transferlerinin birlikte incelenmesi gerekebilir. Türkiye’deki kripto varlık hizmet sağlayıcılarının faaliyet ve transfer sistemleri SPK’nin güncel düzenleyici çerçevesine tabidir. (https://spk.gov.tr)

Bitcoin hangi tarihteki değerinden hesaba katılır?

TMK m.235 uyarınca mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan edinilmiş mallar tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılır. Tasfiye hesabına eklenecek devirlerde ise devir tarihi esas alınır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Kripto paralara tedbir konulabilir mi?

HMK m.389’daki şartlar bulunuyorsa uyuşmazlık konusu mal veya hak bakımından ihtiyati tedbir değerlendirilebilir. Talepte hakkın yaklaşık olarak ispatlanması ve tedbir ihtiyacının somutlaştırılması gerekir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Sonuç: Kripto Varlığın Adı Değil, Edinilme Kaynağı Mal Rejimini Belirler

Kripto paraların mal rejimine dâhil edilmesinde Bitcoin, Ethereum veya USDT arasında temel bir mal rejimi farkı yaratmak yerine öncelikle edinilme tarihi ve finansman kaynağına bakılmalıdır.

Türk Medeni Kanunu’ndaki temel sistem uyarınca mal rejimi devam ederken karşılığı verilerek edinilen değerler kural olarak edinilmiş maldır; evlilik veya mal rejimi öncesindeki varlıklar, miras ve karşılıksız kazanımlar ise kural olarak kişisel maldır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu nedenle aynı kripto hesabındaki varlıkların dahi hukuki niteliği birbirinden farklı olabilir.

Örneğin bir eşin hesabında toplam 5 Bitcoin bulunduğunu düşünelim:

  • 1 Bitcoin evlenmeden önce alınmış olabilir.
  • 2 Bitcoin evlilik sırasında maaşla alınmış olabilir.
  • 1 Bitcoin miras parasıyla alınmış olabilir.
  • 1 Bitcoin ise edinilmiş mal niteliğindeki yatırımlardan kaynaklanmış olabilir.

Bu durumda yalnızca toplam bakiyeye bakılarak beş Bitcoinin tamamının aynı mal grubuna sokulması doğru değildir.

Ayrıca boşanma davasının açıldığı tarih, kripto portföyünün miktarı bakımından kritik önem taşır. Boşanma kararı verilmesi hâlinde mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer. (Türkiye Büyük Millet Meclisi) Buna karşılık o tarihte mevcut edinilmiş malların değerlemesinde TMK m.235 uyarınca tasfiye anındaki değer esas alınır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Kripto varlıklarda asıl güçlük çoğu zaman hukuki nitelendirmeden sonra tespit ve ispat aşamasında ortaya çıkar. Merkezi platformlardaki kayıtların araştırılması nispeten daha kolayken self-custody ve soğuk cüzdanlarda cüzdanın ilgili eşle ilişkilendirilmesi gerekebilir.

Bu nedenle kapsamlı bir kripto mal rejimi incelemesi genel olarak;

mal rejiminin ve sona erme tarihinin belirlenmesi → banka ve kripto platformu kayıtlarının araştırılması → kripto varlık portföyünün tespiti → her varlığın edinme tarihi ve finansman kaynağının belirlenmesi → kişisel mal/edinilmiş mal ayrımı → denkleştirme ve değer artış payı incelemesi → mal kaçırma amacı taşıyan transferlerin araştırılması → gerekiyorsa geçici hukuki koruma → tasfiye değerinin belirlenmesi → katılma alacağının hesaplanması

şeklinde yürütülmelidir.

Sonuç olarak kripto paraların mal rejimine dâhil edilmesinde belirleyici olan, varlığın dijital veya fiziksel olması değil, ekonomik değerin hangi kaynaktan ve hangi dönemde edinilmiş olduğudur.

Leave a Reply

Call Now Button