Single Blog Title

This is a single blog caption

Boşanmada Kripto Paraların Paylaşımı: Bitcoin, USDT ve Diğer Kripto Varlıklar Mal Paylaşımına Girer mi?

Boşanma davalarında mal paylaşımı artık yalnızca ev, araç, banka hesabı veya şirket hisseleri üzerinden yapılmamaktadır. Eşlerden birinin Bitcoin, Ethereum, USDT veya başka bir kripto varlığa sahip olması durumunda bu varlıkların da mal rejiminin tasfiyesi sırasında dikkate alınması gerekebilir.

Örneğin eşlerden biri evlilik sırasında maaşıyla düzenli olarak Bitcoin satın almış ve boşanma davası açıldığı tarihte hesabında 5 Bitcoin bulunuyorsa, bu varlıkların yalnızca o eşin adına kayıtlı kripto platformunda bulunması diğer eşin mal rejiminden kaynaklanan haklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Buna karşılık kişi Bitcoinlerini evlenmeden önce satın almışsa veya kripto varlıklar kendisine miras yoluyla geçmişse sonuç farklı olabilir.

Bu nedenle boşanmada kripto para paylaşımında temel soru;

“Bitcoin kimin hesabında?”

değil;

“Bu kripto varlık ne zaman ve hangi kaynak kullanılarak edinildi?”

sorusudur.

Türk Medeni Kanunu’na göre edinilmiş mallara katılma rejimi, eşlerin edinilmiş malları ile kişisel mallarını birbirinden ayırmaktadır. Mal rejimi süresince karşılığı verilerek elde edilen malvarlığı değerleri kural olarak edinilmiş mal; evlilik öncesinde sahip olunan, miras veya karşılıksız kazanma yoluyla elde edilen değerler ise kural olarak kişisel maldır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Kripto varlıklar bakımından Türk Medeni Kanunu’nda özel bir “Bitcoin paylaşımı” maddesi bulunmamaktadır. Bu nedenle Bitcoin, Ethereum, USDT ve benzeri kripto varlıkların boşanmada paylaşımı mal rejiminin genel kuralları üzerinden değerlendirilmelidir.

Boşanmada Kripto Paralar Mal Paylaşımına Girer mi?

Evet, şartları bulunuyorsa girer.

Ancak burada sık yapılan önemli bir hata bulunmaktadır:

Boşanmada eşlerin sahip olduğu bütün kripto paralar otomatik olarak yarı yarıya bölünmez.

Türk Medeni Kanunu’nun sistemi öncelikle her malvarlığı unsurunun;

  • edinilmiş mal mı,
  • kişisel mal mı

olduğunu belirlemeyi gerektirir.

Kanuna göre mal rejimi devam ederken karşılığı verilerek elde edilen malvarlığı değerleri edinilmiş maldır. Çalışma karşılığı elde edilen kazançlar ve edinilmiş malların yerine geçen değerler de bu kapsamdadır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Dolayısıyla bir eş evlilik içerisinde maaşından biriktirdiği parayla Bitcoin satın almışsa söz konusu kripto varlığın mal rejiminin tasfiyesinde edinilmiş mal olarak değerlendirilmesi gündeme gelebilir.

Evlilik Sırasında Alınan Bitcoin Kimin Sayılır?

Burada mülkiyet ile mal rejimi tasfiyesinden kaynaklanan alacak hakkını birbirinden ayırmak gerekir.

Örneğin eşlerden biri kendi adına açılmış kripto platformu hesabından evlilik süresince 2 Bitcoin satın almış olsun.

Bitcoin teknik ve sözleşmesel olarak o eşin hesabında bulunabilir.

Bu durum diğer eşin otomatik olarak:

“Bitcoinlerin yarısı doğrudan benimdir.”

demesi anlamına gelmez.

Türk Medeni Kanunu’nun edinilmiş mallara katılma sisteminde tasfiye sonucunda esas olarak artık değer üzerinden katılma alacağı hesaplanır. Kanunun 236. maddesine göre her eş, diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibidir. Katılma alacağı para veya aynî olarak ödenebilir; ancak Kanun otomatik olarak her malın yarısının diğer eşe mülkiyet olarak geçtiği bir sistem kurmamaktadır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu nedenle pratik sonuç çoğu zaman:

“5 Bitcoin’in 2,5 Bitcoin’i diğer eşindir.”

şeklinde değil;

“5 Bitcoin’in tasfiyede hesaba katılan değeri üzerinden katılma alacağı hesaplanır.”

şeklinde ortaya çıkar.

Maaşla Alınan Kripto Para Edinilmiş Mal mıdır?

Kural olarak önemli bir örnektir.

Türk Medeni Kanunu m.219, eşlerin çalışmalarının karşılığı olan edinimleri edinilmiş mal olarak kabul etmektedir. Aynı madde edinilmiş malların yerine geçen değerleri de edinilmiş mal saymaktadır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Örneğin eş;

maaşından 500.000 TL biriktirmiş,

bu parayla 2024 yılında Bitcoin satın almış

ve Bitcoinleri boşanma davasına kadar elinde tutmuşsa, Bitcoinlerin kaynağının edinilmiş mal olması nedeniyle mal rejimi tasfiyesinde dikkate alınması gündeme gelecektir.

Burada kripto varlığın şekli değişmiştir:

maaş → Türk lirası birikimi → Bitcoin

Ancak ekonomik değerin kripto varlığa dönüştürülmesi tek başına mal rejimi niteliğini değiştirmez.

Evlilikten Önce Alınan Bitcoin Paylaşılır mı?

Kural olarak farklı değerlendirilir.

Türk Medeni Kanunu m.220 uyarınca mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan malvarlığı değerleri kişisel maldır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Örneğin kişi;

2020 yılında 3 Bitcoin satın almış,

2024 yılında evlenmiş

ve boşanmaya kadar aynı Bitcoinleri elinde tutmuşsa, bu Bitcoinlerin evlilik öncesi malvarlığı olması nedeniyle kişisel mal niteliği gündeme gelir.

Ancak bunun ispatlanması gerekir.

Özellikle kripto varlıklarda;

satın alma tarihi,

kripto platformu hesap hareketleri,

banka transferleri,

cüzdan adresleri

bu nedenle büyük önem taşır.

Türk Medeni Kanunu ayrıca belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu ileri süren kişinin iddiasını ispatlaması gerektiğini ve bir eşin bütün mallarının aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edildiğini düzenlemektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Dolayısıyla;

“Bu Bitcoinleri evlenmeden önce almıştım.”

şeklindeki soyut savunma her dosyada yeterli olmayabilir.

Miras Yoluyla Gelen Kripto Paralar Paylaşılır mı?

Kural olarak kişisel mal niteliğindedir.

Türk Medeni Kanunu m.220’ye göre eşlerden birinin miras yoluyla veya başka şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri kişisel maldır. Kişisel malların yerine geçen değerler de kişisel mal sayılır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Örneğin kişinin babasından miras yoluyla 4 Bitcoin kaldığını düşünelim.

Bu Bitcoinlerin mal rejiminin tasfiyesinde doğrudan edinilmiş mal gibi değerlendirilmesi kural olarak söz konusu değildir.

Benzer şekilde kişiye hediye edilen kripto varlıklar bakımından da karşılıksız kazanma hükümleri gündeme gelebilir.

Miras Kalan Para ile Bitcoin Alınırsa Ne Olur?

Malın şeklinin değişmesi her durumda hukuki niteliğini değiştirmez.

Türk Medeni Kanunu, kişisel malların yerine geçen değerleri de kişisel mal kabul etmektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Örneğin kişi miras yoluyla 2 milyon TL aldıktan sonra tamamını Bitcoin satın almak için kullanmışsa;

miras parası → Bitcoin

dönüşümü gerçekleşmiş olur.

Paranın kaynağı ispatlanabiliyorsa Bitcoinlerin kişisel mal niteliğinin devam ettiği ileri sürülebilir.

Fakat miras parası eşin maaş ve diğer edinilmiş mal niteliğindeki paralarıyla aynı hesapta karışmış ve hangi miktarın hangi kaynaktan geldiği tespit edilemiyorsa ispat meselesi daha karmaşık hâle gelir.

Kişisel Bitcoin’in Değer Artışı Paylaşılır mı?

Bu konuda Bitcoin’in kendisi ile Bitcoin’den elde edilen gelir birbirinden ayrılmalıdır.

Bir eşin evlilikten önce sahip olduğu Bitcoinin sırf piyasa fiyatının yükselmesi nedeniyle ortaya çıkan değer artışı, Bitcoinin kişisel mal niteliğini otomatik olarak edinilmiş mala dönüştürmez.

Buna karşılık Türk Medeni Kanunu m.219, kişisel malların gelirlerini edinilmiş mallar arasında saymaktadır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu nedenle örneğin kişisel mal niteliğindeki bir kripto varlığın;

staking,

ödül,

faiz benzeri getiri,

başka bir gelir mekanizması

üretmesi hâlinde elde edilen yeni değerin hukuki niteliğinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Kripto dünyasındaki ürünlerin teknik yapıları birbirinden farklı olduğu için “coin arttı” ile “coin gelir üretti” kavramları birbirine karıştırılmamalıdır.

Eşlerden Biri Diğerinin Bitcoin Yatırımına Para Verdiyse Ne Olur?

Bu durumda değer artış payı gündeme gelebilir.

Türk Medeni Kanunu m.227’ye göre eşlerden biri diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılık almaksızın katkı sağlamışsa, tasfiye sırasında ortaya çıkan değer artışı üzerinden katkısı oranında alacak hakkı doğabilir. Alacak, kural olarak malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Örneğin:

Bitcoinin bir eşin kişisel malı olduğu kabul edilsin.

Diğer eş Bitcoinlerin alınması için kendi malvarlığından önemli miktarda katkı sağlamış olsun.

Bu durumda Bitcoin doğrudan edinilmiş mal hâline gelmeyebilir; fakat katkıda bulunan eş bakımından değer artış payı alacağı tartışılabilir.

Boşanma Davasının Açıldığı Tarih Neden Çok Önemlidir?

Kripto varlık davalarında en kritik tarihlerden biri boşanma davasının açıldığı tarihtir.

Türk Medeni Kanunu m.225 uyarınca boşanma kararı verilmesi hâlinde mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Örneğin:

Boşanma davası: 1 Haziran 2026

Eşin hesabındaki Bitcoin: 5 BTC

Dava tarihinden iki ay sonra maaşıyla aldığı Bitcoin: 1 BTC

ise mal rejiminin kapsamı belirlenirken 1 Haziran 2026 tarihi temel ayrım noktalarından biri olacaktır.

Bu nedenle kripto para paylaşımında yalnızca mevcut hesap bakiyesine bakmak doğru değildir.

Boşanma dava tarihindeki kripto portföyünün ayrıca belirlenmesi gerekir.

Boşanma Davasından Önce Bitcoin Başka Cüzdana Aktarılırsa Ne Olur?

Kripto varlıklarda en önemli risklerden biri mal kaçırma amacıyla yapılan transferlerdir.

Örneğin eş, boşanmanın yaklaştığını düşünerek hesabındaki 10 Bitcoin’i;

arkadaşına,

kardeşine,

yabancı bir kripto platformuna

veya başka bir self-custody cüzdana aktarabilir.

Kripto varlığın borsada görünmemesi, mal rejimi hesabından mutlaka çıktığı anlamına gelmez.

Türk Medeni Kanunu m.229, özellikle iki tür değerin edinilmiş mallara yeniden eklenmesini öngörmektedir. Bunlardan biri mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmaksızın yapılan olağan dışı karşılıksız kazandırmalar; diğeri ise diğer eşin katılma alacağını azaltmak amacıyla mal rejimi süresince yapılan devirlerdir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Dolayısıyla:

“Bitcoinleri boşanmadan bir hafta önce arkadaşımın cüzdanına gönderdim, artık paylaşılmaz.”

şeklindeki yaklaşım hukuken güvenli değildir.

Eş Kripto Paraları Satıp Parayı Başkasına Gönderirse Ne Olur?

Kripto varlığın önce satılması ve daha sonra paranın başka hesaba aktarılması da aynı şekilde araştırılabilir.

Örneğin:

5 Bitcoin satılmış,

bedeli banka hesabına geçmiş,

ardından kardeşin hesabına gönderilmiş olabilir.

Bu durumda yalnızca boşanma tarihinde kripto hesabında Bitcoin görünmediği gerekçesiyle inceleme sona ermez.

Banka hareketleri, kripto platformu hareketleri ve transfer kayıtları birlikte değerlendirilerek ekonomik değerin nereye gittiği araştırılabilir.

TMK m.229, katılma alacağını azaltma amacıyla yapılan devirlerin tasfiye hesabına eklenebilmesine imkân vermektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Gizlenen Bitcoinler Nasıl Tespit Edilebilir?

Kripto varlık paylaşımının en zor aşamalarından biri budur.

Kripto varlıkların klasik banka mevduatından farkı, özellikle self-custody cüzdanlarda malvarlığının kişinin adıyla merkezi bir kayıtta görünmeyebilmesidir.

Bununla birlikte araştırmada;

banka hesap hareketleri,

kripto platformlarına yapılan para transferleri,

platform işlem geçmişleri,

kripto çekim kayıtları,

cüzdan adresleri,

TXID kayıtları,

e-postalar,

telefon uygulamaları

önemli deliller olabilir.

Örneğin eşin banka hesabından üç yıl boyunca düzenli olarak bir kripto platformuna toplam 4 milyon TL gönderildiği görülüyor fakat dava sırasında:

“Benim hiçbir kripto varlığım yok.”

deniliyorsa paranın platformdan sonra nereye gittiğinin araştırılması gerekebilir.

Kripto Borsasından Mahkeme Yoluyla Bilgi İstenebilir mi?

Somut uyuşmazlıkta gerekli ve ilgili olması hâlinde mahkeme, delillerin toplanması kapsamında belirli kurum veya kuruluşlardan kayıt ve belge isteyebilir.

Türkiye’deki kripto varlık hizmet sağlayıcıları 2024 yılından beri SPK’nin düzenleme ve denetimi kapsamındadır. 13 Mart 2025 tarihinde yürürlüğe giren iki temel Tebliğ ile kripto platformlarının belge ve kayıt sistemleri, kripto varlıkların alım satımı, saklanması ve transferine ilişkin yükümlülükler ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. (https://spk.gov.tr)

Bu düzenleyici yapı, merkezi platformlardaki kripto hareketlerinin geçmişe dönük incelenmesi bakımından önem taşımaktadır.

Ancak Türkiye’deki bütün kripto platformlarındaki bütün hesapların her aile mahkemesi dosyasında otomatik olarak tek ekrandan görülebildiği varsayılmamalıdır.

Somut olayda hangi platformların araştırılacağı ve hangi kayıtların talep edileceği ayrıca belirlenmelidir.

Self-Custody Cüzdandaki Bitcoin Boşanmada Tespit Edilebilir mi?

Merkezi borsa hesaplarına göre daha zordur.

Self-custody cüzdanlarda özel anahtar eşin kendisinde olabilir ve cüzdan adresinde kişinin adı yazmaz.

Örneğin blockchain üzerinde;

bc1...

veya

0x...

şeklinde bir cüzdan adresinin görülmesi, tek başına cüzdanın hangi kişiye ait olduğunu ortaya koymaz.

Ancak adres başka delillerle eşleştirilebilir.

Örneğin;

eşin kendi kripto platformu hesabından söz konusu cüzdana Bitcoin çekilmişse,

aynı cüzdandan tekrar eşin hesabına transfer yapılmışsa,

cüzdan adresi eşin e-postasında veya cihazında bulunuyorsa

bu kayıtlar cüzdan ile eş arasındaki bağlantının kurulmasına yardımcı olabilir.

SPK’nin düzenleyici sistemi de kripto varlıkların transferi ve bunlara ilişkin özel anahtarların saklanması/yönetimini açıkça kripto varlık hizmetleri alanında düzenlemektedir. (https://spk.gov.tr)

Blockchain Analizi Boşanma Davasında Kullanılabilir mi?

Kripto varlıkların blockchain üzerinde hareket ettiği durumlarda teknik analiz önemli hâle gelebilir.

Örneğin:

Kripto platformu → Cüzdan A → Cüzdan B → yabancı platform

şeklinde bir fon hareketi bulunabilir.

Blockchain üzerindeki işlemler teknik olarak incelenerek;

  • cüzdan adresleri,
  • transfer miktarları,
  • işlem zamanları,
  • TXID’ler,
  • fonların sonraki hareketleri

belirlenebilir.

Ancak blockchain analizi her zaman cüzdan sahibinin kimliğini doğrudan göstermez.

Bu nedenle en güçlü inceleme çoğu zaman:

blockchain kayıtları + banka kayıtları + kripto platformu kayıtları

birlikte değerlendirildiğinde ortaya çıkar.

Yurt Dışındaki Kripto Borsalarındaki Varlıklar Paylaşıma Girer mi?

Kripto varlığın yabancı bir platformda tutulması tek başına mal rejimi tasfiyesinin dışında kalacağı anlamına gelmez.

Burada belirleyici olan kripto varlığın mal rejimi bakımından edinilmiş mal veya kişisel mal niteliğidir.

Ancak yabancı platformdaki hesapların tespit edilmesi ve kayıtların elde edilmesi Türkiye’deki platformlara göre daha zor olabilir.

Platformun;

bulunduğu ülke,

kullanıcı sözleşmesi,

veri paylaşım kuralları

ve uluslararası adli yardımlaşma imkânları süreci etkileyebilir.

Bu nedenle eşin kripto varlıklarını boşanma öncesinde yabancı platforma aktarması, hukuki hakkı kendiliğinden ortadan kaldırmasa da ispat ve tahsil sürecini zorlaştırabilir.

Boşanmada Bitcoin’in Değeri Hangi Tarihe Göre Hesaplanır?

Kripto davalarının en önemli konularından biri budur.

Bitcoin fiyatı birkaç ay içerisinde önemli ölçüde değişebilir.

Örneğin boşanma davası açıldığında Bitcoin’in piyasa değeri 3 milyon TL, mal rejimi davasının karara yaklaştığı tarihte ise 5 milyon TL olabilir.

Türk Medeni Kanunu m.228, kişisel ve edinilmiş malların mal rejiminin sona erdiği andaki durumlarına göre ayrılacağını düzenlemektedir. Buna karşılık TMK m.235, mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut bulunan edinilmiş malların tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılacağını açıkça belirtmektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Dolayısıyla temel sistem:

varlığın tasfiyeye girip girmediği → mal rejiminin sona erdiği tarihteki durum

değerinin belirlenmesi → tasfiye anındaki değer

şeklindedir.

Bu kural Bitcoin gibi fiyatı ciddi şekilde değişebilen varlıklar bakımından özellikle önemlidir.

Bitcoin Fiyatı Boşanma Davasından Sonra Çok Artarsa Ne Olur?

Örneğin boşanma davasının açıldığı tarihte eşin hesabında 2 Bitcoin bulunsun.

Bitcoinin o tarihte toplam değeri 4 milyon TL iken mal rejimi tasfiyesi sırasında toplam değer 7 milyon TL’ye çıkmış olsun.

TMK m.235 uyarınca mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut bulunan edinilmiş mallar tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu nedenle kripto varlığın yalnızca boşanma davasının açıldığı tarihteki Türk lirası değeri esas alınarak hesabın dondurulması her durumda doğru olmayabilir.

Bitcoin gibi volatil varlıklarda değerleme tarihi davanın ekonomik sonucunu önemli ölçüde değiştirebilir.

Eş Bitcoinleri Boşanma Öncesinde Kaçırdıysa Hangi Değer Esas Alınır?

Burada TMK m.229 ile m.235 birlikte önem kazanır.

Katılma alacağını azaltmak amacıyla yapılan ve tasfiye hesabına eklenecek değerler kapsamına giren devirler bakımından Kanun, değerin malın devredildiği tarih esas alınarak hesaplanacağını düzenlemektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu nedenle örneğin eşin mal kaçırma amacıyla Bitcoinlerini üçüncü kişiye transfer ettiği ileri sürülüyorsa, normal şekilde elde tutulan Bitcoinlerin değerlemesiyle aynı yöntem otomatik olarak uygulanmayabilir.

Bitcoin’in Hangi Borsadaki Fiyatı Esas Alınır?

Bu konu uygulamada bilirkişi incelemesini gerektirebilir.

Bitcoinin tek bir merkezi resmî fiyatı bulunmaz. Farklı platformlarda küçük fiyat farklılıkları olabilir.

Bu nedenle değerleme yapılırken;

güvenilir ve likit piyasa fiyatları,

tarih ve saat,

kripto varlığın miktarı,

Türk lirası veya başka para birimine dönüşüm kuru

gibi hususların objektif biçimde belirlenmesi gerekir.

Türk Medeni Kanunu mal rejiminin tasfiyesinde kural olarak sürüm değerinin esas alınacağını düzenlemektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Kripto varlığın sürüm değerinin tespiti ise varlığın teknolojik ve piyasa özellikleri nedeniyle uzman incelemesini gerektirebilir.

USDT de Mal Paylaşımına Girer mi?

Evet, şartları bulunuyorsa.

Mal rejimi bakımından yalnızca Bitcoin değil ekonomik değeri bulunan diğer kripto varlıklar da değerlendirilmelidir.

Örneğin eşin hesabında;

150.000 USDT,

20 Ethereum,

2 Bitcoin

bulunabilir.

Bunların her biri için edinme tarihi ve kaynağı ayrı ayrı incelenebilir.

Örneğin 100.000 USDT maaştan biriken parayla alınmış, 50.000 USDT ise mirastan gelen para ile alınmış olabilir.

Bu durumda aynı kripto hesabındaki bütün USDT’nin tek kalemde aynı mal rejimi niteliğine sahip olduğu varsayılmamalıdır.

Kripto Para Borçları da Hesaba Katılır mı?

Mal rejimi tasfiyesinde yalnızca aktifler değil, ilgili borçlar da önemlidir.

TMK m.231 uyarınca artık değer, edinilmiş malların toplam değerinden bu mallara ilişkin borçların çıkarılması sonucunda kalan miktardır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Örneğin kripto varlık alımı için kullanılan gerçek ve belgelenebilir bir borç bulunuyorsa bunun tasfiye hesabındaki etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Ancak sonradan yaratılmış veya görünürde borçlandırma işlemleriyle artık değeri azaltmaya yönelik işlemlerin gerçekliği ayrıca araştırılabilir.

Boşanmada Kripto Paralara İhtiyati Tedbir Konulabilir mi?

Şartları oluşmuşsa değerlendirilebilir.

Kripto varlıkların saniyeler içerisinde başka cüzdana veya yurt dışındaki platforma aktarılabilmesi nedeniyle geçici hukuki koruma özellikle önemli olabilir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.389’a göre mevcut durumda meydana gelecek değişiklik nedeniyle hakkın elde edilmesinin ciddi biçimde zorlaşacağı veya imkânsız hâle geleceği ya da gecikme nedeniyle ciddi zarar doğacağı endişesi varsa uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Mahkeme mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya zararı önleyecek başka bir tedbire karar verebilir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bununla birlikte her mal rejimi davasında eşin bütün Bitcoinlerine otomatik tedbir konulacağı söylenemez.

Tedbir talebinde;

varlığın varlığı,

talep edilen hakla bağlantısı,

kaçırılma riski

ve yaklaşık ispat şartları somutlaştırılmalıdır. HMK m.390 da tedbir isteyen tarafın haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesini aramaktadır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Kripto Borsasına Transfer Yasağı Konulabilir mi?

Mahkemenin verdiği tedbir kararının içeriğine göre belirli bir platform nezdindeki kripto varlıkların transferinin sınırlandırılması gündeme gelebilir.

Örneğin mahkeme kararında belirli platform hesabındaki kripto varlıkların dava süresince üçüncü kişilere transfer edilmemesine yönelik açık tedbir bulunabilir.

Burada kararın uygulanabilmesi açısından;

platformun doğru tüzel kişisinin,

hesabın,

varlığın

mümkün olduğunca açık şekilde belirlenmesi önemlidir.

Türkiye’de kripto varlık hizmet sağlayıcılarının saklama, transfer ve kayıt sistemleri 2025 yılında yürürlüğe giren SPK düzenlemeleri kapsamında ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. (https://spk.gov.tr)

Self-Custody Cüzdana Tedbir Konulabilir mi?

Hukuki ve teknik açıdan daha zordur.

Kripto varlık platformda bulunuyorsa mahkeme kararını uygulayabilecek merkezi bir kuruluş vardır.

Self-custody cüzdanda ise private key eşin kendisindedir.

Bu nedenle mahkemenin;

“Bu cüzdandaki Bitcoinler transfer edilmesin.”

şeklindeki kararı hukuken önem taşısa dahi blockchain üzerinde transferi teknik olarak engelleyecek merkezi bir aracı bulunmayabilir.

Bu nedenle self-custody kripto varlıklarında hukuki tedbir stratejisinin, teknik kontrol ve delil koruma yöntemleriyle birlikte planlanması gerekir.

Eş Bitcoinleri Dava Açıldıktan Sonra Satarsa Ne Olur?

Mal rejiminin boşanma dava tarihinde sona ermesi, dava tarihindeki mevcut edinilmiş malların tasfiye hesabından otomatik olarak çıkarıldığı anlamına gelmez.

TMK m.228, malların mal rejiminin sona erdiği andaki durumlarına göre ayrılacağını; m.235 ise sona erme sırasında mevcut edinilmiş malların tasfiye anındaki değerleriyle dikkate alınacağını düzenlemektedir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Dolayısıyla boşanma davasının açıldığı tarihte var olan Bitcoinlerin dava sonrasında satılması veya başka yatırıma dönüştürülmesi, tasfiye hesabında ayrıca incelenmelidir.

Boşanma Davasından Sonra Alınan Bitcoinler Paylaşıma Girer mi?

Kural olarak mal rejiminin sona erme tarihi dikkate alınmalıdır.

TMK m.225 uyarınca boşanma kararı verilmesi durumunda mal rejimi dava tarihinden itibaren sona ermiş sayılır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu nedenle eşin boşanma davasından sonra kendi yeni geliriyle satın aldığı kripto varlıklar, sona ermiş mal rejiminin edinilmiş malları kapsamına otomatik olarak girmez.

Ancak para kaynağının gerçekte boşanma öncesi edinilmiş mallardan geldiği ortaya çıkarsa sonuç farklı olabilir.

Örneğin dava tarihinden önce edinilmiş 3 milyon TL’nin dava sonrasında Bitcoin’e çevrilmesi durumunda yalnızca Bitcoinin satın alma tarihine bakılması yanıltıcı olur.

Paranın kaynağı takip edilmelidir.

2002’den Önce Evlenenlerde Kripto Para Paylaşımı Nasıl Olur?

Uzun süreli evliliklerde ayrıca geçiş hükümleri önem taşır.

4722 sayılı Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 10. maddesine göre 1 Ocak 2002’den önce evlenmiş eşler bakımından, o tarihe kadarki dönemde önceki mal rejimi devam etmiş; başka bir rejim seçilmemişse 1 Ocak 2002’den itibaren yasal mal rejimi uygulanmaya başlamıştır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Kripto varlıkların yaygınlaşması çok daha sonraki tarihlere denk geldiği için pek çok dosyada Bitcoin alımı zaten edinilmiş mallara katılma rejimi döneminde yapılmış olacaktır.

Yine de uzun süreli evliliklerde mal rejiminin başlangıç tarihi ayrıca kontrol edilmelidir.

Boşanmada Kripto Varlıkların Tespiti İçin Hangi Deliller Önemlidir?

Kripto varlık uyuşmazlıklarında özellikle şu deliller önem taşıyabilir:

  • banka hesap hareketleri,
  • kripto platformlarına yapılan havale ve transferler,
  • kripto platformu hesap ekstreleri,
  • alış ve satış kayıtları,
  • cüzdan adresleri,
  • TXID/transaction hash kayıtları,
  • telefon ve bilgisayardaki kripto uygulamaları,
  • e-posta bildirimleri,
  • blockchain analizleri,
  • vergi ve finansal kayıtlar.

Özellikle iddia yalnızca:

“Eşim Bitcoin kullanıyor.”

şeklinde bırakılmamalıdır.

Örneğin:

“2023-2026 arasında X platformuna banka hesabından toplam 3.800.000 TL transfer yapılmıştır.”

şeklindeki somut delil, araştırmanın yönünü ciddi biçimde değiştirebilir.

Kripto Paraları Gizleyen Eş Açısından Ceza Sorumluluğu Doğar mı?

Kripto varlığın mal rejimi davasında bildirilmemesi veya başka hesaba aktarılması her durumda otomatik olarak ceza suçu oluşturmaz.

Öncelikle mal rejiminin tasfiyesine ilişkin özel hukuk sonuçları değerlendirilir.

Ancak somut olayda;

sahte belge,

başkasının hesabının hukuka aykırı kullanılması,

mahkeme kararına aykırılık,

başka suç teşkil eden eylemler

bulunuyorsa ceza hukuku boyutu ayrıca ortaya çıkabilir.

Bu nedenle her mal kaçırma iddiası otomatik olarak “dolandırıcılık” şeklinde nitelendirilmemelidir.

Eşler Anlaşmalı Boşanmada Bitcoinleri Nasıl Paylaşabilir?

Anlaşmalı boşanma veya ayrı bir mal rejimi protokolünde kripto varlıklar açık şekilde düzenlenebilir.

Örneğin:

“X platformundaki 2 Bitcoin eş A’da kalacak, eş A diğer eşe 3.000.000 TL ödeyecektir.”

veya

“Tarafların ortak kabul ettiği 100.000 USDT eşit olarak iki ayrı cüzdana aktarılacaktır.”

şeklinde düzenlemeler yapılabilir.

Kripto varlıkların fiyatının hızlı değişmesi nedeniyle protokolde yalnızca Türk lirası karşılığı yerine gerektiğinde;

kripto varlığın miktarı,

değerleme tarihi,

hangi platformdaki fiyatın esas alınacağı,

transfer masrafının kim tarafından karşılanacağı

da açıkça belirlenebilir.

Bu tür ayrıntılar sonradan çıkabilecek uyuşmazlıkları önemli ölçüde azaltabilir.

Kripto Para Paylaşımında En Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada en önemli hatalardan biri, kripto varlığın yalnızca kimin adına kayıtlı olduğuna bakılmasıdır.

Oysa mal rejiminde edinme kaynağı daha belirleyicidir.

Diğer önemli hatalar ise şunlardır:

  1. Evlilikten önce alınan Bitcoin ile evlilik sırasında alınan Bitcoinlerin birbirine karıştırılması.
  2. Miras parasıyla alınan kripto varlıkların kaynağının belgelenmemesi.
  3. Boşanma davasının açıldığı tarihteki kripto miktarının tespit edilmemesi.
  4. Yalnızca güncel hesap bakiyesine bakılması.
  5. Borsa dışına çekilen kripto varlıkların tamamen kaybolduğunun varsayılması.
  6. Cüzdan ve TXID kayıtlarının araştırılmaması.
  7. Bitcoin değerlemesinde boşanma dava tarihi ile tasfiye tarihinin karıştırılması.
  8. Mal kaçırma amacı taşıyan transferlerin TMK m.229 bakımından incelenmemesi.
  9. Kripto varlığın tamamının otomatik olarak yarı yarıya bölüneceğinin düşünülmesi.
  10. Kaçırılma riski bulunan varlıklarda zamanında geçici hukuki koruma talep edilmemesi.

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanmada Bitcoin paylaşılır mı?

Bitcoin edinilmiş mal niteliğindeyse mal rejiminin tasfiyesinde dikkate alınabilir. Ancak her Bitcoin otomatik olarak yarı yarıya bölünmez. TMK m.236 uyarınca esas olarak artık değer üzerinden katılma alacağı hesaplanır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Evlilikten önce alınan Bitcoin paylaşılır mı?

Kural olarak evlilik öncesinde sahip olunan malvarlığı kişisel maldır. Ancak evlilik öncesinde satın alındığının ispatlanması gerekir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Maaşla alınan Bitcoin paylaşılır mı?

Maaş çalışma karşılığı elde edilen edinilmiş maldır. Maaştan elde edilen paranın Bitcoin’e dönüştürülmesi hâlinde kripto varlığın edinilmiş mal niteliği gündeme gelebilir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Miras kalan Bitcoin paylaşılır mı?

Miras yoluyla elde edilen malvarlığı değerleri kural olarak kişisel maldır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Miras parasıyla Bitcoin alınırsa ne olur?

Kişisel malların yerine geçen değerler de kural olarak kişisel maldır. Miras parasından Bitcoin alındığının ispatlanabilmesi önemlidir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bitcoin başka cüzdana gönderilirse mal paylaşımından kurtulur mu?

Hayır. Özellikle diğer eşin katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirler TMK m.229 kapsamında tasfiye hesabına değer olarak eklenebilir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Boşanma davası açıldıktan sonra alınan Bitcoin paylaşılır mı?

Mal rejimi, boşanma kararı verilmesi hâlinde dava tarihinden itibaren sona erer. Dava tarihinden sonra yeni gelirle alınan varlıklar bu nedenle farklı değerlendirilir. Ancak kullanılan paranın kaynağının boşanma öncesine ait olması hâlinde ayrıca inceleme gerekir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bitcoin hangi tarihteki değerinden hesaplanır?

TMK m.235’e göre mal rejiminin sona erdiği anda mevcut olan edinilmiş mallar tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılır. Katılma alacağını azaltmak amacıyla devredilip hesaba eklenecek değerler bakımından ise devir tarihi esas alınır. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Eşim kripto hesabını gizliyorsa ne yapabilirim?

Banka hareketleri, kripto platformu transferleri, cüzdan adresleri ve diğer dijital deliller üzerinden araştırma yapılabilir. Belirli platformlar tespit edildiğinde mahkeme yoluyla ilgili kayıtların getirtilmesi değerlendirilebilir. Türkiye’deki kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kayıt, saklama ve transfer faaliyetleri SPK düzenlemelerine tabidir. (https://spk.gov.tr)

Soğuk cüzdandaki Bitcoinler boşanmada paylaşılır mı?

Kripto varlığın self-custody veya soğuk cüzdanda bulunması, mal rejimi bakımından kendiliğinden kapsam dışı kalmasını sağlamaz. Asıl sorun cüzdanın varlığının ve eşe aidiyetinin ispatlanmasıdır.

Kripto paralara tedbir konulabilir mi?

HMK m.389’daki şartlar oluşuyorsa uyuşmazlık konusu mal veya hak hakkında ihtiyati tedbir talep edilebilir. Talep eden tarafın hakkını yaklaşık olarak ispat etmesi ve tedbir ihtiyacını somutlaştırması gerekir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Sonuç: Boşanmada Kripto Paranın Kimin Hesabında Olduğundan Çok, Ne Zaman ve Hangi Parayla Alındığı Önemlidir

Bitcoin, Ethereum, USDT ve diğer kripto varlıkların boşanmada mal paylaşımının dışında kaldığını söylemek mümkün değildir.

Türk Medeni Kanunu’nun edinilmiş mallara katılma sisteminde temel ayrım edinilmiş mallar ile kişisel mallar arasındadır. Evlilik süresince çalışma karşılığı elde edilen kazançlarla edinilen malvarlığı değerleri kural olarak edinilmiş mal niteliğindeyken; evlilik öncesi malvarlığı, miras ve diğer karşılıksız kazanımlar kişisel mal olarak değerlendirilir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Bu nedenle aynı kripto platformundaki Bitcoinlerin bile hukuki niteliği birbirinden farklı olabilir.

Örneğin:

1 BTC evlilikten önce alınmış olabilir.

2 BTC evlilik sırasında maaşla alınmış olabilir.

1 BTC miras parasıyla alınmış olabilir.

Bu durumda platformda toplam 4 Bitcoin görünmesine rağmen mal rejimi tasfiyesinde dört Bitcoinin tamamının aynı kategoriye konulması doğru değildir.

Boşanma davasının açıldığı tarih de kritik önemdedir. Boşanma kararı verilmesi hâlinde mal rejimi dava tarihinden itibaren sona erer. (Türkiye Büyük Millet Meclisi) Buna karşılık o tarihte mevcut bulunan edinilmiş malların değerlemesinde TMK m.235 uyarınca tasfiye anındaki değer esas alınır. Bitcoin gibi fiyatı hızla değişen varlıklarda bu kural dava sonucunu ciddi biçimde etkileyebilir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Kripto varlıkların boşanma davalarındaki en büyük özelliği ise izlenebilirlik ile gizlenebilirliğin aynı anda bulunmasıdır.

Eş Bitcoinlerini merkezi platformda tutuyorsa platform ve banka kayıtları üzerinden hareketlerin tespiti daha kolay olabilir. Türkiye’deki kripto varlık hizmet sağlayıcılarının 2024’ten itibaren SPK’nin düzenleme ve denetimi altına alınması ve 2025’te saklama, transfer ve kayıt sistemlerine ilişkin ayrıntılı düzenlemelerin yürürlüğe girmesi bu açıdan önemlidir. (https://spk.gov.tr)

Self-custody cüzdanlarda ise cüzdanın eşle ilişkilendirilmesi için blockchain kayıtları, kripto platformundan yapılan çekimler ve diğer dijital delillerin birlikte incelenmesi gerekebilir.

Bu nedenle yüksek tutarlı kripto varlıkların bulunduğu bir boşanmada sağlıklı inceleme genel olarak;

mal rejiminin belirlenmesi → boşanma dava tarihindeki kripto portföyünün tespiti → her varlığın edinme tarihinin ve para kaynağının araştırılması → borsa ve blockchain hareketlerinin incelenmesi → kişisel mal/edinilmiş mal ayrımı → mal kaçırma transferlerinin değerlendirilmesi → gerekiyorsa ihtiyati tedbir → tasfiye tarihindeki değerleme → katılma ve değer artış payı alacağının hesaplanması

şeklinde yürütülmelidir.

Kripto varlıklarda mal paylaşımının temel sorusu bu nedenle:

“Bitcoin kimin hesabında?”

değil;

“Bitcoin hangi malvarlığı kaynağıyla edinildi ve mal rejiminin sona erdiği tarihte hukuken hangi mal grubuna aitti?”

sorusudur.

Leave a Reply

Call Now Button