Kripto Para Dolandırıcılığında Hukuki Yollar: Mağdurlar Ne Yapabilir?

Kripto para piyasasının büyümesiyle birlikte Bitcoin, Ethereum, stablecoin ve diğer kripto varlıklar üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılık yöntemleri de çeşitlenmiştir. Sosyal medyada “garantili yatırım” vaadiyle başlayan görüşmeler, sahte kripto para borsaları, ünlü kişilerin görüntülerinin kullanıldığı yapay zekâ reklamları, WhatsApp veya Telegram yatırım grupları, sahte portföy yöneticileri, romantik ilişki üzerinden yatırım yaptırılması ve kripto cüzdan bilgilerinin ele geçirilmesi uygulamada sık karşılaşılan yöntemler arasındadır.

Bu olaylarda mağdurun en büyük yanılgılarından biri, “Kripto para gönderildiyse artık geri alınamaz.” düşüncesidir.

Blokzincir üzerinde tamamlanan bir transfer teknik olarak klasik banka havalesi gibi tek taraflı şekilde geri çevrilemeyebilir. Ancak bu durum mağdurun hukuki yollarının sona erdiği anlamına gelmez. Transferin ulaştığı cüzdanın izlenmesi, kripto varlığın bir platforma aktarılması, failin banka veya ödeme hesabının belirlenmesi, hesap ve malvarlıklarına koruma tedbirleri uygulanması ve zarar nedeniyle ceza ve hukuk yollarına başvurulması mümkün olabilir.

Özellikle hızlı hareket edilmesi, kripto para dolandırıcılığında paranın geri alınabilme ihtimalini doğrudan etkileyebilir.

Türkiye’de bu tür olaylar, somut olayın özelliklerine göre başta Türk Ceza Kanunu’ndaki dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık hükümleri, Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki malvarlığına el koyma tedbirleri, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmelidir. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları 2024 yılından itibaren Sermaye Piyasası Kurulunun düzenleme ve denetimi altına alınmış; 2025 yılında ise kuruluş ve faaliyet esasları ile çalışma ve sermaye yeterliliğine ilişkin ikincil düzenlemeler yürürlüğe girmiştir

Kripto Para Dolandırıcılığı Nedir?

Kripto para dolandırıcılığı, mağdurun hileli davranışlarla yanıltılarak kripto varlık veya para transfer etmeye ikna edildiği ya da mağdurun hesap ve cüzdanlarına hukuka aykırı şekilde erişilerek malvarlığının ele geçirildiği olayları genel olarak ifade etmektedir.

Burada önemli bir ayrım yapılmalıdır:

Kripto yatırımında zarar etmek ile dolandırılmak aynı şey değildir.

Örneğin Bitcoin satın alan kişinin Bitcoin fiyatının düşmesi nedeniyle zarar etmesi tek başına dolandırıcılık oluşturmaz.

Buna karşılık;

“Paranız bir ay içerisinde iki katına çıkacak.”

“Bu coin devlet garantisinde.”

“SPK tarafından onaylanan özel yatırım programına katılıyorsunuz.”

“100.000 TL yatırırsanız 500.000 TL çekebilirsiniz.”

gibi gerçeğe aykırı beyanlarla kişinin para göndermeye ikna edilmesi hâlinde dolandırıcılık suçunun unsurları gündeme gelebilir.

Dolandırıcılık suçunda temel mesele, mağdurun hileli davranışlarla aldatılması ve bunun sonucunda malvarlığı zararına uğramasıdır. Türk Ceza Kanunu’nun 157. maddesi dolandırıcılığın temel şeklini düzenlemektedir.

Kripto Para Dolandırıcılığı Nitelikli Dolandırıcılık Sayılır mı?

Somut olayın özelliklerine göre sayılabilir.

Kripto dolandırıcılıklarının önemli bir bölümü;

• internet siteleri,
• sosyal medya,
• mobil uygulamalar,
• mesajlaşma uygulamaları,
• elektronik ödeme sistemleri,
• banka hesapları

üzerinden gerçekleştirildiği için TCK m.158 kapsamında nitelikli dolandırıcılık hükümleri gündeme gelebilir.

Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesinde dolandırıcılığın bilişim sistemlerinin veya banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle gerçekleştirilmesi nitelikli hâller arasında düzenlenmiştir. Güncel adli makam bilgilendirmelerinde de internet ve kripto yatırım dolandırıcılıkları bu kapsamda özellikle ele alınmaktadır.

Ancak her kripto uyuşmazlığının otomatik olarak TCK m.158 kapsamında değerlendirilmesi doğru değildir.

Failin kullandığı yöntem, mağdurun nasıl aldatıldığı, para veya kripto varlığın hangi kanallardan aktarıldığı ve taraflar arasındaki ilişkinin niteliği birlikte değerlendirilmelidir.

En Sık Görülen Kripto Para Dolandırıcılığı Yöntemleri

Kripto dolandırıcılıklarında yöntemler sürekli değişmekle birlikte uygulamada özellikle şu senaryolarla karşılaşılmaktadır:

• sahte yatırım danışmanlığı,
• sahte kripto para borsası,
• Telegram ve WhatsApp yatırım grupları,
• sahte Bitcoin veya altcoin yatırım siteleri,
• romantik ilişki kurularak yatırım yaptırılması,
• yüksek kazanç garantili coin projeleri,
• yapay zekâ ile hazırlanmış ünlü veya iş insanı videoları,
• sahte müşteri temsilcileri,
• kripto hesabının ele geçirilmesi,
• seed phrase veya private key hırsızlığı,
• phishing bağlantıları,
• sahte airdrop ve token satışları,
• hesap açtırmak veya parayı çekebilmek için sürekli yeni ödeme talep edilmesi.

Özellikle son yöntem oldukça tipiktir.

Mağdur önce örneğin 100.000 TL yatırır.

Uygulamada hesabında 180.000 TL olduğu gösterilir.

Para çekmek istediğinde ise;

“Vergi ödemeniz gerekiyor.”

denilerek 30.000 TL daha istenir.

Daha sonra;

“Bloke kaldırma bedeli”, “uluslararası transfer komisyonu”, “sigorta bedeli”, “MASAK ücreti”

gibi yeni gerekçelerle ödeme talep edilir.

Gerçekte ise uygulamada gösterilen yatırım bakiyesi çoğu zaman gerçek değildir.

Kripto Para Dolandırıcılığında İlk Yapılması Gereken Nedir?

En önemli konu zaman kaybetmemektir.

Kripto varlıklar kısa süre içerisinde farklı cüzdanlara, platformlara veya ülkelerdeki hesaplara aktarılabilir. Bu nedenle mağdur günlerce dolandırıcıyla pazarlık yapmak yerine delilleri koruyarak hukuki süreci başlatmalıdır.

Özellikle şu bilgilerin kaybolmadan saklanması gerekir:

Cüzdan adresleri, transaction hash (TXID), banka IBAN’ları, ödeme dekontları, kripto platformu kullanıcı bilgileri, telefon numaraları, e-posta adresleri, Telegram ve WhatsApp kullanıcı adları, internet sitesi adresleri, konuşma kayıtları, ekran görüntüleri ve sahte yatırım hesabındaki hareketler.

Kripto transferinde yalnızca ekran görüntüsü almakla yetinilmemelidir.

Mümkünse ilgili işlemin TXID/transaction hash bilgisi de tespit edilmelidir.

Çünkü bu bilgi blokzincir üzerindeki para hareketinin takip edilmesinde önemli bir teknik delil olabilir.

Dolandırıcıya Bir Kez Daha Para Göndermek Doğru mu?

Genellikle hayır.

Kripto dolandırıcılığında en sık yapılan hatalardan biri, kaybedilen parayı kurtarmak amacıyla failin istediği yeni ödemelerin yapılmaya devam edilmesidir.

Örneğin dolandırıcı;

“Son 20.000 TL’yi yatırırsanız bütün paranızı açacağız.”

diyebilir.

Mağdur 20.000 TL gönderdiğinde bu defa;

“Blockchain doğrulama ücreti gerekiyor.”

denilerek yeni ödeme talep edilebilir.

Bu zincir çoğu zaman mağdur ödeme yapmayı bırakana kadar devam eder.

Dolandırıcılıktan şüphelenildiğinde yeni ödeme yapılmadan önce hukuki durum değerlendirilmelidir.

Kripto Para Dolandırıcılığında Savcılığa Şikâyet Nasıl Yapılır?

Mağdur, olayın özelliklerini ve elindeki delilleri açıklayan bir şikâyet dilekçesiyle Cumhuriyet Başsavcılığına başvurabilir. Kolluk birimlerine yapılan başvurular da soruşturma makamlarına iletilebilir.

Şikâyet dilekçesinde yalnızca;

“Kripto para dolandırıcılığına uğradım.”

denilmesi yerine para hareketlerinin kronolojik biçimde açıklanması önemlidir.

Örneğin:

Mağdur dolandırıcıyla hangi tarihte tanıştı?

Dolandırıcı kendisini nasıl tanıttı?

Hangi yatırım vaadinde bulundu?

Hangi banka hesabına para gönderildi?

Para daha sonra hangi platformdan USDT veya başka kripto varlığa çevrildi?

Hangi cüzdan adresine transfer edildi?

TXID nedir?

Fail daha sonra hangi gerekçelerle yeni ödeme istedi?

Para çekmek istendiğinde ne oldu?

Bu şekilde hazırlanmış bir başvuru, soruşturma makamının para hareketini daha hızlı anlamasını sağlayabilir.

Savcılıktan Hangi İşlemler Talep Edilebilir?

Somut olayın özelliklerine göre soruşturma makamlarından;

banka hesaplarının tespiti, hesap hareketlerinin getirtilmesi, telefon ve iletişim bilgilerinin araştırılması, ilgili kripto varlık hizmet sağlayıcılarından kullanıcı ve işlem bilgilerinin istenmesi ve suçtan elde edildiği değerlendirilen malvarlığı değerleri hakkında gerekli koruma tedbirlerinin uygulanması

talep edilebilir.

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 128. maddesi, belirli suçlar bakımından suçtan elde edildiğine ilişkin kuvvetli şüphe bulunan malvarlığı değerlerine el koymaya ilişkin mekanizma öngörmektedir. Maddede TCK m.158 kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık da ilgili suçlar arasında sayılmaktadır. (Mevzuat)

Dolayısıyla özellikle paranın veya kripto varlığın hâlen tespit edilebilir bir hesapta bulunduğu olaylarda erken yapılan başvuru son derece önemlidir.

Kripto Varlıklara El Konulabilir mi?

Kripto varlığın bulunduğu yapıya göre farklı teknik ve hukuki yöntemler gündeme gelebilir.

Örneğin kripto varlık Türkiye’de faaliyet gösteren veya soruşturma makamlarının bilgi ve belge taleplerine muhatap olabilecek bir kripto varlık hizmet sağlayıcısındaki kullanıcı hesabında bulunuyorsa, ilgili hesap ve hareketler hakkında soruşturma makamlarınca gerekli işlemler yapılması daha mümkün olabilir.

Buna karşılık varlık bir kişinin kendi kontrolündeki self-custody cüzdana aktarılmışsa teknik durum daha farklıdır. Cüzdanın özel anahtarına sahip olmadan blokzincir işlemini doğrudan geri çevirmek mümkün olmayabilir.

Ancak bu durumda dahi cüzdan hareketlerinin takip edilmesi önemlidir.

Çünkü fail daha sonra kripto varlıkları nakde çevirmek amacıyla merkezi bir kripto platformuna aktarabilir.

Bu nedenle:

“Para kişisel cüzdana gitti; artık hiçbir şey yapılamaz.”

sonucu otomatik olarak çıkarılmamalıdır.

Blockchain Üzerinden Dolandırıcı Bulunabilir mi?

Kripto varlıkların önemli bir bölümünde işlemler blokzincir üzerinde kayıtlıdır.

Örneğin bir USDT transferinde;

gönderici adresi, alıcı adresi, tutar, işlem zamanı ve TXID

blokzincir üzerinde görülebilir.

Bu durum failin kimliğinin doğrudan blokzincirde yazdığı anlamına gelmez.

Ancak cüzdan hareketlerinin izlenmesi sonucunda para belirli bir merkezi kripto platformuna ulaşıyorsa, ilgili platform nezdindeki hesap bilgilerinin soruşturma kapsamında incelenmesi failin veya para hareketinde rol alan kişilerin tespit edilmesine yardımcı olabilir.

Kripto varlıkların anonimlik ile izlenemezlik kavramlarının aynı olmadığı özellikle burada önemlidir.

Türkiye’deki Kripto Platformlarından Bilgi İstenebilir mi?

Kripto varlık hizmet sağlayıcıları artık Türkiye’de özel bir düzenleyici rejime tabidir.

2024 yılında yapılan kanun değişikliğiyle kripto varlık hizmet sağlayıcıları 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında SPK’nın düzenleme ve denetimi altına alınmış; 13 Mart 2025 tarihinde kuruluş ve faaliyet esasları ile çalışma usulleri ve sermaye yeterliliğine ilişkin iki temel Tebliğ yürürlüğe girmiştir. Bu düzenlemeler kripto varlıkların alım-satımı, saklanması ve transferi dâhil çeşitli faaliyetleri kapsamaktadır.

SPK ayrıca güncel olarak kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin platform listelerini kamuya açık şekilde yayımlamaktadır.

Bu nedenle dolandırıcılıkta kullanılan cüzdanın veya hesabın Türkiye’deki bir platformla bağlantılı olduğunun tespit edilmesi soruşturma açısından önemli olabilir.

Kripto Platformuna Ayrıca Başvuru Yapılmalı mı?

Savcılık başvurusunun yanında, transferin ulaştığı veya dolandırıcının kullandığı platform biliniyorsa platforma da gecikmeden bildirim yapılması yararlı olabilir.

Başvuruda;

işlem numarası, cüzdan adresi, transfer tarihi, tutar, mağdur hesabı ve varsa soruşturma numarası

paylaşılabilir.

Ancak platformun mağdurun tek taraflı talebiyle mutlaka varlıkları dondurmak veya iade etmek zorunda olduğu varsayılmamalıdır.

Platformun işlem yapabilmesi için olayın niteliğine göre adli makam kararı veya başka hukuki şartların gerçekleşmesi gerekebilir.

Yine de erken bildirim;

ilgili hesabın tespiti, kayıtların korunması ve daha sonra gelecek adli taleplerle eşleştirilmesi

bakımından faydalı olabilir.

SPK’ya Başvuru Yapılabilir mi?

Olayın düzenlemeye tabi bir kripto varlık hizmet sağlayıcısının faaliyetiyle bağlantılı olması hâlinde SPK yönünden de değerlendirme yapılabilir.

Ancak dolandırıcılık nedeniyle ceza soruşturması yürütme ve fail hakkında kamu davası açma yetkisi SPK’ya değil adli makamlara aittir.

Bu nedenle doğrudan dolandırıcılık iddiasında savcılık başvurusunun yerine yalnızca SPK şikâyeti yapılması yeterli görülmemelidir.

SPK bakımından ise özellikle;

izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı, platform faaliyetleri ve sermaye piyasası mevzuatına aykırılıklar

gündeme gelebilir.

SPK, Türkiye’de faaliyet gösteren veya gösterecek kripto varlık hizmet sağlayıcılarının Kurulun düzenleme ve denetimine tabi olduğunu açıkça belirtmektedir.

Yurt Dışındaki Kripto Borsasına Gönderilen Para Geri Alınabilir mi?

Yurt dışı transferlerinde süreç daha karmaşık olabilir; ancak hukuki yol tamamen kapanmaz.

Öncelikle;

platformun hangi ülkede kurulu olduğu, cüzdanın gerçekten o platforma ait olup olmadığı, platformun KYC bilgileri tutup tutmadığı ve Türkiye’deki adli makamlarla bilgi paylaşım mekanizmasının bulunup bulunmadığı

incelenmelidir.

Yabancı bir kripto borsasına ulaşılması hâlinde gerekli bilgi veya koruma tedbirlerinin elde edilmesi uluslararası adli yardımlaşma süreçlerini gerektirebilir.

Bu durum soruşturmanın uzamasına neden olabilir.

Bu nedenle özellikle yurt dışına aktarılan kripto varlıklarda zaman faktörü daha da önemlidir.

Yurt Dışındaki Her Kripto Sitesi Türkiye’de Yasal mı?

Hayır.

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında yurt dışında yerleşik platformların belirli şekilde Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik faaliyette bulunması izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı olarak değerlendirilebilir.

SPK, Türkçe internet sitesi oluşturulması, Türkiye’de işyeri açılması veya Türkiye’deki kişilere yönelik tanıtım ve pazarlama yapılması gibi kriterleri bu kapsamda özel olarak açıklamıştır. (https://spk.gov.tr)

Bu nedenle mağdurun para gönderdiği internet sitesinin yalnızca;

“Global Crypto Investment Ltd.”

gibi yabancı bir şirket adı kullanması platformun yasal veya denetlenen bir kuruluş olduğunu göstermez.

SPK Listesinde Bulunmak Dolandırılma Riskini Tamamen Ortadan Kaldırır mı?

Hayır.

Bir kuruluşun düzenleyici sistem içerisinde bulunması, müşterinin hiçbir şekilde dolandırıcılık veya hesap ele geçirme vakası yaşamayacağı anlamına gelmez.

Ayrıca dolandırıcılar gerçek kripto platformlarının;

logosunu, adını, müşteri hizmetleri görüntülerini ve internet sitesi tasarımını

kopyalayarak sahte siteler oluşturabilir.

Bu nedenle mağdurun işlem yaptığı internet adresinin gerçekten ilgili platforma ait olup olmadığı da kontrol edilmelidir.

SPK güncel kripto varlık hizmet sağlayıcı listelerini internet sitesinde yayımlamaktadır.

Sahte Kripto Borsası Nasıl Anlaşılır?

Örneğin kullanıcı bir reklama tıklayarak “XYZ Global Exchange” adlı siteye yönlendirilmiş olsun.

Kullanıcı 200.000 TL yatırır ve ekranda birkaç hafta içinde bakiyesinin 600.000 TL’ye çıktığını görür.

Para çekmek istediğinde;

“Kazancınız üzerinden %15 vergi ödemeniz gerekiyor.”

denilir.

Vergi yatırıldıktan sonra bu kez;

“Uluslararası transfer kodu için 10.000 USDT gerekiyor.”

denilir.

Bu modelde öncelikle şu soru sorulmalıdır:

Platformda görünen 600.000 TL gerçekten herhangi bir kripto varlık veya finansal hesaba karşılık geliyor mu?

Sahte yatırım platformlarında ekrandaki bakiye çoğu zaman yalnızca yazılımsal bir rakamdan ibarettir.

Bu nedenle hukuki incelemede ekranda görünen “kazanç” değil, mağdurdan fiilen çıkan para ve kripto varlık hareketleri esas alınmalıdır.

USDT Dolandırıcılığında Hukuki Yol Var mı?

Evet.

Kripto dolandırıcılıklarında USDT gibi stablecoinler sıklıkla kullanılmaktadır.

Örneğin mağdur Türkiye’deki bir platformdan USDT satın alıp dolandırıcının verdiği cüzdan adresine göndermiş olabilir.

Bu durumda önemli deliller şunlardır:

• USDT miktarı,
• kullanılan blockchain ağı,
• alıcı cüzdan adresi,
• TXID,
• işlem tarihi,
• gönderen kripto platformundaki hesap bilgileri.

Bunlarla cüzdanın daha sonraki hareketleri analiz edilebilir.

Özellikle cüzdandaki varlıkların daha sonra merkezi bir kripto platformuna aktarılması soruşturma bakımından önemli olabilir.

Telegram ve WhatsApp Kripto Dolandırıcılığı

Kripto yatırım dolandırıcılıklarının önemli bölümü Telegram veya WhatsApp grupları üzerinden gerçekleştirilmektedir.

Dolandırıcılar;

“VIP yatırım grubu”,
“balina grubu”,
“kurumsal trader”,
“AI trading bot”,
“özel coin fırsatı”

gibi isimlerle kullanıcıları gruplara çekebilir.

Grup içerisindeki diğer kullanıcıların;

“Ben bugün 15.000 dolar kazandım.”

şeklindeki mesajları da gerçekte dolandırıcılık organizasyonunun parçası olabilir.

Bu nedenle ekran görüntüsü alınırken yalnızca dolandırıcıyla birebir konuşmalar değil;

grup adı, grup yöneticileri, kullanıcı adları, telefon numaraları ve yatırım yönlendirmeleri

de saklanmalıdır.

Yapay Zekâ ile Hazırlanan Kripto Reklamlarında Ne Yapılabilir?

Günümüzde kripto dolandırıcılıklarında tanınmış kişilerin yapay zekâ ile oluşturulmuş görüntü ve sesleri de kullanılabilmektedir.

Örneğin tanınmış bir iş insanı veya kamuya mal olmuş kişinin;

“Ben bu platforma yatırım yaptım ve çok kazandım.”

şeklinde konuştuğu sahte video hazırlanabilir.

Bu videoya tıklayan kullanıcı sahte yatırım sitesine yönlendirilir.

Bu tür olaylarda;

reklamın ekran görüntüsü, reklam hesabının adı, paylaşım adresi, yönlendirilen web sitesi ve ödeme bilgileri

delil olarak saklanmalıdır.

Dolandırıcılıkta kullanılan reklamın sonradan silinme ihtimali yüksek olduğundan deliller mümkün olduğunca erken korunmalıdır.

Kripto Hesabının Hacklenmesi ile Dolandırıcılık Aynı Şey midir?

Her zaman değildir.

Mağdur kendi iradesiyle hile sonucunda varlık göndermişse dolandırıcılık hükümleri gündeme gelebilir.

Buna karşılık fail;

hesap şifresini ele geçirmiş, phishing yöntemiyle hesaba erişmiş, SIM kartı kopyalamış veya özel anahtarı ele geçirerek varlıkları kendi cüzdanına aktarmışsa bilişim suçları ve başka suç tipleri de gündeme gelebilir.

Bu nedenle başvuruda suçun adı konusunda kesin bir sınıflandırma yapmaya çalışmaktan ziyade olayın tüm teknik ayrıntılarının ve delillerinin eksiksiz açıklanması önemlidir.

Nihai hukuki nitelendirme soruşturma ve kovuşturma makamlarınca yapılacaktır.

Dolandırıcının Banka Hesabı Başkasına Aitse Ne Olur?

Kripto dolandırıcılığında mağdurun parası çoğu zaman doğrudan organizatörün hesabına gönderilmez.

Bunun yerine üçüncü kişilere ait banka, ödeme veya kripto hesapları kullanılabilir.

Bunlar uygulamada “hesap kiralama”, “IBAN kullandırma” veya money mule modelleri olarak karşımıza çıkmaktadır.

Adalet Bakanlığına bağlı adli makamların 2026 tarihli bilgilendirmelerinde de banka ve kripto hesaplarının başkasına kullandırılması, yatırım ve internet dolandırıcılıklarında suçtan elde edilen paraların izini kaybettirmek amacıyla kullanılan yöntemler arasında açıkça belirtilmiştir.

Bu nedenle;

“Parayı gönderdiğim kişinin dolandırıcı olmadığını söylüyorlar.”

denilmesi soruşturmanın sona ermesini gerektirmez.

Hesap sahibinin dolandırıcılık organizasyonuyla ilişkisi ve kastı ayrıca araştırılmalıdır.

Kripto Dolandırıcılığında Kara Para Aklama Suçu Gündeme Gelebilir mi?

Somut olayın özelliklerine göre evet.

Dolandırıcılıktan elde edilen kripto varlıkların kaynağını gizlemek amacıyla;

çok sayıda cüzdana bölünmesi, farklı platformlardan geçirilmesi, başka varlıklara çevrilmesi veya yurt dışına aktarılması

hâlinde suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçunun unsurları ayrıca değerlendirilebilir.

TCK m.282, belirli suçlardan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin gayrimeşru kaynağını gizlemek veya meşru biçimde elde edilmiş görüntüsü vermek amacıyla çeşitli işlemlere tabi tutulmasını suç olarak düzenlemektedir.

Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının MASAK yükümlüsü olması da kripto hareketlerinin aklama ve şüpheli işlem izleme sistemi bakımından önemini artırmaktadır. MASAK güncel olarak kripto varlık hizmet sağlayıcılarına yönelik özel rehberler yayımlamaktadır.

Ceza Davasının Yanında Tazminat Davası Açılabilir mi?

Evet.

Ceza soruşturması failin cezalandırılmasına yöneliktir. Mağdurun malvarlığı zararının giderilmesi bakımından ise olayın özelliklerine göre özel hukuk yollarının ayrıca değerlendirilmesi mümkündür.

Örneğin;

haksız fiil, sebepsiz zenginleşme, sözleşmeye aykırılık veya diğer özel hukuk sebeplerine dayanarak alacak veya tazminat talebi gündeme gelebilir.

Ancak kime karşı dava açılacağı son derece önemlidir.

Dolandırıcılığı gerçekleştiren kişi, parayı alan hesap sahibi, aracı olarak kullanılan şirket ve kripto platformunun sorumlulukları aynı değildir.

Bir platformun yalnızca dolandırıcının hesabının kendi bünyesinde bulunması nedeniyle otomatik olarak mağdurun bütün zararından sorumlu tutulacağını söylemek doğru değildir.

Somut olayda platformun kendi hukuki yükümlülüklerini ihlal edip etmediği ayrıca değerlendirilmelidir.

İhtiyati Haciz veya İhtiyati Tedbir Talep Edilebilir mi?

Somut uyuşmazlığın niteliğine ve talebin hukuki dayanağına göre ihtiyati haciz veya ihtiyati tedbir gibi geçici hukuki koruma yolları da değerlendirilebilir.

Bu tür tedbirlerin amacı, esas dava sonuçlanana kadar şüpheli veya davalıya ait malvarlığının ortadan kaldırılmasını ya da hakkın elde edilmesinin imkânsız hâle gelmesini önlemektir.

Özellikle failin;

taşınmazı, aracı, banka hesabı veya başka tespit edilebilir malvarlığı

bulunuyorsa ceza soruşturmasındaki koruma tedbirlerinin yanında özel hukuk bakımından da geçici koruma seçenekleri değerlendirilmelidir.

Ancak ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbirin şartları birbirinden farklı olduğundan, hangi yöntemin kullanılacağı somut olay özelinde belirlenmelidir.

Ceza Şikâyeti Yapmak Paranın Otomatik Olarak Geri Gelmesini Sağlar mı?

Hayır.

Savcılığa başvurulduğunda otomatik bir “chargeback” sistemi çalışmaz.

Ceza soruşturmasının temel amacı suçun ve failin tespit edilmesidir.

Paranın geri alınabilmesi;

kripto varlığın hâlen ulaşılabilir olup olmadığı, failin tespit edilip edilemediği, malvarlığı bulunup bulunmadığı, para hareketlerinin nereye ulaştığı ve gerekli koruma tedbirlerinin ne kadar erken uygulanabildiği

gibi birçok faktöre bağlıdır.

Bu nedenle mağdurlara;

“Kesin olarak paranızı geri alırız.”

şeklinde garanti verilmesi doğru değildir.

Buna karşılık erken ve doğru yürütülen bir soruşturma, kayıp varlığın tespit edilme ve tahsil imkânını önemli ölçüde artırabilir.

“Kripto Paranızı Geri Alıyoruz” Diyen Recovery Şirketlerine Dikkat

Kripto dolandırıcılığına uğrayan kişiler bazen ikinci kez dolandırılmaktadır.

İlk dolandırıcılıktan sonra mağdura;

“Blockchain Recovery Department”,
“Interpol Crypto Unit”,
“Global Asset Recovery”,
“USDT Recovery Agency”

gibi isimlerle mesaj gönderilebilir.

Bu kişiler;

“Çalınan kripto paranızı bulduk, hesabınızda 80.000 dolar var. Serbest bırakılması için 2.500 dolar vergi yatırmanız gerekiyor.”

diyebilir.

Bu yöntem recovery scam olarak bilinen ikinci aşama dolandırıcılığa dönüşebilir.

Mağdur, kaybettiği parayı kurtarma umuduyla yeniden para göndermemelidir.

Özellikle kendisini;

savcı, polis, avukat, Interpol görevlisi, MASAK personeli veya blockchain uzmanı

olarak tanıtan kişilere ödeme yapılmadan önce kimliği ve yetkisi doğrulanmalıdır.

Kripto Dolandırıcılığında Deliller Nasıl Saklanmalıdır?

Özellikle şu delillerin mümkün olduğunca eksiksiz korunması önemlidir:

• banka dekontları,
• kripto platformu transfer kayıtları,
• cüzdan adresleri,
• TXID/transaction hash,
• kullanılan blockchain ağı,
• e-posta yazışmaları,
• WhatsApp ve Telegram konuşmaları,
• telefon numaraları,
• sosyal medya profilleri,
• reklam görüntüleri,
• internet sitesi adresleri,
• sahte uygulama ekranları,
• kullanıcı hesap numaraları,
• dolandırıcıların verdiği şirket veya kişi bilgileri.

Mümkünse ekran görüntülerinde tarih, kullanıcı adı ve ilgili adreslerin tamamı görünmelidir.

İnternet sitesi veya sosyal medya hesabının daha sonra kapatılması ihtimaline karşı deliller erken aşamada korunmalıdır.

Kripto Para Dolandırıcılığında Avukat Ne Yapabilir?

Kripto dolandırıcılığı dosyalarında avukatlık faaliyeti yalnızca şikâyet dilekçesi hazırlamakla sınırlı değildir.

Somut olayın niteliğine göre;

para hareketlerinin kronolojik hâle getirilmesi, banka ve kripto transferlerinin ayrıştırılması, cüzdan adresleri ile TXID’lerin dosyaya sunulması, ilgili platformların tespit edilmesi, soruşturma makamlarından gerekli müzekkere ve koruma tedbirlerinin talep edilmesi, ceza soruşturmasının takip edilmesi ve gerektiğinde zarar yönünden özel hukuk yollarının değerlendirilmesi

gerekebilir.

Özellikle yüksek tutarlı dosyalarda ilk aşamada bir fon akış haritası hazırlanması oldukça yararlıdır.

Örneğin:

Mağdur banka hesabı → Türkiye’deki kripto platformu → USDT alımı → 0xABC… cüzdanı → 0xXYZ… cüzdanı → yabancı kripto platformu

şeklinde bir akış bulunabilir.

Bu şema soruşturmanın hangi platform ve hesaplara yönelmesi gerektiğini daha anlaşılır hâle getirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kripto para dolandırıcılığında para geri alınabilir mi?

Mümkün olabilir ancak garanti edilemez. Paranın veya kripto varlığın nerede bulunduğu, failin tespit edilip edilemediği ve ne kadar hızlı hukuki işlem başlatıldığı sonucu etkiler.

Kripto transferi geri çevrilebilir mi?

Blokzincirde tamamlanmış işlemler çoğu zaman banka havalesi gibi tek taraflı geri çevrilemez. Ancak varlığın ulaştığı cüzdan takip edilebilir ve merkezi platformlara ulaştığı durumlarda hukuki süreçler üzerinden tespit ve koruma tedbirleri gündeme gelebilir.

Kripto dolandırıcılığı nereye şikâyet edilir?

Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilir; kolluk birimlerine de başvurulabilir. Olay düzenlemeye tabi kripto varlık hizmet sağlayıcısının faaliyetleriyle bağlantılıysa SPK boyutu ayrıca değerlendirilebilir. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları SPK düzenleme ve denetimi altındadır. (https://spk.gov.tr)

Kripto dolandırıcılığı hangi suçu oluşturur?

Somut olayın özelliklerine göre TCK m.157 dolandırıcılık veya özellikle bilişim sistemleri ya da banka ve kredi kurumlarının araç olarak kullanıldığı olaylarda TCK m.158 kapsamında nitelikli dolandırıcılık gündeme gelebilir. Hesap ele geçirme veya suç gelirlerinin gizlenmesi söz konusuysa farklı suçlar da ayrıca oluşabilir. (Mevzuat)

Dolandırıcının kripto hesabına el konulabilir mi?

Nitelikli dolandırıcılık, CMK m.128 kapsamında malvarlığı değerlerine el koyma tedbirinin uygulanabileceği suçlar arasında sayılmaktadır. Tedbirin uygulanabilmesi için Kanundaki şartların somut olayda gerçekleşmesi gerekir. (Mevzuat)

USDT gönderildiyse işlem takip edilebilir mi?

Kullanılan blokzincire göre cüzdan adresi, işlem tutarı ve transaction hash üzerinden işlem hareketleri teknik olarak izlenebilir. Bu durum cüzdan sahibinin kimliğinin otomatik olarak bilindiği anlamına gelmez; ancak hareketlerin merkezi bir platformla bağlantısı tespit açısından önemli olabilir.

Telegram’daki yatırım grubunda dolandırıldım, ne yapmalıyım?

Grubu ve yazışmaları silmeden ekran görüntüsü alınmalı; kullanıcı adları, telefonlar, banka hesapları, cüzdan adresleri, TXID’ler ve para transfer dekontları korunmalı ve gecikmeden adli başvuru değerlendirilmelidir.

Yurt dışındaki kripto sitesine gönderilen para için Türkiye’de şikâyet yapılabilir mi?

Olayın Türkiye ile bağlantısı ve yetki kuralları çerçevesinde Türkiye’de ceza soruşturması gündeme gelebilir. Ancak yabancı platformlardan bilgi veya koruma tedbiri alınması uluslararası adli yardımlaşma nedeniyle daha karmaşık olabilir.

Sahte kripto platformunun SPK lisansı olup olmadığı nasıl kontrol edilir?

SPK, kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin güncel kuruluş ve platform listelerini internet sitesinde yayımlamaktadır.

Savcılığa başvurmadan önce dolandırıcıyla görüşmeye devam edilmeli mi?

Genellikle yeni ödeme yapılmamalıdır. Ancak mevcut yazışmalar silinmemeli ve deliller korunmalıdır. Faille sonraki iletişim biçimi dosyanın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Kripto dolandırıcılığında tazminat davası açılabilir mi?

Somut olayın niteliğine göre haksız fiil, sebepsiz zenginleşme, sözleşmeye aykırılık veya başka özel hukuk sebeplerine dayanılarak zarar talebi gündeme gelebilir. Ceza soruşturması ile özel hukuk yolları birbirinden farklı amaçlara hizmet eder.

Sonuç: Kripto Para Dolandırıcılığında En Önemli Unsur Hız ve Para İzinin Korunmasıdır

Kripto para dolandırıcılığında en sık yapılan hata, mağdurun günler veya haftalar boyunca dolandırıcının;

“Bir ödeme daha yaparsanız paranızı açacağız.”

vaadine inanarak işlem yapmaya devam etmesidir.

Oysa kripto varlıklar çok kısa süre içerisinde farklı cüzdanlara veya platformlara aktarılabilir.

Bu nedenle dolandırıcılık şüphesi ortaya çıktığında ilk hedef;

yeni ödeme yapılmasını durdurmak → bütün delilleri korumak → banka ve kripto transferlerini çıkarmak → cüzdan adresleri ile TXID’leri tespit etmek → ilgili platformları belirlemek → gecikmeden adli başvuruyu yapmak

olmalıdır.

Türk Ceza Kanunu bakımından internet, bilişim sistemleri ve banka altyapısı kullanılarak gerçekleştirilen kripto yatırım dolandırıcılıkları somut olayın özelliklerine göre nitelikli dolandırıcılık kapsamında değerlendirilebilir. CMK m.128 ise nitelikli dolandırıcılığı, şartları gerçekleştiğinde suçtan elde edilen malvarlığı değerleri bakımından el koyma tedbirinin uygulanabileceği suçlar arasında saymaktadır. (Mevzuat)

Ayrıca Türkiye’de kripto varlık hizmet sağlayıcılarının 2024 yılında SPK düzenleme ve denetimi kapsamına alınması ve 2025 yılında ayrıntılı ikincil mevzuatın yürürlüğe girmesi, kripto işlemlerinin artık hukuken tamamen düzenleme dışı bir alan olarak değerlendirilmesini mümkün olmaktan çıkarmıştır.

Bu nedenle “Kripto para gönderildi, artık hukuken yapılabilecek hiçbir şey yok.” yaklaşımı doğru değildir.

Ancak diğer taraftan mağdura paranın kesin olarak geri alınacağı yönünde garanti verilmesi de doğru olmaz.

Sağlıklı yaklaşım; olayın ilk aşamasında ceza hukuku, blokzincir üzerindeki fon hareketleri, platform kayıtları ve özel hukuk imkânlarını birlikte değerlendirmek, tespit edilebilen malvarlığının başka hesaplara aktarılmasından önce gerekli hukuki işlemleri mümkün olduğunca hızlı başlatmaktır.