İtalya Vatandaşlığı İçin Evlilik Yoluyla Başvuru: 2026 Güncel Hukuki Rehber
İtalya vatandaşlığı için evlilik yoluyla başvuru nasıl yapılır? Türk vatandaşları için İtalyan vatandaşı eş üzerinden vatandaşlık, başvuru süreleri, B1 İtalyanca şartı, belgeler, ücretler, ret sebepleri, yemin ve çifte vatandaşlık hakkında kapsamlı hukuki rehber.
Giriş
İtalya vatandaşlığı için evlilik yoluyla başvuru, İtalyan vatandaşı ile evli olan yabancıların belirli şartları sağlamaları halinde İtalyan vatandaşlığı kazanabilmelerine imkân tanıyan özel bir vatandaşlık yoludur. İtalyanca uygulamada bu başvuru “cittadinanza italiana per matrimonio” veya medeni birliktelikler bakımından “cittadinanza per unione civile” olarak adlandırılır. Türk vatandaşları bakımından bu yol, İtalya’da veya yurt dışında İtalyan vatandaşı eş ile kurulan geçerli evlilik ilişkisi üzerinden vatandaşlık kazanımı bakımından son derece önemlidir.
Ancak evlilik yoluyla İtalyan vatandaşlığı, evliliğin kurulmasıyla otomatik olarak kazanılmaz. İtalyan vatandaşı ile evlenmek, yabancı eşe doğrudan İtalyan pasaportu verileceği anlamına gelmez. Başvuru sahibi; belirli süre şartını, evliliğin geçerliliğini, evlilik birliğinin devamını, adli sicil şartlarını, B1 seviyesinde İtalyanca dil yeterliliğini, belge-apostil-tercüme şartlarını ve elektronik başvuru prosedürünü yerine getirmelidir.
İtalyan dış temsilcilikleri, evlilik veya medeni birliktelik yoluyla vatandaşlık başvurularının 5 Şubat 1992 tarihli 91 sayılı İtalyan Vatandaşlık Kanunu’nun 5, 6, 7 ve 8. maddeleri çerçevesinde yürütüldüğünü; ayrıca medeni birlikteliklerin de ilgili İtalyan belediyesinin nüfus kayıtlarına işlenmiş olması halinde başvuruya konu edilebildiğini açıklamaktadır.
Bu nedenle İtalya vatandaşlığı için evlilik yoluyla başvuru, yalnızca aile hukuku değil; göç hukuku, vatandaşlık hukuku, ceza hukuku, idare hukuku, nüfus kayıtları ve uluslararası belge hukuku ile birlikte değerlendirilmesi gereken çok aşamalı bir süreçtir.
Evlilik Yoluyla İtalya Vatandaşlığı Nedir?
Evlilik yoluyla İtalya vatandaşlığı, İtalyan vatandaşı ile evli olan yabancı veya vatansız kişinin, kanunda öngörülen şartları sağlaması halinde İtalyan vatandaşlığı kazanmasıdır. Bu yol, soy bağı yoluyla vatandaşlıktan farklıdır. Soy bağı yoluyla vatandaşlıkta kişi doğum veya İtalyan kökeni üzerinden vatandaşlık iddiasında bulunur. Evlilik yoluyla vatandaşlıkta ise vatandaşlık hakkının temelinde İtalyan vatandaşı eş ile kurulan ve devam eden evlilik veya medeni birliktelik ilişkisi bulunur.
Bu başvuru aynı zamanda ikamet yoluyla vatandaşlıktan da farklıdır. İkamet yoluyla vatandaşlıkta yabancı, genellikle İtalya’da uzun yıllar yasal ikamet ettikten sonra vatandaşlık talebinde bulunur. Evlilik yoluyla vatandaşlıkta ise süre şartı çok daha kısadır. İtalyan resmi göç portalına göre, İtalyan vatandaşı ile evli olan yabancı eş, İtalya’da yasal olarak ikamet ediyorsa evlilikten sonra iki yıl; yurt dışında yaşıyorsa evlilik tarihinden sonra üç yıl geçince başvuru yapabilir. Bu süreler, çiftin doğmuş veya evlat edinilmiş çocukları varsa yarıya iner.
Dolayısıyla evlilik yoluyla vatandaşlık, İtalya ile aile bağı kurmuş yabancı eşler için önemli bir kolaylık sağlar. Fakat bu kolaylık, şartların ortadan kalktığı veya evliliğin yalnızca vatandaşlık amacıyla yapıldığı durumlarda korunmaz. İtalyan makamları evliliğin geçerliliğini, evlilik birliğinin devamını ve başvurucunun kamu düzeni bakımından engel teşkil edip etmediğini ayrıca denetler.
Kimler Evlilik Yoluyla İtalya Vatandaşlığına Başvurabilir?
Evlilik yoluyla İtalya vatandaşlığına, İtalyan vatandaşı ile geçerli şekilde evlenmiş olan yabancı veya vatansız kişiler başvurabilir. Medeni birliktelik de İtalyan hukukunda belirli şartlarla bu kapsamda değerlendirilebilir. Ancak başvuru hakkı için evliliğin veya medeni birlikteliğin sadece fiilen mevcut olması yeterli değildir; ilgili evlilik veya medeni birliktelik İtalyan nüfus kayıtlarına usulüne uygun şekilde işlenmiş olmalıdır.
Eğer evlilik İtalya dışında yapılmışsa, örneğin Türkiye’de veya başka bir ülkede evlenilmişse, bu evliliğin İtalyan eşin bağlı bulunduğu İtalyan belediyesinin medeni hal kayıtlarına tescil edilmiş olması gerekir. İtalyan dış temsilciliklerinin açıklamalarında, evlilik yurt dışında gerçekleşmişse evliliğin İtalyan eşin referans belediyesine kayıtlı olması gerektiği özellikle belirtilmektedir.
Başvuru sahibi İtalya’da yaşıyorsa, başvuru genel olarak ikamet edilen yerin Prefettura – Ufficio Territoriale del Governo birimine yönelir. Başvuru sahibi yurt dışında yaşıyorsa, başvuru ilgili İtalyan diplomatik-konsolosluk makamı üzerinden yürütülür. Resmi göç portalı, evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusunun İtalya’da ikamet edenler bakımından ikamet yerindeki Prefettura’ya, yurt dışında yaşayanlar bakımından diplomatik-konsolosluk makamına sunulacağını belirtmektedir.
Başvuru Süresi: İtalya’da Yaşayanlar ve Yurt Dışında Yaşayanlar
Evlilik yoluyla İtalyan vatandaşlığı başvurusunda en temel şartlardan biri bekleme süresidir. Başvuru sahibinin İtalya’da mı yoksa yurt dışında mı yaşadığına göre süre değişir.
Başvuru sahibi İtalya’da yasal olarak ikamet ediyorsa, İtalyan vatandaşı ile evlendikten sonra iki yıl yasal ikamet şartı aranır. Bu iki yıllık süre, evlilik tarihinden veya eşin sonradan İtalyan vatandaşlığı kazanması halinde vatandaşlık kazanım tarihinden itibaren hesaplanır. Başvuru sahibi yurt dışında yaşıyorsa, evlilik tarihinden itibaren üç yıl geçmesi gerekir. Çiftin birlikte doğmuş veya evlat edinilmiş çocukları varsa bu süreler yarıya iner; yani İtalya’da yaşayan eş için bir yıl, yurt dışında yaşayan eş için bir buçuk yıl söz konusu olabilir.
Burada dikkat edilmesi gereken önemli nokta, sürenin yalnızca evliliğin şeklen varlığına göre değil, başvuru sahibinin hukuki durumuna göre hesaplanmasıdır. İtalya’da yaşayan bir Türk vatandaşı bakımından “yasal ikamet” kavramı önemlidir. Kişinin geçerli oturum izni, ikamet kaydı ve fiili yaşam durumu başvuru bakımından önem kazanabilir. Yurt dışında yaşayan başvuru sahibi bakımından ise ilgili konsolosluk çevresi, adres kaydı ve İtalyan eşin AIRE kaydı gibi unsurlar pratikte önemlidir.
Evlilik Birliğinin Devam Etmesi Şartı
İtalya vatandaşlığı için evlilik yoluyla başvuruda en kritik şartlardan biri, evlilik birliğinin karar ve yemin aşamasına kadar devam etmesidir. Başvuru yapılmış olması yeterli değildir. Evliliğin boşanma, ayrılık, iptal, evliliğin medeni etkilerinin sona ermesi veya hukuki ayrılık gibi sebeplerle sona ermemiş olması gerekir.
İtalyan dış temsilcilikleri, evlilik veya medeni birlikteliğin vatandaşlık kararnamesi verilene ve vatandaşlık yemin aşaması tamamlanana kadar ayakta kalması gerektiğini açık şekilde belirtmektedir. Başka bir ifadeyle, başvuru sırasında evli olmak yeterli değildir; başvuru sonuçlanıncaya kadar evliliğin hukuken devam etmesi gerekir.
Bu şart, Türk vatandaşları bakımından özellikle önemlidir. Çünkü başvurunun sonuçlanması 24 ayı, bazı durumlarda 36 ayı bulabilir. Bu süreç içinde taraflar arasında boşanma davası açılması, hukuki ayrılık kararı alınması veya evliliğin iptali gibi durumlar vatandaşlık başvurusunu doğrudan etkileyebilir. Eşin başvuru sonrasında vefat etmesi ise bazı durumlarda farklı değerlendirilir; resmi açıklamalarda, İtalyan eşin başvuru kabul edildikten sonra vefat etmesi halinde sağ kalan eşin vatandaşlık kazanım sürecinin devam edebileceği belirtilmektedir.
B1 Seviyesinde İtalyanca Dil Şartı
İtalya vatandaşlığı için evlilik yoluyla başvuruda en önemli şartlardan biri B1 seviyesinde İtalyanca bilgisidir. 2018 yılında getirilen düzenleme ile evlilik ve ikamet yoluyla vatandaşlık başvuruları bakımından başvurucunun İtalyanca bilgisini Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi kapsamında en az B1 düzeyinde ispatlaması gerekir. Resmi göç portalı, 2018 tarihli düzenleme ile vatandaşlık başvurularında İtalyanca bilgisinin B1 seviyesinden az olmamasının şart koşulduğunu açıklamaktadır.
B1 dil şartı, başvurucunun günlük ve bilinen konularda temel iletişim kurabilmesini, basit konuşmaları takip edebilmesini, gündelik veya mesleki metinleri anlayabilmesini ve basit yazılı anlatım yapabilmesini ifade eder. Bu şart, başvurunun şekli bir eki değil, esasa etkili bir kabul şartıdır. Eksik, yetkisiz kurumdan alınmış veya usule uygun olmayan dil belgesi başvurunun reddine veya eksik belge sürecine neden olabilir.
İtalyan dış temsilcilikleri, B1 seviyesindeki dil sertifikasının kabul edilebilir kurumlar tarafından verilmesi gerektiğini belirtmektedir. New York İtalyan Başkonsolosluğu’nun açıklamasına göre kabul edilen başlıca sertifika kurumları PLIDA, CertIt, CILS, CELI ve Ce.Co.L. gibi CLIQ kapsamındaki kurumlardır.
Bazı kişiler dil sertifikası sunmaktan muaf olabilir. Örneğin İtalya’da uzun süreli AB oturum iznine sahip olanlar, belirli tanınmış eğitim kurumlarından diploma alanlar veya ağır sağlık engeli nedeniyle dil öğrenme kapasitesi ciddi biçimde sınırlı olanlar bakımından istisnalar gündeme gelebilir. Ancak muafiyet iddiası genel beyanla değil, resmi düzenlemeye uygun belgeyle desteklenmelidir.
Adli Sicil ve Kamu Güvenliği Şartı
Evlilik yoluyla İtalyan vatandaşlığı başvurusunda adli sicil şartı son derece önemlidir. Başvurucunun İtalya’da veya yabancı ülkelerde belirli ağırlıkta mahkûmiyetinin bulunması vatandaşlık kazanımına engel olabilir. Resmi göç portalı, evlilik yoluyla vatandaşlık kazanımının İtalya’da belirli suçlardan mahkûmiyet veya yurt dışında siyasi olmayan bir suçtan bir yıldan fazla ceza içeren mahkûmiyet bulunması gibi hallerde mümkün olmayabileceğini belirtmektedir. Rehabilitasyon ise mahkûmiyetin engelleyici etkisini ortadan kaldırabilir.
İtalyan dış temsilcilikleri de başvurucudan doğduğu ülke, vatandaşı olduğu ülkeler ve 14 yaşından itibaren yaşadığı ülkeler bakımından adli sicil belgeleri talep edilebileceğini açıklamaktadır. Bu belgelerin genellikle başvuru tarihinden önceki altı ay içinde alınmış olması, apostil/legalizasyon ve İtalyanca tercüme şartlarını taşıması gerekir.
Kamu güvenliği bakımından ise İtalyan makamlarının takdir yetkisi vardır. İtalya Cumhuriyeti’nin güvenliği bakımından sakınca görülen hallerde başvuru reddedilebilir. Bu nedenle başvuru sahibi hakkında terör, organize suç, ağır şiddet suçları, devlet güvenliği, sahte belge, kimlik dolandırıcılığı veya benzeri konularda olumsuz kayıt varsa başvuru ayrıca değerlendirilmelidir.
Başvuru İçin Gerekli Belgeler
Evlilik yoluyla İtalya vatandaşlığı başvurusunda gerekli belgeler başvuru sahibinin yaşadığı ülkeye, doğum yerine, vatandaşı olduğu ülkelere ve evliliğin nerede yapıldığına göre değişebilir. Ancak genel olarak şu belgeler önemlidir:
Başvuru sahibinin doğum belgesi veya doğum kayıt örneği, geçerli pasaport veya kimlik belgesi, başvuru sahibinin doğduğu ülke ve vatandaşı olduğu ülkelerden alınmış adli sicil belgeleri, 14 yaşından sonra uzun süre yaşadığı ülkelerden alınan adli sicil belgeleri, İtalyanca B1 dil sertifikası veya muafiyet belgesi, İtalyan belediyesinden alınmış evlilik kayıt örneği, başvuru harcı ödeme dekontu, başvuru formu ve elektronik başvuru sistemine yüklenecek diğer belgeler gerekir.
İtalyan dış temsilciliği açıklamasında, doğum belgesinin başvurucunun tüm kişisel bilgilerini ve ebeveyn bilgilerini içermesi, usulüne uygun apostil/legalizasyon ve İtalyanca tercümeye sahip olması gerektiği; adli sicil belgelerinin de başvuru tarihinden önceki altı ay içinde düzenlenmiş olması gerektiği belirtilmektedir.
Evlilik belgesi bakımından dikkat edilmesi gereken önemli nokta, sıradan evlilik cüzdanı veya yerel evlilik belgesinin tek başına yeterli olmayabileceğidir. İtalyan dış temsilcilikleri, başvuruda İtalyan belediyesinden alınan “estratto per riassunto del registro dei matrimoni” türü belgenin istenebileceğini ve belirli belge türlerinin kabul edilmeyebileceğini belirtmektedir.
Türk vatandaşları bakımından doğum belgesi ve adli sicil belgelerinin apostil, yeminli tercüme ve gerekirse konsolosluk onayı bakımından doğru hazırlanması gerekir. Türkiye’den alınan nüfus kayıt örnekleri, evlenme kayıtları, adli sicil arşiv kayıtları, isim değişikliği kararları, boşanma kararları veya önceki evliliklere ilişkin belgeler İtalyan makamlarının kabul edeceği formatta sunulmalıdır.
Başvuru Ücreti ve Harçlar
Evlilik yoluyla İtalyan vatandaşlığı başvurusunda başvuru ücreti ödenmesi gerekir. Güncel konsolosluk açıklamalarında, başvuru sırasında İtalya İçişleri Bakanlığı’na 250 Euro ödeme yapılması gerektiği ve ödemenin portal üzerinden PagoPA veya belirlenen banka transferi yöntemiyle yapılabileceği belirtilmektedir.
Başvuru ücreti dışında bazı durumlarda konsolosluk hizmet ücretleri, imza tasdiki, pasaport fotokopisi onayı, tercüme tasdiki, yemin işlemi ve yerel belge masrafları gündeme gelebilir. Yurt dışından belge alınması, apostil, yeminli tercüme, noter, kargo ve konsolosluk randevuları da ayrıca maliyet oluşturur.
Ücretlerin ve ödeme yöntemlerinin başvuru yapılacak tarih ve yer itibarıyla kontrol edilmesi gerekir. Çünkü bazı konsolosluk uygulamaları, ödeme açıklaması, dekont formatı ve dosya yükleme şartları konusunda oldukça hassas davranabilir. Yanlış açıklamayla yapılan ödeme veya eksik dekont başvurunun eksik belgeye düşmesine neden olabilir.
Elektronik Başvuru ve Portal Süreci
İtalya vatandaşlığı için evlilik yoluyla başvurular elektronik sistem üzerinden yapılır. Resmi göç portalı, 18 Mayıs 2015’ten itibaren vatandaşlık başvurularının yalnızca telematik ortamda gönderilebildiğini açıklamaktadır.
Yurt dışında yaşayan başvuru sahipleri, İtalya İçişleri Bakanlığı’nın vatandaşlık başvuru portalı üzerinden hesap oluşturarak başvurularını yapar. Konsolosluk açıklamalarında, başvurucunun sisteme e-posta ve kimlik doğrulama yöntemleriyle kaydolduğu, başvuru süresince bu e-posta adresinin resmi iletişim adresi sayıldığı ve tüm bildirimlerin bu adres üzerinden yapılabileceği açıkça belirtilmektedir. Bu nedenle başvuru sahibinin portalda kullandığı e-posta adresini düzenli takip etmesi gerekir.
Başvuru formunda isim, doğum tarihi, doğum yeri, vatandaşlık, evlilik bilgileri ve diğer kişisel verilerin doğum belgesi ve pasaport ile birebir uyumlu yazılması çok önemlidir. Konsolosluk açıklaması, portalda girilen kişisel bilgilerin sonradan değiştirilemeyeceği ve doğum belgesindeki bilgilerle uyumlu olması gerektiği konusunda başvuru sahiplerini uyarmaktadır.
Yetkili Makam Kimdir?
Başvuru sahibinin nerede yaşadığına göre yetkili makam değişir. İtalya’da yasal ikamet eden yabancı eşin başvurusunda karar verme yetkisi genel olarak başvurucunun ikamet ettiği yerin Prefetto makamına aittir. Yurt dışında yaşayan başvuru sahipleri bakımından ise karar süreci İçişleri Bakanlığı’nın ilgili birimi ve konsolosluk makamları üzerinden yürür. Resmi göç portalı, 1 Haziran 2012’den itibaren evlilik yoluyla vatandaşlık kararnamelerinde; İtalya’da yasal ikamet eden başvurular için Prefetto’nun, yurt dışı ikamet durumunda İçişleri Bakanlığı’nın, güvenlik sebepleri varsa İçişleri Bakanı’nın yetkili olduğunu açıklamaktadır.
Bu ayrım pratikte önemlidir. İtalya’da yaşayan başvurucu, ikamet ettiği yerdeki Prefettura uygulamalarını takip etmelidir. Yurt dışında yaşayan başvurucu ise yaşadığı ülkedeki yetkili İtalyan konsolosluğu veya büyükelçiliğinin talimatlarına uymalıdır. Örneğin Türkiye’de yaşayan bir Türk vatandaşı bakımından yetkili İtalyan dış temsilciliği, kişinin ikamet yerine göre belirlenir.
Başvuru Süresi Ne Kadar Sürer?
Evlilik yoluyla İtalya vatandaşlığı başvurularında işlem süresi, başvurunun sunulduğu tarihe, dosyanın eksiksizliğine, güvenlik incelemesine, konsolosluk yoğunluğuna ve idari uygulamaya göre değişebilir. Güncel prefettura açıklamalarında, vatandaşlık başvurularında işlem süresinin 24 ay olduğu, idare tarafından 36 aya kadar uzatılabileceği belirtilmektedir.
Bu süre, başvuru sahipleri için oldukça önemlidir. Çünkü evlilik birliğinin bu süre boyunca devam etmesi, bildirimlerin takip edilmesi, ek belge taleplerine süresinde cevap verilmesi ve e-posta/portal iletişiminin kesilmemesi gerekir. Başvuru sahibi, “başvuru yaptım, artık işlem kendiliğinden sonuçlanır” düşüncesiyle hareket etmemelidir.
Özellikle belge eksiklikleri, isim-soyadı uyuşmazlıkları, adli sicil belgelerinin süresinin dolması, tercüme hataları, evlilik kaydının İtalyan belediyesinde görünmemesi veya dil sertifikasının kabul edilmemesi başvuru süresini uzatabilir. Bu nedenle başvuru öncesi belge kontrolü, başvuru sonrası takip kadar önemlidir.
Yemin Aşaması ve Vatandaşlığın Kazanıldığı Tarih
Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu kabul edilirse, başvuru sahibi vatandaşlık kararnamesinin tebliğinden sonra yemin aşamasına geçer. Yurt dışında yaşayan başvuru sahipleri bakımından yemin genellikle ilgili İtalyan konsolosluğunda yapılır. Konsolosluk açıklamasına göre, vatandaşlık kararnamesinin tebliğinden itibaren 6 ay içinde yemin edilmesi gerekir; bu süre zorunlu olup uzatılmaması halinde vatandaşlığı kazanma hakkı kaybedilebilir.
Yemin metni, İtalyan Cumhuriyeti’ne sadakat ve Anayasa ile devlet kanunlarına uyma beyanını içerir. Konsolosluk açıklamasında yemin metni “Giuro di essere fedele alla Repubblica e di osservare la Costituzione e le leggi dello Stato” şeklinde belirtilmiştir. Vatandaşlık, yemin töreninin ertesi günü hüküm doğurur.
Bu nedenle kararname çıkması tek başına vatandaşlığın tamamlandığı anlamına gelmez. Yemin aşaması tamamlanmadan başvuru sahibi İtalyan vatandaşı sıfatını kesin olarak kazanmış sayılmaz. Ayrıca yemin tarihinde evlilik birliğinin hâlâ devam ediyor olması gerekir.
Ret Sebepleri
Evlilik yoluyla İtalya vatandaşlığı başvurusu çeşitli sebeplerle reddedilebilir. En yaygın ret sebepleri; süre şartının dolmamış olması, evliliğin İtalyan belediyesine tescil edilmemiş olması, evlilik birliğinin sona ermesi, hukuki ayrılık, boşanma, evliliğin iptali, adli sicil engeli, kamu güvenliği riski, B1 dil şartının sağlanmaması, sahte veya eksik belge sunulması, isim-soyadı/tarih uyumsuzlukları ve başvuru portalında hatalı bilgi girilmesidir.
Resmi göç portalı, evlilik yoluyla vatandaşlık kazanımının belirli mahkûmiyetler ve Cumhuriyet güvenliğine ilişkin sakıncalar nedeniyle engellenebileceğini açıkça belirtmektedir.
Ret riskini azaltmak için başvuru öncesinde şu kontrol yapılmalıdır: Evlilik İtalyan belediyesinde kayıtlı mı? Süre gerçekten doldu mu? Çocuk varsa süre yarıya iniyor mu? Başvurucu İtalya’da mı, yurt dışında mı yaşıyor? B1 sertifikası kabul edilen kurumdan mı? Adli sicil belgeleri son altı ay içinde mi alındı? Apostil ve tercüme doğru mu? Pasaport, doğum belgesi ve nüfus kayıtlarındaki isimler aynı mı? Önceki evlilik veya boşanma bilgileri belgelerde uyumlu mu?
Türk Vatandaşları İçin Çifte Vatandaşlık Sonucu
Türk vatandaşları bakımından İtalyan vatandaşlığının evlilik yoluyla kazanılması, Türk vatandaşlığının otomatik kaybı anlamına gelmez. Türkiye çok vatandaşlığı tanır. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, yabancı devlet vatandaşlığı kazanan kişilerin bu durumlarına ilişkin belgeleri ibraz etmeleri ve kimlik tespiti yapılması halinde nüfus aile kütüklerine çok vatandaşlık açıklaması yapılacağını belirtmektedir.
Dolayısıyla Türk vatandaşı bir kişi İtalyan vatandaşlığını kazandıktan sonra, Türkiye’de çok vatandaşlık bildirimi yaparak nüfus kayıtlarına bu durumun işlenmesini sağlayabilir. Bu işlem, kişinin Türk vatandaşlığından çıktığı anlamına gelmez; yalnızca yabancı vatandaşlığın Türk nüfus kayıtlarında açıklama olarak gösterilmesini sağlar.
Türk vatandaşlığından çıkmak ise ayrı bir işlemdir ve kişinin talebine bağlıdır. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, Türk vatandaşlığından çıkmanın kişinin talebi üzerine ve Bakanlık kararıyla, ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak, yabancı vatandaşlığı kazanmış olmak veya kazanacağına dair inandırıcı belirtiler bulunmak, herhangi bir suç veya askerlik nedeniyle aranan kişi olmamak ve mali/cezai tahdit bulunmamak gibi şartlara bağlı olduğunu açıklamaktadır.
Bu nedenle Türk vatandaşları açısından evlilik yoluyla İtalyan vatandaşlığı, çoğu durumda çifte vatandaşlık imkânı sağlar. Ancak askerlik, vergi mukimliği, miras, aile hukuku, çocukların vatandaşlığı ve nüfus kayıtları bakımından iki ülke hukukunun birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Türkiye’de Yapılan Evliliklerde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Türk vatandaşı ile İtalyan vatandaşının Türkiye’de evlenmesi halinde, evlilik Türkiye’de geçerli olsa bile İtalyan vatandaşlığı başvurusu için ayrıca İtalya kayıtlarına işlenmelidir. Türkiye’de düzenlenen evlenme kayıt örneği, apostil ve İtalyanca tercüme süreçlerinden geçirilerek İtalyan makamlarına sunulmalıdır. Evliliğin İtalyan belediyesinin medeni hal kayıtlarına geçmesi başvuru bakımından zorunlu aşamalardan biridir.
Burada belge uyumu çok önemlidir. Türk nüfus kayıtlarında kişinin adı, soyadı, doğum tarihi, doğum yeri, medeni hali, önceki evlilikleri ve boşanma bilgileri İtalyan belgeleriyle uyumlu olmalıdır. İsim değişikliği, evlilik sonrası soyadı kullanımı, önceki boşanma kararının kesinleşmesi veya yabancı mahkeme kararlarının tanınması gibi konular başvuru dosyasını etkileyebilir.
Özellikle İtalyan eşin daha önce evli olup olmadığı, önceki evliliğin İtalya’da sona erdirilmiş sayılıp sayılmadığı ve Türkiye’deki evliliğin İtalyan hukukuna göre tanınabilir olup olmadığı dikkatle kontrol edilmelidir. Aksi halde başvuru aşamasında evlilik kaydı eksikliği veya medeni hal uyuşmazlığı nedeniyle dosya ilerlemeyebilir.
Evlilik Yoluyla Vatandaşlıkta Gelir Şartı Var mı?
Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu, ikamet yoluyla vatandaşlık başvurusundan farklıdır. İkamet yoluyla vatandaşlıkta gelir ve ekonomik yeterlilik önemli bir kriter olarak karşımıza çıkar. Evlilik yoluyla vatandaşlıkta ise başvurunun merkezinde İtalyan vatandaşı eşle olan evlilik bağı, süre, evlilik birliğinin devamı, dil şartı, adli sicil ve kamu güvenliği değerlendirmesi bulunur.
Bu nedenle evlilik yoluyla vatandaşlıkta klasik anlamda ikamet yoluyla vatandaşlıktaki gibi gelir şartı ön planda değildir. Ancak bu, idarenin dosyanın genel güvenilirliğini, adres, aile birliği, birlikte yaşam ve belgelerin doğruluğunu hiç incelemeyeceği anlamına gelmez. Özellikle sahte evlilik şüphesi, birlikte yaşamın hiç bulunmaması, eşlerin farklı ülkelerde yaşaması veya evlilik birliğiyle bağdaşmayan olgular varsa idare ek belge ve açıklama isteyebilir.
Başvuruda En Sık Yapılan Hatalar
İtalya vatandaşlığı için evlilik yoluyla başvuruda en sık yapılan hata, evliliğin İtalyan belediyesine tescil edilmeden başvuru yapılmasıdır. Türkiye’de evlenmiş olmak, İtalyan vatandaşlık başvurusu için tek başına yeterli değildir; evliliğin İtalyan kayıtlarına geçirilmesi gerekir.
İkinci hata, süre şartının yanlış hesaplanmasıdır. Başvuru sahibi İtalya’da yaşıyorsa iki yıl, yurt dışında yaşıyorsa üç yıl; çocuk varsa bu sürelerin yarısı dikkate alınır. Ancak eş sonradan İtalyan vatandaşlığı kazanmışsa süre, bazı durumlarda eşin vatandaşlık kazanım tarihinden itibaren hesaplanabilir.
Üçüncü hata, B1 dil belgesinin yetkisiz kurumdan alınmasıdır. Her İtalyanca kurs sertifikası vatandaşlık için geçerli değildir. Kabul edilen sertifika kurumları resmi olarak kontrol edilmelidir.
Dördüncü hata, adli sicil belgelerinin süresinin geçirilmesidir. Konsolosluk açıklamalarında adli sicil belgelerinin başvuru tarihinden önceki altı ay içinde alınmış olması gerektiği belirtilmektedir.
Beşinci hata, portalda kimlik bilgilerinin yanlış girilmesidir. Başvuru sisteminde ad, soyad, doğum yeri ve doğum tarihi bilgileri doğum belgesiyle uyumlu olmalıdır. Hatalı kayıt sonradan düzeltilemeyebilir ve yeni hesap açmayı gerektirebilir.
Altıncı hata, başvuru sonrası e-postaların takip edilmemesidir. Portalda kullanılan e-posta resmi iletişim adresi sayılır ve ek belge talepleri bu adrese gelebilir. Süresinde cevap verilmemesi dosyanın reddine veya kapanmasına yol açabilir.
Sonuç
İtalya vatandaşlığı için evlilik yoluyla başvuru, İtalyan vatandaşı ile evli olan Türk vatandaşları ve diğer yabancılar için önemli bir vatandaşlık kazanım yoludur. Ancak bu yol otomatik değildir. Başvuru sahibinin süre şartını, evliliğin geçerliliğini, evlilik birliğinin devamını, B1 İtalyanca dil şartını, adli sicil ve kamu güvenliği şartlarını, belge-apostil-tercüme yükümlülüklerini ve elektronik başvuru prosedürünü eksiksiz yerine getirmesi gerekir.
İtalya’da yaşayan yabancı eş, evlilikten sonra iki yıl yasal ikamet şartıyla; yurt dışında yaşayan yabancı eş ise evlilikten sonra üç yıl geçmesiyle başvuru yapabilir. Çiftin doğmuş veya evlat edinilmiş çocukları varsa bu süreler yarıya iner. Evlilik veya medeni birliktelik, vatandaşlık kararnamesi ve yemin aşamasına kadar devam etmelidir; boşanma, hukuki ayrılık veya evliliğin iptali başvuruyu olumsuz etkileyebilir.
Başvuruda B1 düzeyinde İtalyanca bilgisi temel şarttır. Bu şart, kabul edilen resmi sertifika kurumlarından alınmış belgeyle veya kanunda tanınan muafiyet hallerinden biriyle ispatlanmalıdır. Başvuru elektronik sistem üzerinden yapılır; doğum belgesi, adli sicil belgeleri, evlilik kayıt örneği, pasaport, dil belgesi ve 250 Euro ödeme dekontu gibi belgelerin doğru hazırlanması gerekir.
Türk vatandaşları bakımından İtalyan vatandaşlığının evlilik yoluyla kazanılması, Türk vatandaşlığının otomatik kaybına yol açmaz. Türkiye çok vatandaşlığı tanır ve yabancı devlet vatandaşlığı kazanan kişilerin bu durumu nüfus kayıtlarına işletebilmesine imkân verir. Türk vatandaşlığından çıkmak ise ancak kişinin talebi ve Bakanlık kararıyla, ayrı şartlara bağlı olarak mümkündür.
Bu nedenle evlilik yoluyla İtalya vatandaşlığı başvurusu yapılmadan önce evlilik kaydı, süre hesabı, dil belgesi, adli sicil, belge tercümeleri, portal bilgileri ve çifte vatandaşlık sonuçları birlikte kontrol edilmelidir. Doğru hazırlanmış bir dosya başvurunun sağlıklı ilerlemesini sağlar; eksik belge, yanlış süre hesabı, kabul edilmeyen dil sertifikası veya evlilik kaydı eksikliği ise başvurunun reddine veya yıllarca gecikmesine neden olabilir.