Fuhuş Suçu Nedir? (TCK m. 227) Unsurları, Cezası ve Yargıtay Uygulaması

Toplum düzenini, genel ahlakı ve özellikle cinsel sömürünün önlenmesini amaçlayan suç tiplerinden biri olan fuhuş suçu, Türk Ceza Kanunu’nun “Genel Ahlaka Karşı Suçlar” başlıklı yedinci bölümünde düzenlenmiştir. Uygulamada bu suç, çoğu zaman insan ticareti, cinsel istismar veya suç örgütü faaliyetleriyle birlikte gündeme gelmekte; özellikle internetin ve sosyal medya platformlarının yaygınlaşmasıyla birlikte farklı şekillerde işlenebilmektedir.

Kamuoyunda sıkça dile getirilen yanlış inanışlardan biri, fuhuş yapan kişinin her durumda suç işlemiş olduğu yönündedir. Oysa Türk ceza hukukunda cezalandırılan fiil, fuhuş yapan kişinin kendisinden ziyade, başkasını fuhşa yönlendiren, fuhşa aracılık eden, bundan kazanç sağlayan veya bu faaliyetleri organize eden kişilerin davranışlarıdır. Kanun koyucu, özellikle kişilerin ekonomik, sosyal veya psikolojik zorluklarından yararlanılarak cinsel sömürüye maruz bırakılmasını önlemeyi amaçlamaktadır.

Bu nedenle fuhuş suçunun kapsamının doğru anlaşılması büyük önem taşımaktadır. Bir davranışın TCK’nın 227. maddesi kapsamında suç oluşturup oluşturmadığı, olayın özellikleri, tarafların konumu ve failin gerçekleştirdiği fiiller dikkate alınarak belirlenmektedir. Yargıtay da verdiği kararlarla fuhuş suçunun sınırlarını somut olaylar üzerinden şekillendirmektedir.

Fuhuş Suçunun Kanuni Düzenlemesi

Fuhuş suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 227. maddesinde düzenlenmiştir. Madde, yalnızca fuhşa zorlamayı değil; kişiyi fuhşa teşvik etmeyi, fuhşa aracılık etmeyi, fuhuş amacıyla yer temin etmeyi, fuhşu kolaylaştırmayı ve bazı durumlarda fuhuştan kazanç sağlamayı da suç olarak kabul etmektedir.

Kanun koyucunun amacı, kişilerin cinsel sömürüye maruz kalmasını önlemek ve fuhuş organizasyonlarını cezalandırmaktır. Bu nedenle TCK’nın 227. maddesi, yalnızca cebir veya tehdit kullanılan durumları değil, ekonomik çıkar sağlamak amacıyla kurulan organizasyonları da kapsamaktadır.

Özellikle son yıllarda internet siteleri, sosyal medya hesapları ve çeşitli dijital platformlar aracılığıyla yürütülen organizasyonlar da bu madde kapsamında değerlendirilmektedir.

Suçla Korunan Hukuki Değer

Fuhuş suçuyla birden fazla hukuki değer korunmaktadır.

Bunların başında toplumun genel ahlak anlayışı ve kamu düzeni gelmektedir. Bunun yanında bireyin cinsel özgürlüğü, insan onuru ve kişinin sömürülmesinin önlenmesi de kanunun koruma amacı içerisinde yer almaktadır.

Özellikle ekonomik sıkıntı, yaş küçüklüğü, bağımlılık veya psikolojik baskı nedeniyle kişilerin fuhşa sürüklenmesi, insan onurunu ağır şekilde zedeleyen davranışlar arasında kabul edilmektedir.

Kanun koyucu bu nedenle yalnızca mağduru değil, toplum düzenini de korumayı amaçlayan bir düzenleme getirmiştir.

Fuhuş Suçunun Unsurları

Her suçta olduğu gibi fuhuş suçunun oluşabilmesi için de kanunda öngörülen unsurların birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Bu kapsamda suçun maddi unsuru, manevi unsuru, faili ve mağduru ayrı ayrı değerlendirilmektedir.

Maddi Unsur

Fuhuş suçunda maddi unsur, kanunda belirtilen seçimlik hareketlerden herhangi birinin gerçekleştirilmesidir.

Fail;

• Bir kişiyi fuhşa teşvik edebilir,
• Fuhşa aracılık edebilir,
• Fuhuş için yer sağlayabilir,
• Fuhşu kolaylaştırabilir,
• Fuhuş amacıyla kişiyi barındırabilir,
• Fuhuştan kazanç elde edebilir.

Bu fiillerden yalnızca birinin gerçekleşmesi suçun oluşması bakımından yeterlidir.

Manevi Unsur

Fuhuş suçu yalnızca kasten işlenebilir.

Fail, gerçekleştirdiği davranışın kişiyi fuhşa yönlendirdiğini veya fuhuş faaliyetini kolaylaştırdığını bilmeli ve bunu isteyerek hareket etmelidir.

Taksirle fuhuş suçunun işlenmesi mümkün değildir.

Fail

Fuhuş suçunun faili herkes olabilir.

Kanunda fail bakımından herhangi bir özel sıfat aranmamıştır. Gerçek kişiler bu suçun faili olabileceği gibi, suçun bir organizasyon içerisinde işlenmesi de mümkündür.

Uygulamada;

• Otel işletmecileri,
• Pansiyon sahipleri,
• Eğlence mekânı işletmecileri,
• İnternet sitesi yöneticileri,
• Escort organizasyonu yapan kişiler,
• Aracılar

TCK’nın 227. maddesi kapsamında yargılanabilmektedir.

Ancak her otel sahibi veya işletmecisinin otomatik olarak sorumlu tutulması mümkün değildir. Kişinin suç teşkil eden faaliyetleri bildiğinin ve bunlara bilerek katkı sağladığının somut delillerle ortaya konulması gerekir.

Mağdur

Fuhuş suçunun mağduru, fuhşa teşvik edilen, fuhşa sürüklenen veya cinsel sömürüye maruz bırakılan kişidir.

Mağdurun kadın veya erkek olması arasında hukuki açıdan herhangi bir fark bulunmamaktadır. Aynı şekilde yabancı uyruklu kişiler de bu suçun mağduru olabilir.

Bununla birlikte mağdurun çocuk olması hâlinde çok daha ağır yaptırımlar uygulanmaktadır. Kanun koyucu, çocukların cinsel sömürüsünü önlemek amacıyla özel koruma hükümleri öngörmüştür.

Fuhşa Teşvik Etme

Fuhuş suçunun en yaygın görünüm şekillerinden biri, kişiyi fuhuş yapmaya yönlendirmektir.

Teşvik, henüz böyle bir düşüncesi bulunmayan veya bu konuda kararsız olan kişinin çeşitli vaatler, telkinler veya yönlendirmelerle fuhuş yapmaya ikna edilmesini ifade eder.

Örneğin yüksek kazanç elde edeceği vaadiyle bir kişinin escort olarak çalışmaya yönlendirilmesi, olayın özelliklerine göre fuhşa teşvik kapsamında değerlendirilebilir.

Teşvikin mutlaka cebir veya tehdit içermesi gerekmez. Psikolojik yönlendirme veya ekonomik vaatler de bazı durumlarda teşvik olarak kabul edilebilir.

Fuhşa Aracılık Etme

Aracılık, fuhuş yapmak isteyen kişi ile müşteri arasında bağlantı kurulmasını ifade eder.

Telefonla müşteri ayarlanması, internet üzerinden görüşmeler organize edilmesi, buluşma yerlerinin belirlenmesi veya tarafların bir araya getirilmesi bu kapsamda değerlendirilebilir.

Günümüzde özellikle sosyal medya hesapları, mesajlaşma uygulamaları ve internet siteleri aracılığıyla gerçekleştirilen aracılık faaliyetleri soruşturma konusu olabilmektedir.

Aracılık suçunun oluşabilmesi için fiilin bilinçli şekilde gerçekleştirilmesi gerekir.

Fuhuş İçin Yer Temin Etme

Kanun koyucu, yalnızca kişileri yönlendirenleri değil, fuhuş yapılmasına imkân sağlayan kişileri de cezalandırmaktadır.

Bu kapsamda;

• Ev,
• Daire,
• Otel odası,
• Pansiyon,
• Apart daire,
• İş yeri

gibi yerlerin bilerek fuhuş amacıyla tahsis edilmesi suç oluşturabilir.

Ancak burada önemli olan husus, yer temin eden kişinin faaliyetin amacını bilmesidir.

Örneğin bir otel işletmecisinin müşterilerin fuhuş amacıyla odayı kullandığını bilmemesi hâlinde ceza sorumluluğu doğmayabilir. Buna karşılık sürekli olarak bu amaçla oda tahsis edilmesi ve bunun bilinçli şekilde yapılması durumunda TCK’nın 227. maddesi gündeme gelebilir.

Fuhşu Kolaylaştırma

Fuhşun gerçekleştirilmesini kolaylaştıran her türlü davranış da suç kapsamında değerlendirilebilir.

Buna örnek olarak;

• Ulaşım sağlanması,
• Müşteri bulunması,
• İletişimin kurulması,
• Organizasyon yapılması,
• Reklam verilmesi,
• Güvenlik sağlanması,
• Randevu planlanması

gibi fiiller gösterilebilir.

Failin doğrudan cinsel ilişki içerisinde bulunması gerekmez. Fuhuş faaliyetinin gerçekleşmesini kolaylaştıracak bilinçli katkısı yeterlidir.

Fuhuş Suçunda Rızanın Hukuki Değeri

Uygulamada en çok tartışılan konulardan biri, mağdurun rızasının suçun oluşumuna etkisidir.

Yetişkin bir kişinin kendi iradesiyle fuhuş yapmayı kabul etmiş olması, TCK’nın 227. maddesinde düzenlenen tüm fiilleri otomatik olarak hukuka uygun hâle getirmez. Kanun koyucu, özellikle fuhşa aracılık edilmesini, bundan kazanç sağlanmasını veya organizasyon kurulmasını kamu düzeni ve genel ahlak bakımından cezalandırmaya devam etmektedir.

Buna karşılık mağdurun çocuk olması hâlinde rızanın hiçbir hukuki değeri bulunmamaktadır. Çocukların cinsel sömürüye karşı korunması, ceza hukukunun temel ilkelerinden biridir ve bu nedenle çocukların rızasına dayanılarak hukuka uygunluk iddiasında bulunulamaz.

Fuhuş Suçunun Nitelikli Hâlleri

Türk Ceza Kanunu, fuhuş suçunun bazı durumlarda daha ağır cezalandırılmasını öngörmüştür. Bunun nedeni, belirli fiillerin mağdur üzerindeki etkisinin daha ağır olması ve kamu düzenine yönelik tehlikenin artmasıdır.

Özellikle mağdurun çocuk olması, suçun cebir, tehdit veya hile kullanılarak işlenmesi ya da failin sahip olduğu nüfuzu kötüye kullanması gibi hâller, suçun nitelikli şekilleri arasında yer almaktadır.

Çocuğun Fuhşa Sürüklenmesi

Kanun koyucu çocukların korunmasına özel önem vermiştir. On sekiz yaşını doldurmamış bir kişinin fuhşa teşvik edilmesi, fuhşa sürüklenmesi veya bu faaliyetlere aracılık edilmesi hâlinde çok daha ağır yaptırımlar uygulanmaktadır.

Çocuğun bu faaliyetlere kendi isteğiyle katıldığını ileri sürmek hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Çünkü çocukların cinsel dokunulmazlığı ve gelişimi ceza hukuku tarafından özel olarak korunmaktadır.

Yargıtay da kararlarında, mağdurun yaşının tespit edilmesini ve çocuk olması hâlinde TCK’nın ilgili hükümlerinin eksiksiz uygulanmasını zorunlu görmektedir.

Cebir, Tehdit veya Hile Kullanılması

Bir kişinin fiziksel güç kullanılarak, tehdit edilerek veya aldatılarak fuhşa yönlendirilmesi suçun daha ağır şekilde cezalandırılmasına neden olur.

Örneğin mağdurun darp edilmesi, ailesine zarar verileceğinin söylenmesi, pasaportuna el konulması veya borçlandırılarak çalışmaya zorlanması gibi davranışlar cebir ve tehdit kapsamında değerlendirilebilir.

Benzer şekilde, mağdura farklı bir iş vaadinde bulunularak fuhuş yapmaya zorlanması hâlinde de hile unsurunun gerçekleşmesi mümkündür.

Nüfuzun Kötüye Kullanılması

Failin mağdur üzerindeki otoritesini veya nüfuzunu kötüye kullanarak kişiyi fuhşa yönlendirmesi de ağırlaştırıcı nedenler arasında yer almaktadır.

İşveren, aile büyüğü veya mağdur üzerinde fiilen otorite sahibi olan kişinin bu konumunu kötüye kullanması, suçun değerlendirilmesinde önemli bir unsur olarak kabul edilmektedir.

İnternet Üzerinden Fuhşa Aracılık

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte fuhuş suçunun işleniş biçimleri de değişmiştir. Günümüzde sosyal medya platformları, mesajlaşma uygulamaları ve internet siteleri üzerinden müşteri bulunması veya organizasyon yapılması uygulamada sıkça karşılaşılan olaylar arasındadır.

Özellikle;

• Sosyal medya hesapları üzerinden müşteri ayarlanması,
• İnternet sitelerinde ilan verilmesi,
• Mesajlaşma uygulamaları üzerinden organizasyon yapılması,
• Escort hizmeti adı altında müşteri temin edilmesi

gibi fiiller, somut olayın özelliklerine göre TCK’nın 227. maddesi kapsamında değerlendirilebilmektedir.

Yargıtay, internet ortamında gerçekleştirilen faaliyetlerde de klasik aracılık suçundan farklı bir değerlendirme yapmamakta; failin fuhuş organizasyonuna bilinçli şekilde katkı sağlayıp sağlamadığına bakmaktadır.

Escort Faaliyetleri Her Zaman Fuhuş Suçunu Oluşturur mu?

Uygulamada en çok merak edilen konulardan biri de escort faaliyetlerinin hukuki niteliğidir.

Tek başına “escort” ibaresinin kullanılması veya bir internet sitesinde bu yönde ilan bulunması, otomatik olarak fuhuş suçunun oluştuğu anlamına gelmez. Ancak bu faaliyet kapsamında kişilerin müşteriyle buluşturulması, organizasyon yapılması, kazanç elde edilmesi veya fuhuşun sistemli şekilde yürütülmesi hâlinde TCK’nın 227. maddesi gündeme gelebilir.

Bu nedenle her olayın kendi özellikleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.

Fuhuş Suçu ile İnsan Ticareti Suçu Arasındaki Fark

Uygulamada fuhuş suçu ile insan ticareti suçu zaman zaman birbirine karıştırılmaktadır. Oysa bu iki suç farklı hukuki değerleri korumaktadır.

Fuhuş suçunda temel amaç, kişilerin fuhşa teşvik edilmesini veya bu faaliyetlerin organize edilmesini cezalandırmaktır.

İnsan ticareti suçunda ise mağdurun;

• Çalıştırılmak,
• Fuhşa zorlanmak,
• Organlarının alınması,
• Köle benzeri uygulamalara maruz bırakılması

amacıyla temin edilmesi, taşınması, kaçırılması veya barındırılması söz konusudur.

İnsan ticareti suçunda mağdurun özgürlüğü çok daha ağır şekilde ihlal edildiğinden, uygulanan yaptırımlar da daha ağırdır.

Fuhuş Suçunda Deliller

Ceza yargılamasında maddi gerçeğe ulaşılabilmesi için hukuka uygun şekilde elde edilen deliller büyük önem taşımaktadır.

Fuhuş suçunda en sık başvurulan deliller şunlardır:

• Mağdur beyanları,
• Tanık anlatımları,
• HTS (telefon görüşme) kayıtları,
• Dijital mesajlaşmalar,
• Sosyal medya yazışmaları,
• Banka hesap hareketleri,
• MASAK raporları,
• Kamera kayıtları,
• Teknik takip kayıtları,
• Arama ve elkoyma tutanakları,
• Dijital materyaller,
• Bilirkişi raporları.

Ancak bu delillerin tamamının hukuka uygun yöntemlerle elde edilmiş olması gerekir. Hukuka aykırı şekilde elde edilen deliller, Anayasa ve Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca kural olarak hükme esas alınamaz.

Yargıtay’ın Fuhuş Suçuna İlişkin Yaklaşımı

Yargıtay kararlarında, fuhuş suçunun oluşabilmesi için yalnızca mağdurun fuhuş yaptığına ilişkin tespitin yeterli olmadığı belirtilmektedir. Bunun yanında sanığın fuhşa teşvik etme, aracılık etme, yer temin etme veya organizasyon kurma fiillerini gerçekleştirdiğinin somut delillerle ortaya konulması gerektiği vurgulanmaktadır.

Yüksek Mahkeme özellikle otel, pansiyon veya apart işletmecileri bakımından önemli değerlendirmeler yapmaktadır. Buna göre, işletmecinin yalnızca oda kiralamış olması tek başına cezai sorumluluk doğurmaz. İşletmecinin odaların sistematik şekilde fuhuş amacıyla kullanıldığını bildiğinin ve bu faaliyetlere bilinçli olarak katkı sağladığının somut delillerle ispat edilmesi gerekir.

Yargıtay ayrıca, internet üzerinden yürütülen organizasyonlarda dijital yazışmalar, para transferleri, müşteri görüşmeleri ve iletişim kayıtlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kabul etmektedir. Tek bir delile dayanılarak mahkûmiyet kurulması yerine, tüm delillerin birlikte incelenmesi gerektiği yönünde istikrarlı kararlar bulunmaktadır.

Bunun yanında mağdur beyanlarının hükme esas alınabilmesi için diğer delillerle desteklenmesi gerektiği, özellikle çelişkili ifadelerin bulunduğu dosyalarda eksik araştırmayla karar verilemeyeceği de Yargıtay kararlarında sıklıkla vurgulanmaktadır.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Fuhuş suçunda görevli mahkeme, suçun niteliğine ve isnat edilen fiile göre belirlenmektedir. Genel olarak TCK’nın 227. maddesi kapsamında açılan davalarda görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise kural olarak suçun işlendiği yer mahkemesidir.

Ancak suçun örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi veya başka suçlarla birlikte değerlendirilmesini gerektiren durumlarda görev ve yetki bakımından farklı hükümler gündeme gelebilir.

Zamanaşımı

Fuhuş suçunda dava zamanaşımı süresi, Türk Ceza Kanunu’nun genel zamanaşımı hükümlerine göre belirlenmektedir. Zamanaşımı süresinin dolması hâlinde kamu davası açılamaz; açılmış olan davalarda ise düşme kararı verilir.

Ancak zamanaşımını durduran veya kesen nedenlerin bulunması hâlinde süre yeniden hesaplanacaktır. Bu nedenle her dosyada zamanaşımının somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Sonuç

Fuhuş suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 227. maddesinde düzenlenen ve genel ahlakın, kamu düzeninin, insan onurunun ve bireylerin cinsel sömürüye karşı korunmasını amaçlayan önemli suç tiplerinden biridir. Kanun koyucu, cezalandırılacak fiili yalnızca fuhuş olgusu olarak değil; kişilerin fuhşa teşvik edilmesi, bu faaliyetlere aracılık edilmesi, fuhuşun organize edilmesi ve bundan ekonomik menfaat sağlanması şeklinde değerlendirmiştir.

Özellikle teknolojinin gelişmesiyle birlikte internet ve sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen organizasyonlar, bu suçun uygulama alanını önemli ölçüde genişletmiştir. Ancak her olayın fuhuş suçunu oluşturduğu söylenemez. Ceza sorumluluğunun doğabilmesi için failin kanunda belirtilen seçimlik hareketleri bilerek ve isteyerek gerçekleştirdiğinin hukuka uygun delillerle ortaya konulması gerekir.

Yargıtay’ın yerleşik içtihatları da, fuhuş suçunda mahkûmiyet kararı verilebilmesi için yalnızca şüpheye dayalı değerlendirmelerin yeterli olmadığını, sanığın suç oluşturan fiilleri işlediğinin somut ve kesin delillerle ispat edilmesi gerektiğini kabul etmektedir. Bu nedenle soruşturma ve kovuşturma aşamalarında maddi gerçeğin hukuka uygun yöntemlerle araştırılması, hem mağdur haklarının korunması hem de adil yargılanma ilkesinin sağlanması bakımından büyük önem taşımaktadır.