Dubai’de İşveren Çalışma Vizesini İptal Etmezse Ne Yapılabilir? MOHRE Şikâyeti ve Vize İptal Süreci

Dubai’de iş sözleşmesi sona eren yabancı çalışanların karşılaştığı en önemli sorunlardan biri, işverenin çalışma izni ve oturum vizesi iptal işlemlerini yapmamasıdır. Çalışan istifa etmiş, ihbar süresini tamamlamış veya işveren tarafından işten çıkarılmış olsa bile eski çalışma izninin sistemde aktif görünmesi yeni bir işverene geçişi engelleyebilir.

İşverenin iptal işlemini geciktirmesi veya tamamen reddetmesi hâlinde çalışan;

• Yeni çalışma izni alamayabilir,
• Yeni işveren sponsorluğuna geçemeyebilir,
• Aile üyelerinin oturum işlemlerini tamamlayamayabilir,
• Emirates ID ve göçmenlik statüsü konusunda belirsizlik yaşayabilir,
• Yasal kalış süresini yanlış hesaplayabilir,
• Haksız işe gelmeme bildirimiyle karşılaşabilir.

Ancak işverenin işlem yapmaması, çalışanın süresiz olarak eski işverene bağlı kalacağı anlamına gelmez. Birleşik Arap Emirlikleri hukukunda çalışan, Ministry of Human Resources and Emiratisation nezdinde iş uyuşmazlığı şikâyeti başlatabilir; şartları oluşmuşsa çalışma izninin işverenin rızası olmadan iptal edilmesini talep edebilir.

Çalışma izninin MOHRE tarafından iptal edilmesinden sonra Dubai’deki oturum izni bakımından GDRFA Dubai nezdinde ayrıca işlem yapılması gerekir. Dolayısıyla çalışma izni iptali ile residence visa iptali tek ve aynı işlem değildir.

İşveren Neden Çalışma Vizesini İptal Etmeyebilir?

İşverenin iptal işlemini geciktirmesinin farklı nedenleri bulunabilir:

• Çalışanın ihbar süresini tamamlamadığını ileri sürmesi,
• Şirket malzemelerinin teslim edilmediğini iddia etmesi,
• Çalışandan eğitim veya işe alım gideri talep etmesi,
• Çalışanın başka bir işverene geçmesini engellemek istemesi,
• İşçilik alacakları konusunda uyuşmazlık bulunması,
• Çalışanın iptal formunu imzalamaması,
• İşveren şirketin ticaret ruhsatının veya establishment card kaydının süresinin dolması,
• Şirketin faaliyetini fiilen durdurması,
• Şirket yetkililerine ulaşılamaması,
• İşverenin kötü niyetli davranması,
• Çalışan hakkında işe gelmeme bildirimi yapılmış olması.

Bazı durumlarda iptal işlemi, çalışanın ödenmemiş ücret ve hizmet sonu haklarını talep etmesi nedeniyle baskı aracı olarak kullanılabilir. Çalışandan “bütün haklarımı aldım” içerikli belgeyi imzalaması istenir ve imzalamaması hâlinde vizenin iptal edilmeyeceği söylenebilir.

Çalışan, hukuki haklarından vazgeçmek ile vizesini iptal ettirmek arasında seçim yapmak zorunda değildir. Uyuşmazlık MOHRE’ye taşınarak hem işçilik alacakları hem de çalışma izninin iptali talep edilebilir.

Çalışma İzni İptali ile Oturum Vizesi İptali Aynı İşlem midir?

Hayır. Dubai’de işveren sponsorluğunda çalışan bir yabancı bakımından iki ayrı idari kayıt bulunmaktadır:

1. MOHRE veya ilgili serbest bölge makamı tarafından yönetilen çalışma izni ve iş sözleşmesi,
2. GDRFA Dubai tarafından yönetilen oturum izni.

Özel sektör çalışanının Dubai oturum izninin iptal edilebilmesi için öncelikle MOHRE nezdindeki çalışma izninin iptal edilmesi gerekir. GDRFA, özel sektör çalışanlarının residence permit iptalinde MOHRE tarafından düzenlenmiş çalışma izni iptal kaydını aramaktadır.

Bu nedenle çalışan doğrudan GDRFA’ya giderek her durumda işveren sponsorluğundaki oturumunu tek taraflı biçimde iptal ettiremez. Öncelikle iş ilişkisi ve çalışma izni MOHRE sistemi üzerinden sona erdirilmelidir.

İşverenin rızasının alınamadığı hâllerde çözüm, doğrudan “vize iptal davası” açmaktan önce MOHRE nezdinde iş uyuşmazlığı ve çalışma izni iptali talebi başlatmaktır.

“Vize İptal Davası” Diye Ayrı Bir Dava Var mıdır?

Uygulamada “vize iptal davası” ifadesi kullanılabilse de çoğu olayda doğrudan bu isimle açılan bağımsız bir dava bulunmamaktadır.

Süreç genel olarak şu şekilde ilerler:

1. Çalışan MOHRE’ye iş uyuşmazlığı şikâyeti yapar.
2. Şikâyette çalışma izninin iptal edilmesini talep eder.
3. MOHRE taraflarla iletişime geçerek uyuşmazlığı çözmeye çalışır.
4. Şartları varsa MOHRE çalışma izninin iptaline karar verebilir.
5. Parasal veya diğer işçilik uyuşmazlıkları çözülemezse dosya iş mahkemesine sevk edilir.
6. Dava devam ederken ayrıca çalışma izni iptal hizmetine başvurulabilir.
7. MOHRE iptal kaydı alındıktan sonra GDRFA nezdindeki oturum iptal edilir.

MOHRE’nin özel sektör çalışanlarına ilişkin şikâyet hizmetinde, uyuşmazlığın uzlaşmayla çözülememesi hâlinde yetkili yargı merciine sevk edilebileceği veya talebin niteliğine göre çalışma izninin iptal edilebileceği açıklanmaktadır.

Dolayısıyla çalışanın temel talebi yalnızca parasal işçilik alacaklarından ibaret olmayabilir. Şikâyet formunda mevcut çalışma izninin iptali ve yeni işe geçişin önündeki engelin kaldırılması da açıkça belirtilmelidir.

İşverenin Normal İptal Yükümlülüğü

Normal koşullarda işveren, iş ilişkisi sona erdikten sonra MOHRE üzerinden çalışma izni ve iş sözleşmesi iptal talebini oluşturur.

Standart iptal sürecinde çalışan tarafından imzalanan ve iptale onay verdiğini gösteren belge sunulur. Bu belgede çoğu zaman çalışanın bütün işçilik haklarını aldığını kabul eden bir beyan da yer alır. MOHRE’nin resmî iptal hizmetinde, çalışanın iptali kabul eden ve işçilik alacaklarını teslim aldığını belirten imzası aranmaktadır.

İşveren daha sonra MOHRE iptal belgesiyle GDRFA Dubai’ye başvurarak çalışanın residence permit kaydını iptal eder. Birleşik Arap Emirlikleri’nin resmî bilgilendirmesinde de şirketin önce iş sözleşmesi ve çalışma iznini MOHRE nezdinde, ardından oturum vizesini ilgili göçmenlik makamı nezdinde iptal etmesi gerektiği belirtilmektedir.

Çalışan İptal Formunu İmzalamak Zorunda mıdır?

Çalışanın iş ilişkisinin sona erdiğini ve iptali kabul ettiğini gösteren belgeyi imzalaması olağan prosedürün bir parçasıdır. Ancak çalışan, ödenmemiş hakları bulunmasına rağmen “bütün işçilik alacaklarımı aldım” içerikli gerçeğe aykırı bir belgeyi imzalamaya zorlanamaz.

İptal formu imzalanmadan önce şu kalemler kontrol edilmelidir:

• Son aya ait maaş,
• Önceki dönemlerden kalan maaşlar,
• Fazla çalışma ücreti,
• Kullanılmamış yıllık izin ücreti,
• İhbar süresi ücreti,
• Prim ve komisyonlar,
• Hizmet sonu tazminatı,
• Sözleşmeden doğan diğer ödemeler,
• Dönüş bileti veya seyahat giderleri.

Ödeme yapılmamışsa çalışan iptal belgesini okumadan imzalamamalı; işveren ödeme yapmayı reddediyorsa MOHRE şikâyeti yoluna başvurmalıdır.

Vize iptalinin gecikmesini önlemek amacıyla genel ibra verilmesi, çalışanın daha sonra alacaklarını ispat etmesini güçleştirebilir. Çalışanın imzaladığı belgenin içeriği, banka ödemeleri ve WPS kayıtları birlikte değerlendirilebilir.

MOHRE Şikâyeti Ne Zaman Yapılabilir?

İşveren;

• Çalışma iznini iptal etmiyorsa,
• İstifayı kabul etmiyor veya işleme almıyorsa,
• Son maaşı ve diğer hakları ödemiyorsa,
• Çalışana ait belgeleri teslim etmiyorsa,
• Haksız kesinti yapıyorsa,
• Yeni işverene geçişi engelliyorsa,
• Gerçeğe aykırı işe gelmeme bildirimi yapmışsa

çalışan MOHRE’ye şikâyette bulunabilir.

MOHRE’nin özel sektör çalışanlarına yönelik şikâyet hizmeti, işveren veya çalışanın iş sözleşmesinden ya da iş hukukundan doğan yükümlülüklerin ihlal edildiğini ileri sürmesine imkân vermektedir. Şikâyet sonucunda uzlaşma, çalışma izninin iptali veya uyuşmazlığın yargıya sevki gündeme gelebilir.

İş ilişkisi sona erdikten sonra gereksiz yere beklenmemelidir. Birleşik Arap Emirlikleri İş Kanunu’nda 2024 yılında yapılan değişiklik uyarınca iş ilişkisinin sona ermesinden itibaren iki yıl geçtikten sonra açılan işçilik taleplerinin mahkemece işleme alınmaması öngörülmüştür.

Bununla birlikte vize ve yeni işe geçiş gibi acil konularda iki yıllık üst sınırın sonuna kadar beklemek fiilen ciddi hak kaybı yaratır. Şikâyet mümkün olan en kısa sürede yapılmalıdır.

MOHRE Şikâyeti Nasıl Yapılır?

Şikâyet genel olarak şu kanallardan yapılabilir:

• MOHRE internet sitesi,
• MOHRE mobil uygulaması,
• Yetkili hizmet merkezleri,
• MOHRE çağrı merkezi,
• Labour Claims and Advisory Center.

MOHRE’nin güncel iletişim bilgilerinde 600590000 numaralı çağrı merkezi, Birleşik Arap Emirlikleri dışından 00971-68034000 numarası ve işçilik talepleri danışma hattı olarak 80084 numarası gösterilmektedir.

Çevrim içi şikâyette genellikle çalışanın pasaport ve kimlik bilgileri, işverenin bilgileri, çalışma izni kaydı ve uyuşmazlığın açıklaması sisteme girilir.

Şikâyet açıklaması kısa fakat açık olmalıdır. Örneğin şu hususlar ayrı ayrı belirtilmelidir:

• İş ilişkisinin hangi tarihte ve nasıl sona erdiği,
• İstifa veya fesih bildiriminin işverene ne zaman ulaştığı,
• İhbar süresinin tamamlanıp tamamlanmadığı,
• İşverenin iptal işlemini yapmadığı,
• Yeni iş teklifinin bulunup bulunmadığı,
• Ödenmeyen işçilik alacaklarının neler olduğu,
• Haksız işe gelmeme bildirimi bulunup bulunmadığı,
• Çalışma izninin iptalinin talep edildiği.

Şikâyet İçin Hangi Belgeler Hazırlanmalıdır?

Başvurunun niteliğine göre şu belgeler kullanılabilir:

• Pasaport sureti,
• Emirates ID,
• Residence visa veya dijital oturum kaydı,
• MOHRE çalışma izni ve iş sözleşmesi,
• İş teklifi,
• İstifa dilekçesi,
• İşten çıkarma bildirimi,
• İhbar süresinin tamamlandığını gösteren belgeler,
• E-posta ve WhatsApp yazışmaları,
• Maaş bordroları,
• Banka hesap hareketleri,
• WPS ödeme kayıtları,
• İşverenin vizeyi iptal etmeyeceğini gösteren yazışmalar,
• Yeni işverenden alınan iş teklifi,
• Şirket malzemelerinin teslim edildiğini gösteren tutanaklar,
• İşverenin yaptığı kesintilere ilişkin belgeler,
• Varsa işe gelmeme bildirimi veya labour ban kayıtları.

İstifa bildiriminin sözlü yapılması ispat sorununa yol açabilir. Çalışan istifasını e-posta, kayıtlı şirket sistemi, teslim alındı imzalı yazı veya doğrulanabilir başka bir iletişim kanalıyla göndermelidir.

İşveren istifayı imzalamasa dahi çalışanın usulüne uygun bildirim yaptığını ispatlayabilmesi önemlidir. Birleşik Arap Emirlikleri’nin resmî iş hukuku bilgilendirmesinde, işverenin usulüne uygun şekilde sunulmuş istifayı reddedemeyeceği; bildirimin e-posta, posta veya benzeri doğrulanabilir yollarla yapılabileceği ifade edilmektedir.

MOHRE Şikâyet Süreci Nasıl İlerler?

1. Başvurunun kayda alınması

Çalışan şikâyetini dijital kanallardan veya hizmet merkezi aracılığıyla sunar. Başvuruya bir takip numarası verilir.

2. İşverenle iletişim kurulması

MOHRE görevlileri işveren ve çalışanla iletişime geçerek tarafların açıklamalarını alır. İşverenden iptal işlemini tamamlaması, ücretleri ödemesi veya savunma sunması istenebilir.

3. Uzlaşma görüşmesi

Taraflar arasında anlaşma sağlanmaya çalışılır. İşveren çalışma iznini iptal etmeyi ve hakları ödemeyi kabul ederse süreç uzlaşmayla sonuçlanabilir.

4. İdari karar veya çalışma izni iptali

Talebin niteliğine ve uyuşmazlığın parasal değerine göre MOHRE uyuşmazlık hakkında karar verebilir veya çalışma izninin iptal edilmesini sağlayabilir.

5. İş mahkemesine sevk

Uzlaşma sağlanamaz ve uyuşmazlığın yargı kararı gerektirdiği değerlendirilirse dosya yetkili iş mahkemesine sevk edilir.

Birleşik Arap Emirlikleri İş Kanunu’nun güncel 54. maddesi uyarınca MOHRE, değeri 50.000 AED’yi aşmayan belirli bireysel iş uyuşmazlıklarında nihai ve icra edilebilir karar verebilir. Karara karşı bildirimden itibaren 15 iş günü içinde yetkili mahkemeye başvuru yapılabilir.

İş Mahkemesine Sevk Edilmesi Vize İptalini Engeller mi?

Hayır. İşçilik alacağı davasının devam etmesi, çalışanın eski çalışma iznine süresiz biçimde bağlı kalması gerektiği anlamına gelmez.

MOHRE, iş mahkemesine taşınmış uyuşmazlıklarda çalışan veya işveren tarafından kullanılabilecek özel bir “labour court case bulunan çalışanın çalışma izninin iptali” hizmeti sunmaktadır.

Bu hizmet için genel olarak;

• Çalışanın MOHRE sisteminde kayıtlı olması,
• İş uyuşmazlığının iş mahkemesine sevk edilmiş olması,
• Çalışma izninin aktif bulunması,
• Çalışan hakkında geçerli bir işe gelmeme bildirimi bulunmaması

aranmaktadır. Hizmetin ilan edilen tamamlanma süresi 14 iş günü olup resmî hizmet ücretsizdir.

Böylece işçilik alacaklarına ilişkin dava devam ederken çalışma izninin iptal edilmesi ve çalışanın yeni bir işverene geçiş sürecine başlaması mümkün olabilir.

MOHRE Kararıyla Çalışma İzni Tek Taraflı İptal Edilebilir mi?

Şartları oluşmuşsa evet.

Standart iptal işlemi işveren tarafından yapılır. Ancak işveren işlem yapmıyorsa ve uyuşmazlık MOHRE’ye taşınmışsa Bakanlık talebin niteliğine göre çalışma iznini iptal edebilir.

Çalışanın şikâyette yalnızca ücret alacağını değil, çalışma izninin iptal edilmesini de açıkça talep etmesi önemlidir. MOHRE’nin şikâyet hizmetinde, uyuşmazlığın çözüm yöntemlerinden biri olarak talebe göre çalışma izninin iptali açıkça belirtilmektedir.

İşverenin ulaşılmaz olması, şirketin kapanmış bulunması veya şirket yetkilisinin sürece katılmaması, çalışanın hiçbir çözüm yolu bulunmadığı anlamına gelmez. MOHRE dosyadaki kayıtlar ve taraflara yapılan bildirimler üzerinden işlem yapabilir.

Çalışma İzni İptal Edildikten Sonra Ne Yapılmalıdır?

MOHRE çalışma izni iptal belgesi alındıktan sonra Dubai residence visa kaydının da iptal edilmesi gerekir.

GDRFA Dubai’nin oturum iptal hizmetinde özel sektör çalışanları bakımından şu belgeler aranmaktadır:

• Sponsorun pasaportu,
• Sponsor olunan çalışanın pasaportu,
• MOHRE tarafından düzenlenmiş çalışma izni iptal belgesi.

GDRFA’nın açıkladığı temel residence permit iptal ücreti 100 AED’dir. Buna 10 AED Knowledge Dirham ve 10 AED Innovation Dirham eklenmektedir. İlan edilen işlem süresi 48 saattir.

Başvuru GDRFA akıllı hizmetleri veya yetkili Amer merkezleri üzerinden gerçekleştirilebilir.

Ancak işveren sponsorluğundaki residence visa bakımından başvurunun teknik olarak şirket hesabı veya yetkili temsilci üzerinden yapılması gerekebilir. İşverenin GDRFA işlemini de engellemesi hâlinde MOHRE iptal belgesiyle birlikte Amer merkezi ve GDRFA Legal Affairs birimine müracaat edilmelidir.

GDRFA Legal Affairs Birimine Başvurulabilir mi?

Dubai GDRFA, çalışanlar ile şirketler arasında oturum iptali, çalışma izinleri ve işe gelmeme bildirimleriyle bağlantılı bazı uyuşmazlıklar için hukuki destek ve uzlaşma hizmetleri sunmaktadır. GDRFA’nın resmî hizmet açıklamasında, kurum tarafından verilen çalışma veya oturum izinleriyle ilgili şirket-çalışan uyuşmazlıkları bakımından hukuki destek hizmeti bulunduğu belirtilmektedir.

Özellikle;

• MOHRE iptali tamamlandığı hâlde residence visa iptal edilmiyorsa,
• Şirket yetkililerine ulaşılamıyorsa,
• Şirket faaliyetini durdurmuşsa,
• GDRFA sisteminde teknik veya idari engel bulunuyorsa,
• Çalışan hakkında immigration kaynaklı bir bildirim varsa

GDRFA veya Amer merkezi üzerinden dosyaya özgü inceleme talep edilebilir.

İşveren İptal Karşılığında Para İsteyebilir mi?

İşveren, işçinin çalışma izni ve oturum sponsorluğu için yaptığı olağan işe alım giderlerini kural olarak çalışana yükleyemez.

İşverenin;

• “Vize masrafını geri ödemeden iptal yapmam”,
• “Yeni şirkete geçmek için transfer ücreti ödemelisin”,
• “İptal belgesi için para vermelisin”,
• “Kalan kontrat bedelini ödemeden vizeni iptal etmeyiz”

şeklindeki talepleri her durumda hukuka uygun değildir.

Ancak çalışanın sözleşmeye, ihbar süresine veya deneme süresi hükümlerine aykırı davranması hâlinde işverenin hukuken talep edebileceği belirli zarar veya tazminat kalemleri bulunabilir. Bu talepler, işverenin vizeyi süresiz biçimde bloke etme yetkisi bulunduğu anlamına gelmez.

Uyuşmazlık MOHRE tarafından değerlendirilmelidir. Çalışan, talep edilen ödemenin dayanağını yazılı olarak istemeli ve açıklaması bulunmayan tutarları ödememelidir.

İhbar Süresi Tamamlanmadan Vize İptali İstenebilir mi?

İş sözleşmesinin normal fesih yoluyla sona erdirilmesinde sözleşmede ve kanunda öngörülen ihbar süresine uyulması gerekir.

Çalışan ihbar süresini tamamlamadan işten ayrılırsa işveren notice compensation talep edebilir. Ancak bu durum, çalışma izninin hiçbir zaman iptal edilmeyeceği anlamına gelmez.

Taraflar;

• İhbar süresinin çalışılarak tamamlanması,
• İhbar süresi ücretinin ödenmesi,
• İşverenin ihbar süresinden feragat etmesi,
• Karşılıklı anlaşmayla erken ayrılık

konusunda anlaşabilir.

İşverenin ihbar süresi alacağı bulunduğunu iddia etmesi hâlinde konu MOHRE şikâyetinde değerlendirilir. İşveren kendi alacağını ileri sürebilir; çalışan da vize iptali ve işçilik alacaklarını talep edebilir.

Yeni İşverenden Teklif Alındıysa Ne Yapılmalıdır?

Çalışanın yeni bir iş teklifi bulunması, iptal sürecinin aciliyetini gösterir.

Yeni işverenin teklif mektubu MOHRE şikâyetine eklenebilir. Açıklamada eski çalışma izninin aktif kalması nedeniyle yeni work permit başvurusunun yapılamadığı belirtilmelidir.

Eski çalışma izni iptal edildikten sonra yeni işveren;

1. Yeni çalışma izni başvurusunu yapar,
2. Yeni iş sözleşmesini düzenler,
3. Ülke içi statü değişikliği işlemini tamamlar,
4. Yeni residence permit ve Emirates ID sürecini yürütür.

Çalışan, yeni çalışma izni düzenlenmeden fiilen işe başlamamalıdır. Birleşik Arap Emirlikleri’nde geçerli çalışma izni olmaksızın çalışmak yasaktır.

Dava Devam Ederken Geçici Çalışma İzni Alınabilir mi?

Belirli şartlarda evet.

MOHRE, iş uyuşmazlığı mahkemeye sevk edilmiş çalışanların başka bir işveren yanında geçici olarak çalışabilmesine yönelik temporary work permit hizmeti sunmaktadır.

Normal koşullarda geçici çalışma izni için mevcut işverenin onayı aranır. Ancak iş uyuşmazlığı iş mahkemesine sevk edilmiş çalışanlar, MOHRE’nin belirlediği şartlar altında mevcut işverenin onayından muaf tutulabilir. Geçici çalışma izni hizmeti altı aylık bir çalışma dönemine yönelik olarak uygulanmaktadır.

Bu yol özellikle işçilik davası uzun süren ve gelir elde etmesi gereken çalışanlar bakımından önemlidir.

Geçici çalışma izni alınmadan yeni işveren yanında çalışılması hem çalışan hem de yeni işveren açısından idari yaptırım riski doğurabilir.

İşveren Haksız “Absconding” Bildirimi Yaparsa Ne Olur?

İşveren, çalışanın hukuka aykırı şekilde işe gelmeyi bıraktığını ileri sürerek absence from work veya absconding bildirimi yapabilir.

Böyle bir bildirim;

• Çalışma izni iptal sürecini,
• Yeni çalışma izni alınmasını,
• Geçici çalışma izni başvurusunu,
• Ülkedeki göçmenlik statüsünü

olumsuz etkileyebilir.

MOHRE’nin iş mahkemesi bulunan çalışanlara yönelik iptal hizmetinde, çalışan hakkında aktif bir işe gelmeme bildirimi bulunmaması şartı aranmaktadır.

Bu nedenle çalışan işten ayrılırken;

• İstifasını yazılı yapmalı,
• İhbar süresini belgelemeli,
• İşe devam ettiği tarihleri kaydetmeli,
• İş teslim tutanağı düzenlemeli,
• İşverenin kendisini işe almadığını veya işyerine sokmadığını gösteren delilleri saklamalıdır.

Haksız işe gelmeme bildirimi yapılmışsa MOHRE’nin “Cancellation of an Absence from Work Complaint” hizmeti üzerinden bildirimin kaldırılması talep edilebilir. MOHRE’nin incelemesi sonucunda bildirimin haksız olduğu anlaşılırsa iptal edilmesi mümkündür.

İşveren Pasaportu Teslim Etmiyorsa Ne Yapılabilir?

İşverenin çalışanın pasaportunu zorla elinde tutması hukuka uygun değildir.

Çalışan pasaportunu yazılı olarak talep etmeli; iade edilmezse MOHRE, polis veya ilgili yetkili makama başvurmalıdır.

Pasaport işverende bulunduğu için çalışanın vize işlemlerini yapamaması, işverenin iptal sürecini süresiz engellemesine gerekçe oluşturmaz. Başvuruda pasaportun işveren tarafından tutulduğu açıkça belirtilmeli ve varsa yazışmalar sunulmalıdır.

Çalışan, pasaportunu teslim aldığına veya işverene hangi amaçla verdiğine ilişkin belgeleri de saklamalıdır.

Şirket Kapanmışsa Vize Nasıl İptal Edilir?

İşveren şirket faaliyetini durdurmuş, ofisini kapatmış veya şirket yetkilileri ülkeyi terk etmiş olabilir.

Bu durumda çalışan şu adımları izlemelidir:

1. MOHRE sisteminden şirket ve çalışma izni kaydını kontrol etmek,
2. İşverenle iletişim kurmaya çalıştığını belgelemek,
3. MOHRE’ye iş uyuşmazlığı ve çalışma izni iptali başvurusu yapmak,
4. Şirketin kapalı veya ulaşılmaz olduğunu açıklamak,
5. MOHRE iptal belgesinden sonra GDRFA veya Amer merkezine başvurmak.

Şirketin ticaret ruhsatının süresinin dolmuş olması, çalışanın çalışma iznini iptal ettiremeyeceği anlamına gelmez. Böyle dosyalarda idari makam müdahalesi özellikle önemlidir.

Çalışan Ülke Dışındaysa Vize İptal Edilebilir mi?

Çalışanın Birleşik Arap Emirlikleri dışında bulunması hâlinde de residence visa iptali mümkündür. Ancak prosedür, çalışanın ülke dışında kaldığı süreye ve pasaportunun nerede bulunduğuna göre değişebilir.

GDRFA’nın bilgilendirmesinde ülke içinde ve ülke dışında yapılan residence cancellation işlemleri için farklı belge ve ücret koşulları açıklanmaktadır.

Çalışanın ülke dışında olması işverenin çalışma iznini ve residence visa kaydını açık bırakması için geçerli bir neden değildir. Çalışan yeni bir Birleşik Arap Emirlikleri vizesi almak istiyorsa eski kaydın kapanması gerekebilir.

Aile Üyelerinin Vizeleri Ne Olur?

Çalışan eşine, çocuklarına veya anne ve babasına sponsor olmuşsa kendi residence visa kaydı iptal edilmeden önce aile üyelerinin oturumlarının durumu düzenlenmelidir.

Genel olarak aile vizeleri;

• İptal edilebilir,
• Uygun şartlarla geçici olarak beklemeye alınabilir,
• Başka bir sponsora aktarılabilir,
• Aile üyesinin kendi çalışma veya yatırım oturumuna dönüştürülebilir.

GDRFA Dubai’nin hold hizmetinde aile üyelerinin vizelerinin en az üç ay geçerli olması, yeni şirketten iş teklifi bulunması, bekletme süresinin 60 günü aşmaması ve iade edilebilir 2.500 AED teminat yatırılması gibi şartlar açıklanmaktadır.

Aile vizelerinin durumu çözülmeden sponsor çalışanın residence visa iptal başvurusu tamamlanmayabilir.

Vize İptal Edilince Dubai’de Kaç Gün Kalınabilir?

GDRFA Dubai’nin güncel residence permit iptal hizmetinde, oturumun iptali veya sona ermesinden sonra ülkede kalınabilecek yasal sürenin 60 gün olduğu belirtilmektedir.

Bu süre içinde çalışan;

• Yeni işverene bağlı çalışma ve oturum izni alabilir,
• Uygun başka bir oturum kategorisine geçebilir,
• Ülkeden çıkabilir.

Ancak 60 günlük süre çalışma hakkı sağlamaz. Yeni work permit düzenlenmeden çalışmaya başlanamaz.

Kesin son yasal kalış tarihi, yalnızca çalışanın hesaplamasına göre değil, GDRFA sistemindeki göçmenlik kaydından kontrol edilmelidir.

İşveren İptali Geciktirirken Mevcut Vize Sona Ererse Ne Olur?

Residence visa geçerlilik süresi kendiliğinden sona ererse çalışanın göçmenlik statüsü bakımından yasal kalış süresi işlemeye başlayabilir. Ancak çalışma izninin MOHRE sisteminde aktif kalması yeni işe geçişte sorun yaratmaya devam edebilir.

Çalışan;

• Vizenin son geçerlilik tarihini,
• MOHRE çalışma izninin durumunu,
• GDRFA oturum kaydını,
• Uygulanacak grace period süresini

ayrı ayrı kontrol etmelidir.

Oturumun sona ermesi, işçilik alacaklarını veya eski işverenin çalışma izni kaydını kendiliğinden tamamen çözmeyebilir.

Yasal Kalış Süresi Aşılırsa Ne Olur?

Çalışan residence visa iptalinden veya sona ermesinden sonra tanınan süre içinde yeni statüye geçmez veya ülkeden ayrılmazsa günlük vize aşım cezası doğar.

Birleşik Arap Emirlikleri’nde uygulanabilir grace period sona erdikten sonra ülkede kalınan her gün için 50 AED idari para cezası uygulanmaktadır.

Örneğin yasal kalış süresi 15 gün aşılırsa yalnızca günlük ceza üzerinden:

15 × 50 AED = 750 AED

ceza doğabilir.

Buna çıkış izni, statü değişikliği, hizmet merkezi veya diğer idari masraflar eklenebilir.

İşverenin iptal işlemini geciktirdiği ileri sürülse bile çalışan kendi göçmenlik statüsünü takip etmelidir. İşverenle devam eden uyuşmazlık her durumda otomatik olarak vize cezalarını durdurmaz.

Serbest Bölge Çalışanlarında Hangi Makama Başvurulur?

Dubai’deki bütün çalışanlar doğrudan aynı MOHRE prosedürüne tabi olmayabilir. Çalışanın bir serbest bölge şirketinde çalışması hâlinde öncelikle ilgili free zone authority nezdindeki çalışma ve vize kayıtları incelenmelidir.

MOHRE’nin serbest bölge kuruluşları ve benzeri kurumlarda çalışanlara yönelik ayrı şikâyet hizmeti bulunmaktadır. Bu hizmette çalışanın kimlik ve çalışma bilgileriyle başvuru yapılabilmektedir.

Örneğin DMCC şirketlerinde çalışanların residence visa iptal işlemleri DMCC Member Portal üzerinden yürütülür. Güncel DMCC prosedüründe istifa veya fesih belgesi, pasaport, vize sayfası, aile vizelerinin iptal belgeleri ve gerektiğinde imzalanmış end-of-service belgesi aranmaktadır.

DMCC ayrıca çalışan ve işveren uyuşmazlıkları için işyeri arabuluculuğu hizmeti sunmaktadır. Arabuluculuk gönüllüdür ve bağlayıcı karar verilmez; taraflar anlaşamazsa iş mahkemesi veya ilgili resmî yollara başvurabilir.

DIFC gibi kendi iş hukuku ve mahkeme sistemine sahip mali serbest bölgelerde ise ayrıca özel kurallar uygulanır. Bu nedenle iş sözleşmesinde yazan işveren, lisans makamı ve çalışma iznini düzenleyen kurum kontrol edilmeden doğrudan standart MOHRE yoluna başvurulmamalıdır.

Ev Hizmetlerinde Çalışanlar İçin Süreç Aynı mıdır?

Hayır. Ev hizmetlerinde çalışanlar, özel sektör şirket çalışanlarından farklı bir düzenlemeye tabidir.

Ev işçisi, bakıcı, şoför veya benzeri domestic worker statüsündeki kişiler bakımından özel şikâyet ve çalışma izni iptal hizmetleri kullanılmalıdır. Ev hizmetleri uyuşmazlıklarında da işveren veya çalışan MOHRE’ye şikâyette bulunabilir; ancak başvuru kategorisi farklıdır.

Yanlış hizmet kategorisinden yapılan başvuru işlem süresini uzatabilir.

Çalışanın Uygulaması Gereken Yol Haritası

1. İş ilişkisinin sona erdiğini yazılı hâle getirin

İstifa dilekçesi, fesih bildirimi veya karşılıklı sona erme belgesini saklayın.

2. İhbar süresini kontrol edin

İhbar süresini tamamladıysanız işe devam kayıtlarını ve iş teslim belgelerini muhafaza edin.

3. İşverene yazılı iptal talebi gönderin

Çalışma izni ve residence visa iptalinin belirli bir süre içinde tamamlanmasını yazılı olarak isteyin.

4. İşçilik alacaklarını hesaplayın

Maaş, izin, ihbar, hizmet sonu tazminatı, prim ve diğer hakları listeleyin.

5. Ödeme yapılmadan genel ibra imzalamayın

İptal formunun içeriğini ve “bütün haklarımı aldım” beyanını kontrol edin.

6. MOHRE’ye şikâyet yapın

Şikâyette hem alacaklarınızı hem de çalışma izni iptali talebinizi açıkça belirtin.

7. Absconding kaydını kontrol edin

Haksız işe gelmeme bildirimi varsa kaldırılması için ayrı başvuru yapın.

8. İş mahkemesine sevk belgesini saklayın

Dosya mahkemeye sevk edilirse çalışma izni iptali ve geçici çalışma izni hizmetlerini değerlendirin.

9. MOHRE iptal belgesini alın

Çalışma izninin sistemde gerçekten sona erdiğini doğrulayın.

10. GDRFA veya Amer merkezine başvurun

Residence visa iptali ve son yasal kalış tarihinizi kontrol edin.

11. Aile vizelerini düzenleyin

Eş ve çocukların vizelerini iptal edin, başka sponsora geçirin veya uygun şartlarda beklemeye alın.

12. Yeni işe izinsiz başlamayın

Yeni çalışma izni onaylanmadan fiilen çalışmayın.

Sıkça Sorulan Sorular

İşveren Dubai çalışma vizemi iptal etmiyorsa doğrudan mahkemeye gidebilir miyim?

Genel olarak önce MOHRE’ye iş uyuşmazlığı şikâyeti yapılır. MOHRE uzlaşma sağlamaya, gerekli idari kararı vermeye veya dosyayı iş mahkemesine sevk etmeye yetkilidir.

MOHRE işverenin onayı olmadan çalışma iznimi iptal edebilir mi?

Şartları oluştuğunda evet. Özellikle işveren işlem yapmıyorsa ve uyuşmazlık MOHRE’ye taşınmışsa çalışma izninin iptali talep edilebilir.

İşveren istifamı kabul etmiyor. İstifa geçersiz mi olur?

Hayır. Usulüne uygun bildirim yapılan istifanın işveren tarafından kabul edilmemesi, istifayı kendiliğinden geçersiz hâle getirmez. Bildirimin ve ihbar süresinin ispatlanması önemlidir.

İşveren alacaklarımı ödemeden iptal belgesi imzalamamı istiyor. Ne yapmalıyım?

Gerçeğe aykırı biçimde bütün haklarınızı aldığınızı belirten belgeyi imzalamayın. MOHRE’ye işçilik alacağı ve çalışma izni iptali şikâyeti yapılabilir.

İş mahkemesi devam ederken vize iptal edilebilir mi?

Evet. MOHRE’nin mahkemeye taşınmış uyuşmazlıklar için ayrı çalışma izni iptal hizmeti bulunmaktadır.

Dava devam ederken başka şirkette çalışabilir miyim?

Uygun şartlarda geçici çalışma izni alınabilir. İzin çıkmadan yeni işveren yanında fiilen çalışılamaz.

MOHRE şikâyeti ücretli midir?

Özel sektör iş uyuşmazlığı şikâyeti ve iş mahkemesi bulunan çalışan için çalışma izni iptal hizmeti bakımından MOHRE resmî hizmet ücreti almamaktadır. Ancak tercüme, belge hazırlama veya dış hizmet merkezi masrafları doğabilir.

Çalışma izni iptal edilince residence visa otomatik iptal olur mu?

Her durumda otomatik olarak tamamlandığı varsayılmamalıdır. MOHRE iptalinden sonra GDRFA Dubai nezdinde residence permit iptal işlemi kontrol edilmelidir.

İşveren pasaportumu vermiyorsa vizeyi iptal ettirebilir miyim?

Pasaportun tutulması ayrıca şikâyet konusu yapılabilir. İşverenin pasaportu teslim etmemesi nedeniyle MOHRE ve gerekli hâllerde polis makamlarına başvurulmalıdır.

Şirket kapanmışsa iptal mümkün müdür?

Evet. Şirket yetkililerine ulaşılamaması veya şirketin faaliyetini durdurması hâlinde MOHRE ve GDRFA nezdinde idari iptal süreci yürütülebilir.

İşveren hakkımda absconding bildirimi yaptıysa vize iptal edilebilir mi?

Aktif işe gelmeme bildirimi iptal sürecini engelleyebilir. Öncelikle bildirimin kaldırılması veya geçersizliğinin tespit edilmesi gerekebilir.

İşveren vize iptali için benden para isteyebilir mi?

Olağan işe alım ve vize giderleri kural olarak işverenin sorumluluğundadır. İşverenin talebinin hukuki dayanağı MOHRE nezdinde değerlendirilmelidir.

Vize iptal edilince Dubai’de kaç gün kalabilirim?

GDRFA Dubai’nin standart residence cancellation hizmetinde 60 günlük yasal kalış süresi gösterilmektedir. Kesin son tarih göçmenlik sisteminden kontrol edilmelidir.

Sonuç

Dubai’de işverenin çalışma iznini veya oturum vizesini iptal etmemesi, çalışanın süresiz olarak eski işverene bağlı kalacağı anlamına gelmez.

Normal prosedürde işveren önce MOHRE nezdindeki çalışma iznini ve iş sözleşmesini, ardından GDRFA Dubai nezdindeki residence visa kaydını iptal eder. İşverenin işlem yapmaması hâlinde çalışan MOHRE’ye iş uyuşmazlığı şikâyeti yaparak çalışma izninin iptal edilmesini talep edebilir.

Şikâyette iş ilişkisinin sona erdiği tarih, istifa veya fesih bildirimi, ihbar süresi, ödenmeyen alacaklar, yeni iş teklifi ve işverenin iptalden kaçındığını gösteren belgeler açıkça sunulmalıdır.

Uyuşmazlık iş mahkemesine sevk edilmiş olsa dahi çalışma izninin iptali mümkündür. MOHRE, mahkeme dosyası bulunan çalışanlar için ayrı iptal hizmeti sunmaktadır. Çalışan ayrıca şartları varsa geçici çalışma izni alarak dava devam ederken başka bir işveren yanında yasal olarak çalışabilir.

MOHRE çalışma izninin iptali tek başına sürecin tamamlandığı anlamına gelmez. Dubai’deki residence visa kaydı GDRFA veya Amer merkezi üzerinden ayrıca kontrol edilmeli ve iptal edilmelidir.

Çalışan ödeme yapılmadan bütün işçilik haklarını aldığını gösteren belgeyi imzalamamalı; haksız işe gelmeme bildirimi riskine karşı istifa, ihbar süresi ve iş teslimini yazılı delillerle belgelemelidir.

Serbest bölge çalışanları, ev hizmetlerinde çalışanlar ve DIFC kapsamındaki çalışanlar bakımından farklı başvuru makamları ve prosedürler uygulanabilir. Bu nedenle öncelikle çalışma iznini düzenleyen kurum belirlenmelidir.