“Anne, başım belada, acilen para göndermen gerekiyor.”

“Ben şirket sahibiyim, şu hesaba hemen ödeme yapın.”

“Bu konuşmayı sosyal medyada yayımlarım, para gönder.”

Bu ifadelerin gerçekten ilgili kişi tarafından söylenmediği, kişinin sesinin yapay zekâ kullanılarak taklit edildiği düşünüldüğünde deepfake ses kaydı veya yapay zekâ ile ses klonlama teknolojisinin ne kadar ciddi hukuki sonuçlar doğurabileceği ortaya çıkmaktadır.

Günümüzde birkaç saniyelik gerçek ses kaydı kullanılarak kişinin konuşma tonu, vurgu biçimi ve ses karakteri taklit edilebilmekte; ardından o kişinin hiç söylemediği cümleler gerçekmiş izlenimi verecek şekilde oluşturulabilmektedir.

Peki deepfake ses kaydı kullanmanın cezası nedir? Yapay zekâ ile başkasının sesini taklit etmek suç mudur? Ses klonlayarak para istemek dolandırıcılık sayılır mı? Deepfake ses kaydını sosyal medyada paylaşmak suç oluşturur mu?

Türk hukukunda “deepfake ses suçu” veya “yapay zekâ ile ses klonlama suçu” adı altında bütün olaylara uygulanabilecek tek ve bağımsız bir suç tipi bulunmamaktadır. Bunun yerine deepfake sesin nasıl üretildiği, hangi amaçla kullanıldığı, kime gönderildiği ve hangi sonucu doğurduğu dikkate alınarak Türk Ceza Kanunu’ndaki farklı suç hükümleri uygulanabilir.

Adalet Bakanlığı da gerçek hayatta suç oluşturan bir eylemin yapay zekâ aracılığıyla gerçekleştirilmesinin suç niteliğini ortadan kaldırmadığını; yapay zekâ kullanılarak gerçekleştirilen dolandırıcılık ve hakaret gibi eylemlerin suç teşkil edebileceğini açıkça belirtmektedir.

Deepfake Ses Kaydı Nedir?

Deepfake ses kaydı, yapay zekâ ve makine öğrenmesi teknolojileri kullanılarak gerçek bir kişinin sesinin taklit edilmesi veya kişinin hiç söylemediği sözlerin onun sesiyle söylenmiş gibi oluşturulmasıdır.

Bu yöntem genellikle voice cloning, yani ses klonlama teknolojisi kullanılarak gerçekleştirilmektedir.

Örneğin kişinin internette yayımlanmış;

• YouTube videosu,
• Instagram videosu,
• TikTok paylaşımı,
• röportajı,
• telefon konuşması,
• sesli mesajı,
• podcast kaydı

gibi içeriklerinden alınan ses örnekleri yapay zekâ sistemine yüklenebilir. Sistem daha sonra kişinin sesine oldukça benzeyen yeni cümleler oluşturabilir.

Kişisel Verileri Koruma Kurumu da deepfake teknolojisine ilişkin yayımladığı bilgi notunda ses ve görüntü gibi kişisel verilerin kullanılmasıyla gerçeğe aykırı yeni içerikler üretilebildiğine ve bunun kişisel verilerin korunması açısından riskler meydana getirdiğine dikkat çekmektedir.

Yapay Zekâ ile Birinin Sesini Taklit Etmek Suç mudur?

Bir kişinin sesinin yapay zekâ ile taklit edilmesi her durumda ve tek başına suç değildir.

Örneğin;

• kişinin açık rızasıyla ses klonunun oluşturulması,
• film veya reklam prodüksiyonunda izinli şekilde kullanılması,
• gerçek bir kişiyi hedef almayan kurgusal bir ses oluşturulması,
• hukuka uygun parodi veya sanatsal çalışma yapılması

yalnızca yapay zekâ kullanıldığı için suç oluşturmaz.

Ancak gerçek kişinin ses kayıtlarının hukuka aykırı şekilde elde edilmesi veya oluşturulan sahte sesin başkasını kandırmak, tehdit etmek, şantaj yapmak, kişinin itibarını zedelemek ya da kişisel verilerini yaymak amacıyla kullanılması hâlinde ceza sorumluluğu gündeme gelir.

Bu nedenle temel mesele ses klonlama teknolojisinin kendisi değil, teknolojinin hangi fiilde araç olarak kullanıldığıdır.

Deepfake Ses Kaydı Kullanmanın Cezası Ne Kadardır?

Deepfake ses kaydı bakımından tek bir ceza miktarı bulunmamaktadır.

Somut olayda;

• dolandırıcılık,
• nitelikli dolandırıcılık,
• şantaj,
• hakaret,
• özel hayatın gizliliğini ihlal,
• kişiler arasındaki konuşmaların hukuka aykırı kaydedilmesi,
• kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi,
• kişisel verilerin hukuka aykırı verilmesi veya yayılması,
• iftira

gibi suçlardan biri veya birkaçı gündeme gelebilir.

Dolayısıyla fail hakkında verilecek cezanın belirlenebilmesi için deepfake sesin ne amaçla kullanıldığı tespit edilmelidir.

Deepfake Ses ile Para İstemek Dolandırıcılık Suçu mudur?

Deepfake ses kullanımının en ciddi örneklerinden biri yapay zekâ ile başkasının sesini taklit ederek para istenmesidir.

Örneğin fail, kişinin oğlunun sesini klonlayarak anne veya babasını arayıp;

“Aracımla kaza yaptım, hastanedeyim, acilen 100.000 TL göndermen gerekiyor.”

diyebilir.

Başka bir olayda şirket sahibinin veya genel müdürün sesi klonlanarak muhasebe çalışanına;

“Toplantıdayım, bu ödeme çok acil. Şu IBAN’a 500.000 TL gönderin.”

şeklinde talimat verilebilir.

Burada deepfake ses, mağdurun iradesini yanıltmak amacıyla kullanılan hile aracı niteliğindedir.

TCK m. 157 kapsamında hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına menfaat sağlanması dolandırıcılık suçunu oluşturur. Temel dolandırıcılık suçunun yaptırımı bir yıldan beş yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır.

Ancak deepfake dolandırıcılıklarında bilişim sistemlerinin veya banka ve kredi kurumlarının suçun işlenmesinde araç olarak kullanılması hâlinde TCK m. 158 kapsamında nitelikli dolandırıcılık gündeme gelebilir.

TCK m. 158/1-f bakımından düzenlenen yaptırım üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası olmakla birlikte, bu bent bakımından hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezası ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.

Ancak her telefonla yapılan sahte sesli dolandırıcılığın otomatik olarak TCK m. 158/1-f kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Bilişim sistemi veya banka ve kredi kurumunun suçun gerçekleştirilmesindeki fonksiyonu somut olay özelinde incelenmelidir.

Patronun Sesini Taklit Ederek Muhasebeciden Para İstemek Suç mudur?

Evet, koşulları bulunuyorsa dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturabilir.

Örneğin şirket sahibinin sesinden alınan 20 saniyelik kayıt yapay zekâ sistemine yüklenerek sahte bir telefon konuşması oluşturulduğunu düşünelim.

Muhasebe müdürü aranarak;

“Ferhat benim, şu hesaba hemen 750.000 TL gönder. Karşı tarafa ödeme yapmamız gerekiyor.”

denilmesi ve çalışanın gerçekten şirket sahibinin aradığına inanarak parayı göndermesi hâlinde, kişinin kimliğinin ve sesinin taklit edilmesi mağduru aldatmaya yönelik hilenin parçasıdır.

Burada ayrıca mağdurun kim olduğu, zararın şirket malvarlığında mı yoksa başka kişinin malvarlığında mı meydana geldiği ve bilişim veya bankacılık sistemlerinin ne şekilde kullanıldığı da suç vasfının belirlenmesinde önemlidir.

Deepfake Ses ile Şantaj Yapmanın Cezası Nedir?

Bir kişinin sesi yapay zekâ ile taklit edilerek itibarını zedeleyici sahte bir kayıt oluşturulabilir.

Örneğin;

“100.000 TL ödemezsen bu ses kaydını ailene göndereceğim.”

“Para göndermezsen uyuşturucu kullandığını söylediğin kaydı internete koyacağım.”

“İstediğimi yapmazsan bu kaydı iş yerine gönderirim.”

şeklinde tehditlerde bulunulması hâlinde TCK m. 107 kapsamında şantaj suçu gündeme gelebilir.

TCK m. 107’ye göre şantaj suçunun cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Ayrıca kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidiyle kendisine ya da başkasına yarar sağlanmasının amaçlanması da aynı madde kapsamında cezalandırılmaktadır.

Burada dikkat edilmesi gereken önemli nokta, tehdide konu ses kaydının mutlaka gerçek olmasının gerekmemesidir.

Failin yapay zekâ ile oluşturduğu sahte ses kaydını gerçekmiş gibi kullanarak mağdur üzerinde baskı oluşturması da suçun değerlendirilmesine engel değildir.

Deepfake Ses Kaydı Hakaret Suçu Oluşturur mu?

Deepfake teknolojisi kullanılarak bir kişinin hiç söylemediği ve onun şeref, onur veya saygınlığına zarar verebilecek ifadeler ona söyletilebilir.

Örneğin kişinin sesi kullanılarak;

“Ben müşterilerimi dolandırıyorum.”

“Uyuşturucu kullanıyorum.”

“Rüşvet aldım.”

“Şirketten para çaldım.”

gibi sahte açıklamalar oluşturulabilir.

Bu kaydın mağdurun şeref ve saygınlığına yönelik saldırı niteliğinde kullanılması durumunda olayın özelliklerine göre TCK m. 125 kapsamında hakaret suçu gündeme gelebilir.

Hakaret suçunun temel şekli için üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörülmektedir. Fiilin mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü iletiyle gerçekleştirilmesi de TCK m. 125/2 kapsamında düzenlenmiştir.

Ancak yapay zekâ kullanılarak bir kişinin söylediği iddia edilen her gerçeğe aykırı söz otomatik olarak hakaret suçunu oluşturmaz. İçeriğin kişinin şeref, onur ve saygınlığı üzerindeki etkisi ve suçun diğer unsurları ayrıca değerlendirilmelidir.

Başkasının Sesini Sosyal Medyada Deepfake Olarak Paylaşmak Suç mudur?

Deepfake sesin Instagram, TikTok, YouTube, X, Facebook, Telegram veya WhatsApp gibi platformlarda paylaşılması durumunda kişisel verilerin korunması ve ceza hukuku bakımından ayrıca inceleme yapılması gerekir.

TCK m. 136 uyarınca kişisel verileri hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılabilir.

Yargıtay uygulamasında fotoğraf ve ses kayıtlarının somut olayın özelliklerine göre kişisel veri niteliğinde değerlendirilerek TCK m. 136 kapsamında korunduğu örnekler bulunmaktadır. Örneğin Yargıtay 12. Ceza Dairesinin kararlarında kişiye ait fotoğrafların veya ses kayıtlarının hukuka aykırı biçimde yayımlanmasının kişisel verilerin hukuka aykırı verilmesi veya yayılması suçunu oluşturabileceği kabul edilmiştir.

Bununla birlikte burada önemli bir ayrım yapılmalıdır:

Tamamen yapay zekâ tarafından sıfırdan oluşturulmuş sentetik ses ile gerçek kişiye ait ses kaydının hukuka aykırı şekilde ele geçirilmesi veya yayımlanması aynı hukuki mesele değildir.

Deepfake çıktısının içerisinde veya oluşturulma sürecinde gerçek kişiye ait kişisel verilerin nasıl kullanıldığı ayrıca incelenmelidir.

Birinin Gerçek Sesini Yapay Zekâya Yüklemek Suç mudur?

Gerçek kişiye ait ses kaydının yapay zekâ sistemine yüklenmesi kişisel verilerin korunması bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.

Kişinin sesi belirli veya belirlenebilir gerçek kişiyle ilişkilendirilebildiği ölçüde kişisel veri niteliği taşıyabilir. Deepfake teknolojisinde ses ve görüntü verilerinin kullanılmasının kişisel veri güvenliği bakımından risk oluşturduğu KVKK tarafından da açıkça vurgulanmaktadır.

Ancak kişinin sesinin kullanılması her durumda otomatik olarak TCK m. 135 kapsamında suç oluşturmaz.

TCK m. 135’e göre kişisel verileri hukuka aykırı olarak kaydeden kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.

Bu nedenle ses örneğinin nereden elde edildiği, nasıl saklandığı ve hangi amaçla kullanıldığı önemlidir.

Ayrıca her ses kaydı otomatik olarak “biyometrik veri” değildir. Ses verisinin kişinin benzersiz biçimde tanımlanması veya kimlik doğrulaması amacıyla özel teknik işlemlerden geçirilmesi hâlinde biyometrik veri niteliği ayrıca gündeme gelebilir.

Gizlice Ses Kaydı Alıp Deepfake Üretmek Suç mudur?

Deepfake teknolojisinde kullanılacak ses örneğinin hukuka aykırı şekilde elde edilmesi başlı başına cezai sorumluluğa yol açabilir.

Örneğin iki kişinin özel ortamda yaptığı konuşmanın gizlice kaydedilerek daha sonra yapay zekâ programında kullanılması durumunda TCK m. 133 kapsamında kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması suçu gündeme gelebilir.

TCK m. 133/1 kapsamında kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaları taraflardan herhangi birinin rızası olmadan bir cihazla dinleyen veya kaydeden kişi hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir.

Failin katıldığı aleni olmayan bir söyleşiyi diğer konuşanların rızası olmaksızın kaydetmesi bakımından ise kanunda ayrıca altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası düzenlenmiştir.

Dolayısıyla;

“Kaydı sadece yapay zekâyı eğitmek için aldım.”

şeklindeki açıklama, kaydın hukuka aykırı elde edilmesinden kaynaklanan sorumluluğu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Özel Hayata Ait Seslerin Deepfake İçerikte Kullanılması

Kişinin özel hayatına ilişkin gerçek bir ses kaydının hukuka aykırı biçimde kullanılması veya yayımlanması hâlinde TCK m. 134 kapsamında özel hayatın gizliliğini ihlal suçu da gündeme gelebilir.

TCK m. 134/2 kapsamında kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa eden kişi hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir. Verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması hâlinde de aynı ceza söz konusudur.

Ancak burada da gerçek özel hayat kaydı ile tamamen yapay olarak oluşturulmuş deepfake ses birbirinden ayrılmalıdır.

Tamamen sentetik bir kaydın TCK m. 134 kapsamında doğrudan “özel hayata ilişkin sesin ifşası” olarak nitelendirilmesi her olayda mümkün olmayabilir. Buna karşılık deepfake hazırlanırken kişinin gerçek özel hayatına ilişkin kayıtların kullanılması hâlinde değerlendirme değişebilir.

Deepfake Ses Kaydıyla İftira Atmanın Cezası Nedir?

Deepfake ses kullanılarak bir kişinin suç işlediğini gösteren sahte delil oluşturulması çok daha ağır hukuki sonuçlara yol açabilir.

Örneğin yapay zekâ kullanılarak kişinin;

“Uyuşturucuyu ben sattım.”

“Parayı ben çaldım.”

“Rüşveti ben aldım.”

dediği izlenimini veren sahte ses kaydı oluşturulduğunu ve bu kaydın savcılığa delil olarak sunulduğunu düşünelim.

Fail, kişinin işlemediğini bildiği hâlde hakkında soruşturma veya kovuşturma başlatılmasını ya da idari yaptırım uygulanmasını sağlamak amacıyla hukuka aykırı fiil isnat ediyorsa TCK m. 267 kapsamında iftira suçu gündeme gelebilir.

İftira suçunun temel şekli için bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir. Fiilin maddi eser ve delillerinin uydurulması suretiyle iftira gerçekleştirilirse ceza yarı oranında artırılabilir.

Deepfake sesin özellikle “sahte delil” olarak üretilmesi bu nedenle çok ciddi cezai sonuçlara neden olabilir.

Sadece Deepfake Ses Kaydı Oluşturmak Suç mudur?

Deepfake sesin oluşturulması ile kullanılması arasında ayrım yapılması gerekir.

Örneğin kişi arkadaşının açık rızasıyla sesini klonlamış ve kayıt hiçbir hukuka aykırı amaçla kullanılmamışsa yalnızca deepfake teknolojisinin kullanılması nedeniyle suçtan söz edilemez.

Buna karşılık kayıt henüz kimseye gönderilmemiş olsa bile ses örneklerinin elde edilmesi sırasında;

• özel konuşmalar gizlice kaydedilmiş,
• bir hesaba izinsiz girilmiş,
• kişisel veriler hukuka aykırı ele geçirilmiş,
• özel hayat verileri kaydedilmiş

ise bu fiiller bağımsız olarak suç oluşturabilir.

Dolayısıyla;

“Deepfake sesi kimseye göndermedim, bu nedenle kesinlikle suç yoktur.”

şeklinde genel bir sonuca varılması doğru değildir.

Sesin nasıl elde edildiği ayrıca incelenmelidir.

İnternetteki Ses Kaydını Kullanarak Ses Klonlamak Serbest midir?

Bir kişinin ses kaydının YouTube, Instagram veya başka bir platformda herkese açık olması, bu kaydın istenilen amaçla kullanılabileceği anlamına gelmez.

Bir sanatçının röportajının internette bulunması;

• onun adına reklam yapılmasına,
• sesiyle yatırım tavsiyesi oluşturulmasına,
• sahte ticari mesaj hazırlanmasına,
• sesinin kullanılarak başka kişilerin dolandırılmasına

izin verildiği anlamına gelmez.

İçeriğin kamuya açık olması ile ses sahibinin başka amaçlarla kullanılmasına rıza göstermesi birbirinden farklı hukuki meselelerdir.

Deepfake Ses Kaydını WhatsApp’ta Göndermek Suç Olabilir mi?

Evet.

Hukuka aykırı deepfake kaydın yalnızca sosyal medyada herkese açık biçimde paylaşılması gerekmez.

WhatsApp, Telegram veya başka bir mesajlaşma uygulaması üzerinden tek bir kişiye gönderilmesi dahi suçun niteliğine göre hukuki sonuç doğurabilir.

Örneğin deepfake ses;

• mağdura hakaret amacıyla gönderilmişse hakaret,
• para istemek amacıyla gönderilmişse dolandırıcılık,
• mağduru baskı altına almak amacıyla gönderilmişse şantaj,
• gerçek kişisel verilerin hukuka aykırı aktarımını içeriyorsa kişisel veri suçları

gündeme gelebilir.

Dolayısıyla “sosyal medyada yayımlamadım, sadece WhatsApp’tan gönderdim” savunması her durumda ceza sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Deepfake Ses Kaydıyla Ürün veya Yatırım Reklamı Yapmak

Ünlü kişilerin veya kamuoyunda tanınan kişilerin seslerinin yapay zekâ ile taklit edilerek;

“Ben bu yatırım platformunu kullanıyorum.”

“Bu kripto parayı mutlaka alın.”

“Bu ürünü herkese tavsiye ediyorum.”

gibi gerçekte söylenmemiş ifadelerin kullanılması da çok yönlü hukuki sorumluluk doğurabilir.

İçerik tüketiciyi para yatırmaya veya ürün satın almaya yöneltmek amacıyla kullanılmışsa dolandırıcılık hükümlerinin yanı sıra reklam hukuku, tüketici hukuku, kişilik hakları ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin hükümler de gündeme gelebilir.

Deepfake Ses Kayıtlarında Birden Fazla Suç Aynı Anda Oluşabilir mi?

Evet.

Örneğin failin mağdurun özel konuşmasını gizlice kaydettiğini, bu kaydı kullanarak mağdurun sesini klonladığını, ardından sahte cinsel içerikli konuşma oluşturduğunu ve;

“100.000 TL ödemezsen bunu internete koyacağım.”

dediğini düşünelim.

Bu olayda;

• sesin hukuka aykırı kaydedilmesi,
• kişisel verilerin kullanılması,
• özel hayatın ihlali,
• şantaj

gibi birden fazla suç tipi gündeme gelebilir.

Ancak bu durum failin her suçtan mutlaka ayrı ayrı ceza alacağı anlamına gelmez. Türk Ceza Kanunu’nun içtima hükümleri, aynı fiilin birden fazla suç oluşturup oluşturmadığı ve suçların birbirinden bağımsız eylemlerle işlenip işlenmediği ayrıca değerlendirilmelidir.

Deepfake Ses Suçlarında Fail Nasıl Tespit Edilir?

Sahte sesin anonim numara veya sahte sosyal medya hesabı üzerinden kullanılması failin hiçbir şekilde tespit edilemeyeceği anlamına gelmez.

Soruşturma kapsamında olayın özelliklerine göre;

• telefon ve bağlantı kayıtları,
• IP kayıtları,
• sosyal medya hesap bilgileri,
• banka hesapları,
• IBAN hareketleri,
• kripto varlık transferleri,
• kullanılan telefon ve bilgisayarlar,
• mesajlaşma kayıtları,
• e-posta hesapları,
• yapay zekâ platformlarına ilişkin dijital izler

incelenebilir.

Özellikle para talep edilen olaylarda paranın gönderilmesinin istendiği banka hesabı ve transfer zinciri önemli deliller arasında yer alabilir.

Deepfake Ses Kaydı Mağduru Ne Yapmalıdır?

Deepfake ses nedeniyle mağdur olan kişinin ilk olarak delilleri koruması önemlidir.

Mümkünse;

• ses dosyasının orijinali,
• WhatsApp veya Telegram konuşmaları,
• ekran görüntüleri,
• telefon numarası,
• kullanıcı adı,
• sosyal medya bağlantısı,
• paylaşım tarihi ve saati,
• para talep edilen IBAN,
• banka dekontları,
• tehdit ve şantaj mesajları

muhafaza edilmelidir.

Ses dosyasının yalnızca ekran kaydının değil, mümkünse orijinal dijital dosyasının saklanması teknik inceleme bakımından önem taşıyabilir.

Ardından somut olayın niteliğine göre Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması ve failin dijital veriler üzerinden tespit edilmesinin talep edilmesi mümkündür.

Kişisel veri ihlali bulunması hâlinde KVKK kapsamındaki başvuru yolları; kişilik haklarının zarar görmesi durumunda ise hukuk mahkemelerinde koruyucu talepler ile maddi ve manevi tazminat yolları ayrıca değerlendirilebilir. Deepfake teknolojisinin kişisel veriler açısından meydana getirdiği riskler Kişisel Verileri Koruma Kurumu tarafından da özel olarak ele alınmaktadır.

Deepfake Ses Kaydı Nedeniyle Manevi Tazminat Talep Edilebilir mi?

Deepfake ses nedeniyle ceza soruşturmasının yanında özel hukuk sorumluluğu da ortaya çıkabilir.

Bir kişinin sesi kullanılarak;

• toplum önünde küçük düşürülmesi,
• eşine karşı sadakatsizmiş gibi gösterilmesi,
• suç işlemiş izlenimi oluşturulması,
• mesleki itibarının zedelenmesi,
• ticari güvenilirliğinin zarar görmesi

kişilik haklarına saldırı oluşturabilir.

Bu durumda Türk Medeni Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu hükümleri kapsamında saldırının önlenmesi, durdurulması ve koşulları bulunması hâlinde manevi tazminat talep edilmesi gündeme gelebilir.

Deepfake içerik nedeniyle iş veya müşteri kaybı gibi somut ekonomik zarar meydana gelmişse, şartları bulunması hâlinde maddi tazminat da talep edilebilir.

Sık Sorulan Sorular

Birinin sesini yapay zekâ ile taklit etmek suç mu?

Her durumda suç değildir. Ancak kişinin ses kayıtlarının hukuka aykırı elde edilmesi veya klonlanmış sesin dolandırıcılık, şantaj, hakaret ya da başka bir hukuka aykırı amaçla kullanılması cezai sorumluluk doğurabilir. Adalet Bakanlığı da yapay zekâ kullanılmasının suç teşkil eden fiilin niteliğini ortadan kaldırmadığını belirtmektedir.

Deepfake sesle para istemenin cezası nedir?

Olayın özelliklerine göre dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçu oluşabilir. Bilişim sistemlerinin veya banka ve kredi kurumlarının araç olarak kullanıldığı TCK m. 158/1-f kapsamındaki nitelikli hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıl, üst sınırı on yıldır ve ayrıca adli para cezası gündeme gelir.

Deepfake sesle şantaj yapmanın cezası nedir?

TCK m. 107 kapsamındaki şantaj suçunun yaptırımı bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır.

Başkasının sesini internette paylaşmak suç mu?

Sesin niteliğine ve paylaşım koşullarına göre suç oluşturabilir. Kişisel verilerin hukuka aykırı verilmesi veya yayılması TCK m. 136 kapsamında iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasıyla karşılaşılmasına neden olabilir.

Gizlice alınan sesle deepfake yapmak suç mu?

Gizlice ses kaydı alınması başlı başına suç oluşturabilir. Aleni olmayan kişiler arası konuşmaların rıza dışında dinlenmesi veya kaydedilmesi TCK m. 133 kapsamında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına yol açabilir.

Deepfake ses kaydı savcılığa şikâyet edilebilir mi?

Deepfake ses kullanımı Türk Ceza Kanunu kapsamında bir suç oluşturuyorsa Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilir. Suç vasfı kaydın hazırlanma ve kullanılma biçimine göre belirlenir.

Sonuç: Deepfake Ses Kullanmanın Cezası Kullanım Amacına Göre Değişir

Türk hukukunda yalnızca “deepfake ses kaydı oluşturmak” veya “ses klonlamak” adı altında her durumda uygulanan tek bir ceza hükmü bulunmamaktadır.

Ancak yapay zekâ ile oluşturulan sahte ses;

para almak amacıyla kullanılıyorsa dolandırıcılık,
mağdura baskı kurmak amacıyla kullanılıyorsa şantaj,
kişinin şeref ve saygınlığını zedelemek için kullanılıyorsa hakaret,
sahte suç delili olarak kullanılıyorsa iftira,
gerçek kişisel verilerin hukuka aykırı yayılmasını içeriyorsa kişisel verilere karşı suçlar

gündeme gelebilir.

Ayrıca ses klonunu oluşturabilmek için mağdurun özel konuşmalarının gizlice kaydedilmiş olması durumunda, deepfake içerik henüz kullanılmadan önce dahi bağımsız bir ceza sorumluluğu ortaya çıkabilir.

Bu nedenle deepfake ses dosyalarında yapılması gereken hukuki değerlendirme yalnızca “ses gerçek mi, sahte mi?” sorusuyla sınırlı değildir. Ses örneğinin nereden elde edildiği, yapay zekâya hangi verilerin yüklendiği, kaydın kimlere gönderildiği, hangi amaçla kullanıldığı, failin menfaat sağlayıp sağlamadığı ve mağdur bakımından hangi sonuçların meydana geldiği birlikte değerlendirilmelidir.

Deepfake ses nedeniyle mağduriyet yaşayan kişilerin ise ses dosyasını, mesajları, telefon numaralarını, hesap bilgilerini ve varsa para transferlerine ilişkin kayıtları kaybetmeden muhafaza etmesi; ardından olayın niteliğine göre ceza soruşturması, kişisel verilerin korunması ve maddi-manevi tazminat yollarını birlikte değerlendirmesi önem taşımaktadır.