Ayıplı Mal Durumunda Tüketicinin Hakları

Ayıplı Mal Nedir?

Günlük hayatta tüketiciler; elektronik eşya, mobilya, beyaz eşya, araç, kıyafet, telefon, bilgisayar, ev eşyası veya internet üzerinden satın alınan birçok ürünle ilgili sorun yaşayabilmektedir. Satın alınan ürünün çalışmaması, kısa süre içinde bozulması, vaat edilen özellikleri taşımaması, eksik teslim edilmesi, kırık veya hasarlı gelmesi ya da reklam ve tanıtımlarda belirtilen niteliklere sahip olmaması durumunda “ayıplı mal” gündeme gelir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre satıcı, malı satış sözleşmesine uygun şekilde tüketiciye teslim etmekle yükümlüdür. Malın sözleşmeye, tanıtıma, kullanım amacına veya objektif olarak beklenen niteliklere aykırı olması halinde ayıplı maldan söz edilir. Ticaret Bakanlığı’nın bilgilendirme metninde de sözleşmede kararlaştırılan sürede teslim edilmeme, montajın gereği gibi yapılmaması veya montaj talimatındaki eksiklik nedeniyle ürünün hatalı kurulması gibi durumların sözleşmeye aykırı ifa oluşturabileceği belirtilmektedir.

Ayıplı mal, yalnızca hiç çalışmayan ürün anlamına gelmez. Ürünün beklenen performansı göstermemesi, emsallerine göre olağan kullanım kalitesini taşımaması, güvenli kullanım sağlamaması, kullanım kılavuzunda veya reklamlarında belirtilen özellikleri içermemesi de ayıp olarak değerlendirilebilir. Örneğin “su geçirmez” olarak satılan bir saatin su alması, “sıfır” diye satılan telefonun daha önce kullanılmış çıkması, yeni alınan buzdolabının soğutmaması veya mobilyanın kısa sürede deformasyona uğraması ayıplı mal iddiasına konu olabilir.

Ayıplı Mal Türleri Nelerdir?

Ayıplı mal uygulamada farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Açık ayıp, ürün teslim edildiğinde basit bir inceleme ile fark edilebilen ayıptır. Kırık ekran, çizik yüzey, eksik parça, yanlış renk veya yanlış model teslimi açık ayıba örnek gösterilebilir.

Gizli ayıp ise ürün teslim alındığında hemen fark edilmeyen, kullanım sırasında ortaya çıkan ayıptır. Örneğin aracın motorunda üretimden kaynaklı bir sorun bulunması, beyaz eşyanın birkaç ay içinde kronik arıza vermesi veya elektronik cihazın normal kullanımda sürekli kapanması gizli ayıp niteliğinde olabilir.

Hukuki ayıp da uygulamada önemlidir. Satın alınan mal üzerinde üçüncü kişinin hakkı bulunması, malın kullanımını engelleyen hukuki kısıtlamalar olması veya ruhsat, izin, tescil gibi nedenlerle maldan beklenen yararın sağlanamaması hukuki ayıp olarak gündeme gelebilir.

Ayıplı Mal Durumunda Tüketicinin Seçimlik Hakları

Ayıplı mal durumunda tüketicinin en önemli avantajı, kanundan doğan seçimlik haklara sahip olmasıdır. Tüketici, somut olayın özelliğine göre aşağıdaki haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme ve bedel iadesi isteme,
2. Satılanı alıkoyarak ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme,
3. Aşırı masraf gerektirmediği takdirde bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere ücretsiz onarım isteme,
4. İmkân varsa ürünün ayıpsız misliyle değiştirilmesini isteme.

Ticaret Bakanlığı’nın açıklamasına göre satıcı, tüketicinin tercih ettiği talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değişim hakları üretici ve ithalatçıya karşı da ileri sürülebilir; bu durumda satıcı, üretici ve ithalatçı belirli şartlarda müteselsilen sorumlu olur.

Burada dikkat edilmesi gereken husus, seçim hakkının kural olarak tüketiciye ait olmasıdır. Satıcı, tüketicinin bedel iadesi talebine karşı “sadece tamir yapabiliriz” diyerek kanuni hakkı tek taraflı şekilde sınırlandıramaz. Ancak ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değişim talebi satıcı bakımından orantısız güçlük doğuruyorsa, tüketici sözleşmeden dönme veya bedel indirimi haklarından birini kullanabilir. Orantısızlığın değerlendirilmesinde ürünün ayıpsız değeri, ayıbın önemi, diğer seçimlik hakların tüketici açısından sorun oluşturup oluşturmayacağı gibi unsurlar dikkate alınır.

Bedel İadesi Hakkı

Ayıplı malda en çok talep edilen haklardan biri bedel iadesidir. Tüketici, ürünü iade etmeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönebilir ve ödediği bedelin kendisine iadesini talep edebilir. Bu hak özellikle ürünün esaslı şekilde ayıplı olduğu, kullanım amacını karşılamadığı veya tüketicinin üründen beklediği faydanın ortadan kalktığı durumlarda önem taşır.

Bedel iadesi talebinde satıcı, ürünün ayıplı olmadığını veya ayıbın tüketici kullanımından kaynaklandığını ileri sürebilir. Ancak bu savunmanın somut delillerle desteklenmesi gerekir. Özellikle teslimden kısa süre sonra ortaya çıkan arızalarda, tüketici lehine ispat kolaylığı bulunmaktadır.

Ücretsiz Onarım Hakkı

Tüketici, ürünün ücretsiz şekilde onarılmasını da talep edebilir. Bu durumda onarım masrafları tüketiciye yüklenemez. Servis ücreti, parça bedeli, işçilik bedeli, kargo veya taşıma masrafı gibi giderler, seçimlik hakkı yerine getiren tarafça karşılanmalıdır. Ticaret Bakanlığı, seçimlik hakların kullanılmasından doğan tüm masrafların tüketicinin seçtiği hakkı yerine getiren tarafça karşılanacağını belirtmektedir.

Ücretsiz onarım hakkı seçildiğinde onarımın makul sürede ve ürünün değerini düşürmeyecek şekilde yapılması gerekir. Onarımın sürekli tekrarlanması, aynı arızanın devam etmesi veya ürünün uzun süre tüketiciden alınarak kullanılamaz halde bırakılması halinde tüketici diğer seçimlik haklarını gündeme getirebilir.

Ayıpsız Misliyle Değişim Hakkı

Ayıplı ürünün yenisiyle değiştirilmesi de tüketicinin seçimlik haklarından biridir. Özellikle sıfır ürünlerde, tüketici aynı ürünün ayıpsız olanıyla değiştirilmesini talep edebilir. Örneğin yeni alınan bir telefonun üretim hatası nedeniyle arızalı çıkması, buzdolabının ilk kullanımda bozuk olması veya televizyon panelinde üretim kaynaklı sorun bulunması halinde ayıpsız misliyle değişim istenebilir.

Satıcı, ürün stokta yoksa veya değişim objektif olarak imkânsızsa bunu tüketiciye bildirmelidir. Ancak stok bulunmaması, satıcının her durumda sorumluluktan kurtulduğu anlamına gelmez. Bu durumda tüketici bedel iadesi veya bedel indirimi gibi diğer haklarını kullanabilir.

Ayıp Oranında Bedel İndirimi

Bazı durumlarda tüketici ürünü kullanmaya devam etmek isteyebilir. Üründeki ayıp, ürünün tamamen iadesini gerektirmeyecek düzeydeyse ancak değer kaybı yaratıyorsa ayıp oranında bedel indirimi talep edilebilir. Örneğin mobilyada giderilmesi mümkün fakat değer düşüklüğü yaratan bir kusur varsa veya aracın belirli bir parçasında ayıp bulunmasına rağmen tüketici aracı kullanmak istiyorsa bedel indirimi pratik bir çözüm olabilir.

Bedel indiriminin miktarı, ayıbın niteliği, ürünün ayıplı ve ayıpsız değeri, kullanım imkânı ve tüketicinin uğradığı değer kaybı dikkate alınarak belirlenir. Uyuşmazlık yargıya taşındığında bu hususta bilirkişi incelemesi yapılması mümkündür.

İspat Yükü Kimdedir?

Ayıplı mal uyuşmazlıklarında en kritik konulardan biri ispat yüküdür. Tüketici, ürünün ayıplı olduğunu ileri sürdüğünde çoğu zaman satıcı “kullanıcı hatası” savunması yapmaktadır. Ancak 6502 sayılı Kanun tüketiciyi koruyucu bir ispat kolaylığı getirmiştir. Teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir; bu durumda malın ayıplı olmadığını ispat yükü satıcıya aittir.

Bu düzenleme tüketici açısından son derece önemlidir. Çünkü teknik bilgi gerektiren ürünlerde ayıbın kaynağını tüketicinin ispatlaması çoğu zaman güçtür. Telefon, bilgisayar, araç, beyaz eşya veya elektronik ürünlerde arızanın üretim kaynaklı mı, kullanıcı hatasından mı doğduğunu belirlemek uzmanlık gerektirir. İlk altı ay içinde ortaya çıkan ayıplarda satıcının, ürünün teslim anında ayıplı olmadığını ve arızanın tüketici kullanımından kaynaklandığını ispatlaması gerekir.

Ancak bu karine her olayda otomatik uygulanmaz. Malın veya ayıbın niteliği bu karineyle bağdaşmıyorsa farklı değerlendirme yapılabilir. Örneğin tüketicinin ürünü olağan dışı kullandığı, ürüne fiziki müdahalede bulunduğu veya hasarın dış etkenle meydana geldiği somut delillerle ortaya konulursa satıcı sorumluluktan kurtulabilir.

Ayıplı Malda Zamanaşımı Süresi

Ayıplı maldan doğan sorumluluk kural olarak malın tüketiciye tesliminden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Konut veya tatil amaçlı taşınmazlarda ise bu süre teslim tarihinden itibaren beş yıldır. Ticaret Bakanlığı da diğer kanunlarda veya sözleşmede daha uzun süre öngörülmediği takdirde ayıplı maldan sorumluluğun taşınırlarda iki yıl, konut veya tatil amaçlı taşınmazlarda beş yıl olduğunu açıklamaktadır.

Zamanaşımı süresi, garanti süresiyle karıştırılmamalıdır. Garanti süresinin dolması, her durumda tüketicinin ayıplı mal hükümlerinden yararlanamayacağı anlamına gelmez. Özellikle gizli ayıp, ağır kusur veya ayıbın hileyle gizlenmesi gibi durumlarda somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.

Ayıplı Malda Satıcı, Üretici ve İthalatçının Sorumluluğu

Tüketici ilk olarak ürünü satın aldığı satıcıya başvurabilir. Satıcı, ürünü tüketiciye sözleşmeye uygun şekilde teslim etmekle yükümlüdür. Ancak bazı haklar üretici veya ithalatçıya karşı da ileri sürülebilir. Özellikle ücretsiz onarım ve ayıpsız misliyle değişim taleplerinde üretici ve ithalatçı da sorumluluk alanına girebilir.

Uygulamada satıcıların “servise başvurun”, “biz değil üretici sorumlu”, “ürün ithalatçı garantisinde” gibi cevaplarla tüketiciyi oyaladığı görülmektedir. Oysa tüketici işleminin tarafı olan satıcı, kanuni sorumluluğunu bu şekilde bertaraf edemez. Satıcı, üretici veya ithalatçı arasındaki iç ilişki tüketicinin kanuni seçimlik haklarını ortadan kaldırmaz.

Ayıplı Mal Başvurusu Nasıl Yapılır?

Tüketici, ayıplı mal ile karşılaştığında öncelikle yazılı başvuru yapmalıdır. Başvuruda ürün bilgileri, satın alma tarihi, fatura veya sipariş numarası, ayıbın ne zaman ve nasıl ortaya çıktığı, talep edilen seçimlik hak açıkça belirtilmelidir. Başvurunun e-posta, iadeli taahhütlü mektup, noter ihtarnamesi, KEP veya satıcının resmi başvuru kanalı üzerinden yapılması ispat bakımından faydalıdır.

Tüketici başvurusunda yalnızca “ürün bozuk” demek yerine, hangi hakkını kullandığını açıkça belirtmelidir. Örneğin “ayıplı ürün nedeniyle sözleşmeden dönüyor, ürün bedelinin tarafıma iadesini talep ediyorum” veya “ürünün ayıpsız misliyle değiştirilmesini talep ediyorum” şeklinde net ifade kullanılmalıdır.

Tüketici Hakem Heyeti ve Tüketici Mahkemesi Başvurusu

Satıcı talebi reddederse veya süresinde cevap vermezse tüketici uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurabilir. 2026 yılı için 186.000 TL altında bulunan tüketici uyuşmazlıklarında il veya ilçe tüketici hakem heyetlerine başvuru zorunludur; 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda ise hakem heyetine başvuru yapılamaz, dava şartı arabuluculuk ve tüketici mahkemesi yolu gündeme gelir.

Tüketici hakem heyetine başvuru elden, posta yoluyla veya e-Devlet üzerinden TÜBİS sistemi aracılığıyla yapılabilir. Başvuruda dilekçe, fatura, servis fişi, fotoğraf, video, yazışma kayıtları, garanti belgesi ve diğer deliller eklenmelidir. Ticaret Bakanlığı’nın açıklamasına göre tüketici hakem heyetleri başvuruları kural olarak dosya üzerinden inceler; gerekli görürse taraflardan bilgi ve belge isteyebilir, bilirkişi incelemesi yaptırabilir.

Tüketici hakem heyeti kararları tarafları bağlar. Karar yerine getirilmezse ilamların icrası hükümlerine göre icra takibi yapılabilir. Hakem heyeti kararına karşı taraflar tüketici mahkemesine itiraz edebilir; itiraz üzerine tüketici mahkemesinin vereceği karar kesindir.

İnternetten Alınan Ürünlerde Ayıplı Mal

E-ticaret alışverişlerinde ayıplı mal uyuşmazlıkları oldukça yaygındır. Ürünün görseldekinden farklı gelmesi, eksik parça içermesi, sahte veya replika çıkması, vaat edilen teknik özellikleri taşımaması, kırık teslim edilmesi ya da hiç çalışmaması ayıplı mal kapsamında değerlendirilebilir.

Burada cayma hakkı ile ayıplı mal hakları birbirinden ayrılmalıdır. Mesafeli satışlarda tüketici kural olarak on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin cayma hakkını kullanabilir. Ancak ürün ayıplıysa, on dört günlük süre geçmiş olsa bile tüketici ayıplı mal hükümlerine dayanarak seçimlik haklarını ileri sürebilir. Bu nedenle satıcının “iade süresi geçti” cevabı her zaman doğru değildir. Ayıp iddiası varsa 6502 sayılı Kanun’daki ayıplı mal hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Tüketici Nelere Dikkat Etmelidir?

Ayıplı mal uyuşmazlıklarında delil çok önemlidir. Tüketici ürünü teslim alırken mümkünse kutu açılışını kayıt altına almalı, hasarlı teslimat varsa kargo görevlisine tutanak düzenletmeli, faturayı ve garanti belgesini saklamalıdır. Arıza ortaya çıktığında ürünü yetkisiz servise teslim etmekten kaçınmalı, satıcı veya yetkili servisle yapılan tüm yazışmaları muhafaza etmelidir.

Satıcıya sözlü başvuru yapmak çoğu zaman yeterli değildir. Telefon görüşmeleri ispat bakımından zayıf kalabilir. Bu nedenle yazılı başvuru yapılması, talebin açıkça belirtilmesi ve cevapların saklanması gerekir. Özellikle yüksek bedelli ürünlerde noter ihtarnamesi veya avukat aracılığıyla başvuru yapılması hak kaybını önleyebilir.

Sonuç

Ayıplı mal durumunda tüketici, kanun gereği güçlü haklara sahiptir. Bedel iadesi, ücretsiz onarım, ayıpsız misliyle değişim ve ayıp oranında bedel indirimi tüketicinin başvurabileceği temel seçimlik haklardır. Satıcı, tüketicinin kanuni talebini keyfi şekilde reddedemez; “kullanıcı hatası”, “servise gönderin” veya “iade süresi geçti” gibi genel ifadelerle sorumluluktan kurtulamaz.

Tüketici, ayıplı ürünle karşılaştığında hızlı hareket etmeli, delillerini toplamalı, satıcıya yazılı başvuru yapmalı ve talebini açıkça belirtmelidir. Talebin reddedilmesi halinde uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyeti, dava şartı arabuluculuk ve tüketici mahkemesi yolları gündeme gelir. Özellikle yüksek bedelli ürünlerde, araç satışlarında, elektronik eşyalarda, mobilya ve konut uyuşmazlıklarında hukuki destek alınması, hem sürecin doğru yönetilmesi hem de tüketicinin seçimlik haklarının etkili şekilde kullanılması açısından önemlidir.

Ayıplı mal karşısında tüketicinin sessiz kalması gerekmez. Kanun, tüketiciyi koruyan açık hükümler içermektedir. Önemli olan, ayıbın doğru tespit edilmesi, talebin hukuken doğru kurulması ve başvuru yolunun süresinde kullanılmasıdır.

Ayıplı Mal Hakkında Sık Sorulan Sorular

 

Ayıplı mal durumunda tüketicinin hakları nelerdir?

Ayıplı mal durumunda tüketici dört seçimlik haktan birini kullanabilir. Bunlar; sözleşmeden dönerek bedel iadesi isteme, ürünü elinde tutarak ayıp oranında indirim talep etme, ücretsiz onarım isteme ve imkân varsa ürünün ayıpsız misliyle değiştirilmesini talep etme haklarıdır. Satıcı, kural olarak tüketicinin seçtiği hakkı yerine getirmekle yükümlüdür.

Tüketici doğrudan para iadesi isteyebilir mi?

Evet. Tüketici, ayıplı mal nedeniyle sözleşmeden dönerek ürün bedelinin iadesini talep edebilir. Satıcı, her durumda tüketiciyi onarıma zorlayamaz. Ancak somut olayda talebin dürüstlük kuralına, ayıbın niteliğine ve orantılılık ilkesine uygun olup olmadığı ayrıca değerlendirilebilir.

Satıcı “sadece tamir yaparız” diyebilir mi?

Satıcı, tüketicinin kanundan doğan seçimlik haklarını tek taraflı olarak sınırlandıramaz. Tüketici bedel iadesi, ücretsiz onarım, ayıpsız misliyle değişim veya bedel indirimi haklarından birini seçebilir. Satıcının yalnızca servis veya tamir seçeneğini dayatması hukuken doğru değildir.

Ürün teslimden sonra bozulursa yine ayıplı mal sayılır mı?

Evet, sayılabilir. Ürünün teslimden sonra bozulması tek başına tüketici hatası anlamına gelmez. Özellikle teslimden itibaren kısa süre içinde ortaya çıkan arızalarda, ürünün teslim anında ayıplı olduğu kabul edilebilir. Teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıplarda, malın teslim anında ayıplı olduğu karine olarak kabul edilir ve aksini satıcının ispatlaması gerekir.

İlk altı ay içinde çıkan arızada ispat yükü kimdedir?

Teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların, teslim anında var olduğu kabul edilir. Bu durumda ürünün ayıplı olmadığını veya arızanın tüketici kullanımından kaynaklandığını satıcı ispatlamalıdır. Bu düzenleme, özellikle elektronik eşya, beyaz eşya, cep telefonu, bilgisayar ve araç gibi teknik ürünlerde tüketici lehine önemli bir ispat kolaylığı sağlar.

Garanti süresi dolduysa tüketici haklarını kullanabilir mi?

Garanti süresinin dolmuş olması her zaman tüketicinin tüm haklarını kaybettiği anlamına gelmez. Ayıplı maldan doğan sorumluluk kural olarak taşınır mallarda teslim tarihinden itibaren iki yıl, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda beş yıldır. Ayrıca ayıbın hileyle gizlenmesi veya ağır kusur bulunması gibi durumlarda somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.

Ayıplı malda zamanaşımı süresi ne kadardır?

Ayıplı maldan doğan talepler, kural olarak malın tesliminden itibaren iki yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Konut veya tatil amaçlı taşınmazlarda ise bu süre beş yıldır. Ancak taraflarca daha uzun süre kararlaştırılmışsa veya özel bir kanuni düzenleme varsa bu süreler değişebilir.

İnternetten alınan ürün ayıplı çıkarsa ne yapılmalıdır?

İnternetten alınan ürün ayıplı çıkarsa tüketici, satıcıya yazılı şekilde başvurarak seçimlik haklarından birini kullanmalıdır. Ürünün fotoğrafları, kutu açılış videosu, fatura, kargo tutanağı, sipariş ekranı ve satıcıyla yapılan yazışmalar delil olarak saklanmalıdır. Ayıplı mal halinde, yalnızca 14 günlük cayma hakkı değil, ayrıca ayıplı mal hükümleri de gündeme gelir.

14 günlük cayma süresi geçtiyse ayıplı ürün iade edilebilir mi?

Evet. Mesafeli satışlarda 14 günlük cayma hakkı ayrı, ayıplı maldan doğan haklar ayrıdır. Ürün ayıplı ise, 14 günlük cayma süresi geçmiş olsa bile tüketici ayıplı mal hükümlerine dayanarak bedel iadesi, değişim, ücretsiz onarım veya bedel indirimi talep edebilir.

Satıcı “kullanıcı hatası” derse ne yapılmalı?

Satıcının “kullanıcı hatası” savunması tek başına yeterli değildir. Özellikle ilk altı ay içinde ortaya çıkan ayıplarda, arızanın tüketiciden kaynaklandığını satıcının ispatlaması gerekir. Bu durumda tüketici servis raporunu incelemeli, gerekiyorsa bağımsız teknik rapor almalı ve uyuşmazlık değerine göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurmalıdır.

Servis raporunda kullanıcı hatası yazması kesin midir?

Hayır. Servis raporu kesin delil değildir. Özellikle rapor satıcı, üretici veya yetkili servis tarafından tek taraflı hazırlanmışsa, tüketici bu rapora itiraz edebilir. Tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi, gerekli görürse bilirkişi incelemesi yaptırabilir.

Ayıplı mal için tüketici hakem heyetine nasıl başvurulur?

Tüketici hakem heyetine başvuru; e-Devlet üzerinden TÜBİS sistemiyle, elden veya posta yoluyla yapılabilir. Başvuru dilekçesine fatura, garanti belgesi, servis fişi, fotoğraf, video, yazışma kayıtları ve diğer deliller eklenmelidir. 2026 yılı için 186.000 TL altında bulunan tüketici uyuşmazlıklarında il veya ilçe tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılması zorunludur.

Hangi tutara kadar tüketici hakem heyetine başvurulur?

2026 yılı için değeri 186.000 TL’nin altında bulunan tüketici uyuşmazlıklarında il veya ilçe tüketici hakem heyetine başvuru yapılabilir. 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru yapılamaz; bu durumda dava şartı arabuluculuk ve tüketici mahkemesi süreci gündeme gelir.

Tüketici hakem heyeti kararı bağlayıcı mıdır?

Evet. Tüketici hakem heyeti kararları tarafları bağlar. Satıcı kararı yerine getirmezse tüketici, hakem heyeti kararını ilamlı icra takibine konu edebilir. Satıcı veya tüketici, hakem heyeti kararına karşı süresi içinde tüketici mahkemesine itiraz edebilir.

Ayıplı mal başvurusu için fatura şart mı?

Fatura önemli bir delildir; ancak tek başına zorunlu ve vazgeçilmez tek ispat aracı değildir. Banka dekontu, kredi kartı ekstresi, sipariş kaydı, e-posta, kargo belgesi, garanti belgesi veya satıcıyla yapılan yazışmalar da satın alma ilişkisini ispatlamak için kullanılabilir.

Ayıplı ürünün kargo masrafını kim öder?

Ayıplı mal nedeniyle seçimlik hakların kullanılması halinde ortaya çıkan kargo, taşıma, servis, işçilik ve parça gibi masraflar tüketiciye yüklenemez. Bu masraflar, tüketicinin seçtiği hakkı yerine getirmekle yükümlü olan satıcı, üretici veya ithalatçı tarafından karşılanmalıdır.

Ayıplı malda avukat desteği gerekli midir?

Basit ve düşük bedelli uyuşmazlıklarda tüketici kendisi de başvuru yapabilir. Ancak yüksek bedelli ürünlerde, araç satışlarında, elektronik cihazlarda, konut teslimlerinde, teknik bilirkişi incelemesi gerektiren uyuşmazlıklarda veya satıcının kullanıcı hatası savunması yaptığı durumlarda avukat desteği alınması hak kaybı yaşanmaması açısından önemlidir.

Ayıplı mal nedeniyle tazminat istenebilir mi?

Evet. Tüketici, seçimlik haklarıyla birlikte şartları varsa uğradığı zararların tazminini de talep edebilir. Örneğin ayıplı ürün nedeniyle ek masraf yapılması, başka bir ürün kiralanması, ürünün başka eşyalara zarar vermesi veya tüketicinin maddi kayba uğraması halinde tazminat talebi gündeme gelebilir.

İkinci el ürünlerde ayıplı mal hükümleri uygulanır mı?

Evet, ikinci el ürünlerde de ayıplı mal hükümleri uygulanabilir. Ancak ikinci el ürünün yaşı, kullanım durumu, fiyatı, taraflarca bilinen özellikleri ve satıcının yaptığı açıklamalar değerlendirilir. Tüketiciye açıkça bildirilen ve tüketici tarafından bilinen kusurlar sonradan ayıp iddiasına konu edilemeyebilir.

Ayıplı araç satın alan tüketici ne yapabilir?

Ayıplı araç satın alan tüketici; bedel iadesi, ayıp oranında indirim, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değişim haklarından birini kullanabilir. Araç uyuşmazlıklarında ekspertiz raporu, servis kayıtları, hasar geçmişi, kilometre bilgisi, satış ilanı ve yazışmalar büyük önem taşır. Gizli ayıp, pert kaydı, kilometre düşürme, motor veya şanzıman arızası gibi durumlarda hukuki süreç dikkatle yürütülmelidir.

Ayıplı malda en doğru ilk adım nedir?

En doğru ilk adım, ürünün ayıbını belgelemek ve satıcıya yazılı başvuru yapmaktır. Başvuruda ürün bilgileri, satın alma tarihi, ayıbın ne olduğu ve hangi seçimlik hakkın kullanıldığı açıkça belirtilmelidir. Satıcı talebi reddederse uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yoluna başvurulmalıdır.