Ceza Hukuku: Dolandırıcılık, Hakaret, Tehdit, Mala Zarar Verme ve Şikâyet Süreçleri
Giriş: Ceza Hukuku Neden En Çok Merak Edilen Hukuk Alanlarından Biri?
Türkiye’de her yıl yüz binlerce kişi ceza hukuku kapsamında suçlardan dolayı adliyeye başvurmakta, şikâyette bulunmakta veya savunma yapmak zorunda kalmaktadır.
Ceza hukuku; bir kişinin özgürlüğünü, itibarını ve mali varlığını doğrudan etkilediği için en hassas alanların başında gelir.
Vatandaşların en çok merak ettiği sorular şunlardır:
-
Dolandırıcılık suçu nasıl oluşur?
-
Şikâyet süresi kaç gündür?
-
Hakaret suçu hangi sözleri kapsar?
-
Tehdit nasıl ispatlanır?
-
Sosyal medyadan hakaret suç mu?
-
Karakola ifade vermek zorunda mıyım?
-
Şikâyetten vazgeçersem dava düşer mi?
-
Beraat için hangi deliller gerekir?
Bu makale, ceza hukukunda en çok merak edilen suçları ayrıntılı, anlaşılır ve profesyonel bir bakışla açıklar.
I. Dolandırıcılık Suçu (TCK m. 157–158)
Dolandırıcılık, hileli davranışlarla bir kişiyi aldatıp malvarlığı zararına sebep olmaktır.
Dolandırıcılığı oluşturan unsurlar:
-
Hile
-
Aldatma
-
Mağdurun hataya düşmesi
-
Malvarlığı zararının oluşması
Basit Dolandırıcılık (TCK 157)
Ceza:
➡ 1 yıldan 5 yıla kadar hapis
➡ Adli para cezası
Nitelikli Dolandırıcılık (TCK 158)
Ağırlaştırılmış haller:
-
Kamu kurumuna karşı işlenmesi
-
Bilişim sistemleri üzerinden
-
Bankacılık sisteminin araç olarak kullanılması
-
Dini duyguların istismar edilmesi
-
Kamu görevlisi gibi davranılması
-
Tacir veya şirket yöneticisi tarafından
Ceza:
➡ 4 yıldan 10 yıla kadar hapis
➡ Ağır para cezaları
➡ Bilişim yoluyla işlendiyse ceza artar
Bilişim Yoluyla Dolandırıcılık
En sık rastlanan dolandırıcılık türüdür:
-
Instagram satış sayfası dolandırıcılığı
-
Kripto–forex yatırım tuzakları
-
WhatsApp üzerinden para isteme
-
Kargo ödeme linki dolandırıcılığı
-
Sahte çağrı merkezi
-
Banka kartı bilgisi çalma
Bu suçlarda IP adresi, banka kayıtları ve HTS kayıtları delil niteliğindedir.
II. Hakaret Suçu (TCK m. 125)
Hakaret; bir kişiye onur, şeref ve saygınlığını rencide edici sözler söylemektir.
Hakaret sayılan ifadeler:
-
Küfür
-
Aşağılama
-
İtibarsızlaştırma
-
Onur kırıcı ithamlar
-
Kişilik haklarına saldırı
Yargıtay’a göre;
“Kişiyi küçük düşürücü, toplumda değerini azaltıcı her söz hakarettir.”
Sosyal Medyada Hakaret
-
Yorum
-
Tweet
-
DM
-
Instagram mesajı
-
TikTok yorumu
hakaret suçunu oluşturabilir.
Şikâyet süresi:
➡ 6 AY
Hakaret Suçunda Cezalar
-
3 aydan 2 yıla kadar hapis
-
Adli para cezası
-
Kamu görevlisine karşı işlenirse ceza artar
Sesli, yazılı veya görüntülü her türlü iletişim aracı hakaret suçuna konu olabilir.
III. Tehdit Suçu (TCK m. 106)
Bir kişiyi “kendisine veya yakınına zarar vereceğini söyleyerek” korkutmak suçtur.
Tehdit örnekleri:
-
“Seni öldürürüm”
-
“Ailene zarar veririm”
-
“Başına bela alırsın”
-
“Evi yakarım”
Basit tehdit cezası:
-
6 aydan 2 yıla kadar hapis
Silahla tehdit:
-
Ceza 2–5 yıl arası
Sosyal medya üzerinden tehdit, Yargıtay’a göre ağırlaştırıcı nedendir.
IV. Mala Zarar Verme Suçu (TCK m. 151–152)
Bir kişinin malına zarar vermek, kırmak, bozmak, tahrip etmek suçtur.
Örnekler:
-
Araba çizilmesi
-
Telefon kırılması
-
Ev eşyalarının tahrip edilmesi
-
Kapının kırılması
Ceza:
➡ 4 aydan 3 yıla kadar hapis
Nitelikli hallerde ceza artar.
V. E-Deliller: WhatsApp, Kamera, Ses Kaydı, HTS
Günümüzde ceza davalarının %90’ı elektronik delillerle yürümektedir.
Geçerli deliller:
-
WhatsApp mesajları
-
SMS
-
Kamera kayıtları
-
Fotoğraflar
-
E-mail kayıtları
-
HTS kayıtları
-
Banka hareketleri
Hukuka aykırı deliller geçersizdir:
-
Gizli kamera
-
Gizli ses kaydı
-
Başkasının telefonunu izinsiz izleme
-
Eşin gizli şekilde kaydedilmesi
Yargıtay sadece “kişinin kendisini savunmak amacıyla” yaptığı ses kaydını hukuka uygun kabul eder.
VI. Şikâyet Süreleri – En Çok Yapılan Hata
Çoğu suç şikâyete tabidir ve süresi 6 AY’dır.
Bu süre;
➡ Suçun ve failin öğrenildiği günden itibaren işlemeye başlar.
Kaçırılırsa dava açılamaz.
VII. Ceza Davasında Avukatın Rolü
Bir ceza avukatı şu stratejik adımları izlemelidir:
-
Olayı hukuki nitelendirmeye tabi tutmak
-
Suçun maddi unsurlarını analiz etmek
-
Delil toplamak
-
HTS–banka–IP kayıtlarını istemek
-
Tanık beyanlarını hazırlamak
-
İfadeyi profesyonel yönetmek
-
Mütalaaya kapsamlı savunma vermek
-
Haksız tahrik ve iyi hâl indirimlerini değerlendirmek
-
Teknik rapor talep etmek (bilişim suçlarında)
Bu adımlar mahkemenin sonucunu doğrudan etkiler.
VIII. Dolandırıcılık, Hakaret ve Tehdit Suçlarında En Sık Yapılan Hatalar
Mağdurların yaptığı hatalar:
-
Şikâyeti geç yapmak
-
Delilleri silmek
-
Yanlış ifade vermek
-
Faili yanlış tespit etmek
-
Uzlaşmayı yanlış değerlendirmek
Şüphelilerin yaptığı hatalar:
-
Paniğe kapılarak çelişkili ifade vermek
-
Avukatsız ifade vermek
-
Suçu kabul eden mesajlar yazmak
-
Öfkeyle tehdit/hakaret mesajı atmak
IX. Uzlaştırma – Ceza Davalarının Kurtarıcı Mekanizması
Dolandırıcılık, hakaret, tehdit ve mala zarar verme suçlarının bir kısmı uzlaştırma kapsamındadır.
Uzlaştırmada:
-
Taraflar anlaşırsa dosya kapanır
-
Sanık ceza almaz
-
Sabıka kaydı oluşmaz
-
Mağdur tazminat alabilir
-
Süreç 1–2 hafta sürer
Ceza hukuku açısından en hızlı çözüm yoludur.
X. Ceza Davasında Beraat Şartları
Bir kişinin beraat etmesi için:
-
Suçun unsurları oluşmamış olmalı
-
Deliller yetersiz olmalı
-
Mağdurun iddiası ispatlanamamış olmalı
-
Failin kastı bulunmamalı
-
Şüpheden sanık yararlanır ilkesi uygulanmalı
“Makûl şüphe” bile beraat için yeterlidir.
XI. Sosyal Medya Suçları – Yeni Nesil Ceza Uyuşmazlıkları
Günümüzde neredeyse tüm suçlar dijital ortamda işlenmektedir.
En çok karşılaşılan sosyal medya suçları:
-
Hakaret
-
Tehdit
-
Nitelikli dolandırıcılık
-
Özel hayatın ihlali
-
Kişisel verilerin ifşası
-
Şantaj
-
Fake hesap ile itibar suikasti
Bu suçlarda Bilişim Polisliği uzman incelemeleri büyük rol oynar.
Sonuç
Ceza hukuku, bireylerin özgürlüğünü ve haklarını doğrudan etkilediği için büyük bir hassasiyet gerektirir.
Dolandırıcılık, hakaret, tehdit ve mala zarar verme gibi suçlarda hem mağdurlar hem şüpheliler doğru hukuki adımlarla haklarını koruyabilir.
Doğru delil, doğru zamanlama ve profesyonel savunma ceza davalarında hayatî önem taşır.
About Post Author
